Кіріспе

Жаңа Зеландияның Окленд қаласындағы стадион

Уэстерн Спрингс стадионы – Жаңа Зеландияның Окленд қаласында орналасқан стадион. Табиғи амфитеатрдың ішінде салынған бұл стадион негізінен қыс айларында регби матчтарына, ал жаз айларында спидвей жарыстарына пайдаланылады. Сонымен қатар, кейде ірі концерттер мен фестивальдер де өткізіледі. Уэстерн Спрингс стадионының спорт жарыстарына 20 000, концерттерге 49 000 көрерменге арналған сыйымдылығы бар. Стадион қала орталығынан батысқа қарай 4 шақырым қашықтықта, Уэстерн Спрингс елді мекенінде орналасқан.

Тарих

Вест-Спрингс стадионы 1875 жылы Окленд қалалық кеңесі Мошн отбасынан сатып алынған жерге, Вест-Спрингс су қоймасы мен сорғы станциясын салу мақсатымен салынған. Табиғи амфитеатрдың ішінде бетон террасалар бой көтерді. Ол еуропалық стадиондар үлгісінде жобаланды, құрамында бетоннан жасалған велосипед жолы, күлді жүгіру жолы және футбол мен басқа спорт түрлері үшін шөппен жабылған орталық алаң болды. Алғашқы жобада бетон террасалар арасындағы кеңістікті жабатын жабық трибуна қарастырылған, велосипед жолының фиништік түзу сызығы жобаланған трибунаның алдында басталып, аяқталуы тиіс болған (қазіргі шұңқыр аймағы). Алайда стадион толыққанды аяқталған жоқ. 1929 жылы, жұмыссыздықтан зардап шеккендердің еңбегімен салынған стадион, велосипед спорты, жеңіл атлетика және футболға қызмет ету үшін ашылды. Велосипед жолының ұзындығы 500 ярдтан асып, сол кездегі еуропалық жолдардың стандартына сай келді. 440 ярдтық күлді жүгіру жолы Жаңа Зеландиядағы алғашқысы болды және жалпы стадион Англиядағы әйгілі Уэмбли стадионымен теңесе алатын еді. Вест-Спрингсте мотоциклдермен жылдамдық жарысы қашан басталғаны туралы әртүрлі пікірлер айтылады. Сол кезде Сароуэй паркі (Ньюмаркет) пайдаланылып жатты, ал бұрын Альберт жанартаулық кратері қолданылған. 1935 жылы ғана күлді жүгіру жолында мотоциклдермен жылдамдық жарысы басталды (Вемблидегідей). 1937 жылдың 25 желтоқсанында өткен арнайы халықаралық жарыста алғаш рет мини-автокөліктер жарысы ұйымдастырылды, онда Жаңа Зеландияның пионерлері Рон Ройкрофт және Гео Смит қатысты. Алғашқы ресми маусым 1938 жылдың қаңтарында басталды. Бұрынғы Эпсом ат шабуындағы жарыс алаңында да жылдамдық жарысы өткізіліп тұрды. Осының салдарынан жеңіл атлетика Вест-Спрингстен мүлдем жойылды, ал Жаңа Зеландиядағы жалғыз күлді жеңіл атлетика жолы 1960 жылдардың соңына дейін дәстүрлі шөптік жолдармен алмастырылды. Жаңа үлгідегі күлді жеңіл атлетика жолдары салынып біткен кезде, Вест-Спрингс 1929 жылы салынған күлді бетімен өз заманынан озып кеткен еді. 1950 жылдары промоутерлер Окленд қалалық кеңесінің қолдауымен, қаржылық табысқа ие болуға қуанды. Алғашқы промоутерлер велосипед спортын, мотоциклмен жылдамдық жарысын және мини-автокөліктер жарысын бір бағдарламада біріктірді, бұл үлкен қызығушылық тудырды. Соғыс жылдарында 1944 жылы жылдамдық жарысы үлкен ойын-сауыққа айналды, велосипед, жылдамдық мотоциклі және мини-автокөліктерден тұратын формула халықаралық деңгейге жетті. Бұрын жылдамдық жарысы Эпсом ат шабуындағы жарыс алаңында, Бланфорд паркіндегі футбол алаңының айналасындағы ескі велосипед жолында (қазір Grafton Gully тас жолының астында) және Ньюмаркеттегі Олимпиада паркінде (Сароуэй паркі) өткізілген. Автокөлік жарысын ұйымдастырушылар жылдамдық жолының биіктігін көтеріп, автокөліктерді енгізіп, жылдамдық мотоциклішілерін Розбейнк жолына көшірді. Осы кезде жылдамдық автокөліктері акциялық автокөліктерді ұйымдастырушыларымен қақтығысқа түсті. 1960 жылдары велосипед спорты стадионнан ығыстырылды, өйткені промоутерлер Окленд қалалық кеңесімен бірлесіп жылдамдық жолының талаптарына сәйкес кіруді қиындатып, кейіннен толығымен мүмкін емес етті. Окленд қалалық кеңесі велосипед және жеңіл атлетика сияқты әуесқой спорт түрлеріне, сондай-ақ стадионның өзіне де тиісті көңіл бөлмеді, кешенді аяқтамай және трибуналарды салмады. Жерсіздік 1960 жылдары бетон террасалардың құлауымен және велосипед жолының да құлау қаупі туған кезде шегіне жетті. Жөндеу жұмыстары бірнеше айға созылды, бірақ көпшіліктің қатты сынынан кейін ғана зақымдалған террасалар қалпына келтірілді. Айналасындағы стадион аумағы ескірген жабдықтар мен ғимараттармен бірге кеңестің қоймасына айналды, бұл жағдай көршілес көлге, сорғы станциясына және тасталған лагерьге тарады. Автокөлік жарысы жаңа өркендеу кезеңіне енді, акциялық автокөліктер Глостер паркіне, ал соңында Вайкарака паркіне көшкен кезде. Велосипед спорты стадионнан шығарылғандықтан, велосипед жолын енді пайдалану мүмкін болмады, сондықтан ол жаңа жылдамдық жарысы жолын кеңейту үшін алынып тасталды, сонымен бірге халықаралық талаптарға сәйкес велосипед велодромының кішірейтілген өлшемдері енгізілді. 1960 жылдары стадионның бастапқы тұжырымы қысқа ғана уақытқа қайта жаңғырылды, бұл жылдамдық жарысын ұйымдастырушылардың жеңіл атлетика жолын салуына көмектесті. Питер Снеллдің Олимпиадалық жеңістерінен кейін стадионда халықаралық жеңіл атлетика және велосипед жарысы өтті, онда стадион тарихындағы ең көп көрермен жиналды. Бұл 1950 жылғы Британ Империя ойындарының велосипед жарысынан және жабылу салтанатынан да көп болды. 2007 жылдың ақпанында WWE Road To Wrestlemania 23 туры Вест-Спрингске келді, онда 12 000-нан астам WWE жанкүйері жиналды.

Жылдамдық жолы

Вест-Спрингс стадионы 1929 жылдың 30 қарашасынан бері спидвейге пайдаланылып келеді, сол күні мотоциклмен (жанама сырғумен) жүру енгізілді. Midget Car жарыстары 1937 жылдың желтоқсанында басталды, онда Жаңа Зеландияның пионерлері Рон Ройкрофт пен Гео Смит қатысқан халықаралық жарыс өтті. Бірінші толық спидвей маусымы 1938 жылдың қаңтарында басталды. Соғыс жылдары 1944 жылға дейін үзіліс болды, содан кейін спидвей, велосипед, мотоцикл және midget car жарыстары Оклендте жаз айларындағы басты ойын-сауық шарасына айналды. Бұл жерде көптеген маңызды оқиғалар өтті, соның ішінде 1931 жылдан 1989 жылға дейін 15 рет спидвей әлем чемпионатының және Жаңа Зеландия жеке чемпионатының іріктеу кезеңдері өткізілді. 2012 жылдың 31 наурызында Вест-Спрингс стадионы 2012 жылғы Speedway Grand Prix жарысының ашылу турында қабылдады, бұл Speedway Grand Prix (SGP) Жаңа Зеландияда алғаш рет өткізілді. Ұзақ трасса SGP сериясында қолданылған ең ұзын трассалардың бірі болды. Жаңа Зеландиядағы SGP 2012, 2013 және 2014 жылдары өткізілді, бірақ 2015 жылғы Speedway Grand Prix сериясынан алынып тасталды. Спидвей 2020/2021 жылғы маусым жарыстары АҚШ-тағы FloRacing тұтынушыларына тікелей эфирде көрсетіліп жатқанын хабарлады. 2024 жылы стадион спидвейдің 95 жылдығын тойлады, бірақ шу шағымдары мен жергілікті тұрғындар тобының заңдық шараларына байланысты спидвей жарыстары маусымға 12-ге дейін шектелді. 1987 жылдың 14 наурызында ZZ Top концертіне 80 000-нан астам жанкүйер келді. Бұл жерде өнер көрсеткен басқа да әртістер: Six60 (2019, 2020), Led Zeppelin (1972), Bob Marley & The Wailers (1979), Элтон Джон (1971, 1974, 1982, 1984 және 1990) және AC/DC (2010 және 2015). Сонымен қатар Deep Purple (13/11/75), Alice Cooper (4/4/77), Rod Stewart (22/2/79), ELO (Electric Light Orchestra) (29/1/78), KISS (3/12/80), Fleetwood Mac (22/3/80), Stevie Wonder (11/4/81, ауа райы салдарынан кейінге қалдырылды), Bon Jovi (19/09/87), David Bowie (28/11/87), Pink Floyd (22/01/88), Мик Джаггер (5/11/88), The Rolling Stones (17/4/95), Genesis (23/11/86), Пол Маккартни (27/3/93), Брюс Спрингстин (28/03/03) та өнер көрсетті. Амфитеатр құрайтын төбенің үстінде үйлерден тұратын көше орналасқан, тұрғындар стадионды артқы бақшаларынан көре алады. Әртістер сахнада осы туралы жиі айтады және тұрғындарды кіру ақысының орнына қайырымдылыққа ақша беруге шақырады, атап айтқанда U2 тобының Боносы (1989) және Робби Уильямс (2003). 1993 жылғы ZooTV шоуында Боно стадионға қарап тұрған ауласында трибунасы бар көрші үйлердің біріне телефон соқты, ал күнінің басында топ стадионды көруге келген көрермендерге сату үшін тур тауарын жіберді. 2014 жылдың қаңтарында Вест-Спрингс Big Day Out фестиваліне қонақ етті, онда 40 000-нан астам адам қатысты. Бұл фестивальдің 2012 жылғы Маунт Смарт стадионынан бері Оклендке алғашқы оралуы болды, бірақ Big Day Out фестивалінің Оклендтегі соңғы өткізілуі болды. 2014 жылдың 15 ақпанында рэпер Эминем 55 000 жанкүйер алдында өнер көрсетті. Бұл оның елдегі алғашқы концерті және стадион тарихында рэп әртісінің бас концерті болды.