Кіріспе
Аркадалық ойындар ойналатын орын. Көңіл көтеру аркадасы, сондай-ақ бейнеаркада, ойын-сауық орталығы, аркада немесе ескіше атауымен "теңге аркадасы" деп те аталады. Бұл адамдар аркадалық ойындар, оның ішінде аркадалық бейнеойындар, пинбол автоматтары, электромеханикалық ойындар, сыйлықтар ұтып алу ойындары, тауар сататын автоматтары (мысалы, ойыншықтарды тартатын крандар) немесе монетамен жұмыс істейтін бильярд немесе әуе хоккей үстелдері ойнайтын орын. Кейбір елдерде заң бойынша ойын автоматтары мен пачинко автоматтары сияқты құмар ойындар автоматтары да орналастыруға рұқсат етіледі. Ойындар көбінесе шкафтардың ішінде орналасқан. Видеоойындар 1970-ші жылдардың соңында ойын-сауық аркадаларында пайда болды және аркадалық бейнеойындардың алтын ғасырында, яғни 1980-ші жылдардың басында ең танымал болды.
An amusement arcade, also known as a video arcade, amusements, arcade, or penny arcade (an older term), is a venue where people play arcade games, including arcade video games, pinball machines, electro mechanical games, redemption games, merchandisers (such as claw cranes), or coin operated billiards or air hockey tables. In some countries, some types of arcades are also legally permitted to provide gambling machines such as slot machines or pachinko machines. Games are usually housed in cabinets. Video games were introduced in amusement arcades in the late 1970s and were most popular during the golden age of arcade video games, the early 1980s.
1990 жылдар
Street Fighter II және Mortal Kombat сияқты ойындармен күрестік ойын жанрының дамуы, NBA Jam және NFL Blitz сияқты танымал спорттық ойындардың шығуы, 90-шы жылдардың басында ел бойынша сауда орталықтарында және шағын сауда орталықтарында жаңа орындар ашылуымен бірге, бейнеаркадалардың танымалдылығының қысқа мерзімді қайта жандануына әкелді. 1994 жылдың ортасында аркада индустриясы күрт құлдырады. Құлдыраудың басты себебі консольге жасалған ойындардың күшейген бәсекесі болды. 1980-ші жылдары аркада ойынының үй консолінде шығуына бірнеше жыл кеткен, ал консольдегі нұсқасы көбінесе аркадалық нұсқадан айтарлықтай ерекшеленген; 1990-шы жылдардың ортасында ойын шығарушылардың танымалдылығына толық жете қоймаған аркада ойынының өте дәл портын шығаруы жиі кездесетін жағдай болды, бұл аркада иелерінің табысын күрт азайтты. Бар өте танымал болды, ал 2000-шы жылдардың басында Кинг-стриттегі клубтармен қатар және Мельбурн Орталық сауда орталығында басқа да барлар ашылды. 2000 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі Таймс-скверде ашылған Barcode өте танымал болды, оның ашылуы "Секс және қала" телесериалының бір эпизодында көрсетілді. 2003 жылдың наурыз айында Barcode Times Square жабылды. Barcode Crown Casino 2006 жылы, содан кейін Кинг-стрит және Мельбурн Орталық жабылды. 2000-шы жылдардың ортасында мадридтік кәсіпкер Энрике Мартинес жаңа буын үшін бейнеаркаданы жаңартып, "томан, қара жарық, жасыл лазерлер, жоғары сапалы проекторлар, дірілдейтін орындықтар, ойын контроллерлері және жеке орындықтарға бекітілген 17 дюймдік экрандар" бар гибридті кинотеатр құрды. Испаниядағы Yelmo Cineplex кинотеатрында 390 000 доллар жұмсалып, театр "шамамен 50 адамға арналған жоғары технологиялық бейне ойын залына" айналдырылды. 2007 жылы Германиядағы CinemaxX кинотеатр компаниясы да осы тәсілді қарастырды. Олар кинотеатрда бейне ойындарға деген сұранысты анықтау үшін төрт айлық сынақ жүргізді. Өндірушілер 2000-шы жылдары ойындарға инновациялық мүмкіндіктер қосуды бастады. Konami 2000 жылы Police 911 және 2001 жылы Mocap Boxing ойындарында ойыншының қозғалысын және орнын сезуді пайдаланды. Sega Initial D ойындары сияқты ойындарда "Тюнинг карталарын" пайдалана бастады, бұл клиенттерге ойын деректерін ойыннан сатылатын картада сақтауға мүмкіндік берді; Namco Maximum Tune сериясымен осы идеяны көшірді. Аркада ойындары клиенттерді тарту үшін моторланған орындықтар, өзара байланысты ойындар және қоршаған дыбыс жүйелері сияқты жақсартылған мүмкіндіктері бар әртүрлі ойындарды пайдалануды жалғастырды. 2000-шы жылдары аркадаларда жүлделік және тауарлық ойындар да кең таралды. ICE компаниясының Deal or No Deal ойыны сияқты ең танымал жүлделік ойындар танымал телешоуды имитациялады. LAI Games компаниясының Stacker сияқты тауарлық ойындар ойыншыға iPod және бейне ойын консольдары сияқты қымбат жүлделерді жеңу мүмкіндігін береді. Осы жаңалықтармен қатар, 2004 жылы Нью-Йорктегі Бруклинде Barcade ашылуымен классикалық бейне ойындар мен аркадаларға қызығушылық қайта жанданды. Barcade бейне аркада мен толық барды біріктірді, 1970-ші және 1980-ші жылдардағы классикалық автоматтарына ерекше назар аударды, ол аркадалық бейне ойындарының алтын ғасыры деп танылды. Бұл идея танымал болды және Barcade классикалық бейне ойын автоматтарында ойнауға арналған жақсы орын ретінде танылды, өйткені ол "классикалық аркада ойындарын әлі де көпшілікке қолжетімді және жақсы жұмыс істеп тұрған жерлердің бірі". Barcade-тің сәттілігі ел бойынша осы сияқты тақырыптағы басқа да бизнеске әсер етті. Портлендтегі (Орегон) Ground Kontrol сияқты басқа аркадалар өздерінің аркадаларына толық барларды қоса бастады. Тіпті, қарапайым барлар да өз орындарына классикалық аркада ойындарын қосты. Осы тренд өскен сайын, индустрия және баспасөз осы аркадалық бар гибридтерін жіктеудің жолдарын іздеді, ДНК қауымдастығы оларды "әлеуметтік ойын-сауық" деп атады және оларды "ойын барлары" деп те атады. Осы жаңа ойын барларының көптегені танымал болды және кеңейту жалғасты. Ұлыбританияда, Лондонда орналасқан Casino және Trocadero сияқты классикалық аркадалар жабылды, Trocadero-дан алынған кейбір ойындар Солтүстік Актондағы Heart of Gaming жаңа аркадасына көшірілді. Жаңадан ашылған Loading Soho Gaming Cafe өз клиенттеріне пайдалану үшін Bespoke Arcades компаниясы жасаған аркада автоматтарына ие. Ұлыбританияда сондай-ақ Еуропадағы ең үлкен аркада, Аркад клубы орналасқан, Бьюри, Үлкен Манчестер. 400-ден астам түпнұсқа аркада автоматтарына ие, ол Еуропадағы ең үлкен коллекция ретінде танылды. 2019 жылдың мамырында Аркад клубы Лидсте екінші орын ашты, ал 2020 жылы Блэкпулда үшінші орын ашылатыны хабарланды.
Бейне ойындар
Видео ойындар көбінесе ойын автоматтарында орналасады. Ең көп таралған түрі – алдыңғы жағында монитор мен басқару құралдары бар тік, биік қораптар. Тұтынушылар монеталар немесе жетондар салады (немесе жаңа үлгілерде кредиттік карталар немесе мобильді құрылғыларды пайдаланады) және ойын ойнау үшін олардың алдында тұрады. Бұл дәстүрлі түрде ең танымал аркада форматы болды, бірақ қазіргі уақытта американдық аркадалар сәнді жүргізу ойындары мен билет алмастыру ойындарынан көбірек табыс табады. Дегенмен, жапондық аркадалар дәстүрлі JAMMA аркадалық бейне ойындарымен де табысты жұмыс істеуді жалғастыруда. Кейбір автоматтары, мысалы, Ms. Pac-Man және Joust, кейде кішкентай қораптарда, үстінен жазық, мөлдір шыны немесе акрил шынымен жабылған болады; ойыншы машинада отырып, төмен қарап ойнайды. Осындай аркада ойындары коктейль үлгісіндегі аркада ойын үстелі немесе үстел үстіндегі аркада машинасы деп аталады, себебі олар алғаш рет барлар мен пабтарда танымал болды. Осындай машинада екі ойыншы ойнаса, әр ойыншы үшін экран төңкеріліп, қарама-қарсы жақтарда отырады. Коктейль үлгісіндегі кейбір ойындарда ойыншылар бір-біріне қарамастан, жанында отырады. Joust және Gun Fight автоматтарында осындай үстелдер болған. Жарыс ойындары сияқты кейбір аркада ойындары отыруға немесе үстіне отыруға арналған. Осындай ойындар кейде «отырып ойнайтын ойындар» деп аталады. Sega және Namco – осындай аркада ойындарының ең ірі өндірушілері.
Басқа ойындар
Басқа ойындарға флипперлер, билеттік ойындар және тауар ойындары кіреді. Флиппер машиналарында ойыншы механикалық қанатшаларды пайдаланып, ауыр металл допты жарықтандырылған нысаналарға бағыттайтын көлбеу, шынымен жабылған ойын алаңы бар. Билеттік ойындар жеңімпаздарды ойыншықтар немесе жаңалықтар сияқты сыйлықтарға айырбастауға болатын билеттермен марапаттайды. Жүлделер әдетте кассаның артында немесе шыны витринада орналастырылады, ал аркада қызметкері ойыншыларға билеттерін санағаннан кейін сыйлықтарды береді. Тауар ойындары жеңімпаздарды толтырылған ойыншықтар, CD, DVD немесе дәмдіктер сияқты сыйлықтармен марапаттайды, олар тікелей машинадан таратылады. Кейбір елдерде бейнеаркадалардың кейбір түрлеріне ойын автоматтары мен пачинко автоматтары сияқты құмарлық ойындарды ұсынуға заңмен рұқсат етіледі. Ірі аркадаларда кішкентай балаларға арналған монетамен жұмыс істейтін шағын ойыншықтар да болуы мүмкін. Кейбір мекемелер, мысалы, Dave & Buster's, барды және мейрамхананы бейнеаркадамен біріктіреді. ROUND1 ойын-сауық желісі үлкен аркаданы толық қызмет көрсететін боулинг аллеясымен, сондай-ақ бильярд және караокемен біріктіреді. Аркадаларда әдетте ақшаны немесе монеталарды қабылдағанда фишкаларды немесе шиналарды беруге арналған ақша алмастыру автоматтары болады, бірақ Dave and Busters және Chuck E. Cheese сияқты ірі аркадалар қайта толтырылатын карта жүйесіне көшуде. Ретро-аркадалар ойынды тегін ойнауға мүмкіндік беретін кіру ақысын төлеу жүйесіне қарай бағдарланған. Аркадаларда сондай-ақ сусындар, тәттілер мен чипстер сататын автоматтары болуы мүмкін. Аркадаларда жазылған музыка немесе радиостанция дауыс күшейткіш арқылы ойнатылуы мүмкін. Бейнеаркадаларда әдетте экрандағы жарықты азайту және ойынның бейне дисплейін, сондай-ақ шкафтардағы сәндік жарықтандыруды жақсарту үшін жарық деңгейі төмендетіледі.