Аттракциондық ойын автоматтарының тарихы және эволюциясы

Кіріспе

Аркадалық ойын-сауық машинасы жанры

Аркадалық бейне ойын ойыншының басқару құралдарынан сигнал алады, оны электрлік немесе компьютерлік компоненттер арқылы өңдейді және электронды мониторға немесе осыған ұқсас дисплейге шығарады. Барлық аркадалық бейне ойындар монетамен жұмыс істейді немесе басқа төлем тәсілдерін қабылдайды, аркадалық шкафқа орналасады және ойын-сауық орталықтарында басқа аркадалық ойындармен бірге орналасқан. 2000 жылдардың басына дейін аркадалық бейне ойындар ең ірісі болып келді.

Тарих

Іскерлік ойындар 19 ғасырдан бері ойын-сауық парктерінде танымал болды. Электр энергиясы мен монетамен жұмыс істейтін автоматтарының енгізілуі олардың табысты бизнес құруына жағдай жасады. 1933 жылы электр шамдары мен дисплейлері бар флиппер автоматтары пайда болғанда (бірақ 1947 жылға дейін ойлап табылмайтын пайдаланушы басқару құрылғыларысыз), олар сәттілік ойындары ретінде қарастырылды. Көптеген штаттар мен қалалар оларды жастардың буншақтық ойыны деп санап, 1960 және 1970 жылдары тыйым салды. Электромеханикалық ойындар (ЭМ ойындар) 20 ғасырдың ортасында аркадаларда пайда болды. Sega-ның ЭМ ойыны Periscope (1966) пайда болғаннан кейін, аркада индустриясы «аудиовизуалды» ЭМ жаңалықтарының арқасында «технологиялық жаңаруды» бастан кешірді, аркадаларды 1970 жылдардың басында коммерциялық бейне ойындарды енгізуге қолайлы орта ретінде орнықтырды. 1960 жылдардың соңында колледж студенті Нолан Бушнелл ойын залында жұмыс істеді, онда ол ЭМ ойындарымен, мысалы, Chicago Coin-нің жарыс ойыны Speedway (1969) танысты, клиенттердің ойын ойнауын қадағалап, машиналарын күтіп ұстауға көмектесті және ойын бизнесін үйренді. Алғашқы компьютерлік ойын Spacewar! (1962) Нолан Бушнелл мен Тед Дабни жасаған алғашқы коммерциялық аркадалық бейне ойын Computer Space (1971) ойынына әсер етті, оны Nutting Associates шығарды. Ол 1971 жылдың қазан айында Amusement & Music Operators Association (AMOA) көрмесінде көрсетілді. Тағы бір Spacewar-дан шабыттанған монетамен жұмыс істейтін бейне ойын Galaxy Game 1971 жылдың қарашасында Стэнфорд университетінде көрсетілді. Бушнелл мен Дабни Computer Space-тің жетістігінен кейін, 1972 жылы Аллан Алкорнның көмегімен үстел теннисі ойыны Pong-ты жасады. Pong коммерциялық сәттілікке жетті, көптеген басқа монета өндірушілерді нарыққа енуге итермеледі. Аркадалық ойындардың жаңалығы 1982 жылдан кейін бірнеше факторларға байланысты күрт төмендеді, соның ішінде аркадалар мен аркадалық ойындар нарығының қанығуы, бейне ойындарға байланысты моральдық дабыл (бұрынғы онжылдықтарда флиппер автоматтарына қатысты туындаған алаңдаушылыққа ұқсас) және 1983 жылғы бейне ойын құлдырауы, үй консольдары нарығы аркадаларға әсер еткен. Аркада нарығы 1986 жылы бағдарламалық қамтамасыз етуді түрлендіру жиынтықтарының көмегімен, танымал «beat 'em up» ойындарының (мысалы, Kung Fu Master (1984) және Renegade (1986-1987)) және озық қозғалыс симуляторлық ойындарының (мысалы, Sega-ның «taikan» ойындары, соның ішінде Hang On (1985), Space Harrier (1985) және Out Run (1986)) көмегімен жаңғырды. Алайда, Nintendo Entertainment System сияқты үй бейне ойындары жүйелерінің өсуі 1980 жылдардың соңында аркадалардың тағы бір қысқа мерзімді құлдырауына әкелді. Аркадалық ойындар технология мен ойын процесінің дамуымен жақсара берді. 1990 жылдардың басында Capcom-тың Street Fighter II ойыны жауынгерлік ойындардың қазіргі стилін қалыптастырды және Mortal Kombat, Fatal Fury, Killer Instinct, Virtua Fighter және Tekken сияқты көптеген ұқсас ойындарға әкелді, аркадаларда жаңа жаңару тудырды. Тағы бір фактор – реализм, соның ішінде 2D және псевдо 3D графикадан «нағыз» нақты уақыт 3D көпбұрышты графикаға дейінгі «3D революциясы». Бұл негізінен Sega мен Namco арасындағы технологиялық қару-жарақ жарысына байланысты болды. 1990 жылдардың басында Sega-ның Virtua Racing және Virtua Fighter сияқты ойындар аркадаларда 3D полигон технологиясын танымал етті. 3D графика кейіннен 1990 жылдардың ортасында консоль және компьютерлік ойындарда танымал болды, бірақ Sega Model 3 сияқты аркадалық жүйелер 1990 жылдардың соңында үй жүйелеріне қарағанда әлдеқайда озық болды. 1996 жылға дейін аркадалық бейне ойындар әлемдік бейне ойындар индустриясының ең ірі сегменті болып қала берді. Аркадалар 1990 жылдардың соңында төмендеді, 1997-1998 жылдары тұңғыш рет консоль нарығынан асып түсті. 2000 жылдан бастап аркадалық ойындар әлемде әртүрлі бағыттарда дамыды. АҚШ-та ойын-сауық орталықтары үй консольдары нарығымен бәсекелескенде, басқа ойын-сауық опцияларын ұсыну немесе жүлделерді беру сияқты басқа бизнес модельдерін бейімдеді. Аркадалар гүлденіп жатқан Жапонияда Dance Dance Revolution және The House of the Dead сияқты ойындар ойыншыларға үйде оңай ала алмайтын тәжірибелерді ұсынуға бағытталған.

Games of skill were popular amusement park midway attractions from the 19th century on. With the introduction of electricity and coin operated machines, they facilitated a viable business. When pinball machines with electric lights and displays were introduced in 1933 (but without the user controller flippers which would not be invented until 1947) these machines were seen as games of luck. Numerous states and cities treated them as amoral playthings for rebellious young people, and banned them into the 1960s and 1970s. Electro mechanical games (EM games) appeared in arcades in the mid 20th century. Following Sega's EM game Periscope (1966), the arcade industry experienced a "technological renaissance" driven by "audio visual" EM novelty games, establishing the arcades as a suitable environment for the introduction of commercial video games in the early 1970s. In the late 1960s, college student Nolan Bushnell had a part time job at an arcade where he became familiar with EM games such as Chicago Coin's racing game Speedway (1969), watching customers play and helping to maintain the machinery, while learning the game business. The early mainframe game Spacewar! (1962) inspired the first commercial arcade video game, Computer Space (1971), created by Nolan Bushnell and Ted Dabney and released by Nutting Associates. It was demonstrated at the Amusement & Music Operators Association (AMOA) show in October 1971. Another Spacewar inspired coin operated video game, Galaxy Game, was demonstrated at Stanford University in November 1971. Bushnell and Dabney followed their Computer Space success to create with the help of Allan Alcorn a table tennis game, Pong, released in 1972. Pong became a commercial success, leading numerous other coin op manufacturers to enter the market. The novelty of arcade games waned sharply after 1982 due to several factors, including market saturation of arcades and arcade games, a moral panic over video games (similar to fears raised over pinball machines in the decades prior), and the 1983 video game crash as the home console market impacted arcades. The arcade market had recovered by 1986, with the help of software conversion kits, the arrival of popular beat 'em up games (such as Kung Fu Master (1984) and Renegade (1986 1987)), and advanced motion simulator games (such as Sega's "taikan" games including Hang On (1985), Space Harrier (1985), and Out Run (1986)). However, the growth of home video game systems such as the Nintendo Entertainment System led to another brief arcade decline toward the end of the 1980s. Arcade games continued to improve with the development of technology and of gameplay. In the early 1990s, the release of Capcom's Street Fighter II established the modern style of fighting games and led to a number of similar games such as Mortal Kombat, Fatal Fury, Killer Instinct, Virtua Fighter, and Tekken, creating a new renaissance in the arcades. Another factor was realism, including the "3D Revolution" from 2D and pseudo 3D graphics to "true" real time 3D polygon graphics. This was largely driven by a technological arms race between Sega and Namco. During the early 1990s games such as Sega's Virtua Racing and Virtua Fighter popularized 3D polygon technology in arcades. 3D graphics later became popular in console and computer games by the mid 1990s, though arcade systems such as the Sega Model 3 remained considerably more advanced than home systems in the late 1990s. Until about 1996, arcade video games had remained the largest segment of the global video game industry. Arcades declined in the late 1990s, surpassed by the console market for the first time around 1997–1998. Since the 2000s, arcade games have taken different routes globally. In the United States, arcades have become niche markets as they compete with the home console market, and they have adapted other business models, such as providing other entertainment options or adding prize redemptions. In Japan, where arcades continue to flourish, games like Dance Dance Revolution and The House of the Dead aim to deliver tailored experiences that players cannot easily have at home.

Технология

Қазіргі заманғы барлық аркадтық ойындар (дәстүрлі жәрмеңке ойындарынан басқа) қатты күйдегі электрониканы, интегралдық схемаларды және монитор экрандарын кеңінен пайдаланады, бәрі аркадтық шкафтың ішінде орнатылған. Galaxy Game және Computer Space сияқты кішкентай форматты негізгі компьютерлерге негізделген ойындарды қоспағанда, алғашқы аркадтық ойындар транзистор-транзисторлық логикалық (TTL) чиптері сияқты көптеген дискретті логикалық чиптердің комбинацияларына негізделген. Аркадтық ойынды жобалау көбінесе осы TTL чиптерін және басқа электрондық компоненттерді экранда қажетті әсерге жету үшін біріктіруден тұратын. Күрделі ойынға осы нәтижеге жету үшін әлдеқайда көп TTL компоненттері қажет болды. 1970 жылдардың ортасында нарыққа алғашқы арзан бағдарламаланатын микропроцессорлар келді. Микропроцессорлық негіздегі алғашқы бейнеойын 1975 жылы Midway's Gun Fight (Taito's Western Gun нұсқасы) болды, ал Space Invaders және «алтын дәуірдің» пайда болуымен микропроцессорлық негіздегі ойындар кең таралды. Ертедегі аркадтық ойындар катодты сәулелі түтік (CRT) дисплейінде көрсетілетін растрлық графикаға негізделген. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басындағы көптеген ойындар векторлық графиканы көрсетуге арналған арнайы дисплейлерді қолданды, бірақ CRT-дегі дисплей технологиясы жақсарғандықтан 1980 жылдардың ортасына қарай олардың маңызы азайды. Түсті CRT немесе векторлық дисплейлер пайда болғанға дейін кейбір аркадтық шкафтарда бұрышты монитордың орналасуы, бір жақты айналар және түстерді және басқа графикалық элементтерді ойын алаңында имитациялау үшін мөлдір қабаттар болды. 1990-2000 жылдардағы монетамен жұмыс істейтін аркадтық бейнеойындар көбінесе бірнеше процессорлармен, жоғары мамандандырылған дыбыс және графикалық чиптермен, сондай-ақ ең соңғы және қымбат компьютерлік графикалық дисплей технологиясымен жабдықталған. Бұл қазіргі заманғы бейнеойын консольдары мен жеке компьютерлерге қарағанда күрделі графика мен дыбысқа мүмкіндік берді. 2000 жылдардан бері көптеген аркадтық ойындар модификацияланған бейнеойын консольдерінің (мысалы, Sega NAOMI немесе Triforce) немесе ойынды компьютерлердің компоненттерінде (мысалы, Taito Type X) жұмыс істейді. Көптеген аркадтық ойындар PC немесе консоль ойындарына қарағанда ойынды басқаруда көбірек әсерлі және шынайы. Бұған арнайы атмосфералық немесе басқару аксессуарлары кіреді, мысалы, күшті кері байланыс басқаруы бар толық жабық динамикалық шкафтар, арнайы жарық тапаншалары, артқы проекция дисплейлері, автомобиль немесе ұшақ пилот кабинасының көшірмелері, мотоцикл немесе жылқы пішіндес контроллерлер немесе би кестелері мен балық аулау таяқтары сияқты арнайы контроллерлер. Бұл аксессуарлар әдетте үйдегі компьютерлер мен консольдермен қолдануға тым үлкен, қымбат және арнайы болып табылады. Аркада жасаушылар виртуалды шындық технологиясын тәжірибеге салып жатыр. Аркадалар монеталарды несие ретінде пайдаланудан бастап, несиелердің виртуалды валютасын сақтайтын смарт-карталарға көшті. Қазіргі заманғы аркадтық шкафтар катодты сәулелі түтіктердің орнына жалпақ панельді дисплейлерді қолданады. ALL. Net, NESiCAxLive, e Amusement және NESYS сияқты интернет-сервистер шкафтарға жаңартуларды немесе жаңа ойындарды жүктеуге, онлайн көп ойыншылық ойындар ойнауға, прогресті сақтауға, мазмұнды ашуға немесе несиелерді табуға мүмкіндік береді.

Virtually all modern arcade games (other than the very traditional fair midway) make extensive use of solid state electronics, integrated circuits, and monitor screens, all installed inside an arcade cabinet. With the exception of Galaxy Game and Computer Space, which were built around small form factor mainframe computers, the first arcade games are based on combinations of multiple discrete logic chips, such as transistor–transistor logic (TTL) chips. Designing an arcade game was more about the combination of these TTL chips and other electronic components to achieve the desired effect on screen. More complex gameplay required significantly more TTL components to achieve this result. By the mid 1970s, the first inexpensive programmable microprocessors had arrived on the market. The first microprocessor based video game is Midway's Gun Fight in 1975 (a conversion of Taito's Western Gun), and with the advent of Space Invaders and the golden era, microprocessor based games became typical. Early arcade games were also designed around raster graphics displayed on a cathode ray tube (CRT) display. Many games of the late 1970s and early 1980s use special displays that rendered vector graphics, though these waned by the mid 1980s as display technology on CRTs improved. Prior to the availability of color CRT or vector displays, some arcade cabinets have a combination of angled monitor positioning, one way mirrors, and clear overlays to simulate colors and other graphics onto the gameplay field. Coin operated arcade video games from the 1990s to the 2000s generally use custom hardware often with multiple CPUs, highly specialized sound and graphics chips, and the latest in expensive computer graphics display technology. This allows more complex graphics and sound than contemporary video game consoles or personal computers. Many arcade games since the 2000s run on modified video game console hardware (such as the Sega NAOMI or Triforce) or gaming PC components (such as the Taito Type X). Many arcade games have more immersive and realistic game controls than PC or console games. This includes specialized ambiance or control accessories such as fully enclosed dynamic cabinets with force feedback controls, dedicated lightguns, rear projection displays, reproductions of automobile or airplane cockpits, motorcycle or horse shaped controllers, or highly dedicated controllers such as dancing mats and fishing rods. These accessories are usually too bulky, expensive, and specialized to be used with typical home PCs and consoles. Arcade makers experiment with virtual reality technology. Arcades have progressed from using coins as credits to smart cards that hold the virtual currency of credits. Modern arcade cabinets use flat panel displays instead of cathode ray tubes. Internet services such as ALL. Net, NESiCAxLive, e Amusement and NESYS, allow the cabinets to download updates or new games, do online multiplayer gameplay, save progress, unlock content, or earn credits.

Жанрлары

Көптеген аркада ойындары қысқа деңгейлерге, қарапайым және түсінікті басқару жүйелеріне және жылдам өсетін қиындыққа ие. Сәтті аркадалық видео ойынның классикалық формуласы – "оқу оңай, меңгеру қиын" және "көп өмір, күрт қиын болатын деңгейлер" қағидасы. Бұл аркада ортасының ерекшелігінен туындайды, онда ойыншы өзінің ойын ішіндегі кейіпкері тірі қалғанша немесе жетондары таусылғанша ойынды жалдап алады. Егер консольдардағы немесе компьютердегі ойындар осы сипаттамаларға жатса немесе аркада ойындарының тікелей көшірмелері болса, оларды "аркадалық ойындар" деп атауға болады. Аркадалық жарыс ойындарында көбінесе күрделі қозғалыс симуляторы аркадалық кабинеттері, қарапайым физикалық қозғалтқыш және шынайы жарыс симуляцияларымен салыстырғанда оқуға аз уақыт кетеді. Автомобильдер тежеусіз немесе дрейф жасай отырып, тік бұрылуы мүмкін, ал жасанды интеллект қарсыластары кейде резеңке лента әсерімен ойыншыға жақын болу үшін бағдарламаланады. Аркадалық стильдегі ойындардың басқа түрлеріне музыкалық ойындар (әсіресе ырғақты ойындар), сондай-ақ интуитивті басқаруға және қысқа сеанстарға ие мобильді және кездейсоқ ойындар жатады.

Өнеркәсіп

Аркадалық ойындар мейрамханаларда, боулинг аллеяларында, университеттерде, бейнежазбалар беру пункттерінде, жатақханаларда, кір жуу орындарында, кинотеатрларда, супермаркеттерде, сауда орталықтарында, әуежайларда және басқа да сауда орындарында кездеседі. Олар адамдардың бос уақыты болатын қоғамдық орындарда танымал. Үйде қолданылатын платформаларға аркадалық ойындарды түрлендірудің танымалдылығы олардың кірістілігін арттырады. 1997 жылы WMS Industries (Midway Games компаниясының бас компаниясы) 5000-нан астам аркадалық ойын автоматтары сатылса, кем дегенде 100 000 үйлік нұсқасы сатылатынын хабарлады. American Amusement Machine Association (AAMA) – 1981 жылы құрылған сауда қауымдастығы, ол американдық монетамен жұмыс істейтін ойын автоматтары индустриясын, соның ішінде 120 аркада ойын дистрибьюторларын және өндірушілерін ұсынады. Жапон ойын автоматтары және маркетингтік қауымдастығы (JAMMA) жапондық аркада индустриясын ұсынады. Аркада автоматтарында ойын жүйелерін немесе аркада шкафтарындағы тақталарды жылдам ауыстыруға көмектесетін JAMMA немесе JVS сияқты стандартталған қосылыстар немесе интерфейстер болуы мүмкін. Ойын тақталары немесе аркада тақталары өздері ойын картридждері немесе дискілер арқылы ойындарды ауыстыруға мүмкіндік береді.

Конверсиялар, эмуляторлар және рекреациялар

2000 жылдарға дейін сәтті видео ойындар көбінесе үй видео ойын консоліне немесе үй компьютеріне көшірілді. Мысалы, алғашқы Atari VCS ойындарының көптегені Atari-дің аркадада танымал болған ойындарының түрлендірілген нұсқалары еді. Аркада ойын өндірушілері, егер олар үй консолі немесе компьютер бизнесімен айналыспаса, өз ойындарына лицензия беруді табысты бизнес-модель деп санады, себебі консоль өндірушілерінің бәсекелестері танымал ойындардың құқығы үшін күресті. Coleco атақты Atari-ді жеңіп, Nintendo-ның Donkey Kong ойынын түрлендіру құқығын алды, одан кейін оны ColecoVision ойын жинағына қосып, VCS-ке қарсы тұру үшін пайдаланды. Аркадалық түрлендірулер көбінесе үй консолінің есептеу қуаты мен мүмкіндіктерінің төмендігіне байланысты өзгерістерге ұшырады, мысалы, графиканың шектелуі немесе ойын процесінің өзгеруі. Мұндай түрлендірулер әртүрлі нәтижелер берді. Space Invaders-тің Atari VCS нұсқасы VCS-тің ең маңызды ойыны саналды, ол 1980 жылы VCS сатуын төрт есеге арттыруға көмектесті. Керісінше, 1982 жылы шыққан Pac Man-нің VCS нұсқасы VCS шектеулеріне байланысты техникалық кемшіліктері үшін, мысалы, жыпылықтайтын кейіпкерлер мен ойын процесінің қарапайымдатылуы үшін көп сынға ұшырады. Pac Man VCS-те ең көп сатылған ойын болғанымен, ол тұтынушылардың Atari ойындарына деген сенімін әлсіретті және 1983 жылғы дағдарысқа ықпал етті. Аркадалық түрлендірулерге деген қажеттілік азайды, себебі Nintendo, Sega және SNK сияқты аркада ойын өндірушілері үй консолі нарығына еніп, аркададағыдай технологияны өз үй консольдерінде пайдаланды, бұл ойынды қарапайымдау қажеттілігін жойды. Үй нұсқасы үшін кейбір өзгерістер енгізілуі мүмкін; мысалы, Super Nintendo Entertainment System нұсқасында Mortal Kombat-тың аркадалық нұсқасынан көптеген қанды көріністер алынып тасталды, бұл Nintendo-ның сапа стандартына сәйкес келу үшін жасалды. Аркадалық бейне ойындардың нақты көшірмелерін MAME сияқты эмуляторлар арқылы қазіргі заманғы құрылғыларда ойнауға болады. Эмулятор – бұл шетелдік бағдарламалық жасақтаманы нақты уақытта қазіргі жүйеге аударатын қосымша. Эмуляцияланған ойындар 1994 жылы Macintosh-та Williams дискеталарымен, 1996 жылы Sony PlayStation-да және 1997 жылы Sega Saturn-да CD ROM жинақтары түрінде пайда болды. Аркадалық ойындар 2009 жылдан бастап Nintendo Wii Virtual Console қызметі арқылы жүктеліп, эмуляцияланды. Эмуляцияны пайдаланып, Arcade1Up сияқты компаниялар қазіргі заманғы технологияларды, мысалы LCD мониторларды және жеңіл конструкцияны қолдана отырып, аркада шкафтарының толық немесе кішірейтілген көшірмелерін жасады. Бұл шкафтар әдетте түпнұсқа аркада шкафтарына ұқсас болуға арналған, бірақ бірнеше байланысты ойындарды қолдауы мүмкін. Бұл шкафтар әртүрлі және кішірейтілген стильдерде ұсынылуы мүмкін, мысалы, үстелге немесе қабырғаға орнатылатын нұсқалар.

Prior to the 2000s, successful video games were often converted to a home video game console or home computer. Many of the initial Atari VCS games, for example, were conversions of Atari's success arcade games. Arcade game manufacturers that were not in the home console or computer business found licensing of their games to console manufacturers to be a successful business model, as console manufacturer competitors would vie for rights to more popular games. Coleco famously bested Atari to secure the rights to convert Nintendo's Donkey Kong, which it subsequently included as a pack in game for the ColecoVision to challenge the VCS. Arcade conversions typically had to make concessions for the lower computational power and capabilities of the home console, such as limited graphics or alterations in gameplay. Such conversions had mixed results. The Atari VCS conversion of Space Invaders was considered the VCS's killer application, helping to quadruple the VCS sales in 1980. In contrast, the VCS conversion of Pac Man in 1982 was highly criticized for technical flaws due to VCS limitations such as flickering ghosts and simplified gameplay. Though Pac Man was the best selling game on the VCS, it eroded consumer confidence in Atari's games and partially contributed to the 1983 crash. The need for arcade conversions began to wane as arcade game manufacturers like Nintendo, Sega, and SNK entered the home console market and used similar technology within their home consoles as found at the arcade, negating the need to simplify the game. Concessions still may be made for a home release; notably, the Super Nintendo Entertainment System conversion of Mortal Kombat removed much of the gore from the arcade version to meet Nintendo's quality control standards. Exact copies of arcade video games can be run through emulators such as MAME on modern devices. An emulator is an application that translates foreign software onto a modern system, in real time. Emulated games appeared legally and commercially on the Macintosh in 1994 with Williams floppy disks, Sony PlayStation in 1996, and Sega Saturn in 1997 with CD ROM compilations such as Williams Arcade's Greatest Hits and Arcade's Greatest Hits: The Atari Collection 1, and on the PlayStation 2 and GameCube with DVD ROM compilations such as Midway Arcade Treasures. Arcade games are downloaded and emulated through the Nintendo Wii Virtual Console service starting in 2009. Using emulation, companies like Arcade1Up have produced at scale or reduced scale recreations of arcade cabinets using modern technology, such as LCD monitors and lightweight construction. These cabinets are typically designed to resemble the original arcade game cabinets, but may also support multiple related games. These cabinets can be offered in diverse and miniaturized styles, such as table mounted and wall mounted versions.