Кіріспе

Brewster Lurton Kahle (21 қазан 1960 жылы туған) – американдық цифрлық кітапханашы, компьютерлік инженер, интернет кәсіпкері және барлық білімге әмбебап қолжеткізуді қолдайтын адам. 1996 жылы Кале Интернет архивін құрды және Alexa Internet-ті бірлесіп құрды. 2012 жылы ол Интернет Даңқы залына енгізілді. Ол Скарсдейл орта мектебінде оқыды. 1982 жылы Массачусетс технология институтын компьютерлік ғылымдар және инженерия бакалавры дәрежесімен бітірді, онда ол Чи Фи бауырластығының мүшесі болды. Оның зерттеулерінің басым бағыты – жасанды интеллект; ол Марвин Мински мен В. Дэниел Хиллиспен оқыды. Бітіргеннен кейін ол Thinking Machines командасына қосылды, онда ол компанияның негізгі өнімі – Connection Machine машинасының бас инженері болды. Ол жерде ол және басқалар WAIS жүйесін жасады, ол – алғашқы интернетте таратылатын іздеу және құжаттарды алу жүйесі, Дүниежүзілік желінің алғашқы үлгісі. ), ал 1996 жылы Alexa Internet (1999 жылы Amazon.com компаниясына 250 миллион долларлық акцияларға сатылды). Alexa-ны іске қосқан кезде ол Internet Archive-ді құрды, оны әлі күнге дейін басқарып келеді. 2001 жылы ол Wayback Machine-ді іске қосты, ол 1996 жылдан бері Internet Archive жинаған Дүниежүзілік желі архивіне көпшіктің қолжеткізуін қамтамасыз етеді. Кале Веб-тегі барлық ақпаратты сақтау және индекстеу жұмысының ауқымын көріп, Alta Vista кеңсесін аралағаннан кейін Wayback Machine құруға шабыттанды. Ол былай деді: «Мен осы машинаны қарап тұрдым, ол бес-алты Кока-Кола автоматының көлемінде еді, менің ойымда бірден «Бәрін істеуге болады» деген ой туды». Кале барлық түрдегі цифрлық ақпаратты архивтеу және қолжетімді етуі үшін 2010 жылы Ұлттық Инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды. Ол сонымен қатар Интернет Даңқы залының мүшесі, Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, Электрондық шекаралар қоры, Public Knowledge, Еуропалық мұрағат (қазіргі Интернет жады) және Теледидар мұрағаты кеңестерінің құрамында қызмет етеді. Ол Конгресс кітапханасының Ұлттық цифрлық ақпараттық инфрақұрылым және сақтау бағдарламасының кеңесші кеңесінің және Ұлттық ғылым қорының Кибер инфрақұрылым жөніндегі кеңесші комитетінің мүшесі. 2010 жылы ол Симмонс колледжінен компьютерлік ғылымдар бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды, онда ол 1980 жылдары кітапхана ғылымын оқыған. Кале және оның әйелі Мэри Остин Кале/Остин қорын басқарады. Қор GNU жобасы сияқты басқа да жобалармен қатар, ашық бағдарламалық қамтамасыз ету қорына қолдау көрсетеді, 2011 жылы оған шамамен 4,5 миллион доллар көмек көрсетілді. 2012 жылы Кале және банк саласының тәжірибелі маманы Джордан Моделл Нью-Брансуик (Нью-Джерси) және Хайленд Парк (Нью-Джерси) қалаларының тұрғындарына, сондай-ақ осы аймақтардағы кедейлікті жеңілдету бағдарламаларына қатысушыларға қызмет көрсету үшін Internet Archive Федералды Кредиттік Одағын құрды. 2015 жылы несиелік одақ өз еркімен таратылды.

Цифрландырудың басқа да пайдасы

1997 жылы Кале осы цифрлық архивтерді тарихшылардың пайдалану құндылығынан өзгеше, Интернетке қатысты жиі кездесетін инфрақұрылымдық мәселелерді шешуге де көмектесетінін түсіндірді, мысалы, "404 Құжат табылмады" қатесіне сенімділік қосу, ақпаратты дұрыс түсіндіру арқылы сенімді ету және байланысты мазмұнды табуға көмектесетін навигацияны сақтау. Кале сондай-ақ, болашақ зерттеушілерді не қызықтыратыны белгісіз болғандықтан, архивке жеткілікті метадеректерді (ақпарат туралы мәліметтерді) қосудың маңыздылығын айтты, себебі деректерді сақтаудан гөрі табу қиын болуы мүмкін.

Физикалық құралдар

"Білім уақыт өте келе әртүрлі нысандарда сақталады", - деді Кале 2011 жылы. "Алғашқыда ол адамдардың естеліктерінде, содан кейін қолжазбаларда, басылған кітаптарда, микрофильмдерде, CD-ROM-дарда, қазір цифрлық интернетте болды. Осы әр буын өте маңызды." Кітаптарды жай ғана тастап кету идеясына қарсы күшті реакция білдіріп, және Свальбард жаһандық тұқымдық сақтағышынан шабыттанған Кале, еңбек еткен әрбір кітаптың бір данасын жинауды жоспарлады. "Біз бұл мақсатқа жете бермейміз, бірақ осы біздің мақсатымыз", - деді ол. "Біз кітаптардың мәңгілікке сақталуын көргіміз келеді." Тіпті цифрлық кітаптардың да бір физикалық орны бар екенін атап өткен ол, ақпарат сақтаудың физикалық артефакттарын сақтауды болашақтың белгісіздігіне қарсы сақтану жолы деп санайды. (Кітаптармен қатар, Кале 2010 жылы жаңаланған Интернет архивінің ескі серверлерін де сақтауды жоспарлап отыр.) Ол бастапқыда стандартты тасымалдау контейнерлерін климатты бақылайтын сақтау бөлімдері ретінде қайта жабдықтады. Әр контейнерге филиал кітапханасының көлеміне шамамен 40 000 том сыяды. 2011 жылға қарай Кале шамамен 500 000 кітап жинаған. Ол қойманың шамамен миллионға жуық кітапты сақтауға жеткілікті деп есептейді, олардың әрқайсысына картондағы қорапты, паллетті және контейнерді анықтайтын штрих-код беріледі. Кітапты қарызға бермей, басқа ортада сақталған мазмұнын тексеру үшін шамамен бір сағат ішінде алуға болады. Кітапты сақтау мамандары оның зиянкестермен күресуге және уақыт өте келе өз қышқылдығының салдарынан ыдырайтын ағаш массасынан жасалған қағазға басылған бір ғасырлық кітаптармен күресуге тура келетінін айтты. Беркли университетінің Банкрофт кітапханасының директорының орынбасары Питер Ханф, кітаптарды АҚШ-тың батыс жағалауында сақтаудың өзі, елдің басқа аймақтарындағы климаттың өзгеруінен оларды сақтайды деді.