Кіріспе
Brewster Lurton Kahle (21 қазан 1960 жылы туған) – американдық цифрлық кітапханашы, компьютерлік инженер, интернет кәсіпкері және барлық білімге әмбебап қолжеткізуді қолдайтын адам. 1996 жылы Кале Интернет архивін құрды және Alexa Internet-ті бірлесіп құрды. 2012 жылы ол Интернет Даңқы залына енгізілді. Ол Скарсдейл орта мектебінде оқыды. 1982 жылы Массачусетс технология институтын компьютерлік ғылымдар және инженерия бакалавры дәрежесімен бітірді, онда ол Чи Фи бауырластығының мүшесі болды. Оның зерттеулерінің басым бағыты – жасанды интеллект; ол Марвин Мински мен В. Дэниел Хиллиспен оқыды. Бітіргеннен кейін ол Thinking Machines командасына қосылды, онда ол компанияның негізгі өнімі – Connection Machine машинасының бас инженері болды. Ол жерде ол және басқалар WAIS жүйесін жасады, ол – алғашқы интернетте таратылатын іздеу және құжаттарды алу жүйесі, Дүниежүзілік желінің алғашқы үлгісі. ), ал 1996 жылы Alexa Internet (1999 жылы Amazon.com компаниясына 250 миллион долларлық акцияларға сатылды). Alexa-ны іске қосқан кезде ол Internet Archive-ді құрды, оны әлі күнге дейін басқарып келеді. 2001 жылы ол Wayback Machine-ді іске қосты, ол 1996 жылдан бері Internet Archive жинаған Дүниежүзілік желі архивіне көпшіктің қолжеткізуін қамтамасыз етеді. Кале Веб-тегі барлық ақпаратты сақтау және индекстеу жұмысының ауқымын көріп, Alta Vista кеңсесін аралағаннан кейін Wayback Machine құруға шабыттанды. Ол былай деді: «Мен осы машинаны қарап тұрдым, ол бес-алты Кока-Кола автоматының көлемінде еді, менің ойымда бірден «Бәрін істеуге болады» деген ой туды». Кале барлық түрдегі цифрлық ақпаратты архивтеу және қолжетімді етуі үшін 2010 жылы Ұлттық Инженерлік академиясының мүшесі болып сайланды. Ол сонымен қатар Интернет Даңқы залының мүшесі, Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, Электрондық шекаралар қоры, Public Knowledge, Еуропалық мұрағат (қазіргі Интернет жады) және Теледидар мұрағаты кеңестерінің құрамында қызмет етеді. Ол Конгресс кітапханасының Ұлттық цифрлық ақпараттық инфрақұрылым және сақтау бағдарламасының кеңесші кеңесінің және Ұлттық ғылым қорының Кибер инфрақұрылым жөніндегі кеңесші комитетінің мүшесі. 2010 жылы ол Симмонс колледжінен компьютерлік ғылымдар бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды, онда ол 1980 жылдары кітапхана ғылымын оқыған. Кале және оның әйелі Мэри Остин Кале/Остин қорын басқарады. Қор GNU жобасы сияқты басқа да жобалармен қатар, ашық бағдарламалық қамтамасыз ету қорына қолдау көрсетеді, 2011 жылы оған шамамен 4,5 миллион доллар көмек көрсетілді. 2012 жылы Кале және банк саласының тәжірибелі маманы Джордан Моделл Нью-Брансуик (Нью-Джерси) және Хайленд Парк (Нью-Джерси) қалаларының тұрғындарына, сондай-ақ осы аймақтардағы кедейлікті жеңілдету бағдарламаларына қатысушыларға қызмет көрсету үшін Internet Archive Федералды Кредиттік Одағын құрды. 2015 жылы несиелік одақ өз еркімен таратылды.
Brewster Lurton Kahle (/k//eɪ//l/ KAYL'; born October 21, 1960) is an American digital librarian, computer engineer, Internet entrepreneur, and advocate of universal access to all knowledge. In 1996, Kahle founded the Internet Archive and co founded Alexa Internet. In 2012, he was inducted into the Internet Hall of Fame. He went to Scarsdale High School. He graduated from the Massachusetts Institute of Technology in 1982 with a Bachelor of Science in computer science and engineering, where he was a member of the Chi Phi Fraternity. The emphasis of his studies was artificial intelligence; he studied under Marvin Minsky and W. Daniel Hillis. After graduation, he joined the Thinking Machines team, where he was the lead engineer on the company's main product, the Connection Machine, for six years (1983–1989). There, he and others developed the WAIS system, the first Internet distributed search and document retrieval system, a precursor to the World Wide Web. ), and, in 1996, Alexa Internet (sold to Amazon. com in 1999 for $250 million in stock). At the same time as he started Alexa, he founded the Internet Archive, which he continues to direct. In 2001, he implemented the Wayback Machine, which allows public access to the World Wide Web archive that the Internet Archive has been gathering since 1996. Kahle was inspired to create the Wayback Machine after visiting the offices of Alta Vista, where he was struck by the immensity of the task being undertaken and achieved: to store and index everything that was on the Web. Kahle states: "I was standing there, looking at this machine that was the size of five or six Coke machines, and there was an 'aha moment' that said, 'You can do everything.' Kahle was elected a member of the National Academy of Engineering (2010) for archiving, and making available, all forms of digital information. He is also a member of the Internet Hall of Fame, a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences, and serves on the boards of the Electronic Frontier Foundation, Public Knowledge, the European Archive (now Internet memory) and the Television Archive. He is a member of the advisory board of the National Digital Information Infrastructure and Preservation Program of the Library of Congress, and is a member of the National Science Foundation Advisory Committee for Cyberinfrastructure. In 2010 he was given an honorary doctorate in computer science from Simmons College, where he studied library science in the 1980s. Kahle and his wife, Mary Austin, run the Kahle/Austin Foundation. The Foundation supports the Free Software Foundation for its GNU Project, among other projects, with a total giving of about $4.5 million in 2011. In 2012, Kahle and banking veteran Jordan Modell established Internet Archive Federal Credit Union to serve people in New Brunswick, N. J. and Highland Park, New Jersey, as well as participants in programs that alleviate poverty in those areas. The credit union voluntarily liquidated in 2015.
Цифрландырудың басқа да пайдасы
1997 жылы Кале осы цифрлық архивтерді тарихшылардың пайдалану құндылығынан өзгеше, Интернетке қатысты жиі кездесетін инфрақұрылымдық мәселелерді шешуге де көмектесетінін түсіндірді, мысалы, "404 Құжат табылмады" қатесіне сенімділік қосу, ақпаратты дұрыс түсіндіру арқылы сенімді ету және байланысты мазмұнды табуға көмектесетін навигацияны сақтау. Кале сондай-ақ, болашақ зерттеушілерді не қызықтыратыны белгісіз болғандықтан, архивке жеткілікті метадеректерді (ақпарат туралы мәліметтерді) қосудың маңыздылығын айтты, себебі деректерді сақтаудан гөрі табу қиын болуы мүмкін.
Физикалық құралдар
"Білім уақыт өте келе әртүрлі нысандарда сақталады", - деді Кале 2011 жылы. "Алғашқыда ол адамдардың естеліктерінде, содан кейін қолжазбаларда, басылған кітаптарда, микрофильмдерде, CD-ROM-дарда, қазір цифрлық интернетте болды. Осы әр буын өте маңызды." Кітаптарды жай ғана тастап кету идеясына қарсы күшті реакция білдіріп, және Свальбард жаһандық тұқымдық сақтағышынан шабыттанған Кале, еңбек еткен әрбір кітаптың бір данасын жинауды жоспарлады. "Біз бұл мақсатқа жете бермейміз, бірақ осы біздің мақсатымыз", - деді ол. "Біз кітаптардың мәңгілікке сақталуын көргіміз келеді." Тіпті цифрлық кітаптардың да бір физикалық орны бар екенін атап өткен ол, ақпарат сақтаудың физикалық артефакттарын сақтауды болашақтың белгісіздігіне қарсы сақтану жолы деп санайды. (Кітаптармен қатар, Кале 2010 жылы жаңаланған Интернет архивінің ескі серверлерін де сақтауды жоспарлап отыр.) Ол бастапқыда стандартты тасымалдау контейнерлерін климатты бақылайтын сақтау бөлімдері ретінде қайта жабдықтады. Әр контейнерге филиал кітапханасының көлеміне шамамен 40 000 том сыяды. 2011 жылға қарай Кале шамамен 500 000 кітап жинаған. Ол қойманың шамамен миллионға жуық кітапты сақтауға жеткілікті деп есептейді, олардың әрқайсысына картондағы қорапты, паллетті және контейнерді анықтайтын штрих-код беріледі. Кітапты қарызға бермей, басқа ортада сақталған мазмұнын тексеру үшін шамамен бір сағат ішінде алуға болады. Кітапты сақтау мамандары оның зиянкестермен күресуге және уақыт өте келе өз қышқылдығының салдарынан ыдырайтын ағаш массасынан жасалған қағазға басылған бір ғасырлық кітаптармен күресуге тура келетінін айтты. Беркли университетінің Банкрофт кітапханасының директорының орынбасары Питер Ханф, кітаптарды АҚШ-тың батыс жағалауында сақтаудың өзі, елдің басқа аймақтарындағы климаттың өзгеруінен оларды сақтайды деді.