Кіріспе

Барлық ақ тұрғындардан тұратын муниципалитеттер, нәсілдік сегрегация саясатын жүргізгендер

Күн бату қалалары, сондай-ақ күн батқандағы қалалар, сұр қалалар немесе күн батушы қалалар деп те аталатын, АҚШ және Канададағы барлық ақ муниципалитеттер немесе аудандар 20-ғасырдың ортасына дейін кеңінен таралған. Олар кемсітуші жергілікті заңдар, қорқыту немесе зорлық-зомбылықтың араласуы арқылы ақ емес тұрғындарды қабылдамау арқылы нәсілдік сегрегацияның бір түрін жүзеге асырған. Бұл термин "түсті адамдарға" күн батқанға дейін қаладан кетуді ескертетін белгілердің пайда болуына байланысты қолданысқа енді. Күн батудың толық аудандары.

Саяхат нұсқаулары

NAACP-тің бұрынғы президенті Джулиан Бонд "сегрегацияланған өмірдің тіршілікке жайлы құралының бірі" деп сипаттаған "Негр моторшысының жасыл кітабы" (кейде "Негр саяхатшысының жасыл кітабы" немесе "Негр моторшысының жасыл кітабы" деп аталады және көбінесе жай ғана "Жасыл кітап" деп аталады) – афроамерикалық жүргізушілерге арналған жылдық сегрегация дәуіріндегі нұсқаулық, оны Нью-Йорктің саяхат агенті және бұрынғы Хакенсак (Нью-Джерси) пошташысы Виктор Г. Грин жариялаған. Африкалық американдықтар үшін саяхаттар нәсілдік сегрегация, полицияның нәсілдік белгілері бойынша іздеу, саяхатшылардың жай ғана "жоғалып кетуі" және көптеген "күн батқан қалалардың" болуы салдарынан қиындықтар мен қауіп-қатерге толы болды. Автор Кейт Келлидің сөзіне сүйенсек, "1960 жылдардың соңына дейін АҚШ-та кем дегенде 10 000 "күн батқан қала" болды; "күн батқан қалада" ақ емес адамдар қараңғы түскенге дейін қала шегінен шығуға тиіс болды, әйтпесе оларды полиция ұстап алып, жағдайы одан да нашар болуы мүмкін еді. Бұл қалалар тек Оңтүстікке ғана шектелмеді – олар Нью-Йорк штатындағы Левитауннан Калифорния штатындағы Глендейлге дейін созылып, Иллинойс штатының көптеген муниципалитеттерін қамтыды". "Жасыл кітап" сонымен қатар жүргізушілерге шоферлік бас киім киюге немесе оны дайын тұруға кеңес берді және тоқтатылған жағдайда "ақ адамға көлік жеткізіп бара жатырмыз" деуді ұсынды. NAACP конференциясының президенті болашақ афроамерикалық саяхатшылар Миссуриге баруға мәжбүр болса, олар кепіл ақшасын өзімен алып жүруі керек екенін айтты.

Күн батудың маңындағы қалалар

АҚШ-тағы көптеген қала маңындағы аудандар Джим Кроу заңдары қабылданғаннан кейін құрылды. Көбінесе, осы қала маңындағы аудандардың тұрғындары алғаш құрылған кезден бастап толығымен ақ нәсілді адамдардан тұрды. Көптеген "күн бату" қалалары 1906 және 1968 жылдар аралығында пайда болды. 1970 жылы, Азаматтық құқықтар қозғалысының ең жоғалған шағында, кейбір "күн бату" қалалары біртіндеп нәсілдік бөлінуді тоқтатуға көшті. Қысым көрсету және түрлі жеңілдіктер афроамерикандықтарды жаңа қала маңындағы аудандарға қоныстанбауға мәжбүрледі.

Күн батып бара жатқан қалалар

"Джентльмендер келісімі" (1947) "күн батып бара жатқан қалаларды [өз дәуірінде] ең қатаң қарастыратын көркем фильм" ретінде танымал. "Мен неге қамалған құс ән салады" (1969) атты естеліктерінде ақын Майя Анжелу Миссисипиді қараңғыдан кейін афроамерикандықтар үшін жағымсыз жер деп сипаттайды: "Мұнда күн батқанда сенің көрінуіне жол берме, қара нәсілді, Миссисипи". Опра Уинфри 1987 жылы Форсайт округі, Джорджияға, 1987 жылғы Форсайт округіне қарсы наразылықтардан кейін телешоуының бір бөлімінде сапар жасады. Наразылықтар 1920 жылдары афроамерикандықтардың қуылғаннан кейін, 1960 жылдарға дейін күн батып бара жатқан қала ретіндегі нәсілдік шиеленістер мен репутациясынан туындады. Джон Генри Редвудтың "Негрлерге, еврейлерге, итке жол жоқ" (2000) пьесасы. Марко Уильямстың "Шығарылған: АҚШ-та ақтар қараларды қаладан қалай қуды" (2006) деректі фильмі, Эллиот Джаспиннің "Ащы суларға көмілген: Америкадағы нәсілдік тазалаудың жасырын тарихы" (2007) кітабынан шабыттанды. Кевин Д. Коэаның "Sundown Town" (2011) пьесасы. "Green Book" (2018), үздік фильм үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алған комедиялық драма, 1960 жылдары афроамерикандық классикалық және джаз пианинісі Дон Ширлидің (Магершала Али) Deep South аймалына жасаған саяхатын көрсетеді, ол күн батқаннан кейін көшеде болғаны үшін оңтүстік қаласында тұтқындалады. 2020 жылғы "Lovecraft Country" (2020) телесериалының (Мэтт Раффтың 2016 жылғы кітабына негізделген) бірінші эпизодында 1950 жылдардағы Джим Кроу Америкасы бойынша саяхатқа шыққан басты кейіпкерлерді полицей тоқтатады және олар "күн бату округінде" екенін айтып, күн батқанға дейін округтен кетпесе, оларды дарға асуға болатынын ескертеді.