Кіріспе

1927–1987 шотландтық сәулет фирмасы

Gillespie, Kidd & Coia – шіркеулер мен университеттерде, сондай-ақ Кардростағы Әулие Петр семинариясында модернизмді қолдануымен әйгілі шотландтық сәулет фирмасы. 1927 жылы құрылғанмен, олар соғыстан кейінгі кезеңдегі жұмыстарымен көбірек танымал. Фирма 1987 жылы таратылды. 2007 жылы Глазгодағы The Lighthouse-та фирмаға арналған ірі ретроспективті көрме өтті.

Шығу тегі

Шотланд сәулетшісі Джеймс Салмон (1805–1888) 1830 жылы Глазго қаласында кеңсе ашты. Джон Гафф Гиллеспи (1870–1926) 1891 жылы жұмысқа қабылданды, сол кезде кеңсе «Джеймс Салмон және Ұлы» деп аталды және оны ұлы Уильям Форрест Салмон басқарды. 1903 жылы кеңсе атауы «Salmon & Son & Gillespie» болып өзгертілді, негізін қалаушының немересі Джеймс Салмон (1873–1924) және Джон Гафф Гиллеспи серіктестер болды. Уильям Александр Кидд (1879–1928) 1898 жылы кеңсеге қосылды, 1918 жылы Гиллеспимен серіктес болды (Джеймс Салмон 1913 жылы кеңседен кетті). Кидд 1926 жылы Гиллеспи қайтыс болғаннан кейін жалғыз серіктес атанды. 1915 жылы 16 жасар Джакомо Антонио («Джек») Коя (1898–1981) «Gillespie & Kidd» кеңсесіне шәкірт ретінде келді. Коя Англияның Вулвергемптон қаласында итальяндық ата-аналардан дүниеге келді, Глазгода өсті. 1923 жылы ол Еуропаға саяхаттап, Лондонда жұмыс істеді, ал 1927 жылы Гиллеспинің қайтысынан кейін Киддтің шақыруымен серіктес ретінде қайта оралды. Кидд 1928 жылы қайтыс болды, соның салдарынан Коя сол кезде «Gillespie, Kidd & Coia» деп аталған кеңсеге ие болды.

Алғашқы жылдар

Коя басшылықты қабылдаған кезде практикада жұмыс өте аз болды. Коя Глазго өнер мектебінің (GSA) құрамындағы Маккинтош сәулет мектебінде оқытушы болып жұмысқа орналасып, жаңа клиенттерді іздеуге кірісті. Глазго архиепископы Дональд Маккинтошқа жүгінгеннен кейін, ол 1931 жылы жаңа шіркеу салуға фирманың алғашқы тапсырысын алды. Рим-католик шіркеуі 1970 жылдардың басына дейін фирманың басты тапсырыс берушісі болып қала берді. 1938 жылы Томас Уорнет Кеннеди Коямен серіктес болып, Ардроссандағы Сент-Петр тізбектегі шіркеу және Глазго империясы көрмесі үшін Рим-католик павильонының жобаларын жасауға үлес қосты.

Соғыстан кейінгі кезең

1945 жылы «Gillespie, Kidd & Coia» фирмасы қайта құрылды, бірақ Кеннедисіз, ол кейін Канадаға эмиграциялады. Коя 17 жасар Иси Метцштейнді шәкірт ретінде жұмысқа алып, Рим католик шіркеуі үшін шіркеулер мен басқа да ғимараттарды жобалауды жалғастырды. Сәулет тарихшылары осы кезеңдегі фирманың жұмысын сапасы төмен деп бағалайды. Роджер Кояның жобаларды аяқтаудағы қиындықтарын айтады, бірақ оның «архитектуралық кеңселерді басқару қабілетімен» осы қиындықтар өтемеленді.

Шіркеулер

Фирма 1930 жылдары қазіргі заманғы ықпалға ие шіркеулерді жобалауды бастады. 1934-1935 жылдар аралығындағы Гринвок қаласындағы Оринджфилдтегі Сент-Патрик шіркеуі сондай мысалдың бірі. Шотландия модернистік шіркеу сәулетімен толы, олардың барлығы дерлік Гиллеспи, Кидд және Коя фирмасына тиесілі. Сент-Мэри, Бонесс (1962), кейіннен бұзылған; Сент-Жозеф, Файфли (1964); Біздің Анамыздың Жақсы Кеңесі, Деннистон (1965); Сент-Бенедикт, Пасхахаус (1965); және Сент-Пол, Гленротес (1956) – бәрі де геометриялық ғимараттар, олар жаңа құрылыс техникаларын қолданды, мысалы, желімделген ламинатталған ағаш. Ал, Сент-Чарльз, Солтүстік Келвинсайд (1959); St Mary of the Angels, Фолкирк (1960); St Bride's, Ист-Килбрайд (1963), St Patricks, Килсит (1963); және Sacred Heart, Камбернолд (1964) сияқты шіркеулердің бәрі төртбұрышты, жүк көтергіш кірпіштен салынған, немесе Сент-Чарльз шіркеуінің жағдайында кірпіштің сыртқы қабырғасы бар бетон қаңқасынан тұрады. Бұл шіркеулер сыртынан қарапайым, бірақ ішкі жағынан керемет жарықпен безендірілген.

Қасиетті Петір семинариясы

Аргилл мен Бьюттегі Кардростағы Санкт-Петр семинариясы Гиллеспи, Кидд және Кояның ең маңызды туындысы саналады. Бірақ, ғимарат 1980 жылдары жабылып, содан бері қирап жатыр. 2019 жылдың қаңтар айында Глазго архиепископтығының коммуникациялар директоры Ронни Конвери ғимарат архиепископтыққа "мойында жаққан аң" сияқты болып көрінетінін, оны күтіп ұстауға, қорғауға және сақтандыруға міндетті екендерін, сондай-ақ оны сата алмайтындарын, сыйға бере алмайтындарын немесе бұза алмайтындарын айтты.

Мектептер мен колледждер

Гиллеспи, Кидд және Коя бірнеше мектеп жобаларын жүзеге асырды, оның ішінде Камбернольд, Беллшилл және Глазгодағы Рим-католик мектептері мен Беарсдендегі Нотр-Дам колледжі (1969 ж., 2007 ж. ішінара бұзылды).

Кеңселер және басқа да жұмыстар

Фирманың ең танымал кеңсе тапсырысы – Глазго қаласындағы Бьюкенен көшесіндегі BOAC ғимараты (1970). Фирма салыстырмалы түрде аз тұрғын үй жобаларын іске асырды, олардың ішінде Шығыс Килбрайд, Камбернольд (1961) және Стэнтонбери, Милтон-Кейнс (1976) қалаларындағы жобалары, сондай-ақ Думбартондағы (1967) арнайы тұрғын үйлер бар. 1962 жылы практика Bellshill перзентханасын (2003 жылы бұзылған) аяқтады, бұл жоба үшін Азаматтық сенім сыйлығына ие болды.

Университет сәулеті

1960 жылдардың аяғынан бастап Гиллеспи, Кидд және Коя Англияда үш ірі университет жобасын, сондай-ақ Дунди университетінің Бонар залын (1976) іске асырды. Алғашқысы – Халл университеті студенттеріне арналған Йоркширдің Котингем қаласындағы "The Lawns" студенттер жатақханалары. 1968 жылы RIBA бронзалық аймақтық сыйлығымен марапатталды және 1993 жылы II санатқа енгізілді. 1971 жылдан 1979 жылға дейін олар Оксфордтың Уадхам колледжіне екі қосымша ғимарат салды. Олардың ішінде жаңа студенттік жатақхана мен колледж кітапханасы бар үлкен блок, сондай-ақ Корольдің қару-жарағы пабының артындағы кішкентай қосымша ғимарат бар. "Архитекторлар журналы" жазғандай, бұл "Блэкуэллдің" шағын музыка дүкенін қамтиды, ол "Оксфордтың көңілсіз көшесіне жаңа серпіліс әкелді". Кембридждегі Робинсон колледжі осы кезеңдегі ең маңызды ғимарат және олар жобалаған соңғы ірі құрылыс болды. 1974 жылы толыққандай жаңа колледжге арналған конкурста жеңіс алып, олардың ғимараты негізінен кірпішпен қапталған, сонымен қатар 1890 және 1900 жылдарға дейінгі ескі бақтарды қамтиды. 2022 жылы II* санатқа енгізілді.