Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акула түрлері
Species of shark
Ганг акуласы (Glyphis gangeticus) – Үндістан мен Бангладештің Ганг өзенінде (Падма өзенінде) және Брахмапутра өзенінде кездесетін, жоғары қауіпті акула түрі. Ол көбінесе Ганг өзенінде де мекендейтін, кейде Ганг акуласы деп жаңылыс айтылатын бұқа акуласымен (Carcharhinus leucas) шатастырылады. Қазіргі уақытта осы туысқа үш жаңа түр жатады деп саналады; генетикалық дәлелдер Борнео өзен акуласының (G. fowlerae) және Иравади өзен акуласының (G. siamensis) Ганг акуласының синонимі ретінде қарастырылуы керек екенін көрсетті, бұл түрдің ареалын Пакистанға, Мьянмаға, Борнеоға және Яваға дейін кеңейтеді. Glyphis туысына жататын басқа акулалар теңіз жағалауында да, өзендерде де кездеседі, ал Ганг акуласы тек тұщы суда ғана табылғандықтан, ол әлемдегі жалғыз тұщы су акуласы болып табылады. Бұл түр әлі толық зерттелмеген және өте сирек кездеседі.
The Ganges shark (Glyphis gangeticus) is a critically endangered species of requiem shark found in the Ganges River (Padma River) and the Brahmaputra River of India and Bangladesh. It is often confused with the more common bull shark (Carcharhinus leucas), which also inhabits the Ganges River and is sometimes incorrectly referred to as the Ganges shark. The genus is currently considered to contain three recent species; genetic evidence has shown that both the Borneo river shark (G. fowlerae) and Irrawaddy river shark (G. siamensis) should be regarded as synonyms of the Ganges shark, expanding the range of the species to Pakistan, Myanmar, Borneo, and Java. While the other members of the genus Glyphis occur in coastal marine waters as well as rivers, the Ganges shark is found only in fresh water, making it the world's only exclusively freshwater shark. The species remains poorly known and very rare.
Таксономия
Бұрын Борнео өзенінің акуласы (Glyphis fowlerae) және Иравади өзенінің акуласы (Glyphis siamensis) Glyphis туысының басқа екі түрі деп есептелген. Жақында генетикалық зерттеулерге сүйене отырып, олар G. gangeticus деп қайта жіктелді және олардың ғылыми атаулары синонимдер ретінде қарастырылады. Борнео акуласы Борнеодағы Кинабатаган өзенінде ғана белгілі. Оның ұзындығы шамамен 3 метрге жетеді. Ғылымға тек 13 мысал ғана белгілі, барлығы 1996 жылы жиналған. 2010 және 2011 жылдары жасалған экспедициялар оларды таба алмады, ал балықшылар акуланы танығанмен, көп жылдар бойы көрінбеді. Дегенмен, кейінгі авторлар осы түрдің жарамдылығына күмән келтіріп, оны аномальді бұқа акуласы (Carcharhinus leucas) деп қарастырды, бірақ 2005 жылы акулалар жүйелеушісі Леонард Компаньо оны Glyphis туысының ерекше мүшесі ретінде мойындады. Борнеодағы Мукахтан, сондай-ақ Бангладештен әлі сипатталмаған Glyphis түрінің болуы мүмкін. Сампиттен алынған Борнео мысалының мәртебесі әлі анық емес. Оның туғандағы мөлшері белгісіз, ересектеген кезде шамамен 2,5 метрге дейін өседі, ал ең ірі өлшемі шамамен 3 метрге жетеді. Басқа Glyphis түрлері үшін туғандағы немесе ересектеген кездегі мөлшері белгісіз. Сыртқы түрімен реквием акуласына ұқсас, денесі мықты, екі тікенсіз арқа қанаты және анальдық қанаты бар. Бірінші арқа қанаты көкірек қанаттарының соңғы үштен бірінің үстінде басталады, ал еркін артқы ұшы жамбас қанаттарының алдында орналасқан. Екінші арқа қанаты салыстырмалы түрде үлкен, бірақ біріншісінен әлдеқайда кіші (биіктігінің шамамен жартысы). Анальдық қанат екінші арқа қанатынан сәл кішірек, ал көкірек қанаттары кең. Жоғарғы прекаудальдық шұңқыр бойлық бағытта көрінеді, бірақ арқалық тізбегі жоқ. Түсі біркелкі сұрдан қоңырға дейін, көзге түсетін белгілері жоқ.
Formerly the Borneo river shark (Glyphis fowlerae) and the Irrawaddy river shark (Glyphis siamensis) were considered to represent two other species in the genus Glyphis. They have recently been reclassified as G. gangeticus based on genetic studies, and their scientific names are treated as synonyms. The Borneo river shark is known only from the Kinabatangan River in Borneo. It can reach a length of Only 13 specimens are known to science, all collected in 1996. Expeditions in 2010 and 2011 failed to find any, and while fishermen recognised the shark, they have not been seen for many years. However, subsequent authors doubted the validity of this species, regarding it as an abnormal bull shark (Carcharhinus leucas), until in 2005 shark systematist Leonard Compagno recognized it as distinct member of the genus Glyphis. A possibly undescribed species of Glyphis is known from Mukah in Borneo, as well as Bangladesh. The status of a Borneo specimen from Sampit remains unclear. Its size at birth is , growing to an estimated at maturity, with a maximum size of about The size at birth or maturity is unknown for any other Glyphis species. A typical requiem shark in its external appearance, it is stocky, with two spineless dorsal fins and an anal fin. The first dorsal fin originates over the last third of the pectoral fins, with a free rear tip that is well in front of the pelvic fins. The second dorsal fin is relatively large, but much smaller than the first (about half the height). The anal fin is slightly smaller than the second dorsal fin and the pectoral fins are broad. A longitudinal upper precaudal pit is seen, but no interdorsal ridge. It is uniformly grey to brownish in color, with no discernible markings.
Диагностикалық белгілері
G. gangeticus-ты алдыңғы төменгі тістерінің қаптал жиектері бойымен өткеніне және осы тістерге тырнақ тәрізді пішін бергеніне, сондай-ақ кішкентай қосымша тістеріне қарай анықтауға болады. Бұған қоса, бірінші арқа қанатынан шамамен екі есе төмен екінші арқа қанаты да осы түрге тән ерекшелік.
G. gangeticus can be identified by the first few lower front teeth, which have cutting edges along entire cusp, giving the cusps a claw like shape, and low cusplets. Also, a second dorsal fin that is about half the height of first dorsal is distinct to this species.
Тарату
Ганг акуласы, аты айтып тұрғандай, көбінесе Үндістанның шығысы мен солтүстік-шығысындағы өзендерде, әсіресе Батыс Бенгалияның Хугли өзенінде, сондай-ақ Бихар, Ассам және Одиша штаттарындағы Ганг, Брахмапутра және Маханади өзендерінде кездеседі. Ол әдетте өзеннің ортаңғы және төменгі ағысында табылмайды. 2018 жылы Мумбайдағы балық базарында табылған бір акула Араб теңізінің жағалауындағы бір жерден келген болуы мүмкін. Теориялық тұрғыдан алғанда, G. gangeticus теңіздің саяз сағаларында кездесуі мүмкін; алайда, бүгінгі күнге дейін оның теңізде кездесуіне қатысты ешқандай расталмаған дерек жоқ. Алғашқыда бұл түрге Үнді-Батыс Тынық мұхитының кең аймағы тағайындалған, бірақ бұл көбінесе басқа реквием акулаларының түрлеріне, әсіресе Кархаринус туысына жататын түрлерге негізделген болып шықты.
The Ganges shark, as its name suggests, is largely restricted to the rivers of eastern and northeastern India, particularly the Hooghly River of West Bengal, and the Ganges, Brahmaputra, and Mahanadi in Bihar, Assam, and Odisha, respectively. It is typically found in the middle to lower reaches of a river. One found in 2018 in a Mumbai fish market may have come from somewhere along the banks of the Arabian Sea. In theory, G. gangeticus could occur in shallow marine estuaries; however, no marine records of the species have been verified to date. Originally, the species was assigned a wide range in the Indo West Pacific, but this was found to be mostly based on other species of requiem sharks, particularly members of the genus Carcharhinus.
Мекендейтін орта және экология
G. gangeticus тек тұщы су, жағалау теңіздері мен Ганг-Хугли өзен жүйесінің төменгі ағысындағы эстуарлық суларда ғана мекендейтіні белгілі. Олардың тамақтану әдеттері көбінесе зерттелмеген. Акуланың кішкентай көзі мен жіңішке тістері оның негізінен балықпен қоректенетінін және лайлы суға бейімделгенін көрсетеді.
G. gangeticus is known to inhabit only freshwater, inshore marine, and estuarine systems in the lower reaches of the Ganges Hooghly River system. Their feeding habits are mostly unknown. The shark's small eyes and slender teeth suggest that it is primarily a fish eater and is adapted to turbid water.
Көбею
Ол тірі туатын болжанып тұр, сары ауыздағы плацентасы бар (туыс кархарин тұқымдас түрлеріне сәйкестік арқылы болжам). Балапандардың саны және гестация мерзімі белгісіз. Дегенмен, бұл көбею үшін емес деп есептеледі, анадромды және катадромды түрлердегідей. Хугли өзенінде жаңа туған жекелерінің болуы, жас балапандар тұщы суда туылуы мүмкін екенін көрсетеді.
It is probably viviparous, with a yolk sac placenta (speculation through analogy to related species of carcharhinids). The litter size and gestation period are unknown. However, this is not thought to be for breeding, as the case in anadromous and catadromous species. The presence of newborn individuals in the Hooghly River suggests that the young may be born in fresh water.
Үлгілер
Г. gangeticus бастапқыда тек 19 ғасырдағы үш музейлік екземплярынан ғана белгілі болды, олардың әрқайсысы Париждегі Ұлттық табиғи тарих мұражайында, Берлиндегі Табиғи тарих мұражайында және Калькуттадағы Үндістан зоологиялық қоғамында сақталған. 1867 жылдан 1996 жылға дейін ешқандай тіркелмеген, ал 1996 жылғы тіркелгендер Г. gangeticus екені расталмады. 2001 жылы Хугли өзенінің сағасынан жоғары, Махишадалда табылған екземпляр Г. gangeticus деп анықталды, бірақ тек жақ суреті бойынша.
G. gangeticus was originally known only from three 19th century museum specimens, one each in the National Museum of Natural History in Paris, Natural History Museum, Berlin in Berlin, and the Zoological Survey of India in Calcutta. No records exist between 1867 and 1996, and the 1996 records have not been confirmed as G. gangeticus. A specimen collected upstream of the mouth of the Hooghly River at Mahishadal in 2001 was identified as G. gangeticus, but on photographs of the jaw only.
Қорғау
G. gangeticus – Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) жойылу қаупі төніп тұрған акулалардың Қызыл тізіміндегі 20 акуланың бірі. Қазіргі уақытта бұл түрдің саны сын көтермейтін деңгейде деп саналады. Ұйым мәліметінше, Ганг акуласының 250-ден аспайтын саны қалған болуы мүмкін. Бенгал шығанағындағы акула балық аулау саласын толыққанды зерттеу қажеттігі шұғыл. Бұл түрдің Азиядағы акула қанаттары саудасына қатысы бар деп есептеледі.
G. gangeticus is one of 20 sharks on the International Union for Conservation of Nature and Natural Resources Red List of endangered shark species. The species is currently classified as critically endangered. According to the organisation, fewer than 250 Ganges sharks are believed to exist. The need is urgent for a detailed survey of the shark fisheries of the Bay of Bengal. It is also believed to be part of the Asian shark fin trade.
Қорғау іс-шаралары
2001 жылы Үндістан үкіметі өз порттарында хондрихтиялық балықтардың барлық түрлерін құрға түсіруге тыйым салды. Бірақ, көп ұзамай, бұл тыйым тек 10 түрге ғана қатысты деп өзгертілді. Олардың ішінде G. gangeticus Үндістанның Жабайы табиғатты қорғау заңының I, II A бөлігі бойынша қорғалады. Дегенмен, осы шараның тиімділігі күмәнді, себебі оны іске асыру қиынға соғып жатыр. Жергілікті тұтыну және халықаралық сауда үшін кең таралған, бірақ шашыраңқы қолөнер балық шаруашылығы бар. Компаньо (1997) балық аулау лагерьлері мен түсіру орындарын жан-жақты зерттеуді, сондай-ақ Ганг жүйесінде осы акуланың және шыршалар мен пилорамалар сияқты басқа Ганг элазмобранхтарының қазіргі жағдайын анықтау үшін үлгі алу бағдарламасын ұсынады. Бірақ, оған жасалған шабуылдардың көпшілігі, ықтимал, Carcharhinus leucas – бұқа акуласымен шатасудың салдары болуы мүмкін. Ганг акуласы мен бұқа акуласының биологиялық айырмашылықтары Ганг акуласының адамдарға шабуыл жасауының төмен болуын көрсетеді. G. gangeticus-тің жоғарғы тістері тар, биік, ал төменгі тістері жұқа, кішкене тісті, C. leucas-қа қарағанда әлдеқайда әлсіз. Мұндай кішкентай өткір тістер балықты ұстауға, ал бұқа акуласының мықты тістерінен гөрі сүтқоректілерді тістеуге қолайсыз.
In 2001, the Indian government banned the landing of all species of chondrichthyan fish in its ports. However, shortly afterwards, this ban was amended to cover only 10 species of chondrichthyans. These, including G. gangeticus, are protected under Schedule I, Part II A of the Wildlife Protection Act of India. Doubt exists about the effectiveness of this measure, however, because of difficulties in enforcement. A widespread, albeit widely dispersed, artisanal fishery exists for both local consumption and international trade. Compagno (1997) recommends an in depth survey of fishing camps and landing sites, along with a sampling program in the Ganges system to determine the current status of this shark along with other Gangetic elasmobranchs such as stingrays and sawfish. but most of the attacks attributed to it are probably the result of confusion with the bull shark Carcharhinus leucas. The biological differences between the Ganges shark and bull shark also point to a lower likelihood of attacks on humans by the Ganges shark. G. gangeticus has much narrower, higher, upper teeth and slender cusped, less heavily built lower teeth than C. leucas. Such small sharp teeth are more suitable for fish impaling, and less useful for dismembering tough mammalian prey than the stout teeth of the bull shark.