Кіріспе

Чилиде немесе чилиліктер жасаған рок музыкасы – Чили рок, бұл Чилиде немесе чилиліктер жасаған рок музыкасы және оның тиісті қосалқы жанрлары. Чили рок мәтіндері көбінесе испан тілінде орындалады, сондықтан оларды рок-эн-испаньоль бөлігі деп санауға болады, бірақ кейде ағылшын тілінде де орындалады. Рок музыкасы алғаш рет Чилиде 1950 жылдардың соңында АҚШ-тың халықаралық рок-н-ролл хиттерін еліктеген және кейде аударған топтар арқылы пайда болды. Бұл қозғалыс «Нуэва Ола» (Жаңа толқын) деп аталды. Бірақ 1960 жылдардың басында түпнұсқа топтар да пайда бола бастады. 1960 жылдардың екінші жартысында рок-н-ролл музыкасының сәттілігінен кейін Чилиде «Нуэва Кансьон Чилена» (Жаңа Чили әні) және «Фусьон Латиноамерикана» (Латын Америкасының бірігуі) жанрлары туды, бұл Виолета Парра мен Виктор Хара сияқты өте ықпалды халық әншілерін, немесе «Лос Хайвас» және «Конгресо» сияқты аспаптық өңдеуі күшті топтарды танымал етті. Алайда, 1970 жылдары 1973 жылғы төңкеріс салдарынан елдегі рок сахнасы төмендеді. 1973 жылдан 1990 жылға дейін рок музыкасының барлық түрлеріне тыйым салынды (мәдени өмірдің маңызды бөлігімен бірге), бұл музыка индустриясында тоқырауға әкелді. Дегенмен, ауыр металл, панк және жаңа толқын сияқты жаңа жанрлармен андеграунд сахна өркендеді. «Лос Призионерос» осы дәуірдегі ең көрнекті топ болды. 1990 жылдары чилилік рок музыкасының қайта жаңғыруы басталды, бірнеше чилилік топтар халықаралық сәттілікке қол жеткізді, сонымен қатар альтернативті рок, поп-рок, фанк-рок, регги, гранж, бритпоп немесе латын рок сияқты көптеген рок қосалқы жанрлары коммерциялық табысқа ие болды. «Лос Трес» осы дәуірдегі ең танымал рок-тобына айналды, поп музыкасында «Ла Лей» тобымен бірге. XXI ғасырдың басында көптеген тәуелсіз әртістер танымал бола бастады, ал бұрынғылары кең ауқымды және бай мәдени мұраны қалыптастырды. Синт-поп, нео-фолк-рок, латын рок, альтернативті рок және поп-рок біздің заманымыздың ең сәтті қосалқы жанрларының бірі болып табылады, бірақ оның инди және фьюжн сипатынан оларды жіктеу қиын. Көптеген жағдайларда бұқаралық ақпарат құралдарында елеусіз қалғандықтан, коммерциялық шетелдік музыкаға басымдық берілсе де, Чилиде кең және бай рок мәдениеті, жүздеген танымал топтары бар тұрақты андеграунд сахнасы, әртүрлі баламалы жанрлардың көптеген нишалары, сондай-ақ Консепсьон және Вальпараисодағы қуатты өңірлік сахналар бар.

Ерте рок-н-ролл және Nueva Ola (1955 1965)

Рок-н-ролл 1940-1950 жылдары АҚШ-та пайда болып, бүкіл әлемге тез тарады. 1950 жылдардың соңында алғашқы чилилік рок-н-ролл топтары пайда болды, олар негізінен Солтүстік Американың танымал топтарын еліктеп, рок-н-ролл әндерін орындады. Олар АҚШ-та хиттер болды. Чилидің алғашқы жеке рок-н-ролл өнерпаздары Питер Рок болды, оның Элвис Преслидің "Бейби, мен қамқор емеспін / Бір нәрсе болды" (1959) және Надя Милтон, оның "Скобиду / Un poco" (1960) синглімен. Twist 1950-ші жылдары Чилиге Los Twisters тобының Penas juveniles, Caprichitos, Me recordarás, Sueña және Mi secreto синглдарымен әкелінген. 1963 жылы Лос-Твистерс Чилидегі ең танымал топ болып танылды. 1950 жылдары америкалық рок-н-роллдың имитациясымен басталған әндер көп ұзамай түпнұсқа музыкаға айналды. Тропикалық музыка мен джаздан бастау алған La Orquesta Huambaly - алғашқы чилилік рок-н-ролл тобы, олар Huambaly rock (1957) және Rock del mono (Monkey Rock, 1958) сияқты оригинал әндерді жазды. Алайда, Nueva Ola сахнасының алғашқы коммерциялық табысы Los Ramblers болды, олардың El Rock del Mundial (World Cup Rock) альбомы 1962 жылы мамыр айында Чилиде өткен 1962 жылғы ФИФА әлем чемпионатына шығарылды. Лос-Рамблерс көптеген басқа табысты Nueva Ola суретшілеріне есікті ашты. Ең танымалдардың бірі: Питер Рок, Алан и сус Бейтс, Лос-Рокетс, Бадди Ричард, Хосе Альфредо Фуэнтес, Антонио Прието, Антонио Забалета, Сесилия Пантоя, Герман Касас, Джиннет Асеведо, Глория Бенавидес, Хорхе Педерос, Луис Димас, Майтен Монтенегро, Марсело Эрнандес, Мирелла Гилберт, Освальдо Диас, Гермаин де ла Фуэнте, Паоло Сальваторе, Пат Генри және Роберто Викинг Вальдес. Nueva Ola қозғалысы Сантьягодан және Чилидің барлық жеріне тарады, Iquique қаласының солтүстігінде құрылған The New Demons және Valparaíso-да және әлі күнге дейін орындайтын The Blue Splendor сияқты топтар. Чилидің Nueva Ola табысы 1960-шы жылдардың ортасына дейін созылып, оның басында Buddy Richard, Patricio Renán, Los Ángeles Negros, José Alfredo Fuentes және Cecilia сияқты өздерінің түпнұсқалық композицияларымен сипатталған музыканттардың екінші буыны болды. Кейбір сыншылар оны 1960-шы жылдардың ортасындағы ең үлкен жасөспірім жұлдыз деп санайды. Nueva Ola Чили музыкасын шет елге айналдырғаны үшін сынға ұшырады, өйткені стилі, әндері және тіпті есімдері американдық және британдық мәдениеттен қатты алынған. Кейбіреулер үшін Nueva Ola қозғалысы Чили рок-музыкасының шынайы шығу тегі болып саналмайды. Олар Los Mac's, Los Jockers және Los Vidrios Quebrados сияқты топтарға назар аударады, олар өздерін The Rolling Stones және The Beatles сияқты топтарға көбірек үлгі етті және "Ньюэва Оланың поп-фигураларынан да ары қарай, Чилиде жасалған" рок" ретінде танылатын алғашқы топтар болды ". Олардан кейін Лос Пикапидрас, Лос Бит 4, Лос Ларкс және Лос Сонни болды.

Чилидің жаңа әні

1960 жылдардың екінші жартысы мен 1970 жылдардың басында, Nueva Ola-ның күшті американдық және британдық ықпалынан кейін, Чили рок қозғалысы өз ерекшелігін іздеп, елдің түпкілікті және Латын Америкасының дыбыстарына қайта оралуға көшті. Нео-фолк қозғалысы Чилидің дәстүрлі халық музыкасын жаңарту және оны Анд музыкасы сияқты Латын Америкасының ырғақтарымен үйлестіру мақсатымен қалыптасты. Бұл толыққанды өркендеуін Nueva Canción Chilena (Жаңа Чили әні) арқылы тапты, ол Латын Америкасының басқа nueva canción қозғалыстарымен қатар дамыды. Nueva Canción Chilena тарихи Латын Америкасының дәстүрлеріндегі аспаптар мен дыбыстарды қайта ашумен ерекшеленді, әсіресе Виолета Парра мен Виктор Джараның еңбектері. Көбінесе акустикалық болғанына қарамастан, Парра мен Джара жаңа, әлеуметтік жағдайына оқыс халық мәдениетінің қалыптасуына зор үлес қосты, сондай-ақ дәстүрлі шаруалар тақырыбынан асып, Чили мен Латын Америкасының қазіргі заманғы мәселелерін қамтитын рок мәдениетіне де әсер етті. Олар ескі халық музыкасындағы қалыпты идеалданған бейнелердің орнына, қара жұмысшылардың өмірінің шындығын көрсетуге тырысты. Congreso және Los Blops осы күрделі музыка жасау жолын ұстанды, ал үшеуі де "Роктың чилианизациясының" негізгі тасы болып саналды. Congreso 50 жылдан астам уақыт бойы жаңа музыка жасай келе, Чилидің танымал тобына айналды. En Busca del Tiempo Perdido, Congregación, Combo Xingú, Sol y Medianoche, Kissing Spell/Embrujo, Frutos del País және Panal осы сахнаны толықтырды. Олардың стилі кейіннен Fusión latinoamericana деп аталды.

Психоделикалық рок және Piedra Roja фестивалі

Психоделикалық рок және блюз-рок 1970-ші жылдары Чилиге, басқа елдердегідей, келді және Агуатурбия, Эскомброс және Сакрос сияқты топтарға әсер етті. Эскомброс бұрынғы Los Mac's және Los Jockers мүшелерін қамтыды, ағылшын тілінде ән айтты және басқалармен қатар Jimi Hendrix және Led Zeppelin-нің каверлерін орындады. Сакрос The Byrds және Боб Диланмен салыстырылды, олардың алғашқы альбомы "Sacros" 1973 жылғы әскери төңкеріске бірнеше күн бұрын жарық көрді. Албұм қазір коллекционерлердің бағалы туындысы болып саналады. АҚШ-тағы танымал Вудсток фестивалі Сантьягода 1970 жылдың қазанында өткен Piedra Roja фестиваліне ұқсас шараға түрткі болды. Фестиваль хиппи қозғалысының көптеген жақтастарын тартты және Los Blops пен Los Jaivas-тың өнер көрсетулерін қамтыды, бірақ нашар ұйымдастыру салдарынан дыбыс мәселелері, есірткі және қылмыс оқиғаларына толы хаотикалық оқиғаға әкелді. Чилидің Ұлттық цифрлық кітапханасы мәлімдегендей, бұл фестиваль "рок арқылы бейнеленген жастар субмәдениетінің қоғамдық мәселеге айналып, бұқаралық ақпарат құралдарында жасырын әлеуметтік проблема ретінде көрсетілген сәт" болды. Жастар бостандыққа ұмтылыс жасайтын, есірткі қолданатын, ұзын шашты бүлікшілдер ретінде бейнеленді, олар қоғамның негізгі ағымына әсер етті. Сол кездегі ірі музыкалық фестивальдар: Primer Encuentro de Música de Vanguardia (1970 жылдың қаңтары), Primer Festival de Rock Progresivo (1971 жылдың қазаны) және Los Caminos Que Se Abren (1973 жылдың ақпаны). Үшеуі де Квинта-Вергарада (Винья-дель-Мар) өтті.

Диктатура кезеңіндегі жер асты сахнасы (19731989)

Чили рок-топтарының 1970-ші жылдардың басындағы өркендеуі 1973 жылғы 11 қыркүйектегі әскери төңкеріспен тоқтатылды. Репрессивтік әскери режим рок музыкасының барлық түрлерін, сондай-ақ көптеген басқа мәдениет нысандарын тыйым салды (Чилидің әскери үкіметі (1973–1990): мәдени өмір қараңыз). Бұл Чилидегі музыка индустриясының төмендеуіне және Чили рок-сахнасының құлдырауына әкелді. Латын Америкасының кейбір фьюжн топтары, мысалы, Los Blop's тарап кетті, ал Los Jaivas сияқтылары Аргентинаға эмиграция жасады. Конгрессо сияқты басқа топтар прогрессивті рок стиліне өтуге мәжбүр болды. 1970-ші жылдардың соңында жер астындағы (андеграунд) музыкалық көрініс бірте-бірте пайда бола бастады, панк-рок, хеви-металл және кейіннен жаңа толқын музыкасы үнемі танымал бола түсті.

" Тұтқындар "

Дегенмен, 1980-жылдардан бері Чили рок музыкасының тарихындағы ең танымал және ықпалды топтардың бірі – Los Prisioneros, олар әсіресе ашық ойлы ән жазушысы және жетекші вокалисі Хорхе Гонсалес есімді музыкантымен танымал болды. Топқа гитарада және екінші дауыстарда Клаудио Нареа, барабанда Мигель Тапия да кірді. Олардың музыкасы роккабиллиден бастап регги, ска, панк және кейіннен синтезаторлық попқа дейін әртүрлі стильдерді қамтыды. Musica Popular өкілі Хорхе Лейва Los Prisioneros тобын "Чили рок музыкасының ең көрнекті тобы" деп сипаттайды. Олардың виртуоздықтан мүлдем айырылған, қарапайым рок стилі және өткір әлеуметтік бақылауға толы мәтіндері Аугусто Пиночет диктатурасы кезіндегі жастардың наразылығын білдірді. Олардың "La voz de los '80", "Pateando piedras" және "Corazones" альбомдары Чилидің халық музыкасы тарихындағы ең үздік туындылардың қатарында саналады. 1993 жылдың 1 қазанында MTV Latin арнасы дебют жасады және алғашқы музыкалық бейнебаяны ретінде Los Prisioneros тобының "Біз оңтүстік американдық рок музыканттарымыз" ("We are sudamerican rockers") музыкалық видеосын көрсетті.

Панк және хардкор

Чилидің панк-рокқа алғашқы үлесін шетелде табуға болады. 1970 жылдардың ортасында "Ән салатын мұрынмен чилилік" деп танымал Альваро Пенья, Джо Строммердің "The 101'ers" тобына қосылды, бұл топ әлемдегі алғашқы панк-топтардың бірі және легендарлық "The Clash" тобының алдағы жолы болды. 1985 жылдан бастап алғашқы жергілікті панк-топтар Сантьяго маңындағы кәсіподақтардың кеңселерінде ойнай бастады, мысалы, троллейбус жүргізушілерінің кәсіподағының атымен аталған "El Trolley" және Сантьягоның Нюньоа ауданындағы "El Aguilucho"дағы такси жүргізушілерінің кәсіподағы. Осындай шараларда "Pinochet Boys", "Zapatilla Rota" және "Dadá" сияқты панк-топтар өнер көрсетті. Чилидегі алғашқы панк фестивалі "El Garage Internacional de Matucana"да "Fiskales Ad Hok", "Ocho Bolas", "Politikos Muertos" және "Vandalik" топтарының қатысуымен өтті. Жорди Беренгуер былай деп жазады: "Бұл жасырын және заңсыз орындар еді. Бұл диктатураның соңғы жылдары болды. Егер бұрынғыдай қорқыныш сезілмесе де, өлім мен репрессия тоқтаған жоқ."
Келесі жылдары "Los Peores de Chile", "Bbs Paranoicos", "Los Miserables", "Machuca", "Parkinson" және пост-панк тобы "Pánico" ерекше көзге түсті. Хардкор панк топтарының қатарында "Los Morton", "Anarkía", "Caos", "Los KK", "Belial" және "DTH" болды. 1990 жылдардың соңындағы поп-панк топтары "Tronic", "Gufi" немесе "Los Mox!" еді. "Pegotes" және "Familea Miranda" панкты оның бастапқы идеологиясына қайтаруға тырысты. "Letifer", "Don Zata", "Q.E.P.D" немесе "Voodoo Zombie" хоррор панк жанрын дамытты.

Ауыр және трэш-металл

1970 және 1980 жылдары ауыр металл сахнасы дамыды, ол ешқандай ашық саяси байланысы немесе генерал Аугусто Пиночет пен оның әскери режиміне тікелей қарсылық білдірмегеніне қарамастан, өте құпия болды. Бұл буынға Pentagram Chile, Dorso, Massakre, Necrosis, Panzer және Rust топтары кірді. Том Арайя отбасымен АҚШ-қа эмиграциялағаннан кейін Slayer тобының жетекші вокалисі және бассисті ретінде металдағы ең танымал тұлғаға айналды. 1980 жылдардың соңында, диктатура аяқталуға жақын келгенде, Squad, Massakre, Necrosis, Pentagram Chile және Criminal сияқты топтар Чилиде және халықаралық деңгейде танымал болды. Панктан өзгеше, трэш-метал Сантьягоның жоғары әлеуметтік статустағы аудандарында пайда болды және саясатқа аз қатысты, бірақ Necrosis сияқты топтардың өлеңдері саяси жағдайға қызығушылық танытты. Turbo, Callejón Oscuro, Arrecife, Ekkos, Panchorrata сияқты көптеген басқа топтар да із қалдырды, сондай-ақ SQVAD, SxNxFx (Sex No Future), Cancerbero, Atomic Aggressor Vastator және 1986 жылы құрылған блэк-метал тобы Bloody Cross та бар. Онжылдықтың басында, диктатура аяқталар тұста, Six Magics, Slavery, Torturer, Bismarck, Dracma және Inquisición сияқты тағы да көп чилилік металл топтары пайда болды. Алехандро Сильваның қуатты квартеті, Coprofago, Crisálida, Horeja, Matraz немесе Delta сияқты прогрессивті металл топтары да көзге түсті. Tumulto, Arena Movediza және Millantún ауыр металл мен хард-рок стильдерінің арасында болды. Nu metal жанрының өркендеуі Чилиге де жетті, бұл жергілікті жерде "Aggro Metal" деп аталған, әлдеқайда агрессивті, шикі және коммерциялық емес нұсқаны тудырды. Жаңа мыңжылдықтың басынан бері 2X, Rekiem және Rey Chocolate сияқты бірнеше топтар MTV-де көп эфир уақытын алды және 2000 жылдардың ортасына дейін жыл сайынғы фестивальдерге қатысты, содан кейін Aggro Metal бұрынғы ықпалын жоғалта бастады және көптеген топтар тарап кетті немесе басқа стильдерге көшті. 2018 жылы жасалған зерттеу Чилидің Латын Америкасында жан басына шаққанда ең көп металл топтарына ие ел екенін растады, Аргентина мен басқа елдерден екі есе көп.

Жаңа толқын және постпанк

Бұл онжылдықтың басқа топтары электронды музыкаға, жаңа толқынға, сондай-ақ аргентиналық рок пен поп музыкаға күшті ықпал көрсетеді. Aparato Raro, Upa!, Banda 69, Emociones Clandestinas және Electrodomésticos секілді топтар, Los Prisioneros тобының соңғы кезеңдерімен бірге, қазіргі заманғы инди және синтезаторлық поптың алға басушылары болды және үлкен жетістіктерге қол жеткізді.

Бірлесу және прогрестік

70-жылдардың басындағы Fusion latinoamericana мұрагерлері Пиночет режимі кезінде халықтық музыкадан өзге, қазіргі классикалық музыка, джаз, металл, әлемдік музыка немесе эксперименталды музыка сияқты ықпалдарға баса назар аударған жаңа топтар пайда болды. Олар жаппай халыққа танымал болмаса да, білушілер қауымы тарапынан жоғары бағаланды, әрі жазба жасау үшін күресті. Конгрессо мен Лос-Хайвас келесі онжылдықтарда да жол көрсетуді жалғастырды, алайда 70-ші жылдардың ортасында Альмандина, Калиш және Грейс оф Кинг сияқты прогрессивті және фьюжн-рок ансамбльдері көбейді. Джаз вибрафонисті және классикалық дирижер Гильермо Рифо үш маңызды топтың негізін қалады: Аквила (латын ырғақтарын электрлі ансамбльмен үйлестірген), кейін Sexteto Hindemith 76 (джаз, академиялық музыка және халықтық музыканы біріктірген) және Latinomusicaviva (камералық музыка, джаз импровизациясы және рок ырғақтарын біріктірген). Басқа топтар: Santa y su gente, Miel (алғаш синтезатор қолданған) және Kámara. 1972 жылы құрылған Fusión Чилидегі алғашқы джаз-рок жобасы болып саналады, ол электрлі аспаптарды пайдаланып, соул, фанк және рок ырғақтарымен тәжірибе жасады, бірақ примитивті джаз импровизациясының бастапқы күшін сақтап қалды. Одан кейін Пизаро (Fusión негізін қалаушы) жеке орындады, ал кейіннен Еуропада Тамаруго және Скуас топтарын құрды, олар классикалық музыка, джаз және латындық музыканың ықпалында болды. 80-ші жылдары Tercera Generación, Quilín, Evolución, La Banda del Gnomo, Bandhada, Amapola, Ernesto Holman (бұрын Конгрессода бас гитарист), Ensamble, La Hebra, Cometa, AlSur және Huara сияқты маңызды топтар пайда болды. Фулано – жер астындағы қарсылықтың ерекше мысалы, ол Rock in Opposition қозғалысынан шабыт алып, Zappa сияқты виртуоз джаз-рок стиліне, панк көзқарасына және өткір лирикасына ие болды. Бұл Akinetón Retard және Mediabanda сияқты қазіргі авангардтық рок топтарына әсер етті. Демократия орнағаннан кейін La Marraqueta, Tryo, Matraz, Ergosum, Entrama, Akinetón Retard, Exsimio, Dwalin, Entrance, La Neura, Mediabanda (2003 жылы Entre la Inseguridad y el Ego атты дебюттік альбомымен) Subterra, Mar de Robles, Primavera Negra, Astralis, Nubosidad Parcial және Fractal сияқты жаңа, ерекше топтар құрылды.

Диверсификация және интернационализация (1990-2004)

1990 жылдары Чили рок-музыкасы рок пен поптан туындаған стильдердің кеңеюімен, сондай-ақ халықаралық нарықтағы беделінің артуымен еректелді. Бұл, ішінара, демократияның қайта орнауы мен мәдени шараларға жасалған қысымның тоқтауына, экономикалық либерализация нәтижесінде Чили халқының әлеммен байланысының күшеюіне байланысты болды. Осының арқасында Альтернативтік рок және Поп-рок ең көп таралған стильдерге жатты, олардың арасында тағы да көптеген қосалқы жанрлар пайда болды.

Үшіншілер

1990 жылдардың басты чилилік рок-тобы – Лос Трес, олар рок (роккабиллиден гранжға дейін), джаз және куэка (Чилидің халықтық ұлттық биі) сияқты стильдерді үйлестіріп, Мексикада айрықша жетістікке жетті. Los Tres (1991), La Espada & la Pared (1995) және Fome (1997) альбомдары Rolling Stone журналы мен La Tercera журналының Culto басылымы бойынша испан тіліндегі рок музыкасының ең ықпалды альбомдарының қатарында саналады. Сонымен қатар, 1995 жылғы MTV Unplugged концерті MTV Latino дәуіріндегі ең табысты концерттердің бірі болды. Олар Чилидің демократияға өту кезеңіндегі танымал рок-тобына айналды. Топ, Виолета Парраның немересі және өзінің Ángel Parra Trío латын джаз тобының жетекшісі Анхель ПарраныңInstrumental дамуының арқасында, Чилидегі музыка сапасын жаңа деңгейге көтерді. Алваро Хенрикес, вокалшы және екінші гитарист, бұрын Роберто Парра Сандовалдың децималарда жазылған өлеңдеріне негізделген және Андрес Перес қойған «Ла Негра Эстер» атты өте танымал музыкалық театрлық қойылымның музыканты ретінде белгілі болған. Лос Трес тобының үзілісі кезінде ол Los Pettinellis тобына жетекшілік етті, ол 2001 жылдан 2004 жылға дейін қысқа, бірақ сәтті мансапқа ие болды, содан кейін Винья-дель-Мар халықаралық ән фестивалінде өнер көрсетті. 2005 жылы жеке альбом шығарды. Топтың қалған бөлігін бассист Роберто Линдль және барабаншы Франсиско Молина құрады, ол 2000 жылы Los Titulares тобымен Чилидегі тәжірибесінен кейін АҚШ-та джаз карьерасын бастау үшін топты тастап кетті. Лос Треспен жасаған керемет мансабының арқасында Хенрикес, Лос-Хайвастан Гато Алкинта және Лос-Призионеростан Хорхе Гонсалеспен қатар, Чилидің үшінші ірі рок-жұлдызы атанды.

Поп-рок

Ла Лей (испанша "Заң") Мексикада және испан тілінде сөйлейтін басқа елдерде де өте табысты мансапқа ие болды және Грэмми сыйлығын, екі Латын Грэмми сыйлығын және MTV бейне музыкалық сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылы шыққан Desiertos атты алғашқы альбомы сәтсіз болғаннан кейін, олар Doble Opuesto (1991) альбомын шығарды, ол топтың ресми алғашқы альбомы ретінде танылды. "Desiertos", "Tejedores de Ilusión" және "Prisioneros de la Piel" сияқты синглдер оларды Чили, Аргентина және Мексикада, әсіресе 1993 жылы шыққан La Ley альбомынан кейін жұлдыздарға айналдырды. 1994 жылы Андрес Бобе (гитара, вокал) қайтыс болғаннан кейін, La Ley жаңа гитарист, Педро Фругонемен жұмысын жалғастырды және тағы екі альбом шығарды; 1995 жылы Invisible альбомын шығарды, ол топтың халықаралық аренада танылуына және олардың ең көп сатылған студиялық альбомы болуына мүмкіндік берді. Альбомға "Dia Cero" және "El Duelo" синглдері енді. 1990 жылдардағы тағы бір маңызды топтар: Люсибелл, оның танымалдығы Чилиде және континенттің басқа бөліктерінде кеңейді, және ол альтернативті рокпен байланысты болды. Javiera y Los Imposibles тобының әншісі Хавьера Парра Парра отбасының мүшесі болып табылады, ал Николь халықаралық деңгейде танылған алғашқы әйел рок-поп орындаушысы болды. 2000 жылдардың бірінші жартысында Javiera y Los Imposibles тобы, олардың 2001 жылғы AM альбомы 2002 жылы беделді Viña del Mar International Song Festival-де орындалды, кеңінен танымал болды. Saiko тобы 1990 жылдардың соңында (1999) құрылды және La Ley тобының бұрынғы мүшелері мен әнші Денис Малебраннан тұрады, ол 2000 жылдардың бірінші жартысында танымал болды. Ла Ру Морг джаз-поп-рок музыкасының жақсы мысалы және көпшілік тарапынан жақсы қабылданады. Сексуалдық Демократия Вальдивиядан шыққан аймақтық топ, ол Сантьягода танымал болды. Басқа да альтернативті поп-рок топтары: Elso Tumbay, Golem, Ludwig Band және Клаудио Нареадан Profetas y Frenéticos. Aleste және Sol Azul 1990 жылдардағы поп музыканың бір ғана хитімен танымал болды. Өспiрiмдер поп музыкасын Supernova және Stereo 3 тобы жетекшілік етті, ал 2000 жылдары эмо-поп тобы Kudai танымал болды.

Фанк және соул

Чилидегі фанк тарихы 1960 жылдардың соңына және Los Minimás тобына дейін барып жетеді, бірақ фанк 1990 жылдары ғана кеңінен танымал болды. Чилиде таза фанк альбомын жасаған алғашқы топ – 1990 жылы құрылған және 1993 жылы "Santo Remedio" атты дебюттік альбомын шығарған Los Morton. Олардың фанкі кейде рэп және хардкор сияқты басқа стильдерді де қамтиды, ал Supersordo сияқты басқа топтар да осындай дыбыспен бөліседі. 1995 жылы Los Tetas тобы "Mama Funk" атты дебюттік альбомын шығарды, ол рок, фанк, соул және хип-хопты үйлестірді. Los Tetas тобының "Corazón de Sandía" ("Қарбыз жүрегі") атты алғашқы синглы жергілікті радиостанцияларда жазғы хитке айналды, ал олардың алғашқы екі альбомы – "Mama Funk" (1995) және "La Medicina" (1998) – бірнеше Латын Америкасы елдерінде шығарылып, орындалды. Осы екі маңызды жұмыстың арасында олар 1997 жылы Tiro de Gracia тобының "Ser humano!!" ("Адам") альбомында бірлесіп жұмыс істеді, ол Rolling Stone журналы бойынша Чили тарихындағы ең жақсы алтыншы альбом деп саналады. 1995 жылы Chancho en Piedra тобы "Peor es mascar lauchas" ("Егеуқұйрық жеу нашар") атты дебюттік альбомын ұсынды. Олардың стилі Red Hot Chili Peppers тобымен салыстырылады, бірақ олар бірегей фанк/рок дыбысы, әзіл-қалжыңға толы стильі және әлеуметтік және саяси мәселелерге назар аударатын мәтіндерімен де танымал. Олардың табысы "Ríndanse terrícolas" (1998) және "Marca Chancho" (2000) альбомдарымен жалғасты. 2020 жылға қарай олар 11 альбом шығарды. Осы онжылдықта Papanegro, Matahari, Raiza, Mamma Soul, Solo di Medina немесе Cholomandinga сияқты басқа фанк-топтар латын ырғақтарымен фанкті үйлестіре отырып пайда болды. La Pozze Latina, Makiza, De Kiruza және Tiro de Gracia 1990 жылдардың соңындағы Чилидің хип-хоп өрбу кезеңінде рэп-фанк сахнасын жасады. Электрондық музыка сахнасын DJ Raff және DJ Bitman басқарды. 2004 жылы Los Tetas тобы үзіліске шыққаннан кейін оның мүшелері жеке жобалармен айналысты. C Funk АҚШ-та жеке мансап жасады және 2019 жылы Chancho en Piedra тобына гитарист ретінде қосылды. Tea Time Руломен бірге Funk Attack тобын құрды (ол Esencia тобының да негізін қалаушысы), және олардың екеуі де 2011 жылы қайта біріккенге дейін жеке мансаптарын жалғастырды.

Гранж

Әлемдегідей, Сиэтлдің гранж топтары 1990 жылдардың басында Чили жастарына зор әсер етті, және осы онжылдықта Tatto Falconi TTF, Jus Solis, Mandrácula, Los Ex, Blu Toi және Duna сияқты чилилік гранж топтары пайда болды. Бұл соңғы екеуі алғашқы альбомдарын тәуелсіз түрде шығарды, алайда Blu Toi альбомын Warner Bros. таратты. Гранж дыбысының ықпалы Los Tres, Yajaira және Weichafe топтарында да байқалады.

Регги

Чилиде регги музыкасын ойнаған алғашқы топтардың бірі, тіпті регги олардың басты ықпалы болмаса да, 1976 жылы құрылған және бүгінге дейін әрекет етудегі Sol y Lluvia тобы болды. Sol y Lluvia сонымен қатар Чилидің «Nueva Canción Chilena» қозғалысымен және кейіннен альтернативті рокпен тығыз байланыста болды. Los prisioneros тобы да 1980-ші жылдары регги мен ска стиліндегі пионерлердің бірі болды. Дегенмен, 1987 жылы құрылған Gondwana тобы қазір Чилидегі ең табысты регги тобы деп есептеледі. RAS Records лейблының танымал продюсері Доктор Дред өндірген Gondwana Чилиде де, шетелде де сәттілікке жетті және 2003 жылы жеке карьерасын бастағаннан бері Ямайка мен АҚШ-та, сондай-ақ оның вокалисі Кике Нейра да концерттер берді. 1990-шы жылдардағы чилилік реггидің тағы бір өкілі – La Floripondio тобы, ол реггиді кумбия, ска және рокпен үйлестірді, бұл Joe Vasconcellos стиліне ұқсас болды.

Чилидің "британдық" поп-мобы

1990 жылдардың екінші жартысында әлемге тараған альтернативті рок және бритпоп ағындарының ықпалымен Чилиде жаңа музыкалық топтар толқыны пайда болды. Олардың ішінде Blur тобының үлкен әсерінде болған Glup! тобы және сол жылы шыққан "1999" альбомынан "Freebola" хиті арқасында кең танылды. Canal Magdalena, Solar және Santos Dumont сияқты басқа да маңызды топтар Чилидегі бритпоп жанкүйерлерінің арасында үлкен сұранысқа ие болды.

Латын рок

1980-1984 жылдар аралығында "Конгресс" тобында жетекші әнші болып жұмыс істеген Джо Васкончеллос ерекше және маңызды тұлға болды. 1980-жылдардың соңынан бастап ол жеке карьерасын бастады, ол 1990-жылдары ең жоғалғы деңгейге жетті. Оның стилі рок, блюз, кумбия, бразилиялық музыка және басқа да латын ырғақтарын үйлестіреді, көбінесе үлкен соққы аспаптары мен духовой бөлімдерімен орындалады. Оның "Toque" (1995) және "Vivo" (1999) альбомдары үлкен сәттілікке ие болды және Чико Трухильо сияқты латын соққы аспаптарына негіделген рок-музыканттарының келесі буындарына, сондай-ақ Жаңа Чили кумбия қозғалысына әсер етті. Осы сияқты жанрлық біріктірмелерді қолданатын басқа топтарға "Санто Баррио", "Холомандинга" және "Ла Флорипондио" жатады.

Блюз рок

Чилидегі блюздің пайда болу тарихы белгісіз, бірақ Aguaturbia осы стильдің үлгісі болды, сондай-ақ Los Jaivas та "Canción del gancho" сияқты әндерінде осылай болған, бірақ одан артық нақты мәлімет жоқ. Destruction Mac's тобының "O'Riley" әнін мысал ретінде қарастыруға болады, онда блюздік үлгідегі гармоника қолданылған, алайда бұл топтың музыкасы Mountain сияқты хард-рок тобынан күшті ықпал алған. 1980-ші жылдары Маурисио Редолес арқасында шағын жаңару болды, бірақ 1990-шы жылдарға дейін Чилиде El Cruce және La Banda del Capitán Corneta сияқты топтар жергілікті бояулармен блюзді кеңінен таратқан жоқ. 21-ші ғасырдың басында Perrosky, Julius Popper, Zapatillas Social Blues, La Rompehueso және La Rata Bluesera есімдері көзге түсті.

Цифрлық дәуір, коммерциялық құлдырау және болашақ (2005 - қазіргі уақыт)

Бұл жылдарда чили рок-поптың халықаралық нарықтағы бұрынғы жетістіктері бекітілді, ал ескі әртістер қазір мәдени иконалар саналады. 2010 жылдары рок музыкасының жалпы танымалдылығы төмендеді, чили рогы да осыдан тыс қалмады, алайда музыканттардың жаңа буыны пайда бола бастады, олардың көпшілігі тәуелсіз және жанрлардың араласуының күшеюіне байланысты жіктеу қиын болды. Фолк-рок және синт-поп жанрлары сәтті түрде жаңарып, дамыды, ал хард-рок сахнасы әрқашан белгілі бір жанкүйерлер арасында жалғасуда. 2000 жылдардың екінші жартысында чили рок музыкасының ең танымал тобы – 1999 жылы Консепсьон қаласында құрылған Los Bunkers альтернативті рок тобы болды. 1960 жылдардағы рок және фолк үнділерінің ықпалымен қазіргі заманғы рок дыбысын ұсынатын бұл топ Vida de perros (Иттің өмірі) альбомымен халықаралық деңгейде жетістікке жетті және 2006 және 2007 жылдары Мексика қаласындағы Vive Latino фестивалінде өнер көрсетті. Сондай-ақ, 2003 жылы құрылған De Saloon тобы да Консепсьон қаласынан шыққан. Бұл кезеңдегі тағы бір атақты топ – Sinergia, ол ну-металл пен комедиялық рок элементтерін біріктіріп, күнделікті және қарапайым чили тақырыптарына арналған әзіл-қалжыңды өлеңдермен жанкүйерлердің ықыласына бөенді.

Инди, акустикалық, синтездік поп пен рок-поптың пайда болуы

Чилидің бірнеше әртістері – Анита Тижукс (бұрын Makiza хип-хоп тобының жетекші әншісі болған), Мон Лаферте, Франсиска Валенсуэла, Алекс Анвандтер, Гепе, Хавьера Мена, Педропидра, Камила Галлардо, Денис Розенталь, Мария Колорес, Телерадио Доносо, Асес Фальсос, Планета Но, Астро, Primavera de Praga, Difuntos Correa, Niños del Cerro және Dënver сияқтылар – халықаралық деңгейде мақтау мен танылуға ие болып, әсіресе испан баспасөзінде аталып өтеді. El País Чилиді "жаңа поп жұмағы" деп атады. Электрондық эстетикамен қатар, көбінесе акустикалық әнші-күйшілердің жаңа буыны мен әлемдік музыкадан шабыт алған музыканттар сахналарда және БАҚ-та маңызды рөл атқарды. Олардың ішінде Мануэль Гарсия (бұрын Mecánica Popular тобының жетекшісі), Нано Стерн, Чиной, Камила Морено, Паскуала Илабака, Фернандо Милагрос, Паз Корт, Эвелин Корнехо, Паз Кинтана, Наталия Контесе бар.

Hard Rock-тың басты орындары

2010 жылдардағы ең танымал жаңа рок-топтардың қатарында Kuervos del Sur, Rama, Tenemos Explosivos, Alectrofobia, Matorral, Cómo asesinar a Felipes (альтернативті хип-хоп пен джазды рокпен үйлестіреді), Weichafe, Adelaida, Angelo Pierattini және Cler Canifrú болды. Kuervos del Sur латынамерикандық аспаптар мен ырғақтарды пайдаланып рок жасау ісінде Los Jaivas-тың жалғасы ретінде қарастырылады, бірақ олардың дыбысы пост-гранжға жақын, күштірек. Олар 2017 жылы «El Vuelo del Pillán» альбомы үшін ең жақсы рок альбомы номинациясында Pulsar сыйлығын жеңіп алды.

Үлкен мейрамдар

2010 жылы Чили мен Аргентинаның тәуелсіздігіне 200 жыл толуына арналған Сантьягода өткен «Эль Абразо» («Құшақ фестивалі») фестивалінде чилилік ауыр салмақты топтар Лос Хаивас пен Лос Треске, сондай-ақ Шарли Гарсия және Фито Паэз сияқты танымал аргентиналық әртістер қосылды. Ал 2011 жылы Лос Бункерс Америка Құрама Штаттарындағы Коачелла фестивалінде өнер танытқан алғашқы чилилік топ атанды. 2011 жылдың сәуір айында Чилиде Lollapalooza Chile фестивалі өтті, ол АҚШ-тан тыс өткен тұңғыш Lollapalooza фестивалі болды. Оның сәттілігі соншалық, ол 2012 жылдан 2019 жылға дейін қайта өткізіліп, The Killers, Kanye West, Foo Fighters, Arctic Monkeys және тағы да жүздеген әйгілі әртістерді қамтыды. Чилилік Los Bunkers, Chico Trujillo және Anita Tijoux топтары да Lollapalooza фестивалінің Чикагодағы нұсқасында өнер көрсетті. Тағы бір маңызды фестиваль – 2007, 2009, 2012, 2013, 2017 және 2018 жылдары өткен La Cumbre del Rock Chileno («Чили рок шыңы»). Онда жүздеген чилилік топтар өнер көрсетті, олардың арасында белгілі әртістермен қатар жаңа таланттар да болды. 2012 және 2013 жылдары Чилиде Metal Fest фестивалі ұйымдастырылды, ол танымал жергілікті металл топтарын Anthrax, The Misfits және Blind Guardian сияқты әлемдік жұлдыздармен біріктірді. Сонымен қатар, 2015 жылдан бері Консепсьон қаласында өткізіліп келе жатқан Rock en Conce (REC деп те аталады) фестивалі де ерекше аталады, ол чилилік рок музыкасының астанасы саналады. Консепсьоннан басқа, Вальпараисодағы Rockódromo және Rock Carnaza, Вальдивиядағы Fluvial, Мауле облысындағы Woodstaco және Чилоэ архипелагындағы Chiloé Metal Fest сияқты маңызды фестивальдер де бар.