Кіріспе

Шэньчжэнь футбол клубы – Қытайдың Гуандун провинциясының Шэньчжэнь қаласындағы кәсіби футбол клубы. Шэньчжэнь өз алаңдық ойындарын Шэньчжэнь Универсиада спорт орталығында және Шэньчжэнь стадионында өткізді. Клубтың басты акционері – Kaisa Group мүлікті дамыту компаниясы, ол 2016 жылдың 12 сәуірінде клубты өз иелігіне алды. Клуб 1994 жылдың 26 қаңтарында құрылған және бастапқыда Шэньчжэнь ФК деп аталды, ол Қытай футбол пирамидасының үшінші лигасында өнер көрсетті. Кәсіби футбол лигаларының үшінші және екінші лигаларында тікелей жеңіске жеткеннен кейін, клуб 1996 жылғы Қытай Jia A лигасы маусымында жоғары лигаға өтті. Бірақ бір маусымнан кейін лигадан шығып қалды, алайда тез арада қайтадан жоғары көтеріліп, 2004 жылғы Қытай Суперлигасын жеңіп алып, лигада бекінді. Осылайша, клуб Қытай лигасының пирамидасындағы барлық үш дивизионда жеңіс туын көтерген алғашқы клуб атанды. Бұл жетістіктен кейін клуб сол табысқа жете алмады және 14 жылдан соң 2011 жылғы Қытай Суперлигасы маусымының соңында екінші лигаға түсіп қалды. Клуб 2023 жылғы маусымнан кейін, 2024 жылдың 22 қаңтарында таратылды.

Клубтың алғашқы кезеңдері

Шэньчжэнь футбол клубы 1994 жылғы 26 қаңтарда Қытайдың бұрынғы футболшылары Рон Чжисин мен Цзэн Сюэлиннің қатысуымен құрылды. Қытай Футбол қауымдастығы футбол лигасы жүйесінде толық кәсібилік пен жеке меншікті рұхсат еткеннен кейін бұл клуб құрылды. Шэньчжэнь қаласының алғашқы кәсіби футбол командасын құруға тырысқан клуб, қаржыландыруды қамтамасыз етудің ең тиімді жолы – 100 корпоративтік және 300 жеке мүшелі мүшелік деп шешті, кейін меншік акционерлік қоғамға айналды. Ху Чжиган клубтың алғашқы бас бапкері болды және бүкіл елден келген ойыншылармен клуб екі маусымның ішінде екі рет көтеріліп, чемпионаттарды жеңіп алды, содан кейін Қытай футболының жоғары лигасына енді. Бұл керемет жетістік жергілікті тұрғындар тарапынан «Шэньчжэнь жылдамдығы» деп аталды. Алайда, клубтың жоғары лигадағы алғашқы қадамы сәтті болмады және 1996 жылғы маусымның соңында бірден төменгі лигаға түсіп кетті. 1997 жылдың қаңтарында «Пин Ань» сақтандыру компаниясы клубты сатып алып, оны «Шэньчжэнь Пин Ань» деп атады. Жаңа меншік иелерімен клуб бірден жоғары лигаға қайта оралды. Команда тағы да төменгі лигаға түсу қаупіне тап болды, бірақ 1998 жылдың жазында Оңтүстік Кореяның футбол жұлдызы Ча Бум Кун клубтың алғашқы шетелдік бас бапкері болып тағайындалды. Ча клубтың жоғары лигадағы орнын екі рет сақтап қалды. Сонымен қатар, клуб «Тяньцзинь Локомотив» командасының бірінші құрамынан 14 жас дағдылы ойыншыны жаңа күш ретінде бірдей келісімшарт бойынша шақырып алды, олардың арасында болашақ жұлдыздар Ли Вэйфэн мен Ли И болды. 2000 жылғы маусымның басында, 27 наурызда, жаңа бас бапкер, эксцентрикті бразилиялық Эдсон Таварес, алты ойыншыны – Пэн Вэйго, Чэнь Юнцян, Чжан Цзюнь, Сун Ган, Ван Чао және Яо Лині командалық қонақүйінде проституциямен ұстады. Бұл жағдай БАҚ-қа тарап, ашық дауға айналды, бірақ клуб оқиғаның дұрыс еместігін мәлімдеді. Дегенмен, кінәлі ойыншылар қоғамдық түрде кешірім сұрады, ал клуб Таваресті жауапты ететін лақты ретінде қызметтен босатылған. Бас менеджер Чжу Гуанху мамыр айында басқаруды өз қолына алып, Шэньчжэньнің лигадағы маңызды күшке айналуына әкелді. 2001 жылы команда бесінші орынды алды, ал 2002 жылы күміс жүлдегер атанды (бірақ ресми FA шешімінде өткізілген ойын-сауық покері арқылы, бапкер Ши Фэн 6-шы картаны таңдап, оны 9-шы деп жариялап, Шэньчжэнь үшін күміс жүлдені жеңіп алды), сол кездегі ең жоғары жетістігі.

Jianlibao тобы

Jianlibao Group 2003 жылғы маусымды бастамас бұрын клубты өз иелігіне алды және клубты өзінің тауарлық маркасымен атады. Клуб лигада төртінші орынды иеленді және Германияда бірнеше маусым өткізгеннен кейін Қытайға оралған Ян Чен сияқты маңызды ойыншыларды трансферледі, ал Жэн Бин халықаралық жастар құрамасындағы бұрынғы бапкері Жудың шақыруын қабылдады. Бұл ойыншылардың қосылуы, сондай-ақ қорғаушы Чжэн Чжидің жартылай қорғаушыға айналуы, Шэньчжэнь Цзяньлибаоның 2004 жылы Қытай Суперлигасының тұңғыш чемпионы атануына әкелді. Бірақ, ауыр қаржылық қиындықтарға байланысты ойыншыларға жеті ай бойы жалақы төленбеді. Осы кезде бас бапкер Чжу Гуанху «Жыл бапкері» сыйлығымен марапатталды және Қытай ұлттық құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Келесі маусымда команданың көрсеткіштері төмендеп, лигада тек он екінші орынды (төменнен үшінші) иеленді. Жаңа бас бапкер Чи Шанбин командамен, әсіресе сол кездегі капитан Ли Вэйфенг және Ли И, Ян Чен сияқты тәжірибелі ойыншылармен арадағы жағдайдың нашарлауына байланысты үш айдан кейін отставкаға кетті. Чи, тәжірибелі ойыншылардың командаға тым көп ықпал етуінен, олардың бейкәсіпті мінез-құлқынан және әсіресе құмар ойындарынан наразы болды. Ол команданы қатаң тәртіпке келтіруге тырысты, бірақ көптеген ойыншылар жаттығуларда және ойындарда одан да нашар ойнау арқылы наразылық білдірді. Ли Вэйфенг Чидің кеңсесінің терезесін сындырды; бұрыннан жұмсақ мінезді болған Ян Чен де ашуланды және Чидің саясатының нәтижесіз екенін бұқаралық ақпарат құралдарына жиі айтты, нәтижесінде клуб иесі Ян Сайсин Чиді отставкаға жіберуге мәжбүр болды. Кейін екеуі де тәртіпсіздік тудырғандарды «QiuBa» (Футбол лорды) деп атады. Осы алапаттық арасында Шэньчжэнь 2005 жылғы АФК Чемпиондар лигасының жартылай финалына дейін жетті, сауд Арабиясының «Аль-Ахли» командасын жеңіп, бірақ Жеддадағы алғашқы ойында жеңіліске ұшырады. Кейін олар жартылай финалда Біріккен Араб Эмираттарының чемпионы «Аль-Айн» командасынан 6:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Келесі маусымда Jianlibao Group инвестициялауға қызығушылық танытпады және қаржылық қиындықтарға тап болды, нәтижесінде Beijing Huizhong Tianheng Investment Company клубты сатып алды. Сатып алу процесі аяқталғаннан кейін клуб тек демеушілік ақшаға және үздік ойыншыларды сатудан түскен қаражатқа тіреліп аман қалды. Отандық бапкерлер мен Jianlibao дәуірінде құрылған жастар командаларынан шыққан жас ойыншылар көтеріліп, Марек Zając және оның отандасы Богдан Zając сияқты маңызды шетелдік ойыншылардың көмегімен құлдыраудан сақталды. 2007 жылғы маусымның соңғы матчында чемпион «Чанчун Ятай» командасына 1:4 есебімен жеңіліске ұшырағаннан кейін, клуб иесі Ян Сайсин «жалықтым» және клубты сатуға ниетті екенін мәлімдеді. Сатып алушылар мен ұсыныстар болмағандықтан клуб әкімшілік басқаруға өтті, бірақ клубты демеушілік келісімдері мен Шэньчжэнь футбол қауымдастығының көмегімен аман қалды. Олар бас бапкер Май Чао күтпеген жерден Гуанчжоу футбол қауымдастығына қосылып, жастар құрамасын басқару үшін кеткен кезде тағы да қиындықтарға тап болды. Ұзақ жылдар бойы жастар құрамасында жаттықтырушы болып жұмыс істеген Чжан Цзэнкүн басшылыққа келді, кейін бұрынғы бас бапкер Ван Баошан техникалық кеңесші ретінде қосылды. Жанкүйерлер «Ұлы анголалық» деп атаған Джонсонның (13 голмен күміс бут сыйлығын жеңіп алған) және тәжірибелі ойыншы Сонг Лихуидің маңызды голдарының арқасында клуб маусымның қиын басталғандығына қарамастан құлдыраудан аман қалды.

Ван Хунвей

2009 жылдың 21 қаңтарында «Шэньчжэнь Ф.К.» клубы «Гонконгтағы инвестор» тарапынан әкімшілік тұрғысынан сатып алынды. Ол клубтың 51% акциясын сатып алып, бақылауға ие болды, ал қалған 49% келесі алты айда бұрынғы ойыншы Фан Юхонмен бірге толық сатып алу мақсатымен берілді. Фан Юхон өз академиясын, Шэньчжэнь қаласындағы Наншанда орналасқан клубының жастар құрамы ретінде қосты, сонымен қатар жаңа бас директор және бас жаттықтырушы болып тағайындалды. 2009 жылдың 28 ақпанында Фан Юхон клубтың жаңа иелері Гонконгтағы China Motion компаниясының екі негізгі акционері екенін мәлімдеді, бірақ бұл ақпарат жалған болып шықты. «Шэньчжэньдің» қаржылық жағдайының нақты себебі – клубтың демеушісі «Шэньчжэнь Азия Саяхат Спорт Мәдениеттік Коммуникация» ЖШҚ клуб акцияларының көп бөлігін сатып алуы болды. Осы уақытта «Шэньчжэнь» клубтың қаржысын одан әрі тұрақтандыру және қамтамасыз ету үшін жаңа жеребке жарнама және атау демеушісімен келіссөздер жүргізіп жатты, бірақ маусымның ортасында ғана шағын келісімге қол жеткізді. 2009 жылдың 4 қарашасында Сингапурдағы инвестициялық компанияның өкілі Ван Вонгвей өзін клубтың нақты инвесторы және төрағасы ретінде таныстырды. Ол клубты басқаратын «Ruby» компаниясын және басқа акционерлерді құрды, содан кейін клубты «Шэньчжэнь Ruby FC» деп қайта атауға шешім қабылдады. Алаңға оралсақ, команда маусымды жайпақ бастады, ал 8 тамызда «Гуанчжоу Ф.К.» клубынан 6:1 есебімен жеңілгеннен кейін Фан жұмыстан босатылды. Бұрынғы ойыншы және жаттықтырушы Ши Фэнг аңызға айналған Чжу Гуанхудың қайта оралуына бастаушы болуы мүмкін еді, бірақ Чжу оның орнына қаржысы зор «Шаанси Чанба» клубына баруды жөн көрді. Ши Фэнг қорғанысты нығайтып, трансфер нарығынан Хернан Баркос, Мао Цзяньцин, Марко Зорич және Чэнь Цзе сияқты маңызды ойыншыларды әкелді, нәтижесінде команда маусым соңына қарай 10 матч бойы жеңіліссіз өтті және құлдыраудан сақтанды, әйтсе де клубтың дұрыс емес түсті жеребке кигені үшін ФА-дан 3 ұпай айырылды, сондай-ақ «Шанхай Шэньхуамен» кешіктірілген матчта. 2010 жылғы маусымда Кипрдің бұрынғы құрамасының ойыншысы Синиша Гогич бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Шабуылға бағытталған және құштар серб жаттықтырушы команданы дөңгелектей бастады, тіпті турнир кестесінде көшбасшылыққа жетті, бірақ қатарынан жеңілістер оларды маусымның соңғы матчына дейін құлдыраудан сақтау үшін күреске итерді. Крис Киллен, Александар Живкович, Вячеслав Хлеб, Иван Вицелич және Хусейн Аля Хусейн сияқты әртүрлі халықаралық ойыншыларды қоса алғанда, сегіз шетелдік ойыншы маусым бойы үлес қосты және клубты алтыншы рет құлдыраудан құтқарды. «Ruby Company» компаниясы «Kweichow Moutai Company» компаниясымен 100 миллион юаньнан астам сомаға үш жылдық демеушілік және ынтымақтастық туралы келісімге қол қойғанын жариялады. Клуб өз атына тағы да «Moutai» деген сөзді қосты.

Филипп Труссье

2011 жылғы Азия кубогы барысында өткен кездесуде Ван Хунвей жапондық бұрынғы бас бапкер Филипп Труссьені «Мутай» компаниясының қаржылық қолдауымен үш жылдық келісімшартқа алды. Труссье үшін команданы басқару қиынға соқты. 2011 жылғы жазғы Универсиадаға дайындықпен байланысты команда өз үй стадионы – Шэньчжэнь қалалық стадионынан және жаттығу алаңдарынан Хуйчжоу Олимпиадалық стадионына көшуге мәжбүр болды. Команда жаңа үйі – Баоан стадионына оралғаннан кейін Труссье команда құрамында жастарға басымдық беру саясатын енгізді, бірақ бұл клуб үшін тым радикалды болып шықты. Команда жаңа тактиканы көрсеткенімен, нәтижесіз ойындардың салдарынан клубтің рекорды төмендеді – қатарынан алты жеңіліс, соның ішінде кубок ойыны да бар. Жеңілістерге қарамастан, ол жас ойыншыларға сенім арттырып, түрлі себептермен тәжірибелі ойыншыларды құрамадан шығарды. Жастар үлкен қысымға көнбеді және бұрынғы маусымдардағыдай «төмендеуден құтылушылар» 14 жылдан кейін бірінші лигадан төмендеді. Бұл Қытайда кәсіби футбол құрылғаннан бергі алғашқы кәсіби топ-дивизион чемпионының төмендеуі болды. Клуб 2012 жылғы маусымда Қытайдың Цзя лигасынде Труссьеге сенім артты және оған команда құрамын, штабты және маусымға дайындықты толық бақылауға беруге рұқсат берді – бұл қазіргі қытай футболында сирек кездесетін жағдай. Маусымның басы ұсынылған нәтиже бермеді, жанкүйерлер көңілі тоймады, ал өткен маусымдағы жағдайлар одан әрі шиеленістің туындауына себеп болды. Бұл шиеленіс лигалық матчта Чонцин ФК-ға қарсы төртінші турда күрт өршіді. Жергілікті телеарнадағы сұхбатында Труссье жанкүйерлердің сын-ескертпелеріне наразылық білдіріп, олардан «оған немесе ойынға келмеуді» талап етті. «Шэньчжэнь Руби» матчты жеңіп алды, бірақ Труссье командаға жастарды енгізу үшін күш қолданған Ли Фэй және Крис Киллен «Чонцин ФК» сапынан «Шэньчжэньге» алғаш оралғанда гол соқты. Матчтан кейін жанкүйерлер, команда штабы, ойыншылар және тіпті Труссье арасында жанжалдар болды. Оның пас беру тактикасы нашар жағдайдағы алаңдарда, әсіресе, сыртқы матчтарда тиімді болмады. Бұл оның алаңнан тыс эксцентриктік мінез-құлқымен және темпераментімен күшейді, ол командамен және штабпен қарым-қатынасын нашарлатты. 25 тамызда «Чэнду Тяньчэн ФК» командасына жеңілгеннен кейін клубтың жоғарылау үміті жоқ болды. Содан кейін Труссье «контракт бойынша қарастырылған демалысқа» Францияға қайтып баратынын мәлімдеді. Клуб жанкүйерлері клуб басшылығы оны жылына 1 миллион еуро көлемінде өтемақы төлеудің орнына, жұмыстан босатуды үміттенеді деп ойлады, бірақ ол екі жақын адамының жұмыстан кетуіне қарамастан демалыстан оралды, ал команданың басқарушысы Патрик Ауссемс уақытша міндетін атқарды. Оралғаннан кейін басшылық Ауссемске маусым соңына дейін команданы басқаруға рұқсат беру туралы ұсынысын қабылдады, ал ол келесі маусымға дайындық үшін штабтан шықты. Ауссемс пен фитнес-тренері Кристиан Джахан маусымды жаңарып аяқтады, 7 матчта 11 ұпай жинады, бірақ бұл кеңеске тұрақты тағайындалу үшін жеткіліксіз болды. Жыл соңында кеңес Труссьені жұмыстан босатуға қаржылық мүмкіндігі болмағандықтан, бірақ оның медиадағы беделі мен демеушілерді іздеу үшін қажеттілігіне байланысты, оны тағы бір маусымға басқарушы ретінде тағайындап, штабты оның қалауынша реформалауға келісті. Ауссемс пен Джахан, бастапқыда Труссье шақырған, команданы уақытша басқарғаннан кейін Труссьемен қарым-қатынастары нашарлағандықтан босатылды. Труссье Эрик Гарсин мен Рабах Бен Ларбиді жаңа штаб қызметкерлері ретінде тағайындады. Оның жеке көмекшісі Дэвид Ками де «демалыс оқиғасы» кезінде берген отставкасы басшылық тарапынан қабылданбағаннан кейін оралды.

Kaisa тобы

Филипп Труссье командасының қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін және ол клубты жоғары дивизионға көтере алмағаннан соң, Уан Хунвей мен Руби компаниясы командадан қаржыны кері тартып ала бастады. Бұл 2014 жылдың 15 шілдесінде «Шандоң Луненг» командасына қарсы өткен ФА Кубогы матчының 20 минутқа кешіктірілуіне әкеп соқты, ал «Шэньчжэнь» ойыншылары иесінен жалақы алмағанын жариялаған баннерді ұстады. «Шэньчжэнь» 0:5 есебімен жеңілген матчтан кейін клубтың бас жаттықтырушысы Ли И өз командасының әрекеттерін қорғады. 2015 жылдың 16 қаңтарында клуб иелері клуб акцияларының 55 пайызын сатқанын және клубтың ресми атауы «Шэньчжэнь қалалық футбол клубы» компаниясы болып өзгергенін ресми түрде хабарлады. 2015 жылдың 27 қазанында Ден Жунжи (邓俊杰) және Гонконгтың «Хонху Капитал» тобы клубты иелігіне алды. 2016 жылдың 12 сәуірінде «Kaisa Group» жылжымайтын мүлік компаниясы клубқа иелік ету рәсімін өткізді.

Жастар бағдарламасы

2018 жылдан бері клуб қаладағы және жастар футболын дамытуға бағытталған жастар футбол бағдарламасын құрды. Олар Шэньчжэньдегі жергілікті білім беру министрлігімен бірлесіп жастар командаларын дамытты. Қазіргі таңда клубта U13-тен U19-ға дейінгі жас ойыншылардан тұратын түрлі командалар бар. Жастарға бағытталған дайындық бөлімінің директоры Ван Иди болды. Бұл жобада испандық бапкер Роберто Микель Абранте скаутинг директоры және жастар футбол бөлімінің орынбасары қызметін атқарады.

Жинақтар

Ping An Insurance клубын өздеріне қаратып алғанда, олар өздерінің логотипінен үлкен әріпті «А»-ны енгізіп, клубтың жаңа символы ретінде өздерінің атындағы «An» әрпін ерекше атап көрсетті. Клубтың негізгі түсі жасыл болды, ал қонаққа шығу үшін қызыл жейде және ақ шорт таңдалынды. Jianlibao Group басқаруды қолға алғанда, клубтың символын өзгертуге шешім қабылдады, бірақ өз логотипін жаңа символ ретінде пайдаланбады. Оның орнына, клубтың жаңа үй түсіне апельсин түсті фонда қанаттардың жаңа дизайнын таңдады, ал жасыл түс клубтың қонаққа шығу формасына айналды. Jianlibao Group кеткен соң, клуб төрағасы Ян Сайсин клубтың негізгі түсін көк түске өзгертіп, клуб символын да жаңартты. Алғашқыда екі қолдан жасалған бейне болды, бірақ 2009 жылғы лига маусымында оны үлкен футбол доптың үстінен ұшып бара жатқан құсқа ауыстырды.

Континенттік нәтижелер

Маусымдық жарысТоптық кезеңҚарсыласҮйдеСырттаОрын/Жалпы есеп2005АФК Чемпиондар лигасыТоптық кезең Джубило Ивата1–00–31-ші Сувон Samsung Bluewings1–00–0 Хоанг Ан Гиа Лай5–02–0Шеңбердің жартылай финалы Al Ahli3–11–24–3Жартылай финал Al Ain0–00–60–6