Кіріспе

Қытайдың "Далянь Шидэ" футбол клубы – Қытайдың Лиаонин провинциясындағы Далянь қаласында орналасқан кәсіби қытай футбол клубы. 1955 жылдан 2012 жылға дейін Қытай футбол лига жүйесінде ойнады. Клубтың үй стадионы 55 843 орындық Далянь халық стадионы болды, ал 1997 жылы 30 776 орындық Цзиньчжоу стадионына көшті. Клуб 1955 жылы "Далянь кеме құрылыс зауыты" ретінде құрылды және 1982 жылға дейін Қытай ұлттық лигаларында эпизодты түрде пайда болды. 1982 жылы Далянь қалалық әкімдігі клубты өз меншігіне алды және оны "Далянь футбол клубы" деп атады. Клуб 1992 жылы отандық кубокты жеңіп алып, алғашқы маңызды жүлдесін жеңіп алды. 1993 жылы клуб толық кәсіби футбол командасына айналдырып ұйымдастырылды, өздерін "Далянь Ванда ФК" деп атады және 1994 жылы толық кәсіби Қытай Джиа А лигасының бірінші титулын жеңіп алды. Көптен іздеген кәсіпкер Сюй Минг және "Шид" тобы клубты иелігіне алып, оны "Далянь Шидэ" деп атады. "Джиа А" және кейіннен қайта аталған CSL лигаларында жалпы сегіз титул жеңіп, "Далянь" Қытай футболының ең табысты клубы болды. Азия футбол конфедерациясында клуб 1997–98 жылдарғы Азия клубтар чемпионатының және 2000–01 жылдарғы Азия кубогының жеңімпаздары кубогының финалына жетті.

Тарих

Клуб 1955 жылы «Далянь кеме құрылыс зауыты» ретінде құрылған. 1982 жылғы маусымнан кейін жергілікті Далянь әкімдігі клубтың меншігіне иелік етіп, оны «Далянь футбол клубы» деп атады. Клуб бірден екінші лигадағы маңызды күшке айналды және 1984 жылы дивизион титулын жеңіп, жоғары лигаға жолдама алды. Келесі бірнеше маусымда «Далянь» тек 1989 жылы екінші лигада өткізген бір маусымды қоспағанда, көбінесе жоғары лигада ойнады. Бірақ олар тез жоғары көтеріліп, 1992 жылы тұңғыш рет отандық кубокты жеңіп алды. Одан кейін Қытай Футбол қауымдастығы елдегі барлық клубтардан толық кәсібилік пен демеушілік талап ете бастады. «Далянь» 1992 жылдың 3 шілдесінде Қытайдағы алғашқы толық кәсіби клубтардың біріне айналды. 1993 жылы «Қытай Хуалу» тобы, ал 1994 жылдың 8 наурызында «Далянь Ванда» тобы клубқа демеушілік жасады. 1994 жылғы тұңғыш толық кәсіби лига маусымында клуб Қытай құрамасының бұрынғы бас жаттықтырушысы Чжан Хунгеңді командаға шақырды және оның басшылығымен клуб алғашқы лига титулын жеңіп алды. Келесі маусымда Чжан Хунгең клубтың бас жаттықтырушысы лауазымынан кетті, ал «Далянь» лига титулын сақтап қала алмады. Алайда клуб бұрынғы қытайлық халықаралық футболшы Чи Шанбинды жаңа бас жаттықтырушы етіп тағайындады. Ван Цзяньлин мен оның «Далянь Ванда» тобының толық меншігіне көшкеннен кейін, клуб 1996 жылғы лига маусымын жеңіліссіз аяқтап, футболдық династия құруға кірісті. 1997 жылғы лига маусымында отандық үстемдік жалғасты, ал «Далянь» 1997-1998 жылғы Азия клубтар чемпионатындағы жеңіске жақын болды. Чи Шанбин Қытай ұлттық құрамасындағы лауазымды қабылдау үшін клубты тастап кетті. Дегенмен, «Даляньда» қаржылық тұрғыдан жақсы жабдықталған және өнімді академия болды, ол Чжан Энуа, Ли Минг және Сунь Цзихай сияқты көптеген қытайлық халықаралық футболшыларды тәрбиеледі. Тағы бір бұрынғы қытайлық ұлттық команданың бас жаттықтырушысы Сюй Жэнбао басшылығымен «Далянь» 1998 жылғы лига титулын жеңіп, сәттілігін қайталады. 2000 жылы, ең жақсы жетістіктерінің шағында Ван Цзяньлин матчтарды тәлкекке салуы үшін қытай төрешілерін сынап, футболдан кетуге шешім қабылдады. Ол 2011 жылға дейін футболға оралмады, ол кезде оның «Ванда» тобы 2011 жылғы Қытай Супер лигасына демеушілік жасады. 2000 жылдың 9 қаңтарында Ван Цзяньлин «Даляньды» Сюй Минге мен «Шиде» тобына 120 миллион юаньға сатты, ал клубтың аты «Далянь Шиде» болып өзгертілді. Жаңа иелері серб Милорад Косановичті жаңа бас жаттықтырушы етіп тағайындады және клуб 2000 жылғы лига маусымында тағы бір лига титулын жеңіп алды. Косанович өзінің басшылығымен 2001 және 2002 жылғы лига чемпионаттарын, 2001 жылғы Қытай ФА кубогын жеңіп, «Даляньды» Қытай футболының ең табысты командасына айналдырды және 2000-2001 жылғы Азия Кубок иегерлері кубогында жеңіске жақын болды. Милорад Косанович Сербия мен Черногорияның 21 жасқа дейінгі футбол құрамасын жаттықтыруға кеткеннен кейін клуб Владимир Петровичті шақырды, ол команданы жақында қайта аталған 2005 жылғы Қытай Супер лигасының титулына және 2005 жылғы Қытай ФА кубогына жеткізді. Шабуылшы Хао Хайдунның және Владимир Петровичтің Қытай құрамасының бас жаттықтырушысы лауазымына кетуімен клуб команда мен жаттықтырушыларды ауыстырудан тұрақсыз кезеңді бастан кешірді. 2008 жылы «Далянь Шиде» өзінің академиясынан бірнеше ойыншыны Сингапурдағы S. Лигасындағы «Далянь Шиде Сиву ФК» деп аталатын спутниктік командада ойнауға таңдады. 2010 жылдың 14 ақпанында Чжан Ялин 28 жасында Далянь қаласында лимфомадан қайтыс болды. 2012 жылдың 30 қарашасында «Далянь Шиде» «Aerbin Group» компаниясына сатылып, «Далянь Aerbin F. C.» құрамына біріктірілді, бірақ «Шиде» клубының таратылуына қатысты көптеген шатасулар мен әңгімелер болды.

Негіздер

Далиан клубы өзінің алғашқы тарихының көп бөлігінде көп орынды Далиан Халық стадионында ойнады. 1997 жылы клуб Қытайдың Далиан қаласында жаңадан салынған көп мақсатты Jinzhou стадионына көшті.

Қайта алынған нөмірлер

26 – Чжан Ялин, жартылай қорғаушы, 2000–2009 жылдары қайтыс болды (есімі мәңгілікке сақталды). 2010 жылдың наурыз айында оның номері тоқтатылды.

Құрметтер

Барлық кезеңдердегі құрметті марапаттар тізімі, әуесқойлық дәуірді қоса.