Кіріспе

Finn Harps Football Club) – 2023 жылдан бастап Ирландия лигасының бірінші дивизионында ойнайтын ирланд футбол клубы. Клуб 1954 жылы құрылған және 1969 жылы лигаға қабылданған. Олар Донегал графтығының Баллибофей қаласынан шыққан және өз алаңдық ойындарын Баллибофейдегі Финн Паркінде өткізеді. Клубтың түстері көк және ақ, ал оларды «Харпс» деп атайды. Клубтың маңызды жетістіктеріне 1973–74 жылғы FAI кубогы мен 2004 жылғы Бірінші дивизион титулы кіреді. Сонымен қатар, олар 1999 жылғы FAI кубогының финалына да қатысқан, екінші қайталама ойыны шамалы есебімен жеңіліспен аяқталды, ал алғашқы қайталама ойынында ойын аяқталуға 30 секунд қалғанда тең түсті. Финн Харпс Дерри Сити клубымен жергілікті қарсыластыққа ие, олар Солтүстік-Батыс дербиіне қатысады.

Алғашқы жылдар

Finn Harps 1954 жылы жасөспірімдер клубы ретінде құрылды. Клубтың аты Баллибофейден өтетін Финн өзенінен және дәстүрлі ирландтық символ – арфадан шыққан. Олар 1968 жылы FAI Жасөспірімдер кубогын жеңіп, тұңғыш рет ұлттық деңгейде танымал болды. Бұл оларға 1969 жылғы FAI Intermediate кубогында бақ сынауға мүмкіндік берді. Осы турнирден шығарылғаннан кейін клуб директорлары Фрэн Филдс және Пэтси МакГоуэн Ирландия лигасына мүшелікке үміттү болды. Клуб 1969 жылдың мамыр айында жоғары лигаға қабылданды және 1969 жылдың 17 тамызында Shamrock Rovers командасына қарсы алғашқы ойынын өткізді. Олар бұл ойында 10:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Клубтың жеткілікті деңгейде емес екеніне қатысты бастапқы алаңдауларға қарамастан, клуб 1970-ші жылдары елеулі күшке ие болды.

1970 жылдар: үстемдік еткен он жыл

Финн Харпс өзінің алғашқы маңызды трофесін, Дублин Сити кубогын 1971–72 жылдары клубтың аңызы және Ирландия лигасының барлық уақыттағы рекордтық гол соққан авторы Брендан Брэдлидің голы арқасында Далимонт Паркте Корк Хибернианс клубынан жеңіске жетіп алды. Бұл маңызды оқиға болды, себебі бұрынғылары Финн Харпс командасының лигада ойнауы мүмкін емес деп есептеген. Екі жыл өткен соң, Далимонт Парк клубтың бірінші және жалғыз ФАИ кубогын жеңгеніне куә болды. Брендан Брэдлидің екі голы мен Чарли Ферридің бір голы «Сент-Патрикс Атлетик» клубының қарсыластарын жеңіп шықты. Финн Харпс 1970-ші жылдары төрт рет еуропалық жарыстарға қатысты. Олар лигада екінші орын алғаннан кейін УЕФА кубогында үш рет «Абердин», «Дерби Каунти» және «Эвертон» командаларымен кездесті. Ал бір рет Еуропа кубогының иегерлері кубогында Түркия кубогының жеңімпазы «Бурсаспор» командасымен ойнады. Клуб 1974 және 1975 жылдары Ирландия лигасы кубогының финалында сәйкесінше «Уотерфорд» және «Богемианс» командаларынан жеңіліс таныды. 1970-ші жылдар бойында клуб ешқашан турнир кестесінің төменгі жартысында болған емес және тартымды және шабуылдық ойын стилімен кеңінен құрметтелді. 1974 жылғы финал алғаш рет түсті телеарнада көрсетілді.

Баяу төмендеу

1980 жылдары клуб Ирландиядағы ең үздік командалармен бәсекелесуде біртіндеп әлсірегенін көрсете бастады. 1998–99 жылдары «Финн Харпс» Премьер-дивизионда төртінші орынды алды; «Шелборннан» бір ұпай қалып, үшінші орынға түсе алмады, сонымен қатар Еуропаға жолдама алу мүмкіндігінен айырылды. Олар 1999 жылғы ФАИ кубогының финалына өтті, бірақ бірнеше қайталама ойындардан кейін «Брей Уондерерс» командасына есе жіберіп, (Ирландия жаңалықтары кубогынан басқа) ең табысты маусымдарының бірінен ештеңе ұтып алмады. Алдын ала клубты банкротқа дейін жеткізген қаржылық қиындықтар одан бетерледі, сондықтан Бірінші дивизионның төменгі жағында күресіп жатқан клуб барлық ойыншыларын сатуға шығарды.

Жасалуы мен "Олли жылдары"

2013 жылдың 25 қарашасында клуб Галвей тумасы және бұрынғы «Фанад Юнайтед» командасының бас жаттықтырушысы Олли Хорганды 2014 жылғы маусымға бас жаттықтырушы етіп тағайындады. Бірінші маусымында Хорган команданы 15 жылдан кейін алғаш рет FAI кубогының жартылай финалына жеткізді, бірақ «Ричмонд Парк» стадионында Премьер-дивизионның «Сент-Патрикс Атлетик» командасынан жеңіліске ұшырады. 2015 жылғы маусым «Финн Харпс» командасының Ирландия лигасының Премьер-дивизионына көтерілуімен аяқталды, олар төмендеу/көтерілу плей-оффында «Лимерик» командасын жалпы есеп бойынша 2–1 есебімен жеңді, екінші ойын 2015 жылдың 6 қарашасында өтті. Барлық қиындықтарға қарамастан, Хорган 2016 жылы «Финн Харпс» командасын Премьер-дивизионда қалдыруға қол жеткізді, бірақ екінші маусымда олар қайтадан төмендеді. 2018 жылды Бірінші дивизионда өткізді, «Лимерик» командасын жеңіп, жалпы есеп бойынша 3–0 есебімен бірден Премьер-дивизионға қайта оралды. 2019 жылы тағы да төмендеуге қарсы күрес болды, «Харпс» командасы «Дрогеда Юнайтед» командасын «Финн Парк» стадионындағы төмендеу плей-оффында жеңіп, 2020 жылға Премьер-дивизиондағы мәртебесін сақтап қалды. 2019–20 жылдары «Харпс» Ирландия лигасындағы елуінші маусымын өткізді. COVID-19 салдарынан қиын болған 2020 жылғы маусымда «Харпс» тағы да төмендеуден құтылып, маусымның соңғы күні «Уотерфорд Ф.К.» командасын жеңіп, Хорган басшылығымен Премьер-дивизиондағы орнын қайтадан қамтамасыз етті. Бұл Хорганның «Харпс» командасын басқарған жетінші маусымы болды. 2021 жылғы маусым Адам Фоулидің «Богемианс» командасына қарсы жеңісімен жақсы басталды. 2021 жылдың мамыр айында «Финн Харпс» командасы лига деңгейінде «Дерри Сити» командасын жеңіп, тарихи алғашқы сыртқы ойында жеңіске жетті. «Финн Харпс» командасы үшін Хорган дәуірі 2022 жылғы маусымның соңында бас жаттықтырушы Олли Хорганның кеткенімен және Премьер-дивизионнан төмендеуімен аяқталды. Бұл клуб үшін ирланд футболының жоғары лигасы саналатын Премьер-дивизионда өткізген ұзақ жылдардың соңы болды, команда жеті маусымның алтауын осы лигада өткізді.

Жаңа бастамалар

2022 жылдың 2 желтоқсанында «Финн Харпс» клубы Дейв Роджерсті төрт жылдық толық жұмыс келісімшартымен жаңа бас жаттықтырушы ретінде таныстырды. Он күннен кейін Даррен Мерфи Роджерстің толық жұмыспен қамтылған жаңа көмекшісі болып жарияланды. 2023 жылы алаңдағы апатты маусымнан кейін «Финн Харпс» 23 қыркүйекте Дейв Роджерстен айырылысып, көмекші жаттықтырушы Даррен Мерфи маусым соңына дейін уақытша бас жаттықтырушы болып тағайындалды, оған Томми Каннинг пен Кевин МакХью көмектесті. 2023 жылдың 3 қарашасында «Харпс» клубы Даррен Мерфиді алдағы маусымға бас бапкер етіп тағайындағанын хабарлады. Алғашқы дайындық матчында «Харпс» үй стадионында «Дерри Сити» командасымен 2:2 есебімен тең түсті.

Стадион

Финн Харпс Донгель графтығының Баллибофейдегі Финн Паркте ойнайды. Финн Паркі негізінен футбол алаңын қоршап тұрған ашық террасалардан тұрады. 2005 жылы террасалар денсаулық және қауіпсіздік талаптарына сәйкес жаңартылды, ескі көруге арналған беткейлер жаңа бетонмен ауыстырылды. Барлығы, стадионның сыйымдылығы шамамен 6000 көрерменді қабылдай алады. Стадионда бір жабық трибуна бар, онда 350 отыратын жанкүйерге арналған орындар қарастырылған. Қонақ командалардың жақтастарына бөлінген аймақ – отыру трибунасының қарсы жағындағы терраса (Шед-Ендте орналасқан). Футбол алаңының өлшемдері 100 метр ұзындықта және 73 метр енінде. Финн өзенінің жағасында орналасқан Финн Паркі, жаңбырлы ауа-райында су толуға бейім.

Жаңа стадион

Клуб жаңа жабық, 6 600 орындық стадионға көшуді жоспарлады, ол Финн өзенінен әрі, Страннорлар қаласында орналасады. Ұсынысқа FAI аймақтық даму орталығы да кіретін болды. 2005 жылы клуб акционерлері клуб басқармасына стадион жоспарларын іске асыруға мандат берді. 2005 жылдың ортасында стадион салуға рұқсат алынды. 2006 жылдың басында Ирландия Футбол қауымдастығынан тендерге қатысуға рұқсат алынды, ал жергілікті құрылыс компаниялары, Джозеф Макменамин мен ұлдары тендерді жеңіп алып, бір жылдан кейін олардың ұсынысы бекітілді. Finn Harps 2007 жылы жаңа стадион құрылысын бастау үшін 750 000 евро көлемінде қаржыландыру алды. Олар 2013 жылғы маусымда жаңа стадионда ойнауды үміттенеді. Экономикалық дағдарыс пен қаражат жетіспеуі салдарынан жаңа стадионның құрылысы тоқтатылды. Стадион құрылысын 2011 жылдың басында қайта бастау жоспарланған, бірақ ол 2014 жылдың соңына дейін қайта басталған жоқ. 2022 жылдың мамыр айында жаңа жоспарлар жарияланды, онда 6 130 орындық алаң, төрт жағы жабық және 3 330 орынға арналған отыру орындары көрсетілді.

Түстер мен өрнектер

Финн Харпстың дәстүрлі түстері көк және ақ. Клуб Ирландия лигасына қабылданғанда ақ жейде және көк шорт киіп ойнады. Олардың саяхаттық жиынтығы толығымен жасыл болды. Осы уақыттан бері Harps негізгі түс ретінде ақ немесе көк жейде киіп, саяхат үшін жасыл, сары немесе ақ түстерді пайдаланды. 1975/76 және 1976/77 жылдары Harps көк және ақ жолақты жейде киді, және 1983/84 және 1984/85 жылдары осы үлгіні қайталады. Harps жиынтығы мен жаттығу киімдерін қазіргі уақытта Joma Sports өндіреді, ал клуб жейделерін KN Group демеушілік етеді, Superior Group және Joey O'Leary сәйкесінше арқасы мен жеңдерін демеушілік етеді. Қазіргі үй жиынтығы көк жейдеден, ақ жеңдерден, ақ шорттан және көк шұлықтан тұрады, ал үй қақпашысының жиынтығы қара шорт пен қара шұлықпен ашық жасыл жейдеден басқа өте ұқсас. Қазіргі саяхат жиынтығы теңіз көгі түсті жиегі бар жарқыраған сары жейдеден, теңіз көгі шорттан және теңіз көгі шұлықтан тұрады, саяхат қақпашысының жиынтығы қара жейдеден, қара шорттан және қара шұлықтан тұрады. Harps-тың қазіргі үшінші жиынтығы көк жиегі бар қою күміс/сұр жейдеден, сәйкес шорт пен шұлықтан тұрады, үшінші қақпашы жиынтығы қара шорт пен қара шұлықпен сары жейдеден тұрады. Финн Харпс тарихында әртүрлі эмблемаларды тағып келген. Олардың барлығы, көбінесе дөңгелек пішінде, арфа бейнесін көрсетеді, ал жаңа дизайн бұрынғы эмблеманың жаңартылған нұсқалары болды. Арфа дәстүрлі түрде Ирландияның символы болып табылады. Футбол да жиі кездеседі. Қазіргі стильді эмблемаларда клубтың аты Гэль стилінде, Gandalf шрифтіне ұқсас шрифтпен жазылған. Клубтың алтын мерейтойына арналған 2004 жылы олар олардың алғашқы эмблемасына өте ұқсас жаңа алтын эмблеманы енгізді. Осы эмблемадан басқа, көк, жасыл және ақ түстер жиі қолданылды. 2010 жылы Финн Харпс 2009 жылы Ирландия лигасының 40 жылдығын тойлау үшін Shelbourne-ға қарсы толығымен ақ жиынтық кигеннен кейін жанкүйерлердің сұранысы бойынша толығымен ақ жиынтықпен ойнауға шешім қабылдады. Олар 2011 жылы көк үй жиынтығына оралды. 2021 жылғы маусымда Joma Sports жейде серіктесі болып жарияланды.

Қолдаушылар

Finn Harps жақтастары солтүстік-батыс көршілері Derry Cityмен достық бәсекелестікке түседі. Екі команданың арасындағы ең қызықты кездесу, әдетте, 2003 жылғы екі команданың арасындағы құлдыраудан сақтау ойыны саналады. Брэндивелл стадионы екі жақтан да жанкүйерлерге толы болды, және Ноэл Кинг (бұрынғы Derry City бас бапкері) басқарған Finn Harps командасы, Derry City сүйіктісі Лиам Койлдың қосымша уақытта соққан голынан кейін 2:1 есебімен аяқталған, өте қарқынды ойында жеңіліске ұшырады. Екі клуб арасында достық бәсекелестік сақталып келеді, бірақ соңғы жылдары екеуі де қиындықтарға тап болды. Көбінесе бір команда екіншісіне көмек қолын созды. Harps-тың тағы бір маңызды дербиі – оңтүстік көршілері Sligo Rovers. Harps, Shamrock Rovers командасымен жақсы қарым-қатынаста. Бұл клубтар бұрын бір-біріне қаржылық көмек көрсеткен, және екі команда да бір-бірімен ойнағанда жанкүйерлері бірге уақыт өткізеді. Клубтың әнұраны "The Finn Harps song" әнін жанкүйерлер жиі орындайды, ал оның "олар оларды Донегал, Дерри және Тиронға еріп барады" деген сөздері, Harps командасын негізінен Солтүстік-Батыс Ирландиядан қолдау көрсетілетінін көрсетеді.

Жарыстар

Финн Харпс пен Дерри Сити клубтары арасындағы Солтүстік-Батыс бәсекелестігі деп аталады. Дерри 1985 жылы Лигаға қосылғаннан бері бұл бәсекелестік қызу жүріп келеді. Екі Ольстер клубының арасы небәрі 50 шақырым ғана, бұл бәсекелестікті күшейтуге себеп болды. Екі клубтың арасындағы ауылдық/қалалық және жетістіктердегі үлкен айырмашылық бәсекелестікті одан әрі қыздырды. Екі клубтың жанкүйерлері де бір-бірі туралы ән шырқағанын жиі естіртуі мүмкін. Көптеген ойыншылар екі клубтың құрамында да ойнаған, олардың ең танымал өкілі – Кевин МакХью. Сонымен қатар, Финн Харпс Sligo Rovers клубымен де географиялық жақындығына байланысты бәсекелестікке түседі. Бұл бәсекелестік маңызды болғанымен, Харпс жанкүйерлері үшін Дерримен арадағы бәсекелестік одан да маңыздырақ саналады.