Кіріспе

Ресейлік музыкалық тобы

Аквариум немесе Аквариум (Аквариум; көбінесе Åквариум деп стилдеуші) – 1972 жылы Ленинградта құрылған ресейлік рок-тобы. Топ ресейлік рок-музыкасының негізін қалаушылардың бірі саналады. Аквариумның тарихында көптеген құрамдық өзгерістер болды, ал жетекші әнші және негізін қалаушы Борис Гребенщиков – жалғыз қалған бастапқы мүше. Бұрынғы топ мүшелері: Анатолий Гуницкий, Михаил Файнштейн, Андрей "Дюша" Романов, Всеволод Гаккель және Сергей Куриохин.

Құрылысы, алғашқы құрам (1972-1991)

Аквариум 1972 жылы екі дос тарапынан құрылды: Ленинград мемлекеттік университетінің қолданбалы математика факультетінің студенті Борис Гребенщиков және драматург, абсурд ақын Анатолий (Джордж) Гуницкий. Топтың негізгі мүшелері – Гребенщиков, Георгий (добыл), Александр Цацаниди (бас), Вадим Васильев (кебордтар), Валерий Обогрелов (дыбыс режиссері). "Аквариум" деген аттың танымал түсіндірмесі – бұл Ленинградтағы Будапешт көшесіндегі "Аквариум" пабынан шабыттанған және топ мүшелерінің бірі ұсынған атау. Дегенмен, Гребенщиков әртүрлі сұхбаттарда топтың сөздерін байланыстыру арқылы немесе әйнек аквариум сияқты ғимараттан шабыт алғанын айтты. 1973 жылдың соңында гитарист Эдмунд Шклярский (кейін Piknik тобының жетекшісі) қысқа мерзімге топқа қосылды. 1973 жылы бас-гитарист Майкл Файнштейн Васильев (Фан), Аквариум тобындағы алғашқы кәсіби музыкант, қатарына қосылды. Келесі жылы клавишашы Эндрю "Дюша" Романов топқа қосылып, рок флейташылары Ричард Мейер мен Ян Андерсоннан шабыттанып, флейташы болып қайта оқыды.

Алғашқы концерттері

Олардың алғашқы өнер көрсетілімі 1973 жылғы наурыз айында репетициялық базаларында, шағын ауылдық жерде болды, ал кейбір деректер бойынша ол Орталық мәдениет және демалыс саябағындағы Ленинградтың "Холд" мейрамханасында өтті, оның үшін оларға 50 рубль ақша төленді. 1970-ші және 1980-ші жылдардың басында Совет Одағында рок-н-ролл қатаң түрде реттеліп, тек аз ғана әртістер Melodiya мемлекеттік жазбалар компаниясымен келісімге қол қоя алды. "Аквариумның" әдеттегі концерт алаптары жеке пәтерлер болды және олар лейблде орын алу үшін көп жыл бойы күшті бәсекелестікке тап болды. Бұл "пәтерлік концерттер" (квартирники) – андерграунд музыканттары жасаған ерекше кеңестік құбылыс еді. Олар көбінесе акустикалық болатын, себебі шу көршілерді милиция шақыруға себеп болуы мүмкін, бірақ тар кеңістік топ пен тыңдаушылар арасында жақын қарым-қатынас атмосферасын қалыптастырды, олар демімен тыңдайтын, мүмкін біреу концертті қарапайым таспаға жазып алатын. Бұл орыс бардтарының концепциясына ұқсас еді. 1973 жылы "Аквариум" алғашқы тікелей концертін өткізді, бірақ оны үнемі концерттермен жалғастырмады.

Үйге жазылған альбомдар

1974 жылдың қаңтар-ақпанында демалыс кезінде Гребенщиков пен Джордж өзінің тұңғыш альбомын – «Аквариумның қасиетті құдайының құлқыны» / «Искушение святого Аквариума» (ресейше: Искушение святого Аквариума) жазды. Топ альбомды үйдегі жазба жабдықтарымен, сапасы әртүрлі дыбыспен жазды. «Аквариумның қасиетті құдайының құлқыны» ұзақ уақыт жоғалып кеткені саналды, бірақ 1997 жылы жазба табылып, 2001 жылы «Prehistoric Aquarium» кітабында CD форматында жарық көрді. Бұл жазбаның барлық түпнұсқалары жоғалған сияқты. Олардың екінші альбомы «Граф Диффузордың нақылдары» деп аталды және оны Гребенщиков, Джордж Фан және Дюша Романов 1975 жылдың көктемінде жазған болуы мүмкін. 1976 жылы олар үшінші альбомын – «Айналы шынының ар жағынан» / «С той стороны зеркального стекла» (ресейше: С той стороны зеркального стекла) шығарды, оның атауы Арсений Тарковскийдің өлеңінен алынған жолдан берілді.

Театр және тұрақты қойылымдар

1974 жылы топ әуесқой театрға белсенді қатысып, инженерлер сарайының баспалдақтарында абсурдты қойылымдар ойнады. Алайда, театр кәсіби режиссер Эрик Горошевскийдің басшылығына өткен кезде, Гребенщиков рок, поэзия және театрдың бірігуі идеясынан көңілі толып, «Аквариумның» назарын музыкалық қызметке бұрды (бірақ олар театр тобынан толық ажырағандары 1977 жылға дейін болған жоқ). Джордж топтан кетіп қалды, бірақ топ мүшелерімен байланысын үзбеді. Келесі жылы виолончельші В. Гаккель «Аквариум» тобына қосылды. Олардың алғашқы концерті 1976 жылдың 25 ақпанында Гребенщиков, Гаккель және Дюша Романовтың қатысуымен өтті. 10 наурызда «Аквариум» Таллин қаласында өткен халықтық музыка фестивалінде күтпеген қонақ ретінде танылды, онда олар төрт акустикалық ән орындап, ең қызықты және алуан түрлі бағдарлама номинациясы бойынша жүлде алды. 1977 жылы Романов пен фаготшы Александр "Фагот" Александров ("фагот" – орыс тілінде фагот аспабын білдіреді) екі жылға әскерге шақырылды. Осы мүшелердің кеткенінен кейін Гребенщиков өте сәтті жеке альбомын жазды – All Brothers are Sisters (Vse brat'ya sestry). «Аквариум» да танымал бола бастады, тіпті Гребенщиковты көшеде танитын болды. 1979 жылы топ кеңес рок-музыкасының екі маңызды өкілі – сыншы Артемий Троицкийпен кездесті, ал келесі жылы Андрей Тропилломен менеджер ретінде жұмыс істей бастады, оның студиясында «Аквариум» өзінің алғашқы «тарихи» альбомдарын жазды.

Тбилиси рок фестивалі

1980 жылы Тбилиси рок-фестивалінде өнер көрсету арқылы "Аквариум" советтік рок-сценасының назарына ілікті. Топтың ерекше және шоқтықтырғыш өнері жанжал тудырды. Өнер көрсету барысында Гребенщиков сахнаға жатып алып, гитарада ойнағанда провокациялық қимылдар жасады, нәтижесінде қазылардың барлығы залдан шығып кетті. "Аквариумды" гомосексуализмді (гитарадағы қимылдары үшін), инцестті (Гребенщиков "Марина" әнін орындағанда сөздерін өзгертті, бірақ бұл техникалық қате болуы мүмкін) және әдепсіздікті насихаттады деп айыптады және фестивальге қатысудан шеттетілді. Оқиға Ленинградта кеңінен таралды, соның салдарынан Гребенщиков жұмысынан босатылып, комсомолдан (Коммунистік жастар лигасы, жұмыс істейтін азаматтардан талап етілетін) қуылды. Жүлде алмаса да, топтың өнері оларды советтік баламалы мәдениеттің символына айналдырды. 1987 жылға дейін "Аквариум" барлық альбомдарын тікелей концерттерде және өздері құрастырған, "Жас техниктер клубы" болып маскираланған жерасты студиясында (бірнеше мүшесі инженерлік білім алған) жазды. Ерекше жағдай - 1983 жылғы "Радио Африка" альбомы, ол техникалық қызметкерге пара бергеннен кейін мемлекеттік мобильді студияда құпия түрде жазылды.

Үлкен табысқа жету

1980-ші жылдардың екінші жартысындағы "Гласностьтың" пайда болуы көптеген жасырын орыс рок музыканттарын қалың жұртқа таныстырды, ал "Аквариум" ең танымал топтардың біріне айналды. Оларға үлкен концерт залдарында ойнауға рұқсат берілді, мемлекеттік телеарналарда көрсетілді және бірнеше фильмге, әсіресе "Асса" фильміне саундтрек жазды. 1987 жылы олар мемлекеттік "Мелодия" лейблі үшін алғашқы альбомын жазды. Ресми қолдаумен және заңды түрде таратылғандықтан, альбом бірнеше айдың ішінде миллионнан астам дана сатылып, Совет Одағында үлкен сәттілікке жетті. Гребенщиков кейіннен ағылшын тілінде екі альбом жазып, түрлі қосалқы топтармен гастрольдік сапарлар жасады. 1992 жылы, Кеңес Одағының тарағаннан кейін, ол "The BG Band, The Russian Album" деген атпен музыка шығарды. Бұл – бүкіл Ресейде саяхаттаған кезіндегі әсерінен туған, меланхолиялық халық әндерінің жинағы және оның орыс тамырына қайта оралуын көрсетеді.

Екінші құрам (1992 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Гребенщиков гастрольдерді жалғастырып, көп ұзамай тобын қайтадан "Аквариум" деп атады, бірақ құрамы бастапқы топтан мүлдем өзгеше болды. 1996 жылы "Аквариум" (DDT тобымен бірге) Владивостокта өткен VladiROCKstok музыка фестивалінің бас жұлдызы болды; есімде қалған бір сәтте Гребенщиков мыңдаған жанкүйерлерді трибунадан шығып, сахнаға жақын аймаққа шақырды. Топ бұрынғы Кеңес Одағы, Шығыс Еуропа және Германия, Израиль, АҚШ-тағы орыс тілді иммигранттар қауымдастықтарымен кеңінен гастрольдеді. 2007 жылы "Аквариум" алғаш рет Лондонның Корольдік Альберт залында өнер көрсетті. 2008 жылы "Аквариум Интернешнл" жобасы құрылды (әлемнің 20-дан астам музыкантының қатысуымен). Олардың 2008 жылғы "Loshad' Belaya" (Ақ Жылқы) альбомы Radiohead-тің 2007 жылғы "In Rainbows" альбомы сияқты шығарылды: ол mp3 форматында тегін жүктеуге ұсынылды, ал жүктеушілер өздері қажет деп санаған соманы төлеуге мүмкіндік алды. Бастапқы стильінен алшақтауы және құрамының үнемі өзгеруі үшін сынға ұшырағанымен, бұл өзгерістер "Аквариумның" кейінгі нұсқаларын Гребенщиковтың жеке жобасына айналдырды, топ Ресейде әлі де үлкен табысқа ие болды, оның ескі және жаңа әндері, танымал альбомдары радиода жиі ойналып, гастрольдер жиі ұйымдастырылды. 2017 жылы "Аквариум" құрамында Борис Гребенщиков, Андрей Суротдинов (скрипка), Алексей Зубарев (гитара), Александр Титов (бас-гитара), Лиам Брэдли (доп) және Брайан Финнеган (флейта) болды.

Музыкалық әсерлері

Aquarium батыстық рок музыкасының, әсіресе The Beatles, Боб Дилан, Дэвид Боуи, T. Rex, Jethro Tull, King Crimson және Roxy Music сияқты прогрессивті рок топтарының, сондай-ақ жаңа толқын мен регги әртістерінің күшті ықпалында болды. Бұл әсер топтың көбінесе күрделі композицияларында және кең ауқымды лирикалық тақырыптарында көрінді, тіпті кельт және үнді мәдениеттеріне сілтемелер де болды.

Альбомдар

1970 жылдардағы альбомдар (архив)
1973 Iskushenie Svyatogo Akvariuma Қасиетті аквариумның құштарлығы
Menuet Zemledeltsu Фермердің менуэті
1974 Pritchi Grafa Diffuzora Диффузор графының нақылдары
1976 S Toy Storony Zerkalnogo Stekla Айналы шынының арғы жағынан
1978 Vse Bratya – Syostry Барлық бауырлар – қарындастар
Студиялық альбомдар
1981 Sinii Albom Көк альбом
Treugolnik Үшбұрыш
Elektrichestvo Электр энергиясы: Аквариум тарихы, 1 том
1982 Akustika Акустика: Аквариум тарихы, 2 том
Tabu Табу
1983 Radio Africa
1984 Ikhtiologia Ихтиология
Den’ Serebra Күміс күні
1986 Deti Dekabrya Желтөқсанның балалары
1986 Desyat’ Strel Он жебе
1987 Ravnodenstvie Күнтізбелік теңдік
1987 Feodalizm Феодализм
1992 Russkii Albom Ресей альбомы
BG Band ретінде шығарылған
1993 Lyubimie Pesni Ramzesa IV Рамзес IV-нің сүйікті әндері
1994 Kostroma Mon Amour Кострома, менің сүйіктім
Peski Peterburga Санкт-Петербург құмдары
1995 Navigator Навигатор
1996 Snezhnii Lev Қар арланы
1997 Hyperborea Гиперборея
Lilit Лилит (АҚШ: Black Moon)
BG and The Band ретінде шығарылған
1999 Psi Пси
2002 Sestra Haos Хаос әпкесі
2003 Pesni Ribaka Балықшының әндері
2005 Zoom Zoom Zoom
2006 Bespechny Russkiy Brodyaga Сақтандырылмаған орыс саяхатшысы
2008 Loshad' Belaya Ақ жылқы
2009 Pushkinskaya 10 Пушкин көшесі, 10
2011 Arkhangelsk Архангельск
2013 Aquarium Plus Аквариум Плюс
2020 Tor Тор
Тікелей альбомдар
1982 Arox & Shtyor Арокс және Штор
Desyat Let Он жыл
Electroshock Электр соққысы
1993 Pis'ma Kapitana Voronina Капитан Ворониннің хаттары
Vizit v Moskvu Мәскеуге сапар
1994 Akvarium na Taganke Таганкадағы Аквариум
1995 Tsentr Tsiklona Циклон орталығы
1996 Sezon dlya Zmey Жылан маусымы
Dvadtsat Let Spustya Жиырма жыл өткен соң
1997 Akvarium 25, Istoriya Аквариум 25. Тарих
1998 Molitva i Post Дұға және ораза
2008 The Royal Albert Hall Aquarium Incognito орындаған әндер
1994 Anna Karenina Quartet Анна Каренина квартеті
1997 Russian Abyssinian Orchestra “Bardo” Ресейлік Абиссиния оркестрі “Бардо”
2000 Terrarium. "Pyatiugolnii Grekh" Террариум. "Бесбұрышты күнә"
Жинақтар
1986 Red Wave Қызыл толқын
2003 Russian Songwriter: A Collection from Boris Grebenshikov Борис Гребенщиковтен жинақталған Ресей әнші-жазушысы (АҚШ-та шығарылған)
2020 Aquarium in Dub Ли "Скретч" Перри қатысқан Аквариумдағы дуб ремикс альбомы
2021 Dan' Әртүрлі ресейлік суретшілерге арналған құрмет альбомы

Аквариум мен Гребенщиков туралы деректі фильмдер

Рок (фильм) (Лан ру; 1987), реж. Алексей Учитель, КСРО
Ұзақ жол үйге (1989), реж. Майкл Аптед, АҚШ

Аквариумның саундтректері

Иванов (Лан ру; 1981), студенттік фильм, режиссер Александр Нехорошев, Александр Ильховский
Асса (1987), режиссер Сергей Соловьев
Золотой Сын (Лан ру; 1989), режиссер Сергей Дебижев
"Қара гүл – қайғының белгісі, қызыл гүл – махаббаттың белгісі" (1989), режиссер Сергей Соловьев
Два капитана 2 (Лан ру; 1992), режиссер Сергей Дебижев

Басқа

1991 жылы Дюша Романов Ленинград теледидарының "Хранители" сериалында, Дж. Р. Р. Толкиеннің "Жүзіктер серігі" романының екі бөліктен тұратын нұсқасында, экрандағы баяндаушы ретінде пайда болды. Ол фильмге музыкалық қосымшаны да жазды, оны Aquarium тобы орындады.