Кіріспе

Оирон сарайы Францияның батысындағы Deux Sèvres департаментіне қарасты Оирон қаласында орналасқан. Оның тарихы 15 ғасырда Франция билігі үшін англиямен болған соғысқа дейін жетеді, сол кезде жеңіске жеткен Франция патшасы Карл VII Оирон иелігі мен үлкен орманды Гиллом Гуфьерге сыйлап, оны Турень губернаторы етіп тағайындады. Осы сарай – Шарль Перроның "Күлік киген мысық" ертегісінің оқиғасының орын алған жері. Франция патшасы Людовик XIV-нің сүйіктісі Мадам де Монтеспан да бұл жерде тұрған.

Тарих

Бүгінде Оирон Луара аңғарындағы патшалық шатолардан қысқа ғана сапарда орналасқан, бірақ 15 ғасырда ол патшалық резиденциясынан шалқап жатқан жер деп есептелді. Дегенмен, Гийом Гуфье керемет шато салды, ал оның ұрпақтары оны жаңартып, жақсартты. 1538 жылы оның келіні Хелен де Хенгест шатоға іргелес колледж шіркеуінің құрылысын басқарды. 1551 жылы Генрих II және оның бүкіл сарайы маркиз де Караваз титулын алған Клод Гуфьеде қонақ болды. Клод Гуфье Шарль Перроның "Мысық етік киген" ертегісіндегі "Маркиз де Карабас" кейіпкерінің прототипі болды. Екі буын өткен соң, 1620 жылы тағы бір Гуфье кардинал Ришелье тарапынан король сарайынан қуылды. 17 ғасырдың ортасында Шарлотта Гуфье Оирон шатосында көп уақыт өткізген, әйгілі ойшыл Блез Паскальға (1623–62) ғашық болды. Паскаль қайтыс болғаннан кейін Шарлотта Гуфье Франсуа д'Обуссонға, Ла Фейльяд герцогіне үйленді, ол өз байлығымен және Людовик XIV-ке жақындығымен шатоны көркейтті. Жаңарулар нәтижесінде шатода негізгі ғимарат және екі ұзын, ілгері созылған қанат пайда болды, олардың бірі – монастырь үстіне салынған Ренессанс стиліндегі құрылыс. Галереялардың бірінде француз Ренессансының ең бағалы өнер туындыларының бірі сақталған. Ла Фейльяд герцогінің ұлы шатоны Людовик XIV-нің сүйіктісі, Мадам де Монтеспанға сатты, ол өмірінің соңына дейін онда тұрды. Оның ұлы мүлікке қызығушылық танытпады, себебі ол король сарайына жақын болуды қалағандықтан, 1736 жылы шатоны Виллеруа герцогіна сатты. Содан кейін шато күрт құлдырап, 1793 жылы революционерлер тарапынан тоналанды. Шато көп жыл бойы тасталып қалды, содан соң Франция үкіметі екінші дүниежүзілік соғысқа дейін оны иелігіне алып, ақырында мұражайға айналдырды. Бүкіл әлемде танымал мұражай қазіргі заманғы өнерге арналған. 1993 жылы француз Мәдениет министрлігінің тапсырысымен концептуалды суретші Шарль Росс жасаған "Күн күйген жыл" атты туынды Оирон шатосына орнатылды. Шато 1923 жылдан бері Мәдениет министрлігінің тарихи ескерткіш тізімінде тұр.