Кіріспе

Шотланд сәулетшісі, Хонитон округінің парламент депутаты Роберт Хог Мэтью, OBE FRIBA FRSE (12 желтоқсан 1906 – 2 маусым 1975) – шотланд сәулетшісі және модернизмнің көрнекті жақтаушысы.

Ерте өмір және оқу

Роберт Мэтью – Джон Фрейзер Мэтьюдің (1875–1955) (өз кезегінде сәулетші және сэр Роберт Лоримердің серіктесі) және оның әйелі Энни Броудфут Хоггтың ұлы болған.

Отбасылық өмір

1931 жылы Мэтью Лорна Пилчерге үйленді. Олардың үш баласы болды: 1936 жылдың шілдесінде туған Роберт Эйдан Мэтью, 1939 жылдың наурыз айында туған Джанет Франсис Катриона Мэтью және 1952 жылдың маусым айында туған Джесси Энн Мэтью. 1939 жылдан бастап олар Эдинбург қаласындағы Дарнавей көшесі, 12-үй мекенжайында, ал 1956 жылдан бастап Шығыс Лотиандағы Хумбидегі Кит Маришал үйінде тұрды.

Мансап

Роберт әкесінің фирмасында шәкірттік өтті. Содан кейін 1936 жылы ол Шотландияның Денсаулық сақтау департаментіне Джон Уилсонның көмекшісі ретінде қабылданып, 1945 жылға қарай Уилсонның орнын бас сәулетші және жоспарлаушы ретінде басты. VE күні Швецияда тоқталып қалды. Бірақ ол уақытын 1944 жылғы Ұлыбритания үкіметінің «Жаңа үйлерді жоспарлау» есебіндегі ұсыныстарға сәйкес келетін жиналмалы үйлерді жобалауға жұмсады. Бұл 2000-нан астам соғыстан кейінгі шведтік жиналмалы үйлерді импорттауға әкелді. 1946 жылы Мэтью Лондонға көшіп, Лондон округтік кеңесінің бас сәулетшісі және жоспарлаушысы болып тағайындалды, онда 1946 жылдан 1953 жылға дейін қызмет етті, Ұлы Лондонды соғыстан кейінгі кезеңде қайта құру және 1951 жылғы Ұлыбритания фестиваліне, оның ішінде Корольдік фестиваль залы сияқты ғимараттарға жетекшілік етті. Осы қалыптасу кезеңінде LCC-нің тұрғын үй және қала құрылысы саясаты халықаралық деңгейде танымал болды, көптеген тұрғын үй жобалары (оның ішінде әйгілі Роемптон тұрғын үй кешені) және көптеген мектептер салынды. 1956 жылы Роберт Мэтью Стиррат Джонсон Маршаллмен бірлесіп Эдинбург пен Лондонда RMJM (Роберт Мэтью, Джонсон Маршалл) фирмасын құрды. Олардың алғашқы жобасы – Лондонның Хеймаркет ауданындағы Жаңа Зеландия үйі (қазір Мэтьюдің маңызды ғимараттарының бірі саналады). 1953 жылы Эдинбургке оралып, Эдинбург университетінің сәулет кафедрасының алғашқы профессоры болды, ол RMJM-мен бірлесіп Баухаустағы Уолтер Гропиуспен салыстырылатын жаңа сәулет кафедрасын құрды. 1968 жылға дейін профессор қызметін атқарды. Оның құрметіне кафедрада Мэтью сәулет галереясы ашылды. Мэтью Базил Спенс пен Алан Рейахпен бірге Джордж алаңындағы университеттің даму жоспарына белсенді қатысты, нәтижесінде алаңның үш жағындағы ғимараттар бұзылып, олардың орнына модернистік құрылыстар салынды. Мэтью/RMJM қазіргі 40 Джордж алаңы (бұрынғы Дэвид Хьюм мұнарасы), Адам Фергюсон ғимараты және Уильям Робертсон ғимаратының дизайнына тікелей жауапты болды. 1960 жылдардың басында Мэтью Гласгоудағы Хатчестонтаундағы тығыз және санитарлық ережелерге сай келмейтін тұрғын үйлерді биік үйлермен алмастыруға қатысты. Ол Базил Спенспен бірге Горбалстағы даулы C аймағындағы үйлерді жоспарлау және жобалау жұмыстарын жүргізді. Спенстен тәуелсіз, RMJM C аймағының бақытсыз үйлерінен айырмашылығы, аман қалған және Горбалдағы жалғыз биік үйлер болып табылатын жақын орналасқан B аймағын жобалады. Эдинбургте ол сондай-ақ Корольдік ортақ бассейн, Принс-стриттегі Британдық үй дүкендері, Эдинбург әуежайы, Лотиан аймақтық кеңесінің ғимараты және Вестер Хайлс білім беру орталығының құрылысына қатысты. Басқа жерлерде Мэтью/RMJM әртүрлі академиялық кампустарды жобалауға қатысты – оның алғашқы тапсырыстарының бірі 1961 жылы Данди университеті үшін салынған Мұнара ғимараты болды, ол сол кезде қаладағы ең биік құрылыс еді. RMJM сонымен қатар Глазгодағы Корольдік ғылым және технология колледжімен тығыз байланыста болды, 1960 жылдардың басында оның кампусының бас жоспарын жасады, ол Стратклайд университеті болу үшін Корольдік жарғысын алған кезде, 1966 жылы Фрэнк Филденнің танымал сәулет мектебімен бірге Колвилл ғимаратын жобалады. Кейіннен практика Стирлинг және Йорк университеттерімен де жұмыс істеді. RMJM сонымен қатар Пакистанның жаңа астаналық ғимараттарына, Исламабадқа да үлес қосты.

Құрметтер

Зерттеу кезінде Роберт Мэтью Пуджин студенттік сыйлығын (1929) жеңіп алды және 1932 жылы Соан медалін иеленді. 1955 жылы RIBA мүшесі болды және 1962-1964 жылдары оның президенті қызметін атқарды. 1952 жылы OBE орденімен марапатталды, ал 1962 жылы рыцарь атағына ие болды. Кейіннен ол Комонвелл сәулетшілер қауымдастығының (CAA) және Халықаралық сәулетшілер одағының (UIA) президенті болды.

Басқа өнер түрлері

Архитекторлық жұмысынан өзге, Мэтью көпке танымал болған суреттерін жасады, сондай-ақ оның картиналары да болды, бірақ олар бұрынғыларына қарағанда аз мәлім. Екеуі де Ле Корбюзье, Пабло Пикассо және Генри Мур сияқты бірдей эстетикалық ұстанымдарды көрсетеді, олардың бәрімен ол дос және әріптес болды.