Кіріспе

Аргентиналық рок (жергілікті жерде "рок националь" ˈrok nasjoˈnal деп аталады, "ұлттық рок" – "жергілікті", "халықаралық емес" мағынасында) – аргентиналық топтар мен әртістердің негізінен испан тілінде жазған немесе орындаған рок музыкасы. Аргентиналық рок – испан тіліндегі рок музыкасының алғашқы нұсқасы болды. Ол ағылшын тіліндегі рок-н-ролл хиттерін қайта өңдеуден басталып, бірақ 1960 жылдардың соңына қарай көбінесе испан тілінде жаңа әндер жазуға көшті. Осы кезде бірнеше гараж тобы мен жас музыканттар жергілікті қоғамдық және музыкалық тақырыптарға арналған әндер мен өлеңдер жаза бастады. Содан бері аргентиналық рок 1970-ші және 1980-ші жылдарға дейін үздіксіз дамып келеді. Аргентиналық рок музыкасының ерекшелігі – испан тіліндегі мәтіндерге баса назар қоюы. Бүгінгі таңда Аргентиналық рок – Аргентинадағы түрлі рок стильдері мен субмәдениеттерді қамтитын жалпы атау.

Қарым-қатынас жанры

Рок-н-роллдың Иберия Америкасындағы көркемдік көріністерін сипаттау үшін бірнеше терминдер қолданылады, олар әртүрлі елдерде жиі шатастырылады немесе әртүрлі мағынаға ие болады. Жалпы, бұл терминдер: Rock en Español: испан тілінде орындалатын барлық рок музыкасын қамтиды. Латын рокі: Латын Америкасы, Кариб аймағы және АҚШ-тың Латын Америкасы қауымдастығындағы рок-н-роллдың барлық түрлерін қамтиды. Испан тілінде айтылатын роктан басқа, бұл ағылшын, португал, француз және басқа латын тілдерінде орындалатын рок музыкасын да қамтиды. Бұл көбінесе 80-жылдары Латын Америкасы бойынша басталған мәдени қозғалысқа сілтеме жасайды. Аргентинадағы Rock Nacional: 1967 жылы "La Balsa" әнімен жылдам танымал болған прогрессивті музыка қозғалысын білдіреді. Аргентиналық рок: Аргентинада орындалатын, тіл мен жанрына қарамастан, барлық рок музыкасын білдіреді.

1958-1964: Алғашқы рок-н-ролл

Рок-н-ролл тұңғыш рет 1956 жылы Аргентинада пайда болды, бұл жанр 1954-1955 жылдары АҚШ-та ритм-энд-блюз бен кантри және вестерн музыкасына негізделгеннен кейін дүниеге келді. Элвис Пресли мен Билл Хейли (1958 жылы Аргентинаға келген) бірнеше аргентиналық әртістердің қызығушылығын оятып, оларға үлкен әсер етті. Осы кезеңде пайда болған аргентиналық гараждық топтардың ең танымал тобы – Сандро и Лос де Фуэго болды. Олар американдық рок-н-ролл хиттерінің испан тіліндегі табысты кавер-версияларын жазды және коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Сандро көп ұзамай заманауи поп-музыкада жемісті мансап бастады, ол оны халыққа кеңінен танытты. Басқаларының арасында Эдди Пеккенино, Лос Синко Латинос және Билли Кафаро бар.

1964-1975: Классикалық кезең

Аргентинадағы рок музыкасының алғашқы жылдары көбінесе кавер-топтармен шектелді. 1964 жылы Аргентина, әлемнің көп бөлігі сияқты, The Beatles құбылысымен қатты дүр сілкіндірілді. Тарихшылар мәдениеттің белгілі бір салаларында АҚШ-пен салыстыратын даму үлгісін көрсетеді. Екі ел де миллиондаған еуропалықтардың қоныс аудару орындары болды, ал олардың музыкалық мұраларына пан-еуропалық халық музыкасы және әскери марштар күшті әсер етті. Осы ұқсас музыкалық ықпалдар екеуінде де бірдей нәтижелерге әкелді: АҚШ-та Bluegrass және Country, ал Аргентинада фольклор және Пампа музыкасы сияқты, халықтық негіздегі ауылдық гитара музыкасының дәстүрі қалыптасты. Кантри музыкасы – Rock & Roll-дың маңызды тірегі. Аргентинада фольклор (сол кезде Nueva canción Аргентинаны шарлап өтті) 1950-ші жылдардың соңында танымал музыкалық бағыттармен көбірек байланысқа түсті.

60-шы жылдардың соңындағы биттік музыка

1965 жылы Аргентинада рок музыкасы қарқынды дамыды. Телевидениеде Ritmo y Juventud және El Club del Clan сияқты бірнеше шоуларда Palito Ortega, Violeta Rivas, Chico Navarro және Lalo Fransen сияқты әншілер еңбек етті. Олар Merseybeat және Аргентина мен Италияның романтикалық поп музыкасына теңдей ықпал еткен рок музыкасының халыққа жақын нұсқасын ұсынды. Дегенмен, ертедегі Аргентина рок-музыкасының ең ықпалды өкілдері көлеңкеде пайда болды. "La Cueva" немесе "La Perla del Once" сияқты бұрынғы джаз-барларда Морис, Паджарито Загури, Хавьер Мартинес (аргентиналық блюз тобы Manal-дың барабаншысы және вокалисі), Мигель Абуэло және Тангито 1960-шы жылдардың ортасында Аргентинада идея алмасу үшін жиналатын. Морис пен Мартинес мүше болған Los Beatnicks, Аргентина рокын еліктеуден шығармашылыққа қарай (әлі де негізінен Ұлыбритания трендтерін ұстана отырып) баяу ауыстыруды бастады. Вилла Гезельдің тыныш жағажайларында құрылған олар 1966 жылы "Rebelde" атты испан тіліндегі алғашқы синглді жазды. Испан тіліндегі, түпнұсқа материалды рок музыкасының нақты табысына Los Gatos тобы қол жеткізді. "La Cueva" клубында бірнеше ай ойнағаннан кейін, топ 1967 жылы екі сингл шығарды. Олардың бірі – Тангито мен Литто Неббияның бірлесіп жазған "La Balsa" әні 200 000 дана сатылды. Бұл жанрдың кеңінен танылуына септігін тигізді, себебі ол испан тілінде болды және түпнұсқалық композиция еді. Келесі жылы "Pinap" атты рок журналы жарық көрді және алғашқы аргентиналық рок лейблі Mandioca құрылды. 1969 жылы "música beat" ("бит музыкасы") деп аталатын төрт ірі концерт өтті: маусым айындағы жексенбілік концерттер, Festival Nacional de Música Beat, Festival Pinap және Festival de Música Joven. Los Gatos-тан кейін Луис Альберто Спинеттаның Almendra және Manal сияқты бірнеше топтар пайда болды. Үшеуі де Аргентина рок қозғалысының негізін қалаушылар саналады. Бұл топтардың ешқайсысы ұзақ тарихқа ие болған жоқ: шындығында, көпшілігі 1970-ші жылдардың басында тарады. Аргентина рок сахнасының алғашқы кезеңінде топтардың құрамы жиі өзгеріп, тіпті мүшелер алмасып, әртүрлі топтардың мүшелері жиналып, жаңа топтар құрды. Алайда, мұндай өзгерістер көптеген тәжірибелер мен шығармашылыққа мүмкіндік берді. 1970 жылы Almendra тобы тарады, ал Спинетта Pescado Rabioso құрамын құрды, ал қалған мүшелер Color Humano және Aquelarre топтарын құрды. Spinetta-ның "Artaud" альбомы Rolling Stone журналы бойынша барлық уақыттағы ең үздік аргентиналық рок альбомы деп танылды. 1970 жылы Vox Dei қозғалысты жаңартты. Олардың "La Biblia" (Киелі кітап) альбомы 1970-ші жылдардың басындағы ең танымал шығармаларының бірі болды. Сол жылы өткен бірінші B. A (Бюнос-Айрес) рок фестивалі 1970-ші жылдардағы Аргентина рок музыкасының бірінші жартысында басымдық танытқан жаңаша субжанрдың алғашқы көрсетілімі болды. Музыканттардың жаңа буыны ертедегі Аргентина рок музыкасының қайнар бұлағына жаңа идеялар әкелді.

Акустикалық және ауыр рок

Онжылдықтың басында Аргентина рок-музыкасында алғашқы нақты түрлену басталып, бірақ бұған дейін де жікке бөлініс байқалған еді, себебі кейбір топтар ауыррақ музыка ойнай бастады, ал рок әлемі хэви метал дәуіріне енді. Олардың ішінде Pescado Rabioso, Vox Dei және Билли Бонд y La Pesada del Rock. Паппоның блюзі Б. Б. Кинг тарапынан барлық уақыттағы ең ұлы гитаристтердің бірі деп мойындалды, ол оны Мэдисон Сквер Гарденде ойнауға шақырды. Осы кезеңдегі тағы бір маңызды, бірақ көзден жасырылған хэви рок тобы – El Reloj, бірақ олар келесі жылдары прогрессивті рокқа бет бұрды. Керісінше, бірінші Б. А. Rock фестивалі (қазір Pinap журналының ізбасары Revista Pelo ұйымдастырады) акустикалық рок қозғалысын жетекке алған көптеген әртістер мен топтарды біріктірді: Густаво Сантаолалла Arco Iris тобын құрды, Леон Гиеконың фолк-рок стиліндегі шығармашылығы, Sui Generis және Шарли Гарсияның музыкалық карьерасының бастауы, Рауль Порчетто және Педро и Пабло, сондай-ақ тағы да басқа топтар. Осы топтардың көбеюі және олардың танымалдылығының артуы, Аргентинадағы хиппи қозғалысының 1970-ші жылдардың басындағы өркендеуі 1972 жылғы Acusticazo фестиваліне әкелді. Acusticazo-да өнер көрсеткен Vivencia, Pastoral және Alma y Vida сияқты бірнеше акустикалық рок топтарына үлкен танымалдық келді. Acusticazo-ның үлкен жетістігі Аргентинаның кеңінен таныла бастауына себеп болды. Осы жылы Тангитоны пойыз қағып өлтірді. Оның өліміне байланысты көптеген құпиялар бар, оның ішінде өзіне-өзі қол жұмсады деген болжамдар, тіпті полиция оны рельстің үстіне лақтырып жіберді деген де аңыз бар. Ол есірткіге тәуелді болғандықтан, кейбіреулер оның жай ғана аяғынан айнылып құлап кеткенін айтады. 1993 жылы түсірілген "Танго Фероз" ("Жабайы танго") фильмі Тангитоның өмірін көрсетеді. 1970-ші жылдарда акустикалық рок елдегі ең танымал стиль болып қала берді.

Sui Generis қоштасу концерттері

Sui Generis классикалық акустикалық роктан электрлі және күшті дыбысқа ауыса бастады. Сонымен қатар, Аргентинаның андеграунд сахнасында акустикалық немесе хэви-роктан түбірінен өзгеше дыбысқа ие жаңа топтар пайда болды: олар акустикалық роктан шыққан кейбір тәжірибелік туындылардан (мысалы, Arco Iris және олардың Agitor Lucens V әлемдік музыка элементтерімен), танго музыкасынан және британдық прогрессивті роктан әсер алды. Бұл Аргентина прогрессивті рок-музыкасының жоспасы болды, ол 1975 жылы қозғалыстың шыңына жетті. Сол жыл басында, бұл Аргентина рок тарихында ғана емес, елдің өзі үшін де шешуші кезең болатынын көшкен көптеуіл болды. Чарли Гарсия мен Нито Местре Sui Generis-тен кету уақыты келді деп шешті. Олардың соңғы екі концерті 1975 жылдың 5 қыркүйегінде Луна Парк аренасында 30 000 адамның алдында өтті. Тарихшылар Sui Generis-тің қоштасу концерттерін аргентиналық рок-музыканың «классикалық» дәуірінің аяқталуы деп санайды. Акустикалық рок тарихқа еніп бара жатты: топтар тарады, дыбыстарын өзгертті, ал қалғандары танымалдылығын жоғалтып, культтік жанкүйерлерге ие болды. Аргентина прогрессивті рок-музыкасы дамып келе жатты, сонымен қатар сөз бостандығына саяси қысым да артты. Сондай-ақ, бірнеше топтар Еуропаға, әсіресе Испанияға жақсырақ өмір іздеп кетті, олардың ішінде Морис пен Акуэларре де болды. Аргентина рок-музыкасының классикалық дәуірі 1976 жылы толығымен аяқталды. Осы жылдың басында Аргентина рок-музыкасы әлдеқайда күрделі және концептуалды болды. Бірнеше акустикалық топтар, соның ішінде Pastoral және Nito Mestre y Los Desconocidos de Siempre, орташа табысқа қол жеткізе берді. Бірақ бұл симфониялық және прогрессивті рок-музыканың үстемдік құру кезеңінің басталуы болды.

Прогрессивті рок

1973 жылы Contraluz тобы рок пен прогрессивті және фолк үнділерін үйлестірді. Олар симфониялық және аргентиналық прогрессивті рок өркендеген жылдары елеулі ықпал еткен топқа айналды. Альбомдары елімізде және прогрессивті рок жанкүйерлері арасында жоғары бағаланды. Crucis тағы бір симфониялық/прогрессивті топ болды. Олардың музыкасы андеграундта назар аударуды бастады, соның арқасында үлкен концерт алаңдарында өнер көрсетуге мүмкіндік алды. 1975 жылы аргентиналық рок музыкасындағы өзгерістермен бірге олардың музыкасы халыққа кеңінен таныла бастады. Композициялары күшті және динамикалық, күтпеген үзілістермен толы болды, ал электр гитарасы мен клавишалардың арасындағы өзара әрекеттесу әсерлі болды. Ритм секциясы қуатты әрі тәжірибелі естілді. 1973 жылы құрылған, бірақ тамыры 1969 жылға дейін барып жететін Espíritu тобы, симфониялық рок өркендеген кезеңнің соңында халықаралық деңгейде танымал болды. Олардың бірінші альбомы «Crisalida» ең жақсы туындысы деп есептеледі, онда әдемі және кезектесіп келетін композициялар, ауыспалы атмосфералар (акустикалық гитарамен тыныштан ауыр электр гитарамен қарқындыға дейін), бай клавишалар мен ән үнінің үйлесімдері бар. Бұрынғы ауыр рок тобының мүшелері El Reloj 1975 жылы шыққан, өзімен аттас альбомымен прогрессивті музыкаға бет бұрды. Олардың дыбысы Uriah Heep-тің мистикалық және прогрессивті дыбысына ұқсас. 1976 жылы үлкен жетістікке жететін симфониялық топ – ALAS болды. Олардың музыкасы одан да зиялы және ерекше болды. ALAS құрамында Родольфо Медерос және Педро Азнар сияқты талантты музыканттар болды. Луис Альберто Спинетта сол жылы үшінші тобы Invisible-ды құра бастады. Олардың танго элементтерімен сіңген симфониялық дыбысы сыншылардың жоғары бағасын алды. Reino de Munt тобы үлкен үміттер тудырғанмен, олардың әлеуеті толыққанды жүзеге аспады. Рауль Порчетто құрған бұл топта жас Алехандро Лернер, сондай-ақ Густаво Бастеррика және Франк Ойстерсек сияқты музыканттар өнер көрсетті. Чарли Гарсия Sui Generis тобынан кейін алғашқы тобы La Máquina de Hacer Pájaros-ты құрды, ол Гарсияның симфониялық және прогрессивті рок музыкасын зерттеулерін бастады. Torax, Ave Rock, Anacrusa және Materia Gris сияқты басқа да симфониялық және прогрессивті топтар белгілі болды. Бұл арада Arco Iris өздерінің симфониялық фолк-рогын одан әрі дамытып, 1973 жылы елде билікке келген Пиночет диктатурасынан қашқан чилилік Los Jaivas тобына қосылды. Contraluzбен бірге олар осы субжанрдың негізгі өкілдері болды. 1976 жылдың 24 наурызында демократиялық үкімет әскери төңкеріспен құлатылды. Бұл Аргентина тарихындағы ең қараңғы саяси кезеңнің бірі болды, ол қуғын-сүргін, қорқыныш және жоғалып кеткен азаматтарға толы еді. Аргентиналық рок музыкасы әскери қысымнан тыс қалмады және тарихындағы ең ауыр цензура кезеңін бастан кешірді. Рок музыкасы елдің билік өкілдері үшін бүлікшіл күш ретінде қарастырылды, олар музыканы шектеуге кірісті. 1976 жылы адмирал Эмилио Массера рок музыканттары мен жанкүйерлерін ықтимал бүлікшілер деп айыптады, ал оларға қарсы қуғын-сүргін 1977 жылы басталды. Онжылдықтың соңына дейін рок музыкасы көбінесе андеграундқа кетті. Rock Nacional үкіметтің бұқаралық ақпарат құралдарына қатаң цензурасынан аулақ болды және үкіметті сынауға мүмкіндік берді. Бұл жағдайға қарамастан, музыка өзінің дамуын жалғастыра берді. Симфониялық/прогрессивті топтардың көптігімен қатар, Vox Dei және Pappo's Blues тобы да сол кезеңде танымалдылығын сақтап қалды. Тағы бір ауыр металл тобы Plus 1976 жылы дебют жасады және онжылдықтың соңына дейін сәттілікке жетті.

1970-ші жылдардың аяғындағы симфониялық рок

Аргентиналық рок өзінің симфониялық, «концерт залы» деп аталатын дыбысын онжылдықтың соңына дейін жалғастырды. 1978-1979 жылдар рок үшін аса жемісті кезең болмады, прогрессивті топтар өз жоспарларын іске асырып, симфониялық рок топтары сәл коммерциялық бағытқа бұрылды. Симфониялық рок өркендеген шағында Крусиске Espíritu тобының танымалдылығы қосылды; екеуі де симфониялық рок кезеңінің ең белгілі топтары саналады. La Máquina de Hacer Pájaros тобының алғашқы альбомы – күш-жігер, жеке орындаулар, мелодиялар, динамикалық контрасттар, топтық жұмыс және аранжировкалардың үйлесімі болды. 1977 жыл – тарап кету мен аяқталу жылы болды: Крусис тобы жыл соңында тарады. Акуэларре Испаниядан оралды, бірақ гастрольдік сапардан кейін жолдары айырылды. Бірақ сол жылы болашақтың бір шағылысы көрінді: Ла-Плата қаласынан Патрисио Рей и сус Редондитос де Рикота тобы күлкілі костюмдерімен және қарқынды темптерімен өнер көрсете бастады. 1977 жылы бірнеше топтар қысқа мерзімге танымал болды: Soluna (Густаво Сантаолланың екінші тобы), электрлі фольклорымен және Orion's Beethoven, 1969 жылдан бері сахнада болған, бірақ сегіз жылдан кейін ғана танымал болған прогрессивті топ. Екі топ та 1978 жылға дейін танымалдылығын сақтай алмады. Bubu тобы 1978 жылы шыққан Anabelas альбомымен де осылардың қатарында болды. Тағы да көптеген топтар құрыла қоймады. Екі сәтті альбомынан кейін, олардың ішінде эпоханың бірнеше классикалық туындылары бар, La Máquina de Hacer Pájaros және Invisible топтары мұра ретінде үш альбом қалдырды: Invisible, Durazno Sangrando және Jardin de los Presentes. Pastoral, әлі де табысты акустикалық топтардың бірі, 1978 жылы ALAS тобымен бірге тарады. 1978 жылы Аргентинада өткен әлем чемпионатына (Аргентина 1978 жылы төртінші рет өткізді) және диско музыкасының әуесіне байланысты рок музыкасы туғаннан бері ең ауыр құрғақшылыққа тап болды. БАҚ Аргентиналық рок-музыканың «өлгенін» ашық жариялады. Жылдар бойы әртүрлі тұлғалар мен оқиғалар Аргентиналық роктың бүкіл әлемге таралуына көмектесті: 1963 жылы Сандро и лос дель фуэго; 1965 жылғы Уругвайлық шабуыл, АҚШ және Ұлыбританиядан тыс топтардың коммерциялық сәттілікке жете алатынын дәлелдеді; 1967 жылы Los Gatos тобының «La balsa» хиті испан тіліндегі рок көпшілікке ұнай алатынын көрсетті; 1972 жылғы Acusticazo. 1978 жылғы құрғақшылық кезінде Serú Girán «супертоп» ретінде пайда болды.

Серу Жиран

1977 жылы Шарли Гарсия Луис Альберто Спинеттаның “Pescado Rabioso” тобының бұрынғы мүшесі, досы Дэвид Лебонмен бірге Бразилияда әндер жазу үшін кездесті. Сол жерде Шарли бұрынғы тобы “La Máquina De Hacer Pájaros” тобының барабаншысы Оскар Моромен қайта кездесіп, оны жаңа материалды дайындауға шақыруға келісті. Үштік көп кешікпей әндерін бастапқыда жоспарлағандай сатудың орнына, жаңа топта орындауды шешті. Енді оларға тек бас гитарашы қана қажет еді. Педро Азнар – “ALAS” прогрессивті рок тобының бұрынғы мүшесі, көпке таныс емес бассист еді. Сонымен қатар ол Мороның досы болатын және Моро Азнардың фанк пен джаз бас гитарасындағы шеберлігін білетін. Моро Азнарды топқа шақырды, олар дайындыққа кірісті. Шарли, Моро, Лебон және Азнар ағылшын тіліндегі роктан ерекшеленетін ерекше дыбыс жасады. Олардың рок стилі әлеуметтік төменгі және жоғарғы топтардың назарын аударды. “Serú Girán” бір мезгілде интеллектуалды және қарапайым рок-музыканттар бола алатын. Топ үш ай бойы Бразилияның солтүстік-шығысында тұрғандықтан, олардың алғашқы альбомында бразилиялық музыканың, симфониялық рок пен джаздың айқын ықпалы байқалады. Бірақ альбомды насихаттау үшін өткізілген топтың алғашқы концерті аргентиналық рок тарихындағы ең есімде қаларлық оқиғалардың біріне айналды: жанкүйерлер топтың киімдерін түсінбеді (барлығы ақ түсті, тек Гарсия қара жакет пен аяқ киіммен); ал олар “Disco Shock” әнін орындағанда, диско музыкасын пародизациялайтын сатира (1978 жылы диско музыканың өрбу кезеңі еді), көрермендер оларды шындығында солай ойлап, ышқырықтар мен наразылық білдірді. Керемет концертке айналуға тиіс болған шара Sui Generis әндерін талап етумен аяқталды. “Serú Girán” өз идеяларын күткендей жеткізе алмады. Бұл топ мүшелерінің жеке өміріне қатысты көптеген болжамдарға әкеп соқты, сол кездегі PR үшін үлкен қиындық тудырды. Бірақ топ “La Grasa de las Capitales” атты екінші альбомымен қайта оралды. Бұл альбом мамандар тарапынан жақсы қабылданды және олардың сол заманның ең танымал тобы екенін бекітті. “Serú Girán” тобының үшінші альбомы “Bicicleta” (1980) бастапқыда жылы қабылданбады, бірақ уақыт өте келе топтың ең жақсы туындысы деп есептелді. Екі альбом да бірінші альбомның симфониялық рогынан алыстады, музыка аранжировка мен сән-салтанаттан айырылып, көбірек сезімтал және “қарапайым” болды. “Serú Girán” бұл үрдісте жалғыз болған жоқ, өйткені аргентиналық рок өзінің симфониялық және прогрессивті кезеңінің соңғы беттерін жазуда еді.

Аргентиналық рок және Мальвина аралдары соғысы

1980 жылдардың басында ел әлі де диктатураның ықпалында болды, тіпті сол кезде репрессиялар біршама жұмсарғанмен. Онжылдықтың басында Serú Girán, енді олардың бұрынғыдай мақтан тұтқандығы жоқ үнімен, хит-парадтардың төбесінде болды. Vox Dei рок-музыкасындағы үшінші онжылдығын бастады, бұл кез келген жергілікті топ үшін бірінші рет болды, ал Леон Гиеконың жеке орындаушы ретіндегі танымалдылығы артып келе жатты. Соңғы прогрессивті топтардың бірі – Tantor. Олар симфониялық емес, көбірек эксперименттік болды, джаз олардың маңызды қолдауы болды. Олардың алғашқы, өздерімен аттас альбомы сахнада сәтті болды, ал топ 1980-жылдардың ортасына дейін прогрессивті дәуірдің соңғы топтарының бірі ретінде танылды. 1980 жылы Serú Girán Бразилияға гастрольдік сапар жасады, онда Рио-де-Жанейродағы Монтеррей джаз фестивалінде жанкүйерлердің ыстық қарсы алуы ұйымдастырушыларды келесі күні қайтадан өнер көрсетуге шақырды, бірақ джаз-рок тобы Weather Report-пен бірге. Сол жерде Педро Азнар Пэт Метенимен танысып, оған өзінің туындылары бар кассеталар сыйлады. Serú Girán елге оралып, "Bicicleta" альбомын шығарды және Буэнос-Айрестегі Ла Руралда 60 000 жанкүйерді жинады, олар "no se banca más" ("Бұл енді көтере алмаймыз", диктатураға қарсы айтылған сөз) деп ұран салды. Сол жылы олар Луис Альберто Спинеттаның соңғы жобасы және 1980-жылдардың басындағы танымал рок-тобы Spinetta Jade-мен бірге концертте өнер көрсетті. Бұл екі топтың да бір-бірінің репертуарынан әндер орындаған шара болды. 1981 жылы Serú Girán төртінші альбомын, "Peperina" шығарды және оны гастрольдерде насихаттады, бірақ жыл соңында Педро Азнар Берклиде оқуға бару ниетімен топтан кетуге шешім қабылдады. (Ол онда болған кезде, 1982 жылдың соңында, Пэт Метени тобына қосылуға шақырылды). Serú Girán (сол кезде тіпті Еуропаға гастрольдік сапар жоспарлап жатқан) 1982 жылдың 6-7 наурызында Arena Obras Sanitarias-та соңғы рет өнер көрсеткенде жарқын қоштасу тойын өткізді. Олар "No llores por mí, Argentina" ("Мен үшін жылама, Аргентина", "Эвита" мюзиклының тақырыбымен ешқандай қатысы жоқ) әнін орындады, ол символизмге толы болды. Бұл Азнар мен Serú Girán үшін ғана емес, Аргентина музыкасының және тарихының бір дәуірі үшін қоштасу болды. Уақыты өте сәтті болды. 1982 жылы Аргентина экономикасы күрт құлдырады, әскери үкіметке наразылық күшейді. 2 сәуірде әлем тағы да 20-ғасырда соғыстың қасіретіне оянды. Оңтүстік Атлантикадағы өлім мен қирату маусымында екі тарап та батып кеткен кемелерге, аспаннан құлатылған ұшақтарға және жүздеген жас өмірлер уақытынан бұрын тоқтатылды, Ұлыбритания Фолкленд аралдарын (Мальвина аралдары) қайта бақылауға алды. Аргентинаның әскери үкіметінің танымалдылығы төмендеді, көп ұзамай демократиялық сайлаулар жарияланды.

Аргентиналық шабуыл

Кафе Эйнштейн 1982 жылы Омар Чабан (соның 22 жылдан кейін Республика Кроманьон түнгі клубындағы өрт үшін сотталған) ашылған болатын, онда үш андеграунд топтың тұңғыш рет таныстырылымы өтті: Сумо, Сода Стерео және Лос-Твист. Сумо және Сода Стерео алғашқы күндері сәл әртүрлі құрамда болды, Сумо тобында барабаншы қыз Стефани Наттал болды. Ол Англияға өз елі мен Аргентина арасында соғыс басталған кезде оралды. Сондай-ақ, 1982 жылы Чарли Гарсия өзінің тұңғыш жеке альбомын – кең танымал Yendo de la Cama al Living шығарды. 1983 жылы Аргентинада «өзгерістің желдерін сезінуге болатын». Бұл, әлдебір клише болса да, осыдан артық сәйкес келетін уақыт болған жоқ. Барлығы болашаққа, елге және музыкаға деген оптимизммен толы болды. Тіпті технология да осы айқын өзгеріске қолдау көрсетті: осы жылы компакт-диск пайда болды. 1984 жыл әйелдер рок-музыкасының жылы болды: Патрисия Соса және оның хэви-рок тобы La Torre «жылдың ең үздік тобы» және «Solo quiero Rock and Roll» – «жылдың ең үздік синглы» атанып, әйелдер тобының алғашқы жетістігіне ие болды. Тағы бір әйелдер тобы Los Twist және олардың керемет тартымды, мағынасыз әндері де жақсы қарсы алынды, бірақ топ Фабиана Кантило кеткеннен кейін үлкен шығынға ұшырады. 1980-ші жылдардың басында жаңа буын рок-музыканттарының бұрынғылардан өзгеше екені анық болды: Латын Америкасындағы панк-музыканың негізін қалаушы Los Violadores; Вирус жаңа толқын дыбысымен рок-музыканы жаңартып, Cosméticos осыған ұқсас стильде одан әрі дамытты; Сумоның панк-регги рогы фанатикалық жанкүйерлерді тартты (Лука Продан көбінесе ағылшын тілінде ән шырқады, бұл оның тобының радиодағы танымалдығын төмендетті, бірақ олардың аты-жөлі кеңінен таралды); ал Сода Стерео андеграундтағы шуылды тудырды. ZAS «rock en tu idioma» (өзіңнің тіліңдегі рок) деген фразаны енгізді. Los Abuelos de la Nada және жаңадан келген G.I.T. Аргентинадан тыс жерлерде тез табысқа жетті, бұл болашақтағы жағдайдың алдын ала көрсеткіші болды. 1985 жылы Лос-Фабулос Кадиллакс құрылғанда, бірнеше топ Латын Америкасы бойынша тұрақты эфирде ойнай бастады. Аргентиналық рок Анды таулары арқылы континентке «қарқынмен көтерілді»: бірінші Чили, содан кейін Перу, Эквадор, Колумбия, Венесуэла. Сода Стерео тобының мүшесі Зета Босио бұл туралы былай деді: «Біз Аргентинадан шығып, Чили, Перу және т.б. елдермен гастрольде болып, кейбір жерлерде олар тірі рок-концертін ешқашан естімеген екен. Олар мұндай музыка басқа әлемге арналған және жұмыс істемейді деді. Қазір оның жұмыс істегенін және өз күшімен тұрғанын көріп қуанышқа толымын». Аргентиналық рок-топтары көптеген елдерде тарату үшін алғаш рет халықаралық жазба компанияларымен келісім шарттарына қол қойды. 1986 жылға жақындаған сайын бұл ағын су тасқынына айналды, ал сол жылдың басында ол бүкіл континентке таралып, Орталық Америкаға, Мексикаға, Атлантика мұхитынан Испанияға, тіпті Италия, Франция және Германияға жетті. Los Enanitos Verdes, олардың музыкалық желілер арқылы жағымды энергиялы поп-роктарымен, бұрын-соңды көрінбеген танымалдылыққа ие болды. The Cadillacs, олардың латындық элементтерімен байытылған ска-роктарымен, Латын Америкасында және ақырында бүкіл әлемде бірден рок жұлдыздарына айналды. 1987 жылы V8 деп аталатын 1980-ші жылдардың басындағы ықпалды рок-музыканттарының күлінен құрылған хэви-металл тобы Rata Blanca испан тілді әлемді жаулап алды. Сол сияқты Чарли Гарсия, Фито Паэз және қазір жеке орындаушы Мигель Матеос та. 1986 жыл Аргентина рок-музыкасының бұрын-соңды болмаған халықаралық табыстарының шыңы болды. Бұл Латын Америкасының басқа елдеріндегі рок қозғалыстарын жандандыруға көмектесті, себебі: 1) бұл жергілікті рок сахналарында қызығушылық пен шу тудырды; 2) бұл осы елдердің продюсерлері мен жазба компанияларына «Rock en Español» жұмыс істей алатынын және оларға пайда әкеле алатынын дәлелдеді. Мексикада аргентиналық топтарды «Televisa» сияқты бұқаралық ақпарат құралдары «өзіңнің тіліңдегі рок» деп жарнамалады. Оның табысы Мексика сахнасының пейзажын өзгертті: ол испан тіліндегі мексикалық роктың теңізден тыс кеңістікте таралуына негіз болды. Перуде Аргентинаның басып кіруі сол елдің қозғалысын негізгі ағымға әкелген катализатор болды. Чилиде Аргентинаның өрлеуінен бұрын (Лос Призионерос қараңыз) бірнеше керемет топтар болған, шығыстағы көршісінен келетін рок музыкасының тасқыны жергілікті сахнаны толыққанды қуаттап, шабыттандырды, ал Аргентина рок-музыкасының әсері осы күнге дейін жалғасуда. Колумбиялық роктың қазіргі бумы 1980-ші жылдары болды, Колумбияның көптеген музыканттары Аргентинаның басып кіру топтарын тікелей әсер ретінде атайды. Парагвай, Уругвай және Боливия сияқты елдерде бұл жағдай одан да қатты болды. 1988 жылы Аргентинаның ең маңызды топтары (Soda Stereo, Los Fabulosos Cadillacs, Los Enanitos Verdes, Rata Blanca, Charly García, Andres Calamaro, Miguel Mateos, Sumo, Virus) Латын Америкасы, Еуропа, тіпті Азия елдерінде үздіксіз гастрольдік сапарларда болғанда, Аргентина рок-музыкасы мен поп-музыкасының жаһандануы аяқталды. Осы уақытқа дейін басып кіру алдыңғы үш жылмен салыстырғанда «басылды», бірақ Аргентина рок-музыкасын өз шекарасынан тыс жерлерде үлкен табысқа жеткізудің мұрасы осы күнге дейін сақталып қалды.

Содалы стерео

Сода Stereo – испан тіліндегі ең табысты және ықпалды рок-топтардың бірі болды. Сода Stereo-ның музыкасы, стилі, тіпті ‘бизнес-шеберлігі’ де жоққа шығаруға болмайды. Олар сонымен қатар испан тіліндегі алғашқы топ болды, олар өз танымалдылығының барлық қырларын толыққанды пайдаланды: музыкалық бейнелері, эстетикасы, философиясы және тағы басқалары. Бастапқыда, The Police, Television және Talking Heads сияқты жаңа толқын тобы мен Луис Альберто Спинетта және Aquelarre сияқты симфониялық рок орындаушылары оларға зор әсер етті. 1984 жылы шыққан, өздерімен аттас алғашқы альбомымен (Soda Stereo) олар қуаныш пен иронияға толы өлеңдерімен ұлттық деңгейде танылды, ал поп, регги, ска және жаңа толқынды үйлестірген дыбысы үшін беткейлік және жеңілтек деп сынға ұшырады. Екінші альбомы, “Nada Personal”, топтың танымалдығын арттырды, “Nada Personal” және “Cuando Pase el Temblor” сияқты хиттері Латын Америкасы нарығына жол ашты. 1986 жылғы “Signos” альбомы олардың танымалдығын одан әрі арттырды, ал 1988 жылы олар, мүмкін, өздерінің шедеврлерін – “Doble Vida” альбомын жариялады. Музыкалық аранжировкалар мен өлеңдер бұрынғы еңбектерінде кездеспеген нәзіктікке жетті. Бұл туралы альбомның жетекші синглы “En La Ciudad De La Furia” айқын мысал бола алады, ол топтың туған қаласы Буэнос-Айрес және оның тұрғындарына арналған сырлы метафоралық гимн. Олар Латын Америкасы бойынша ауқымды гастрольдік сапарға шықты, нәтижесінде “Ruido Blanco” концерттік альбомы жарық көрді. “Signos” альбомын қолдаған гастроль кезінде Soda Stereo халықаралық жұлдызға айналды. Топ 1990-шы жылдардың басына дейін әлемдік аренада сәттіліктерін жалғастырды және басқа Rock en Español тобынан өзгеше, музыкалық дыбыстарын дамыта берді. Шындығында, олар 1990-шы жылдардың жақындауымен Аргентина рокінің өзгеруіне бастаушы болды.

80-жылдардың аяғы: жоғалту және тәжірибе

1987 жыл аргентиналық рок үшін трагедиямен аяқталды. Лука Продан алкогольге қарсы күресінде жеңіліп, 22 желтоқсанда оның тәуелділігінен туындаған асқынулар салдарынан қайтыс тапты. Оның өлімі музыка индустриясының барлығы мен миллиондаған жанкүйерлерді шоққыландырды. Проданның қазасынан кейін Sumo тобы екі жаңа рок-топ құрып, тарап кетті: Divididos және Las Pelotas; екі топ та 1990-шы жылдардағы рок музыкасының маңызды өкілдеріне айналды. Мигель Абуэло өт қабығына жасалған операциядан кейін ЖИТС диагнозын алды; өлім аузында ауырып, 1988 жылдың 26 наурызында жүрек тоқтауынан көз жұмды. Virus тобының жетекшісі Федерико Мураның созылмалы пневмониясы одан әрі асқынулар туралы қауесеттерді күшейтті, бұл көп ұзамай әншінің ЖИТС-ке шалдыққандығын мойындауымен аяқталды. Мура 1988 жылдың 21 желтоқсанында қайтыс болды. Мураның өлімі әлі де көп нәрсе бере алатын үш музыканттың қайғылы қатарын толықтырды. Бұл рок үшін ауыр соққы болды. Virus тобы аман қалды және 1990-шы жылдарға дейін "техно-поп" дыбысын анықтаған 1980-шы жылдардың ықпалды тобынан гөрі ересектерге арналған поп-рок стилінде өркендеді. 1980-шы жылдардың соңындағы аргентиналық рок музыкасын үш негізгі үрдіс анықтады. Бірінші үрдіс – Аргентиналық Invasion топтарының жаңаша, ересектелген рок-топтарға бірігуі. Кейбіреулері 1980-шы жылдардың соңғы екі жылында әлемдік музыкамен тәжірибе жасауды бастады. Мысалы, Чарли Гарсиа бұрынғы Serú Girán әріптесі Педро Азнармен бірігіп, альбомның стилін дәл көрсететін "Tango" атты әнді жазды. Федерико Мураның өлімінен бұрын Virus тобы да Superficies de Placer альбомы үшін бразилиялық музыкаға назар аудара бастады. Жалпы, музыканың көңіл-күйі нашарлаған экономикалық жағдайға байланысты көңілсіз болды. Екіншісі – "Тропикалық" рок музыкасының өрлеуі және 1987 жылы Аргентинада күтпеген жерден пайда болған жергілікті регги-топтардың өркендеуі. Аргентиналық рок халықаралық аренада жеңіске жеткенімен, Аргентина регги маниясына ұшырады: сол жылдың жазында Los Pericos, Los Cafres, La Zimbabwe және Jafran сияқты көптеген кішігірім топтар пайда болды. Бірақ бұл уақытша құмарлық болды, және Los Pericos ғана мансабын сақтап, дамыта алды (Los Cafres 1994 жылдан бастап белгілі бір табысқа жетті). Ұзаққа соқпаған топ – Los Auténticos Decadentes, олар өте танымал ска-латын поп және баллада тобына айналды. Олар Los Pericos және Los Fabulosos Cadillacs-пен бірге ска, регги және латын музыкасының тропикалық рок сахнасының көшбасшылары болды. Үшінші үрдіс ішінара бірінші үрдістің нәтижесінде пайда болды: көптеген рок жанкүйерлері A топтарының коммерциялық табысқа ұмтылуы мен эксперименттерін мақұлдамады және көбірек қарсылық тудыратын гитаралық рок үшін андеграундқа бет бұрды. Олардың ішінде: Todos Tus Muertos, Don Cornelio y La Zona (кейіннен Los Visitantes), Los Brujos, Babasónicos, Los Siete Delfines, Massacre Palestina. Олардың барлығы 1990-шы жылдардың басындағы "Nuevo Rock" ("Жаңа рок") жарылысының бір бөлігі болды. Ауыр металл жанрында жоғарыда аталған Rata Blanca, әсіресе басқа латын Америка елдерінде, Hermética, JAF және Horcas (соңғы екеуі отандық) сияқты Аргентина рок музыкасында ешқашан кең таралмаған стиль үшін өте дамыған сахнада танымал болды. Металл андеграундының маңызды тобы – Непал, трэш-металлдың алғашқы топтарының бірі. 1984 жылы құрылған олар әлемдік трэшерлердің бірінші буынының бір бөлігі болды және онжылдық аяқталғанда және музыкалық талғамдар экстремалды металға бейімделгенде танымал болды. Жанрға арналған көптеген журналдар құрылып, бүкіл ел бойынша таратылды: Madhouse, Metal, Riff Raff, Revista Epopeya және т.б. 1980-шы жылдардың соңы Патрисио Рей мен оның Редондтитос де Рикота үшін де өсу кезеңі болды, олар рок тарихындағы ең мифологиялық культ топтарының біріне айналды. Бұл сонымен қатар Лос Ратонес Параноикос "ролингалардың" (Роллинг Стоунзға үлкен қарыз болған Аргентиналық рок музыкасының субжанрының жанкүйерлері) арқасында жанкүйерлерді жинаған кез еді. Поп музыкасында Man Ray FM әндерімен кең таралды. Соңында, Divididos және олардың гитаралық шулы мелодиялық дыбысы келесі онжылдықтың не әкелетінін болжады. Жалпы, Аргентина рок музыкасы үшін керемет 1980-шы жылдар аяқталып, музыка барлық деңгейде ауысу және зерттеу кезеңінде болды.

"Canción Animal" және жаңа рок

Сода Stereo тобының фронтмені Густаво Серати музыкалық трендтерді болжай білді, тіпті өзінің тобын одан да алға шығарды. "Doble Vida" альбомын шығарғаннан кейін, топ жаңа продюсер Даниэль Мелеромен студияға барып, бесінші альбомын – "Canción Animal" жазды. Альбом 1990 жылдың қазан айында шықты, ал Nirvana тобының "Nevermind" альбомы бір жылдан кейін жарық көрді. "Canción Animal" аргентиналық рокқа оралудың дұрыс екенін көрсетті, ол 1980-ші жылдардың басында Аргентинаның танылуына әкелген, бірақ бұл жолы электр гитаралары басты рөлде болды. Альбомнан шыққан "De Música Ligera" синглі барлық уақыттағы испан тіліндегі ең танымал рок-сингл болуы мүмкін, сонымен қатар Латын Америкасы және басқа да елдердегі топтардың ең көп кавер жасайтын әнінің бірі. "Canción Animal" Los Brujos, Peligrosos Gorriones және Massacre сияқты андеграунд топтарының 1991 жылы кең танылуына көмектесті, гитарамен ойналған рок-музыканы жаңа деңгейге көтерді. Тіпті Los Enanitos Verdes сияқты поп-топтар да 1990-шы жылдардың басындағы жұмыстарында, әсіресе "Big Bang" альбомында, оның "Lamento Boliviano" синглі қазір классика болып табылады, күштірек ойнады. Осы және басқа да топтар "Nuevo Rock Argentino", яғни Жаңа Аргентиналық Рок деп аталды. Бұл термин көп ұзамай Super Ratones (Мар-дель-Платадан) және әлемдік музыкалық элементтері бар La Portuaria сияқты стильді анықтау қиын топтарды біріктіру үшін де қолданылды. "Nuevo Rock" Аргентинадағы рок-музыканың басым түрі болды, он жылдықтың ортасына дейін, ол "rock suburbano" деп аталатын бағытқа жол берді. 1992 жылы Soda Stereo өздерінің алтыншы альбомын – "Dynamo" ұсынды, ол ең концептуалды ("Signos" альбомынан кейін) және сол кездегі ең тәжірибелік альбом болды. Альбом жанкүйерлерді таң қалдырды және топтың ең нашар сатылған альбомы болды (жағдайды нашарлатқан нәрсе – осы уақытта топ лейблдарды ауыстырды; Sony кетіп бара жатқан топты жарнамаламады, ал BMG басқа лейблдің альбомын жарнамаламады). Juana La Loca 1990-шы жылдардың басында пайда болған және бірнеше жылдан кейін танымал болатын тағы бір топ. Буэнос-Айресте Sonic қозғалысын құрған топ – 1990 жылы құрылған Iguana Lovers. Енді британдық инди-тобы Ride-тың мүшелері Марк Гарднер мен Лоз Колбертпен бірлесіп, олар 1991 жылы Буэнос-Айрес инди-сахнасының ең маңызды жаңа тобы ретінде танылды. Los Brujos 1992 жылы керемет жетістіктерге жетті; "Kanishka" синглі бірден хит-парадтардың көшбасшысы болды. Los Visitantes келесі жылы Los Brujos-тың жетістігін "Salud Universal" альбомымен қайталады, ол гитаралық рок пен танго элементтерінің ерекше қоспасынан тұрды. Todos Tus Muertos 1980-ші жылдардың соңындағы аргентиналық рокқа панк-жауап болды, олар өздерінің музыкалық (және саяси) мәлімдемелерінде әлдеқайда тікелей және ашық болуды қалаған. Топ New Rock-тың өрлеуімен тез танымал болды және сол кезеңнің сүйікті топтарының біріне айналды. Уақыт өте келе топ алғашқы панк стилінен афро-латын ырғақтарын қамтитын әртүрлі стильге қарай дамыды. 1990-шы жылдардың басында пайда болған ерекше топ – Illya Kuryaki and the Valderramas (колумбиялық футболшы Карлос Вальдеррамаға сілтеме). Рокерлерден гөрі рэперлер болған топ, бірақ уақыт өте келе рок-сахнасында өз белгісін қалдырды және рэпті аргентиналық рокпен, сондай-ақ латын ырғақтарымен сәтті біріктіре алды. Олардың мүшелерінің бірі – Данте – Луис Альберто Спинеттаның ұлы.

Рок-ролинг

Нью-рок үстемдік танытқандықтан, Буэнос-Айрестің шеткері елді мекендеріндегі кейбір топтар блюз негізіндегі, қарапайым және гитараға басымдық берілген рок музыкасын ойнады, олардың имиджі қарапайым болды (имиджге мән беретін, музыкалық жағынан сәулетті Нью-рокқа қарсы бағыт). Осы топтардың кейбіреуі "Роллинг Стоунз" тобының дыбысына настолько әсер еткендіктен, олардың жанкүйерлері "ролингалар" деп аталды. Көп ұзамай, рок-ролинг (ә.к.а. рок-тас) стильге айналды: 70-ші жылдардың сәнді кроссовкалары, "Роллинг Стоунз" немесе жергілікті "тас" тобының логотипі бар тарық футболкалар және Аргентинаның басқа рок-субжанрларын құрметсіздікпен қарау, оларды қалыпты жағдайдың бір бөлігі деп есептеу. Бұл қозғалыстың алдында "Лос Ратонес Параноикос" тобы тұрды, олар көп жылдар бойы болашақта көптеген аудандық топтар еліктейтін музыкалық формуланы қалыптастырды. 1990-жылдардың ортасында "Вьехас Локас" тобы ролинга сахнасына қосылды. Ролинга топтарының Буэнос-Айрес маңындағы және басқа қалалардағы үздіксіз гастрольдері өздеріне ғана емес, сонымен қатар көп ұзамай пайда болатын басқа да аудандық топтарға да пайда әкелді. Осылайша, ролинга рок 1990-жылдары Аргентинадағы ең танымал музыка жанрына айналды.

1990 жылдар Металл

ХХ ғасырдың соңғы он жылдығы Аргентинада осы рок стилі үшін өте жемісті болды. Әрқашан "ауыр" топтар болды: 1960-шы жылдары Билли Бонд и ла Песада дель Рок, 1970-шы жылдары Пескадо Рабиосо және Паппоның блюз тобы, V8, Riff (Аргентиналық топ) және 1980-шы жылдары бірнеше андеграунд металл топтары. Бірақ олар ешқашан аргентиналық рок алдыңғы қатарында болған емес, әрқашан акустикалық, симфониялық, прогрессивті немесе 1980-ші жылдардағы жаңа келген топтар сияқты басқа жанрлармен көлеңкеде қалды. Бұл 1990-шы жылдары өзгерді. Онжылдық басталғанда Rata Blanca, Horcas, Hermética және J. A. F. өте жақсы үміткерлер болды. Rata Blanca халықаралық деңгейде танылды: шын мәнінде, олардың классикалық метал дыбысы Аргентинадан тыс жерлерде отандықтан гөрі көбірек танымал болды деуге болады. Hermética, Rata Blanca-ның басты қарсыласы (екеуі де 1987 жылы V8 тобы тарағаннан кейін құрылған), халықаралық деңгейде де аз танымал болған жоқ, бірақ олардың отандық жанкүйерлерінің көптігіне күмән болған емес. Horcas және J. A. F. көбінесе жергілікті ортада сәттілікке жетті, бірақ олардың шетелде де танылуы болды. 1990-шы жылдардағы Аргентина металл музыкасының маңызды дамуы – A. N. I. M. A. L. тобының өркендеуі болды. Бұл аббревиатура сөзбе-сөз "Зорлыққа ұшыраған, біздің үндістер шайқаста қаза болды" дегенді білдіреді. Олардың тақырыптары осы атауға сай келді: топ туған жерінің халықтарын және тіпті ұлтшылдықты қорғаушылардың бірі болды, сонымен қатар (мұндай топтардың көпшілігі сияқты) қазіргі әлемдік тәртіпке қарсы күресті. Олардың дыбысы хардкор, хэви-метал және трэштің тең бөлігінен құралды. 1990 жылы құрылған тағы бір маңызды топ – Tren Loco, ол кейін Жапонияға барып, Токиодағы әйгілі Будокан стадионында өткен үлкен топтардың жарысында екінші орынды жеңіп алды. 1990-шы жылдары металл андеграунды да гүлденді, оның ішінде Alakrán, Jezabel, Jason, Logos және Jeriko сияқты топтар болды.

90-шы жылдардың ортасындағы шиғыры

1990 жылдардың ортасында аргентиналық рок музыкасында үзіліс пайда болды, ол ұсақ өзгерістермен бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. 1995 жылға қарай «nuevo rock argentino» немесе аргентиналық жаңа рок өзінің күшін жоғалтты. Біріншіден, Los Siete Delfines және Peligrosos Gorriones сияқты топтар, өнеркәсіптік тәжірибелерімен, сұраныстан шығып қалды. Сонымен қатар, Massacre және La Portuaria топтары уақытша тоқтады және 2000 жылдардың басында жағдай жақсарғанға дейін қайта оралмады. Los Brujos сегіз жылдық табысты өндірістен кейін 1998 жылы тарады, бірақ бұл қозғалыста үлкен олқылық қалдырды. Жаңа рок музыкасының соңғы жарқындарының бірі – 1995 жылы бір жылға танымал болған рэп-рок тобы Actitud Maria Marta болды. Babasónicos, Todos Tus Muertos, Illya Kuryaki and the Valderramas 2000 жылға жақындағанда өз деңгейін сақтай алған жаңа рок топтарының қатарында болды. Сонымен қатар, 1995 жылы Soda Stereo тобының соңғы альбомы шықты – Sueño Stereo, тыныш, көңіл көтеруге арналған, көбінесе рок емес, электронды стильдегі альбом, Густаво Сератитің жеке мансабының болашақ бағытын болжады. Soda Stereo АҚШ және Латын Америкасы бойынша соңғы гастрольдік турнеге шықты, барлық стадиондарды толық сата алды. 1997 жылы Буэнос-Айресте өткен соңғы концерті Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti стадионында екі рет 70 000 адамның қатысуымен қос альбом ретінде жарық көрді. Аргентина және Rock en Español тарихындағы ең ұлы топ концертті және мансабын «De Musica Ligera» әнінің тікелей орындалуымен аяқтады; вокалист, гитарист және топтың жетекшісі Густаво Серати әнді тыңдаушыларына алғыс айтып аяқтады және бұл алғысын «Gracias totales» (толық алғыс) деген сөзбен білдірді, бұл топ пен аргентиналық рок үшін мәңгілік символға айналды. Керісінше, «ролинг» рок музыкасы дами бастады. Бір жағынан, 1980 жылдардағы топтар 1990 жылдардың ортасында қалалық рок дыбысына жақындады: Redonditos de Ricota, Divididos, Las Pelotas. Оларға 1990 жылдардың соңында қалалық мәдениетті анықтаған екі топ қосылды: Los Piojos және La Renga. La Renga сондай-ақ Ролинг Стоунз үлгісін ұстанған топтардың бірі болып саналады (Los Ratones Paranoicos және Viejas Locas сияқты), олардың жанкүйерлерінің саны одан әрі өсті. Аргентиналық жастар музыкалық және әлеуметтік тұрғыдан қалалық рок топтарына немесе андеграундқа қарай ұмтыла бастады. Тіпті осы екі ірі топтың ішінде де бөлімдер болды (қалалық рок музыкасында ролинг және пост-шабон; андеграундта соник, панк, қараңғы). Сонымен қатар, ауыр металл музыкасын ұстанушылар, үлкен және кеңейіп келе жатқан инди-сцена және тропикалық рок музыкасын ұстанушылар болды, бұл жанр жаңа мыңжылдықта жарылатын Cumbia жанрымен көбірек араласты. Аргентинадағы рок музыкасының қазіргі кезеңі үшін барлық жағдайлар жасалған еді. Басқа, ерекше де түпнұсқалық деңгейде Андреа Продан (Лука Проданның інісі) Silly Records тәуелсіз лейблында жазылған, тек вокалдан тұратын, жеке альбом – Viva Voce шығарды. Бұл жазба A. C. E. сыйлығын жеңіп алды және Питер Габриэльдің 1996 жылғы Real World тізіміндегі сүйікті жазбаларының бірі болды.

1990 жылдардың аяғы мен XXI ғасыр

1990 жылдардың соңында Los Piojos, La Renga, Divididos, Redonditos de Ricota, Las Pelotas, Los Ratones Paranoicos, La Mancha de Rolando, Caballeros de la Quema және тағы да көптеген қала маңындағы рок-топтардың табысы басым болды. Оларға уругвайлық No Te Va Gustar және La Vela Puerca қосылды, осылайша «риоплатенсе» рок термині пайда болды (Рио-де-ла-Плата аймағынан шыққан рок), барлық осы сияқты топтарды белгілеу үшін. Ролинга рок көптеген жақсы синглдер мен альбомдар шығарды, бірақ сыншылар көптеген топтар (әсіресе ролинга сахнасындағы екінші деңгейдегі топтар) альбомдарды сату үшін бір формуланы қайталап жатыр деп санайды. Ролинг роктың тағы бір ерекшелігі – ол шетелдегі табыстан қашып қалуға бейім: бұл саналы көзқарас па, жанрдың қарапайым шектеуі ме, әлі де талқыланып жатыр. Divididos, Los Piojos және Redonditos сияқты топтар бұл шектеулерден асып, аргентиналық рок музыкасында ықпалды болып, халықаралық деңгейде танымал болды. Жанрдағы жақсы топтар да танго, фольклор, африкалық музыка, латын, джаз және тіпті Солтүстік Американың кантри музыкасы сияқты рок емес стильдермен ерекше көпжақтылық танытады, олардың әрқайсысы өздерінің эклектикалық қоспасын ұсынады. Бұл оларды көптеген еліктеушілерден ерекшелендіреді. Divididos-тің «Narigon Del Siglo» (2000) альбомы жаңа онжылдықтың алғашқы үлкен аргентиналық рок альбомдарының бірі болды, ол фольклормен толыққан. 1990 жылдардың соңында андеграунд әдеттегіден жасырын болды, бірақ өте шығармашыл болды. Кейбір негізгі ағымға көтерілген стиль – «рок sónico» («соник» рок), ол 1980 жылдардағы Virus және ерте Soda Stereo-ның «техно поп» әсерімен (сондай-ақ Бритпоп), Babasónicos және Juana La Loca арқылы пайда болды. Соңғы топ 1997 жылы шыққан «Vida Modelo» альбомынан кейін соник-рокпен табысқа жетті. Алғашқылары әр жаңа альбоммен танымалдылығын арттырып, 2001 жылы шыққан «Jessico» альбомымен жаңа мыңжылдықтың алғашқы шынымен ерекше альбомдарының бірі ретінде халықаралық танымалдыққа ие болды. Бұл уақытта басқа андеграунд топтары да шу көтерді: Iguana Lovers, олар 1990 жылы Буэнос-Айресте Sonic қозғалысын құрды, El Otro Yo, Catupecu Machu және Santos Inocentes, Аргентинада 2000 жылдардың басындағы альтернативті рок сахнасының көшбасшылары. Super Ratones 2001 жылы «Грэмми» сыйлығына ұсынылған «Mancha Registrada» альбомымен альтернативті хит-парадтарға оралды. Heavy metal жанрында Hermética 1995 жылға қарай тарап, Almafuerte тобы құрылды. Қазіргі заманғы дыбысымен олар 1990 жылдардың соңында A.N.I.M.A.L.мен бірге сүйіктілердің бірі болды. Rata Blanca Латын Америкасы бойынша ара-тұра гастрольдік сапарларын жалғастырды. Классикалық металл тобы O'Connor 2000 жылдардың басында андеграундтан шықты, сондай-ақ nu metal жанрының өкілдері Cabezones және Carajo да пайда болды. Қазіргі кездегі ең көп бағаланған топтардың бірі – Los Natas. Бастапқыда стонер рок тобы болған, кейінгі альбомдарда топ эксперименттік болып кетті. Кейбіреулер бұл демиургиялық стильді (аргентиналық фольклор, психоделия және ғарыш рок-ымен үйлесімді) «Патагониялық апат» деп атады, ал бұл металл бренді жаңа мыңжылдықта ең жақсы естілгендердің қатарына кірді. Топтың өзі оны «еркін» рок деп атағанды жөн көреді. Панк жанрында Attaque 77 әлі де күшті болды, сонымен қатар Fun People (еуропалық турнемен қоса) 2000 жылы тарағанға дейін. 1990 жылдардың аяғындағы панк-андерграунд жаңа топтармен (Cadena Perpetua, Expulsados) шуылдады, олардың көбі 2000 жылдардың басындағы мелодиялық панк сахнасына жетекшілік етті (Smitten (топ), Shaila). Тропикалық немесе фьюжн рок жанрында Bersuit Vergarabat жанрдың шыңына көтерілді. «Libertinaje» (1998) тобының жоғары сатыға көтерілуіне және Америка мен Еуропаның турнелеріне әкелді. Оның жалғасы «Hijos del Culo» (2000) де екі есе платина болды. Екі альбомда да стильдің айтарлықтай әртүрлілігі байқалады. Регги рок жағынан Los Pericos пен Los Cafres басым болды. Ska жанрында Los Calzones және Kapanga болды, бірақ 2000 жылы Los Fabulosos Cadillacs ска, рэп, регги және латын тілдерімен бірге халықаралық танымал рок карьерасына тоқтады. La Mosca және Dancing Mood үлкен танымалдылыққа қол жеткізді. Illya Kuryaki және Valderramas 2001 жылы дуэттің бөлінуіне дейін бүкіл Америкада өздерінің жанкүйерлерін нығайтатын кейбір жағымды, түпнұсқа және билеуге болатын музыканы (рок, хип-хоп және латынның қоспасы) шығарды. Өте талантты және болашақты топ – Karamelo Santo, бұл Мендоса қаласының тағы бір үлесі (ол жерде Los Enanitos Verdes орналасқан). Олар рок, панк, ска, афро-Уругвай және кумбия ырғақтарының өте сергітетін қоспасын ұсынды, бұл Аргентинада оларға сыншылардан мақтау алды. Олар 2001-2004 жылдар аралығында Еуропа мен Американы аралап, көпшілік араға шығып, турнелер жасады. Todos Tus Muertos 1999 жылы танымалдылығының шыңында тарады. Электрондық музыка мен dance музыкасы да, Аргентинада Латын Америкасының ең ірі сахналары бар, 2000 жылдардың Аргентиналық рогына әсер етті. Бұған мысал – халықаралық деңгейде танымал техно-поп жобасы Miranda!, ол 1980 жылдардағы Virus және Los Encargados техно-попына, Аргентинадағы электрондық пионерлерге де ортақ.