Кіріспе
Американдық футболшы (1963 жылы туған)
the football player
Бернард Джозеф Косар-кіші (1963 жылғы 25 қарашада туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, Ұлттық футбол лигасының (NFL) квотербек ойыншысы. Ол "Майами Харрикенз" командасы сапында колледж футболында ойнап, 1983 жылы команданы ұлттық чемпионатқа жетектеді. Содан кейін ол 1985 жылдан 1993 жылға дейін "Кливленд Браунс", 1993 жылы "Даллас Каубойс" және 1994 жылдан 1996 жылға дейін "Майами Дельфинс" командалары үшін өнер көрсетті. 1993 жылы Super Bowl XXVIII-ді жеңіп алған "Каубойс" командасының резервтік квотербегі болды.
Ерте өмір және мектептегі мансап
Косар Огайо штатының Янгстаун қаласында дүниеге келді және Бордман қалашығында өсті. Оның түп-тегі – венгрлік. Ол Бордман орта мектебінде оқыды, онда 1981 жылы Parade журналының All American құрметті аталымын жоғары сыныпта алды және Огайо штатының I дивизионындағы "Жыл ойыншысы" атанды. Ол бейсболшы ретінде де танымал болды, әсіресе лақтыру шеберлігімен көзге түсті.
Колледж мансабы
Косарды Майами университетінің бас футбол жаттықтырушысы Говард Шнелленбергер шақырған, ал Косар Майами университетіне қабылданды, ол пасқа бағытталған ойын стилін қолданды және елдегі ең үздік колледж футбол бағдарламаларының бірі ретінде таныла бастады. Косар Майами университетінің «Quarterback U» деген лақап атын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, себебі бағдарлама көптеген талантты ойыншыларды тәрбиеледі. 1982 жылы «қызыл жейде» кигеннен кейін, Косар 1983 жылы бірінші курс студенті ретінде барлық 12 ойында қатысты. 1983 жылғы маусымда ол 2328 ярдқа 15 тачдаунмен 61,5% пастың дәлдігін көрсетті, бұл «Харрикенз» командасын 11-1 есебімен тұрақты маусымда жеңіске жеткізіп, 22 ойынның үздік жеңімпазы болған «Небраска» командасына қарсы «Оранж Боул» турниріне жолдама алды. Ойын барысында Косар 300 ярдқа екі тачдаун пас берді, ал «Харрикенз» командасы «Корнхаскерс» командасын 31-30 есебімен жеңіп, Майамидің тұңғыш ұлттық чемпионатының иегері атанды. Косар өзінің тамаша ойыны үшін «Оранж Боул» турнирінің ең құнды ойыншысы (MVP) атағын жеңіп алды. 1984 жылы ол 3642 ярдқа және 25 тачдаунмен «Харрикенз» командасының жаңа маусымдық рекордын орнатты, екінші команданың үздік американдық футболшысы атанды және «Хейсман» сыйлығы үшін дауыс беруде төртінші орынды иеленді. Косардың 62,3% құраған карьералық пастың дәлдігі көрсеткіші әлі күнге дейін «Харрикенз» командасының рекорды болып табылады. 1984 жылдың 23 қарашасында Флюти өзінің әйгілі «Hail Flutie» пасын жасағанда, Косар 447 ярдқа екі тачдаунмен 38 пастың 25-ін аяқтады, бірақ «Бостон Колледж» командасына 47-45 есебімен жеңіліске ұшырады. Сол жылдың басында Косар «Мэриленд Террапинс» командасының ойыншысы Фрэнк Райхтың колледж футболы тарихындағы ең үлкен қайта оралуын тамашалады, ол бірінші жартылайда 31-0 есебімен ұтылып тұрғанда 42-40 есебімен жеңіске жетті. Бұл ойын мен пас спорт тарихындағы ең есте қаларлық сәттердің бірі ретінде танылды. Оның соңғы колледждік ойыны 1985 жылы «UCLA» командасына қарсы «Фиеста Боул» турнирі болды, онда «Харрикенз» командасы 39-37 есебімен жеңіліске ұшырады. Бұл ойында Косар 44 пастың 31-ін аяқтады, 294 ярдқа екі тачдаун және бір перехват жасады. Косар Майами университетінің Бизнес мектебін қаржы және экономика мамандықтары бойынша бітірді. 1985 жылдың көктемінде ол 18 кредит сағатын, ал жазда тағы 6 кредит сағатын алып, ерте бітіруге қол жеткізді. Косар Майами университетінде өткен уақыты туралы 2009 жылдың 12 желтоқсанында ESPN телеарнасында көрсетілген «The U» деректі фильмінде сұхбат берді.
NFL жобасының даулары
1985 жылы Косар өте ізделіспен қаралатын NFL үміткері болды, оның "жоғары футболдық интеллекті" және "жатықтырушыларынан жылдам қорғанысты түсіну қабілеті" бар екені айтылды. 1985 жылдың 14 наурызында Майамиде өткен баспасөз конференциясында Косар Ұлттық футбол лигасына қатысу үшін Майами университетіндегі соңғы екі жылдық оқу құқығынан бас тартқанын жариялады. Косар өсіп келе жатып Кливленд Браунс командасының жанкүйері болды және баспасөз конференциясында туған Огайо штатында Браунс үшін ойнағысы келетінін мәлімдеді. Сол кездегі NFL ережелері бойынша 1985 жылғы NFL драфтына тек колледждің соңғы курсын бітіргендер мен колледжті бітіргендер ғана қатыса алатын болды, ал 1985 жылдың наурызында Косар әлі Майами университетінің төменгі курс студенті еді. Оқу құқығын алу үшін Косар 1985 жылдың көктемінде 18 кредит пен жазда тағы алты кредиттен жеделдетілген академиялық жоспар жасағанын хабарлады, бұл оған Майами университетін бітіріп, драфтқа қатысу талаптарын орындауға мүмкіндік беретін еді. 1985 жылдың маусым айында Майами университеті NFL-ге Косардың курсты бітіруге қажетті талаптарды орындағанын хабарлады. Біраз уақыттан кейін командалар Браунс пен Биллз арасындағы Косарды қосымша драфтқа алуға байланысты өте ерекше сауда туралы білді. Көптеген командалар сол кездегі NFL комиссары Пит Розельден Браунс пен Биллз арасындағы бұл ерекше сауданы тоқтатуды сұрады. Розель өз кезегінде Косарға 23 сәуірге дейін дәстүрлі немесе қосымша драфтқа қатысу үшін құжаттарды тапсыруға уақыт берді. 25 сәуірде Косар баспасөз конференциясында дәстүрлі драфтты өткізіп, қосымша драфтқа қатысуға ниеттенгенін мәлімдеді, онда Браунс командасының бірінші таңдауымен шақырылатынына үміттенді.
Кливленд Браунс
Кливленд Браунс Косарды Гэри Дэниелсонның резервтік ойыншысы ретінде пайдалануды жоспарлаған, бірақ Дэниелсон бесінші аптада иығын жарақаттады. Косар сол жылы команданың жүгіруге бағытталған ойынында пастарының жартысын аяқтады, ал команда 8–8 есебімен плей-оффқа өтті, дивизиондық плей-оффта Майами Дельфинс-ке ұтылып қалды. Дэниелсон 1986 жылғы маусым алдында қайтадан жарақат алды. Бірақ Дэниелсон жазылып, қайтып келген кезде Косар Браунс командасының тұрақты ойыншысы болды. Жаңа, пас беруге бағытталған ойында Косар 3854 ярдқа лақтырып, 310 пасын аяқтады және лигада екінші орынға ие болды. Браунс 12–4 есебімен Америка футбол конференциясында (АФК) бірінші орын алды. Нью-Йорк Джетс-ке қарсы дивизиондық плей-оффта Косар 489 ярд (кейін Том Брэди Суперкубок LII-де бұл көрсеткішті жаңартты) лақтырып, Браунс командасын қосқан уақытта 23–20 есебімен жеңіске жеткізді. Бірақ келесі аптада Джон Элвейдің АФК чемпионатындағы 98 ярдтық жүрісі Браунстың Суперкубокқа өтуіне кедері келтірді. Косардың ең табысты жылы 1987 жыл болды. Ықшамдалған маусымда ол 3033 ярдқа 22 тачдаунмен 62 пайыз пасын аяқтады және АФК-дегі квотербектердің рейтингісі бойынша көшбасшы болды. АФК чемпионатының қайталама матчында Элвейдің «Денвер Бронкос» командасына қарсы Косар 356 ярдқа 3 тачдаун лақтырды, бірақ 38–33 есебімен ұтылып қалды. Косар 1988 жылғы маусымның көп бөлігін жарақаттармен өткізді, бірақ 1989 жылы 3533 ярдқа лақтыруға оралды. Сол жылы Браунс төрт жылдың ішінде үшінші рет АФК чемпионатына өтті, бірақ Денвердегі «Бронкос» командасынан тағы да жеңілді. Косар 1987 жылы «Индианаполис» және «Денвер» командаларына қарсы, ал 1989 жылы «Буффало» командасына қарсы үш тачдауннан соққандығы үшін кемінде үш тачдауннан соққан ойыншылардың үздік көрсеткішіне ие болды (3 ойын). Косардың Кливлендтегі соңғы жылдары жарақаттар мен оның айналасындағы қолдаудың азаюымен қиындыққа толы болды. 1990 жылы Косар мансабындағы ең көп – 15 пасты ұстап алды, ал «Браунс» 3–13 есебімен жеңілді. Ол сондай-ақ 1990 жылғы маусымды қатарынан 286 пас беруге тырысып, НФЛ рекордын орнатумен бастады. Келесі жылы, 1991 жылы Косар 3487 ярдқа 18 тачдаунмен 9 пасты ұстап алды. 1990 және 1991 жылдары Косар қатарынан 308 пас беріп, лига рекордын орнатты, бұл рекорд екі онжылдыққа созылды. 1991 жылы «Браунс» Билл Беличикті бас бапкер ретінде тағайындады. 1992 жылғы маусымда Косар білезігін сындырып, тоғыз ойынды өткізіп алды және бастаған ойындарда 2–5 есебімен жеңілді, содан кейін Беличик 1993 жылғы маусымға дейін Майами университетінің бұрынғы ойыншысы Винни Теставердемен келісім жасасты. 1993 жылғы маусымда 3–0 есебінен 3–2 есебіне дейін төмендегеннен кейін Беличик Косарды Теставерде пайдасына орындыққа отырғызды. Теставерде жарақат алғаннан кейін Косар қайтадан алаңға шықты. 10-шы аптада «Денвер» командасына 29–14 есебімен ұтылып, «Браунс» Косарды босатты. 2019 жылы «Браунс» жанкүйерлері арасында жүргізілген сауалнама бойынша Косар франшиза тарихындағы «ең сүйікті» ойыншы деп танылды.
Даллас Ковбойз
Даллас Каубойы сол күні бастапқы ойыншы Трой Айкманның жарақат алғанын да бастан кешірді. Косар босатылғаннан кейін, Каубойлар Косарды жаңадан келген Джейсон Гарреттің қосалқы квотербегі ретінде бір жылға 1 миллион долларлық келісімшартқа тез қол қойды. Финикске қарсы өткен ойынның алғашқы тоғыз минутында тек екі пас сәтті аяқталғаннан кейін, Гаррет орнына Косар шықты, ол ойынның қалған бөлігін аяқтады және келесі ойынды бастады – маусымдағы оның ең маңызды екі ойыны. NFC чемпионатында Сан-Франциско 49ers командасына қарсы үшінші ширек бойында Айкман шайқасып, миына соққы алды, соның салдарынан ойыннан шығарылды, ал Косар ойынды аяқтады, тоғыз пастың бесеуін сәтті аяқтады, 83 ярдқа және бір тачдаунға жетті. Ол XXVIII Супер Боулда қосалқы ойыншы ретінде жалғыз Супер Боул чемпиондығын жеңіп алды, ойынның соңғы сәтінде алаңға шығып, жеңісті сақтап қалу үшін тізе бүкті.
Майами Долфинс
Косар өзінің NFL карьерасының соңғы екі жылында Майами Дельфиндер клубында Дан Мариноның қосалқы ойыншысы болды. Косар "Дельфиндерге" 1994 жылы маңызды матчта "Нью-Йорк Джетс" командасын жеңуге көмектескен бір хитролықты әкелді. Сағат аяқталуға жақын, "Дельфиндер" үш ұпаймен қалып қойғанда, Марино уақытты тоқтату үшін допты жерге тигізбек болды. Бірақ ол Марк Инграмға жеңіс голын беруге мүмкіндік берді. 1991 жылдың қараша айында Косар қатарынан ең көп қатесіз пас бергені үшін NFL рекордын орнатты, бұл рекорд 2010 жылдың 26 желтоқсанында Том Брейди бұзғанша сақталды.
Негізгі маусым
Жыл Команда Ойындар Пастың жалпы саны GP GS Есептеме Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1985 CLE 12 10 4−6 124 248 50.0 1,578 6.4 8 7 68 69.3 1986 CLE 16 16 12–4 310 531 58.4 3,854 7.3 17 10 72 83.81987 CLE 12 12 8−4 241 389 62.0 3,033 7.8 22 9 54 95.4 1988 CLE 9 9 6−3 156 259 60.2 1,890 7.3 10 7 77 84.3 1989 CLE 16 16 9−6–1 303 513 59.1 3,533 6.9 18 14 97 80.3 1990 CLE 13 13 3–10 230 423 54.4 2,562 6.1 10 15 50 65.7 1991 CLE 16 16 6–10 307 494 62.1 3,487 7.1 18 9 71 87.8 1992 CLE 7 7 2–5 103 155 66.5 1,160 7.5 8 7 69 87.0 1993 CLE 7 6 3–3 79 138 57.2 807 5.8 5 3 38 77.2DAL 4 1 0−1 36 63 57.1 410 6.5 3 0 86 92.7 1994 MIA 2 0 – 7 12 58.3 80 6.7 1 1 22 71.5 1995 MIA 9 2 0–2 74 108 68.5 699 6.5 3 5 31 76.1 1996 MIA 3 0 – 24 32 75.0 208 6.5 1 0 20 102.1 Мансап 126 108 53−54–1 1,994 3,365 59.3 23,301 6.9 124 87 97 81.8
Плей-офф
Жыл Команда Ойындар GP GS Есеп Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1985 CLE 1 1 0−1 10 19 52.6 66 3.5 1 1 16 56.0 1986 CLE 2 2 1−1 51 96 53.1 748 7.8 3 4 48 71.9 1987 CLE 2 2 1−1 46 72 63.9 585 8.1 6 2 53 105.4 1989 CLE 2 2 1−1 39 73 53.4 461 6.3 5 3 52 78.6 1993 DAL 2 0 − 5 9 55.6 83 9.2 1 0 42 123.8 1995 MIA 1 0 − 1 1 100.0 10 10.0 0 0 10 108.3 Карьера 10 7 3−4 152 270 56.3 1,953 7.2 16 10 53 83.5
Спортпен байланысты
1996 жылы NFL-ден зейнетке шыққаннан бері Косар бірнеше спорттық және бизнеспен байланысты жобаларға қатысты. Ол 1990-шы жылдары Огайо штатының Бэйнбридж қалашығындағы Танглевуд ұлттық гольф клубында Nestlé / Берни Косар қайырымдылық турнирін өткізді. 2001 жылы Косар фармацевтикалық бизнесмен Алан Коэнмен бірге Ұлттық хоккей лигасының командасы – «Флорида Пантерс» клубын сатып алды. 2007 жылы Косар өзінің бітірген оқу орны – Майами университетінің бас жаттықтырушысы лауазымына тағайындалуы мүмкін деген болжамдар тарады. Косар бұл қызметті Рэнди Шеннонға ұсынғанша қарастырғанын мойындады. Сондай-ақ, 2007 жылы Косар Арена Футбол Лигасының «Лас-Вегас Гладиаторс» командасының бір бөлігін сатып алып, команданың Кливлендке көшіріліп, «Кливленд Гладиаторс» деп аталатынын жариялады. 2007 жылдың 16 қазанында Косар франшизаның президенті және бас директоры болып тағайындалды. «Гладиаторс» командасы 2008 жылғы маусымды 9-7 есебімен аяқтады, бұл оларға плей-оффқа қатысуға мүмкіндік берді. 2009 жылдың 17 қазанында Косар «Кливленд Браунс» клубының консультанты болып жұмысқа қабылданды. 2022 жылдың қыркүйегінде Косар жергілікті спорттық BIGPLAY медиа компаниясымен бірлесіп «The Bernie Kosar Show» подкастын іске қосты. Бұл подкаста «Кливленд Браунс» клубының қорғаушысы Ханфорд Диксон спортшылармен сұхбаттасып, «Кливленд Браунс» клубының өткені, қазіргі жағдайы және болашағы туралы талқылайды.
Кәсіпкерлік және мүліктік жобалар
2008–2009 жылдардағы экономикалық дағдарыстан кейін Косар мен оның бизнесі 2009 жылдың 19 маусымында банкрот деп жарияланды, кейіннен 9,2 миллион долларлық активтер мен 18,9 миллион долларлық қарызы бар екені белгілі болды. Косардың бастапқы банкроттық өтініші 11-тарау бойынша қайта құрылымдау болды, бірақ АҚШ-тың Флорида штатындағы Форт-Лодердейлдегі банкроттық соты 2010 жылдың 6 қаңтарында іс жүргізуді 7-тарау бойынша сатуға өзгертуді бұйырды. Қайта құрылымдау шарты бойынша Косардың өтініштерінде оның NFL зейнетақысын қорғау көзделген, бірақ 7-тарау бойынша мұндайға рұқсат берілері маңызсыз болды. 2010 жылдың шілдесінде Косардың Огайо штатының Геага округіндегі мүлкін 173 557,90 долларлық төленбеген салықтар үшін жоғалтуға жақын тұрғаны хабарланды. 2010 жылдың қыркүйегінде Оберн округінің басшылары соттан алынған жерді сатып алуды қарастырып жатқанын мәлімдеді. Косар өзінің атын 2013 жылдың желтоқсанында ашылған Огайо штатының Нортфилд қаласындағы Hard Rock Rock Casino Northfield Park-тағы Kosar's Wood Fired Grill мейрамханасына берді. Косар Огайо штатының Heinen's азық-түлік желісімен бірлесіп, 2017 жылы жарық көрген "Скрамблируді үйрену" автобиографиялық кітабына негізделген мотивациялық және денсаулықты нығайту семинарлар сериясын ұйымдастырды.
Жеке өмір
1990 жылы 22 маусымда Косар Бабет Ферреге үйленді. Олардың төрт баласы болды. Ферре 2005 жылы ажырасуға талап етіп, Косардың бейшаралыққа бой алдырып ақша жұмсағанын, тиімсіз инвестициялар жасағанын және есірткі қолданғанын мәлімдеді. Ажырасу 2007 жылы ресімделді. Косар 2009 жылдан 2013 жылға дейін Longaberger компаниясының өкілі Тами Лонгабергермен қарым-қатынаста болды. Косар 2012 жылы ESPN 30 For 30 деректі фильмінде, жоғары жалақы алатын спортшылардың арасында кең таралған қаржылық қиындықтар туралы баяндалды. "Брокс" фильміне жасалған бір шолуда "[Косардың] оқиғасы фильмнің нағыз жүрегі болды" делінді, Косардың отбасылық мәселелер мен дұрыс емес бизнес шешімдерін ашық талқылағаны ерекше атап өтілді. Косар ойыншылық карьерасында алған бірнеше миға соққының салдарынан денсаулығымен күресіп жатыр және белгілерін жеңілдету үшін емдеу бағдарламасына қатысты. Косар эксперименталды емнің тиімді болғанын айтады және созылмалы травматикалық энцефалопатия симптомдары бар басқа спортшыларға да оны ұсынады. Он жылдан бері Косар ұйқысыздық, сөйлеудің бұзылуы және бас ішінде шу сезіну сияқты белгілерге шалдығып жүр. 2013 жылдың 29 қыркүйегінде Косар Огайо штатының Солон қаласында жылдамдық режимін бұзғаны үшін полиция қызметкерлерімен тоқтатылып, мас күйде көлік жүргізген күдігімен қамауға алынды. Кейін ол, нашар басқарушылыққа қатысты айыптаманы мойындамай, 750 доллар айып төледі және соттан шартты жаза алды. Косардың саяси көзқарастары белгісіз, бірақ ол 2016 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияға шақырылып, конвенция өткізіліп жатқан Огайо штаты мен Кливленд қаласы туралы жағымды пікір білдірді. 2022 жылы ол Огайо штатынан АҚШ Сенатына кандидат болған демократ Тим Райанның жарнамасында пайда болды.
Танымал мәдениетте
2010 жылы Питтакус Лордің "Мен төртіншімін" романында басты кейіпкер Джон Смит "Берни Косар" есімді тастап кетілген бигльді кездестіреді, ол Смиттың үй жануарына айналады. 2011 жылы экранға шыққан фильмде Смиттың жаңа жатын бөлмесінде Косардың суреті көрсетіледі.