Кіріспе
Тұрақты конформист емес христиандық шіркеу теориясы. Баптисттік мұрагерлік (немесе Баптисттік мәңгілік) – баптист шіркеулерінің пайда болуы және жалғасуы туралы бірнеше теорияның бірі. Бұл теория, қазіргі баптистердің сенімдеріне ұқсас сенімдерді ұстанған шіркеулердің (Жақияның Христосқа шомылдыру рәсімі жасаған күндерінен бастап) үздіксіз тізбегі бар екенін жобалайды. Көбінесе осы тізбекке монтанистер, паулициандар, катарлар, вальденстер, альбигендер, лоллардтар және анабаптистер кіреді. Дегенмен, көптеген ғалымдар баптистердің 17 ғасырдағы пуритандық қозғалысынан пайда болғанын айтады, яғни бұл теория ғалымдар тарапынан факт ретінде қабылданбайды.
Baptist successionism (or Baptist perpetuity) is one of several theories on the origin and continuation of Baptist churches. The theory postulates an unbroken lineage of churches (since the days of John the Baptist, who baptized Christ) which have held beliefs similar to those of current Baptists. Groups often included in this lineage include the Montanists, Paulicians, Cathari, Waldenses, Albigenses, Lollards, and Anabaptists. However most scholars agree that the Baptists originated within 17th century puritanism, meaning it is not accepted by scholars as factual.
Теория
Теория баптистердің ерте шіркеуден үздіксіз тікелей ұрпақ екенін жобалайды, сонымен қатар уақыт өте келе епископтар немесе пасторлардың билігі артып, бұл католик шіркеуінің пайда болуына және қателіктерге әкелді деп мәлімдейді. Мұрагерлік тізбегіне көбінесе монтанистер, новационистер, донатистер, паулициандар, катарлар, вальденстер, петробрусиандар, арнолистер, генрихиандар, гуситтер (ішінара), лоллардтар және анабаптистер кіреді. Теорияны қолдаушылар богомилдер, паулициандар немесе катарлар сияқты топтар гностиктер емес, баптистік доктринаны ұстанды деп санайды; мысалы, Берлин Хисел богомилдерге тағылған көптеген айыптамалар негіссіз екенін айтады.
Новатиялықтар
Хизель Новациялықтардың сенімді шомылдырушылар болғанын және қайта шомылдыруды қабылдағанын мәлімдеді.
Паулициандар
Берлин Гизел Паулициандарға тағылған айыптамаларға, мысалы, апостол Петрдің жазбаларын және Ескі Ғияратты қабылдамауына қарсылық білдірді. Ол Паулициандардың Құдайдың үш бірлігі туралы дәстүрлі көзқарасқа сүйенгенін айтты. Паулициандарға қатысты көптеген айыптамалардың жоққа шығарылуының себебі – біздің деректеріміздің олардың қарсыластары тарапынан жасалғаны болды. Сондай-ақ, Паулициандардың Богомилдермен бірге сенушілердің суға батыру арқылы дұға ету рәсіміне сенетіні де айтылды.
Бағдалы
Хисел шомылдырудан бас тарту айыптары ымыркайлар шомылдырылуы мен үш рет суға батырудан бас тартуды білдіретінін, ал мұндай жағдай шомылдырудың өзінен бас тарту ретінде қарастырылуы мүмкін екенін айтты. Богомилизм туралы қолда бар мәліметтер оларға қарсы болған адамдардан алынғандықтан, Хисел бұл дереккөздерге күдікпен қарау қажет екенін жеткізді.
Катарлар
Гизел сондай-ақ, катарлардың некеден бас тартуы некені қасиеттілік ретінде мойынламауымен ғана байланысты болуы мүмкін деген пікірді келтірді.
Вальденстер
Гизел өзінің кітабында былай деп мәлімдеді: катарлар мен вальденстер тегі жағынан тікелей байланысты болғандықтан, олар ұқсас нанымдарды ұстанған.
Арнольдистер
Гизел Арнольдтықтардың доктриналық тұрғыдан баптистер екенін дәлелдеді, дәлел ретінде Латеран кеңесінен үзінді келтірді, онда Арнольд Брешиалық нәрестелерді крещениелеуден бас тартқаны және транссубстанциацияны мойынламағаны үшін сотталды. Арнольдтықтар мен вальденстер арасындағы тікелей байланыс, тарихтың жалғастығын көрсету үшін де айтылды, сондай-ақ Арнольдтықтар мен Петро Бруссиандардың арасындағы тікелей байланыс та дәлелденді.
Анабаптистер
Баптист тарихының жазба кітабында Мосхайм (лютерандық тарихшы) мұрагерлік туралы пікірді қолдап былай деген: "Анабаптистер деп аталған сектаның нағыз бастауы, олар өз қауымдарына келгендерге крещение рәсімін қайтадан өткізу арқылы, ал меннониттердің атақты адамнан тарағаны, олар қазіргі бақыттарының көп бөлігін оған қарызды, ежелгі заманның тереңдігінде жасырылған, демек, оны анықтау өте қиын". Осылайша, анабаптистердің Вальденстер сияқты ертерек топтардан мұрагерлік алғаны айтылды.
Мәңгілік
Мәңгілік көзқарас көбінесе Джеймс Милтон Кэрроллдың 1931 жылы жарық көрген "Қанның іздері" атты кітапшасымен байланыстырылады. Джон Т. Кристиан, Томас Кросби, Г. Х. Орчард, Дж. М. Крамп, Уильям Кэткарт, Адам Тейлор және Д. Б. Рей – мәңгілік көзқарас ұстанған басқа баптист жазушылары. Бұл көзқарас бір кезде баптистер арасында кеңінен таралған. Бірақ 19 ғасырдың соңынан бері бұл теория күшті сынға ұшырап, қазіргі таңда көпке дейін сенімсіздік тудырды. Дегенмен, 20 ғасырдың соңына дейін АҚШ-тың оңтүстігіндегі баптистер арасында бұл көзқарас басым болып келді. Қазір ол негізінен Ландмаркизммен байланыстырылады, оны Тәуелсіз Фундаменталистік Баптист қозғалысы қолдайды, бірақ олар ғана емес. Бұл тұжырым Рим-католик, Шығыс православие және Англикандық апостолдық тізбегі доктринасын қайталауға тырысады және Кейінгі Күндердің Әулиелері мен Стоун-Кэмпбелл қозғалысының қалпына келтіруші көзқарастарына қарсы тұрады.
Қазіргі заманғы көзқарас
XIX ғасырдың соңынан бері академиялық баптист тарихындағы бағыт, баптистердің тікелей ізбасарлар екендігінен, олардың 17 ғасырғы ағылшын сепаратизмінің дамуынан пайда болғаны деген көзқарасқа қарай өзгерді. Бұл өзгеріс Оңтүстік баптистері арасында жанжал тудырды, нәтижесінде 1898 жылы Оңтүстік баптист семинариясының профессоры Уильям Х. Уитситт жаңа көзқарасты жақтағаны үшін семинариядан мәжбүрлі түрде кетіп, бірақ оның пікірлері оның кеткенінен кейін де семинарияда оқытыла берді.