Кіріспе

Шотланд футболшысы (1952–2023)

Гордон Маккуин (26 маусым 1952 – 15 маусым 2023) – шотландтық кәсіби футболшы, Шотландия Ұлттық құрамасымен қатар «Сент-Миррен», «Лидс Юнайтед» және «Манчестер Юнайтед» клубтарында орталық қорғаушы ретінде ойнаған. Маккуин футбол карьерасын 1970 жылы «Сент-Миррен» клубында бастады, бірақ 1972 жылы «Лидс» клубы оны 30 000 фунтқа сатып алды, Джек Чарльтонды алмастыру үшін. Ол 1973–1974 жылғы маусымдағы маңызды тұлға болды, осы кезеңде «Лидс» командасы алғашқы 29 ойында жеңіліссіз болды және титул жеңіп алды. Маккуин келесі маусымда клубтың Еуропа кубогында үш гол соқты, бірақ финалда дисквалификацияланды, осы ойында «Лидс» жеңіліске ұшырады. «Лидс» клубының басты қарсыласы «Манчестер Юнайтед» клубына ауысқаннан кейін, ол 1983 жылғы Англия Кубогының финалында жеңіске жетті. 1985 жылы Маккуин бір маусымға Гонконгтағы «Сейко» клубына қосылды, содан кейін карьерасын аяқтап, жаттықтырушылыққа көшті; осы салада ол 1980 жылдары «Эйрдрионианс» және «Сент-Миррен» командаларын басқарды. Маккуин Шотландия құрамасы сапында 30 рет ойнап, 5 гол соқты және 1976–1977 жылдарғы Британдық үй чемпионатын жеңіп алды.

Клубтық мансап

Маккуин мектеп оқушысы кезінде қақпашы болған (оның әкесі Том да кәсіби қақпашы болған), бірақ кейін орталық қорғаушыға ауысты. 18 жасында «Сент-Миррен» клубымен келісімшарт жасады. Ұзақ өтпей, оның өнер көрсетуін басқа клубтардың скауттары да бақылай бастады. 1972 жылы «Лидс Юнайтед» клубы оған 30 000 фунт стерлинг (1972 жылғы 30 000 фунт стерлинг бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сомаға> тең) ұсынды, оны қартайып бара жатқан Джек Чарльтонның орнына алғысы келді. Чарльтон 1972–73 маусымының бір бөлігін ойнады, бірақ маусым аяқталар тұсында зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдады. Маккуин «Лидстегі» алғашқы маусымында алты рет алаңға шықты, соның ішінде 1973 жылғы Еуропа кубогының иегерлері кубогының финалында «А.С. Миланға» қарсы ойында қосымша уақытта алаңға түсті, бірақ «Лидс» жеңіліске ұшырады. Чарльтон зейнеткерлікке шыққаннан кейін және Мадли көптеген позицияларда ойнағаннан кейін, Маккуин 1973–74 маусымының көп бөлігінде негізгі құрамда ойнады. «Лидс» Лига Чемпионатын жеңіп алды, маусымның басынан бастап 29 матчты жеңіліссіз аяқтады, ал Маккуин Норман Хантермен бірге «Лидстің» бірінші нөмірлі орталық қорғаушысы ретінде ойнады. Маккуин мен Хантер келесі маусымда, әсіресе «Лидстің» Еуропа кубогындағы өнер көрсетуінде өте жақсы ойнады, сол кезде Маккуин үш гол соқты. Ол 1975 жылғы Еуропа кубогының финалында «Барселонаға» қарсы жартылай финалда қызыл карточка алып алаңнан қуылғандықтан дисквалификацияланды. «Лидс» финалда «Баварияға» 2:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Ол бірнеше апта бұрын «Shoot» журналында өзінің мансабының соңына дейін «Элланд Роудта» ойнағысы келетінін айтқан болатын. 1979 жылы ФА кубогының финалында «Арсеналға» қарсы ойнады, 86-шы минутта «Юнайтедтің» екі голының бірін соқты, бірақ тағы да жеңіліске ұшырады. Маккуин 1983 жылғы ФА кубогының финалында ФА кубогының жеңімпазы медалін алды, «Юнайтед» қайта матчта «Брайтон мен Хов Альбионды» жеңді. Сол маусымда ол Лига кубогының финалында «Ливерпульден» жеңілген командада болды. Ол 1985 жылы маусым аяқталғаннан кейін «Олд Траффордтан» кетіп қалды, себебі созылмалы тізе жарақаттарына тап болды. Гонконгтың бірінші дивизионындағы «Сейко» клубында бір маусым ойнағаннан кейін, ол футболдан зейнеткерлікке шықты.

Халықаралық мансап

1973–74 жылғы маусымның соңында Маккуин Шотландия құрамасына шақырылып, Бельгияға қарсы халықаралық ойынында дебют жасады. Ол 1974 жылғы әлем чемпионатына іліккенімен, алаңға түспеді. 1977 жылы Шотландия құрамасымен үлкен жетістіктерге қол жеткізді – Хэмпденде Солтүстік Ирландияға, ал Уэмблиде Англияға гол соқты, нәтижесінде шотландтар Британдық аралдар чемпионатында жеңіске жетті. Содан кейін Маккуин алғашқы клубы Сент-Мирренде бапкерлік қызмет атқарды. Кейін Sky Sports телеарнасына футбол сарапшысы болып жұмысқа орналасты, олардың «Футболдық сенбі» бағдарламасында нәтижелерді талдады. 2008 жылдың 29 сәуірінде Маккуин Дэвид Миллспен бірге Миддлсбро клубына көмекші скаут ретінде қайта оралды.

Жеке өмір

Миддлсброның жаттықтырушысы болғаннан кейін Маккуин әйелімен Солтүстік Йоркширдегі Хаттон-Радби ауылында тұрды. Олардың бір ұлы және екі қызы болды, соның ішінде спорт журналисі Хейли де бар. Саяси көзқарастары бойынша Маккуин Лейборист партиясын қолдады. 2011 жылдың қазанында Маккуинге көмей қатерлі ісігі диагнозы қойылып, Миддлсбродағы Джеймс Кук университетінің ауруханасында емделуді бастады. 2021 жылдың қаңтарында оған қан тамырлары деменциясы диагнозы қойылды. Бұл футболшылардың басымен ойнаудың салдарынан болатын жарақаттары мәселесіне назар аударды. Ол 2023 жылдың 15 маусымында 70 жасында деменцияның асқынуларынан үйде қайтыс болды.