Кіріспе

Норм Дьюк (1964 жылғы 25 наурызда туған) – американдық кәсіпқой боулингші. Бұрын Professional Bowlers Association (PBA) турына қатысып, қазір PBA50 турына қатысады. Ол PBA турында 40 титул жеңіп алды, оның ішінде жеті ірі чемпионат, ал PBA50 турында тағы алты титул (олардың екеуі ірі). PBA және USBC Даңқ залының мүшесі Дьюк – PBA турында 40 титулға жеткен тарихтағы үш ойыншының бірі. Ол PBA жарыстарында 73 қатарынан 300 ұпай жинаған, соның ішінде 2003 жылғы 5 қаңтарда PBA туры тарихындағы 16-шы телеарнада көрсетілген 300 ұпайлық ойынды ойнады. Дьюк – Storm командасының құрамында. Техас штатының Маунт-Плезант қаласында туған Дьюк әйелі Каренмен Флорида штатының Клермонт қаласында тұрады. Олардың Брэнден есімді ұлы бар.

PBA турнесі

1983 жылы, кәсіби боулингке келгеннен кейін бір жыл өтпеген соң, Дьюк Огайо штатының Солтүстік Олмстед қаласында өткен Кливленд ашық турнирінде жеңіске жетті және 18 жасы мен 345 күнінде PBA турының титулын жеңген ең жас ойыншы болды. Сол күні Дьюк 5-орыннан бастап, баспалдақ арқылы жолын ашты, төрт боулингшіні жеңіп, чемпионатты иеленді, оның ішінде Дьюктің алғашқы теледидарлық матчында легендарлы Эрл Энтониді жеңді. Дьюк екінші титулын 1991 жылға дейін жеңіп алмады, бірақ оның мансабы содан кейін қарқын алды. 1993 жылы ол екі титул жеңіп алды, оның ішінде алғашқы маңызды турнирі – ABC Masters (қазір USBC Masters деп аталады). Норм 1994 жылы өзінің ең сәтті маусымын аяқтады, бес титул жеңіп алды, оның ішінде екінші маңызды титулын Чемпиондар турнирінде жеңіп алды, сонымен қатар PBA жылдың үздік ойыншысы атағын иеленді. Ол 2000 жылы да PBA жылдың үздік ойыншысы атанды, сол жылы үш титул жеңіп, үшінші маңызды титулын PBA әлем чемпионатында жеңіп алды. Дьюк 2002 жылы USBC Даңқ залының мүшесі болды және 2009 жылдың қаңтарында PBA Даңқ залына енгізілді. Паркер Бон III де кейіннен 3 миллион долларлық клубқа қосылды. Дьюктің мансаптық табысы қазір 3,8 миллион доллардан асып түсті (2022 жылғы мәліметтер бойынша). Дьюк 1990 жылдан 2015 жылға дейін әр маусымда бірнеше рет телефиналға өтті. (Ол 2016 жылы тек бір рет телефиналға қатысты.) Ол бір маусымда кем дегенде екі титул жеңіп алған, тоғыз рет, оның ішінде 1994 жылы мансабындағы ең жақсы бес титул жеңді. Кішкентай Дьюк (оның бойы 1,65 метр, немесе 5 фут 5 дюйм) өте әмбебаптығымен танымал. Ол көбінесе допты тура немесе жолақтың шетінен иісті соққымен тастайтын шабуылшы ретінде қарастырылады. Бірақ ол сондай-ақ (әсіресе мансабының басында) допты шұңқырға қарай итеріп, қажет болған жағдайда оны бұрмалаушы сияқты кері қайтару қабілетін көрсетті. Бұл оған PBA-ның көптеген майлы схемаларында жақсы нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.

2007-08 жылғы маусым

2007-08 маусымы Дьюк үшін қиын басталды, өйткені ол бірінші жартысында бірнеше жарақаттармен қатар аурумен күресті. 51-орында тұрып, Турдағы жеңілдігіне қауіп төнген кезде, ол маусымның соңғы бес аптасында екі ірі турнирде жеңіске жетіп, қарқынды аяқтады. 2008 жылдың 24 ақпанында ол өзінің екінші PBA әлем чемпионатын жеңіп алып, 2008-09 маусымға жеңілдік алды. Содан кейін 30 наурызда ол АҚШ ашық чемпионатында жеңіске жетті және Майк Оулби мен Билли Хардвикпен бірге PBA-ның бағалы "Grand Slam" жүлдесін жеңіп алған жалғыз боулингшілер қатарына қосылды. Бұл PBA боулингшісінің мансабында кем дегенде бір рет АҚШ ашық чемпионатында, әлем чемпионатында, Чемпиондар турнирінде және USBC Masters турнирінде жеңіске жеткенін білдіреді. Ол сондай-ақ PBA мансабындағы үштік тәжді (Triple Crown) аяқтаған сегіз боулингшінің бірі, онда ойыншы PBA-ның "түпнұсқа" үш ірі турнирінде (АҚШ ашық чемпионаты, Чемпиондар турнирі және Әлем чемпионаты) жеңіске жетеді.

2008-09 жылғы маусым

Дьюк 2008-09 маусымын қайтадан PBA әлем чемпионатында жеңіп бастады. Алдыңғы маусымдағы соңғы екі ірі турнирдегі сәттілігін жалғастыра отырып, ол кәсіби боулинг тарихында бірінші рет үш ірі турнирді қатарынан жеңіп алды. Бұл тізбек 2009 жылғы Чемпиондар турнирінің телекешкісіне ілікпегенде аяқталды. 2009 жылдың 5 сәуірінде Дьюк АҚШ Ашық чемпионатында чемпиондықты қорғап, бес мәрте жеңіске жеткен боулингшілер қатарына енуге жақын болды. Ол бірінші нөмірлі сігір ретінде іліккенімен, финалда Майк Скроггинсқа есе жіберіп, 191–173 есебімен ұтылды. Дьюк ақырында 2011 жылдың 27 ақпанында екінші рет АҚШ Ашық чемпионатында жеңіске жетті.

Кейінгі мансап

Дьюктің PBA туріндегі 37-ші титулы 2012 жылы Дик Вебер PBA плей-оффында тіркелді. Ол 2014 жылы PBA50 Турына (бұрынғы PBA Senior Tour) қосылды, сонымен қатар стандартты PBA Турдың таңдалған жарыстарында бәсекелесуді жалғастырды. Оның стандартты PBA туріндегі 38-ші титулы 2015 жылы Mark Roth Marshall Holman PBA Дубль чемпионатында болды, онда ол Уэс Малоттпен бірге жеңіске жетті. 2019 жылдың 24 ақпанында PBA Индианаполис Ашық турнирінде өзінің 39-шы PBA титулын жеңіп алды. 55 жасқа толуына бір ай қалғанда Дьюк стандартты PBA Тур турнирінде жеңіске жеткен үшінші ең үлкен ойыншы болды, Джон Хандегард (57) және Базз Фациодан (56 жасында екі титулдың иегері) кейін. Бір аптадан соң ол PBA Jonesboro Open турнирінде PBA Tour турнирінің 40-шы титулын жеңіп, тарихта PBA Tour турнирінің 40 титулын жеңген үшінші ойыншы болды (Уолтер Рей Уильямс-Кіші және Эрл Энтониден кейін). Бұл Дьюк мансабында алғаш рет екі апта қатарынан PBA титулын жеңіп алған кез болды. Дьюктің жан-жақтылығын көрсететін екі жеңісі де аралас жағдайларда тіркелді, сол және оң жақ жолақтарда майдың әртүрлі ұзындығы мен орналасуы болды. 2022 жылдың 2 сәуірінде 58 жастағы Дьюк USBC Masters турнирінде 420 қатысушының ішінде бірінші орынды иеленді. PBA Тур титулын жеңген ең үлкен ойыншы және ең үлкен маңызды жарысты жеңген ойыншы болуға тырысқан ол 3 сәуірдегі финалда Энтони Симонсенге 219–216 есебімен есе жіберді. Финалға дейін Дьюк егер келесі PBA Тур плей-оффына қатысу үшін жеңіске жетсе, PBA Турдағы толық уақытты жарыстан бас тартатынын мәлімдеді. Ол PBA Regional Tour және PBA50 Тур турнирлерінде ойнауын жалғастырады. Дьюк өзінің соңғы теледидарлық PBA Тур көрінісін 10 шілдеде Портленд, Мэн штатында өткен 2022 PBA Лигасының Элиас Кубогы финалында көрсетті. Ол «Даллас Страйкерс» командасының ойыншы-менеджері рөлін қайтадан атқарды. «Страйкерс» финалға «Портленд Ламберджакс» командасымен шықты. Дьюктің жұптық серіктесі Уэс Малотт турнирді Портленд үшін соңғы ойынның 10-фреймінде қосалқы доппен жеңіп алғаннан кейін, ол соңғы мүмкіндігін Дьюкке берді. Символдық түрде Дьюк өзінің PBA Тур карьерасын страйкпен аяқтады. Дьюктің PBA Турдан кетуі боулингшілер мен жанкүйерлер тарапынан зор эмоциялармен қабылданды, сондықтан ол өзінің соңғы теледидар көрінісін жасамас бұрын #ThankYouNorm хэштегі бүкіл қауымдастықта кең таралды.

PBA50 турнесі

2014 жылы Норм PBA50 турының алғашқы маусымында екі PBA50 титулын, оның ішінде Senior U.S. Open турнирін жеңіп алды. Осы жетістіктері үшін ол PBA50 Жылдың жаңа ойыншысы және PBA50 Жылдың ойыншысы атағына ие болды. Ол PBA50-де Том Бейкер және Том Хесспен бірге, бір маусымда екі сыйлықты жеңіп алған үш ойыншының бірі. 2016 жылы ол PBA50 әлем чемпионатында үшінші PBA50 титулын және екінші PBA50 турнирін жеңіп алды. Содан бері ол PBA50 турынде 2017, 2018 және 2021 жылдары тағы үш стандартты титулды жеңіп алды. Соңғы жеңісі Дьюкті тарихта PBA Tour немесе PBA50 Tour титулын бес әртүрлі онжылдықта жеңген сегіз ойыншының қатарына қосты, олар Дик Вебер, Дейв Саутар, Джонни Петраглия, Уолтер Рей Уильямс-младший, Пит Вебер, Паркер Бон III және Амлето Моначелли.

БАҚ-та

2006-07 жылғы Denny's PBA Tour маусымында Дьюк ESPN телеарналарындағы жарыстарда, ол телекешті финалға жетпеген кезде, Дэйв Райан және Рэнди Педерсенмен бірге қонақ комментаторы болып жұмыс істеді. Ал ол телекешті финалға өткен жарыстарда Крис Барнс үшінші комментатор ретінде ауыстырды. Ол бүгінгі күнге дейін кейбір PBA телехабарларында үшінші комментатор ретінде пайда болып келеді.

PBA турлық атақтары

Үлкен чемпионаттар қалың әріппен жазылған. 1983 Кливленд Ашық, Кливленд, Огайо. 1991 Бад Лайт Ашық, Парма Хайтс, Огайо. 1991 Тусон Ашық, Тусон, Аризона. 1993 ABC Masters, Талса, Оклахома. 1993 Greater Detroit Open, Тейлор, Мичиган. 1994 AC Delco Classic, Лейквуд, Калифорния. 1994 Choice Hotels Classic, Эдмонд, Оклахома. 1994 Brunswick Johnny Petraglia Open, N. Brunswick, N. J. 1994 Чемпиондар турнирі, Акрон, Огайо. 1994 Рочестер Ашық, Рочестер, Нью-Йорк. 1995 Орегон Ашық, Портленд, Орегон. 1995 Кливленд Ашық, Кливленд, Огайо. 1997 IOF Foresters Open, Миссиссага, Канада. 1997 Ebonite Challenge 1, Виндзор Локс, Коннектикут. 1998 Тусон Ашық, Тусон, Аризона. 1998 Рочестер Ашық, Рочестер, Нью-Йорк. 1998 Brunswick Circuit Pro Bowling Classic, Уичита, Канзас. 2000 Brunswick Pro Source Don Carter Classic, Даллас, Техас. 2000 PBA Ұлттық чемпионаты, Толедо, Огайо. 2000 MSN Open, Тусон, Аризона. 2002-03 PBA Cambridge Credit Classic, Сайосет, Нью-Йорк. 2003-04 PBA Greater Kansas City Classic, Блю-Спрингс, Миссури. 2004-05 PBA Atlanta Classic, Норкросс, Джорджия. 2005-06 Ace Hardware Чемпионаты, Тейлор, Мичиган. 2006-07 Lake County Indiana Classic, Хаммонд, Индиана. 2006-07 Columbia 300 Classic, Батыс Вавилон, Нью-Йорк. 2006-07 Pepsi Чемпионаты, Индианаполис, Индиана. 2007-08 PBA әлем чемпионаты, Индианаполис, Индиана. 2007-08 U. S. Open, Солтүстік Брансуик, Нью-Джерси. 2008-09 PBA әлем чемпионаты, Уичита, Канзас. 2008-09 Дон және Паула Картер аралас жұптар чемпионаты, Лиз Джонсонмен, Рено, Невада. 2008-09 Denny's Dick Weber Open, Фонтайн Валли, Калифорния. 2009-10 PBA Cheetah Championship, Аллен Парк, Мичиган. 2010-11 U. S. Open, Солтүстік Брансуик, Нью-Джерси. 2011-12 Detroit Open, Аллен Парк, Мичиган. 2011-12 Mark Roth/Marshall Holman Doubles Championship, Вес Малоттпен, Лас-Вегас, Невада. 2011-12 PBA Dick Weber Playoffs, Индианаполис, Индиана. 2015 Mark Roth/Marshall Holman Doubles Championship, Вес Малоттпен, Индианаполис, Индиана. 2019 Go Bowling! PBA Indianapolis Open, Индианаполис, Индиана. 2019 Go Bowling! PBA Jonesboro Open, Джонсборо, Арканзас.

PBA50 тур турнирінің атақтары

2014 PBA50 UnitedHealthcare Sun Bowl The Villages, The Villages, Флорида.
2014 АҚШ-тың аға буын чемпионаты, Лас-Вегас, Невада. 2016 PBA50 Әлем чемпионаты, Уэлч, Миннесота.
2017 PBA50 Race City Open, Мурсвилл, Солтүстік Каролина.
2018 PBA50 Security Federal Savings Bank Чемпионаты, Кокомо, Индиана. 2021 PBA50 Дэвид Смоллдың JAX 60 Ашық турнирі, Джексон, Мичиган.

Сөйлемдер

Дьюк өзінің "трикшоттарымен" де әйгілі, оның ең танымал "Тауалды лақтыруы". Ол сүлгіге оралған допты лақтырып, тұрақты түрде страйк жасай алады. 2009 жылдың қыркүйегінде (ESPN телеарнасында 25 қазанда көрсетілді) Дьюк PBA-ның арнайы "Трикт Шот Челлендж" жарысында жеңіске жетті.