Бес тігізді боулинг: Тарихы мен турнирлері

Кіріспе

Бес пин боулингі – Канадада ойналатын боулинг түрі. Көптеген боулинг орталықтары оны жеке немесе он пин боулингімен бірге ұсынады. Ол 1909 жылы Томас Ф. Райан Торонтодағы өз боулинг клубында, он пин ойынының тым қиын екеніне шағымданған клиенттерге жауап ретінде ойлап табылды. Ол бес тенпиннің мөлшерін шамамен 75%-ға дейін қысқартты және қолға сыятын қатты резеңке шарларды пайдаланды, осылайша бес пин боулингінің бастапқы нұсқасын жасады.

Үлкен турнирлер

Бес пин боулингтің ірі турнирлерін бақылайтын төрт топ бар. Канадалық бес пин боуллерлер қауымдастығы (C5PBA): C5PBA – ойынның ережелері мен регламенттерін басқаратын орган. C5PBA үш ірі ұлттық турнир өткізеді. Көрмелік турнир – «Ашық», командалар мен жеке ойыншылар қатысатын скретч турнирі. «Ашық» чемпионаттың ұлттық финалы үш-төрт күнге созылады және ерлер, әйелдер, ерлер командалары, әйелдер командалары және аралас командалар арасындағы ұлттық чемпиондарды анықтау үшін баспалдақ форматымен аяқталады. Екінші турнир «Жастар шақыруы» деп аталады, ол «Ашықтан» қысқарақ, бірақ «Ашыққа» ұқсас форматта өтеді. Бұл турнир 12 мен 19 жас аралығындағы жас боулингшілерге арналған. 2008 жылы жоғары-төмен жұптардың орнына шыққан провинцияаралық турнир ұлттық деңгейге көтерілді және орташа есептен жоғары (POA) командалық форматта өтеді. Bowl Canada: Bowl Canada – боулинг орталықтарының иелерін білдіретін орган. Бұрын бұл ұйым Канаданың боулинг иелері қауымдастығы (BPAC) аясында жұмыс істеген. Bowl Canada Жастар боулинг Канадасын (YBC) және 55+ клубын (бұрынғы Алтын дәуір боулинг клубы) басқарады. Екі ұйым да ұлттық чемпионаттар өткізеді. YBC ұлттық чемпионаты «Жұлдызға жеткізудің төрт қадамы» деп аталады, ал 55+ ұлттық чемпионаты «Командалық үштік» деп аталады. Bowl Canada сонымен қатар Ұлттық сыныпталған чемпионаттарды өткізеді, бұл скретч турнирі, онда боулингшілер орташа санаттары бойынша боулинг орталықтары арқылы іліктеуге құқылы. 2016 жылы Ұлттық сыныптамалар гандикап форматтағы «Bowl Canada кубогы» турнирімен ауыстырылды, ал «Командалық үштік» төрт адамнан тұратын гандикап форматтағы «Клуб 55+ кубогы» турниріне жаңартылды. Bowl Canada AMF әлем чемпионатының канадалық іріктеуін және CBC-нің «Чемпионат бес пин боулингі» және TSN-нің «Pins Game» сияқты әртүрлі бес пин телешоуларын өткізеді. 2006 жылы CBC және TSN сериялары біріктіріліп, «Канада боулинг чемпионаты» турнирі құрылды. 2009 жылдан бастап TSN «Канада боулинг чемпионаты» трансляциясын тоқтатты. Канаданың бас боулгерлер қауымдастығы: MBAC – спорттың техникалық бөлімі ретінде қызмет ететін бірегей ұйым және жалпы есеп (турнирлік бөлім) және орташа есептен жоғары (оқыту бөлімі) бөлімдерімен бір ұлттық чемпионат ұсынады. Бұл ұйымның үшінші бөлімі – 55 жастан асқандар бөлімі. Әдетте, оқыту және ағалар бөліміндегі боулингшілердің орташа есебі орташадан төмен болады. Оқыту бөліміндегі боулингшілер YBC-де жаттықтырушы ретінде жұмыс істеуі керек. «Мастер боуллерлер» қатаң киім талаптарын сақтайды, оның ішінде провинциялық түстерде стандартты футболка кию және боулингшінің аты артына тігілуі керек. Батыс Канада боулинг туры кеңейіп, қазір бес ірі ақшалай турнир бар. «Күзгі ашық» Калгариде, Альберта штатында, Paradise Lanes боулинг орталығында өтеді. TPC at Sherwood – Sherwood Park, Альберта штатындағы Sherwood Bowl боулинг орталығында. 2022 жылы WCBT-ге қосылған Манитоба ашық турнирі Винипегтегі St. James Lanes боулинг орталығында өткізіледі. Regina Classic Реджинадағы Саскачеван штатындағы Golden Mile Bowling Center боулинг орталығында өтеді. Heritage Traditional Альберта штатының Ред-Дир қаласындағы Heritage Lanes боулинг орталығында өтеді. Маусым қазір тамыз айында WCBTour чемпионатымен аяқталады, онда маусымға мүшелік алған үздік 12 ойыншы фильмге түсірілген турнирде тур чемпионын анықтау үшін жарысады. Ұлттық чемпионатқа іріктеу үшін әдетте үш іріктеу кезеңі қажет. Лига, үй немесе орталық кезеңі: көптеген провинциялар үшін бұл әдетте C5PBA ашық немесе C5PBA жастар шақыруы үшін талап етілмейді. Аймақтық кезең: әр аймақтағы орталықтардың саны әр түрлі, бірақ аймақтар географиялық принцип бойынша құрылған. Кейбір провинциялар мен турнирлерде аймақтық кезеңді айналып өтуге болады. Облыстық чемпионаттар: аймақтық кезеңнің жеңімпаздары облыстық финалға жолдама алады. Көптеген турнирлерде Онтарио екі облыстық финал өткізеді – солтүстік облыстық (Солтүстік Онтарио) және оңтүстік облыстық (Онтарио). Әр провинция сондай-ақ облыстық финалмен аяқталатын бірқатар турнирлер ұсынады. Турнирлер, форматтары және жүлделер провинцияларға байланысты әр түрлі болады. Бұл турнирлер провинциялық боулинг иелері қауымдастығы, жергілікті және провинциялық бес пин қауымдастықтары және жеке боулинг орталықтары арқылы өткізіледі.

There are four groups overseeing the major tournaments in five pin bowling. Canadian Five Pin Bowler's Association (C5PBA): The C5PBA is the body that governs the rules and regulations of the game. The C5PBA operates three major national tournaments. The showcase tournament is the "Open", a scratch tournament that involves both teams and singles. The national finals of the Open span three to four days and culminate with a stepladder format to determine national champions in men's singles, women's singles, men's teams, women's teams, and mixed teams. There is a second tournament known as The Youth Challenge, which is shorter than the Open in length, but involves a similar format to the Open, this tournament is for youth bowlers between the ages of 12 and 19. The Inter Provincial, which replaced the High Low Doubles, became a national event in 2008 and is a pins over average (POA) team format. Bowl Canada: Bowl Canada is the body that represents the bowling centre owners. The organization previously operated under Bowling Proprietors Association of Canada (BPAC). Bowl Canada oversees Youth Bowling Canada (YBC) and Club 55+ (formerly the Golden Age Bowler's Club). Both organizations feature national championships. The YBC national championship is known as the "Four Steps to Stardom" while the Club 55+ national championship is known as the "Team Triples". Bowl Canada also runs the National Classified Championships, a scratch tournament where bowlers are qualify through their bowling centre within average categories. In 2016, the National Classified was replaced with a handicap format tournament known as the Bowl Canada Cup while the Team Triples was updated to a four person handicap format team known as the "Club 55+ Cup". Bowl Canada runs the Canadian qualifying for the AMF World Cup and the various five pin TV shows such as CBC's Championship Five Pin Bowling and the TSN Pins Game. In 2006, the CBC series and the TSN series were consolidated into one tournament, the Canadian Bowling Championships. As of 2009, TSN dropped the Canadian Bowling Championships from its televised schedule. The Master Bowlers Association of Canada: The MBAC is a unique organization that serves as the technical branch of the sport and provides a single national championship with both total pinfall (Tournament division) and pins over average (Teaching Division) divisions. A third branch of this organization involves the Seniors Division (over 55yrs). Typically the Teaching and Senior Division bowlers hold mid to lower range bowling averages. Bowlers in the Teaching Division are required to serve as coaches in YBC. The Master Bowlers operate under a strict dress code including a standard shirt in the provincial colours with the bowler's name embroidered on the back. The Western Canadian Bowling Tour has grown in size and now has five major cash tournaments. The 'Autumn Open is held in Calgary, Alberta at Paradise Lanes. The TPC at Sherwood is at Sherwood Bowl in Sherwood Park, Alberta. Joining the WCBT in 2022 was the Manitoba Open, which is played at St. James Lanes in Winnipeg. The Regina Classic is played at the Golden Mile Bowling Center in Regina, Saskatchewan. The Heritage Traditional is played in Red Deer, Alberta at Heritage Lanes. The season is now capped off by the WCBTour Championship in August, where the Top 12 players with membership for the season go and compete in a filmed tournament to determine the Tour Champion. Qualifying for a national championship usually requires three qualifying rounds. League, House or Centre round: for most provinces, this is usually not required for the C5PBA Open or C5PBA Youth Challenge. Zone round: the number of centres in each zone varies, but the zones are set up geographically. In some provinces and tournaments, the zone round may be bypassed. Provincial championships: the winners of the zone round qualify for the provincial finals. For most tournaments, Ontario runs two provincial finals—a north provincial (Northern Ontario) and a south provincial (Ontario). Each province also offers a number of tournaments that conclude with the provincial finals. The tournaments, formats and prize offerings vary by province. These tournaments are operated through the Provincial Bowling Proprietors Association, local and provincial five pin associations, and individual bowling centres.

Фактілер мен сандар

Бастапқыда бес түтікшелі боулингте пайдаланылатын түтікшелер пластикпен қапталған шағаннан жасалған. Бүгінгі түтікшелер қатты пластиктен жасалады және көбінесе қара жарықпен жарқырау үшін ультракөк сәуле (UV) мүмкіндігіне ие. Түтікшеге доп тигенде "щылқ" деген дыбыс естіледі. Пластиктен жасалған түтікшенің негізін түтікшенің қалған бөлігінен ажыратуға болады. Пластиктен жасалған түтікшелердегі мойын жолақтары – пайдалану барысында тозып, ауыстырылатын қызыл пластик лента. 2011 жылы C5PBA жаңа түтікше негізін бекітті. Жаңа негіз түтікшенің биіктігін 1/8 дюймге арттырады, түтікшенің салмақ орталығын көтереді және еденмен жанасу ауданын азайтады. Бұл жаңа негіз қара түсті болғандықтан, жаңа негізді түтікшелер еденнің үстінде илеріп тұрғандай көрінеді. 1990 жылы Канадалық бес түтікшелі боулинг қауымдастығы жеке боулинг шарларын пайдалануға рұқсат берді. Одан бұрын тек боулинг орталығымен қамтамасыз етілген боулинг шарларын ғана пайдалануға болады. Көптеген бес түтікшелі турнирлерде көбінесе "орташадан жоғары түтікше" есебі қолданылады, яғни ойын нәтижесі мен боулердің белгіленген орташа көрсеткіші арасындағы айырмашылық. Бұл көрсеткіш тасымалданған ойындар санына қарай жинақталады. Бұл көрсеткіш теріс болуы мүмкін. Көптеген танымал автоматты есептеу жүйелері бес түтікшелі нұсқаларына ие. Нысандық камералар екі типті түтікше орнату құрылғыларында да қолданылуы мүмкін. Көптеген жүйелерде камераны он түтікшелі боулингтегідей жолақтар арасына орнатады; алайда ProScore жүйесі еркін құлау кезінде орнатылғанда, түтікше тақтасының үстіне орнатылған бес электрондық сенсор арқылы есептейді. Айналмалы түтікшелерге ие боулинг орталықтары әдетте өз айналмалы жолақтары бес түтікшелі немесе он түтікшелі боулингті қалай қолдайтынының нақты уақытын белгілейді. Айналмалы машиналар он түтікшелі режимде он түтікшелі боулинг орнына дақылды боулингті қолдауы мүмкін. String pinsetters USBC-нің он түтікшелі боулингке санкциясын алмаған, өйткені "stringsetter" "қате орынға" түскен түтікшемен күресе алмайды. Кейбір бес түтікшелі орталықтар жолдарды қорғау құрылғыларын орнатқан. Бұл құрылғы – жолдың үстінен шамамен 15 см (6 дюйм) биіктікте тік орнатылған плексигластан жасалған парақ және жолдағы нысаналық жебелерден сәл ары қарай орналасқан. Осының салдарынан бұл алаңға тек әскери қызметкерлер мен базаға келген қонақтар ғана кіре алады. Бес түтікшелі боулинг Канада Поштасы 2009 жылдың 10 тамызында шығарған «Канадалық өнертабыстар: спорт» сериясының төрт спортының бірі болды. 2007 жылы бес түтікшелі боулинг CBC мини-сериалы «Ең ұлы канадалық өнертабыс» кезінде 4-орынды иеленді.

At first, bowling pins used in five pin were made of plastic coated maple. Today's pins are made of a hard plastic and often feature UV glow capability for black light glow bowling operations. The pin makes a "clack" sound when hit by the ball. The base of the plastic pin can be separated from the rest of the pin. The neck stripes on plastic pins are actually a red plastic tape that wears off with use and can be replaced. In 2011, the C5PBA approved a new pin base. The new base adds 1/8 inch of height to the pin, raises the pin's center of gravity, and lowers the contact area with the lane. This new base has a dark color, so pins with the new base may appear to the bowler as floating above the lane. In 1990, the Canadian 5 Pin Bowlers Association sanctioned the use of personalized bowling balls. Before then, only bowling balls supplied by the bowling centre were allowed to be used. Many five pin tournaments scored by handicap usually use a scoring basis of "pins over average", which is the difference between the outcome of a game and the bowler's established average. It accumulates over the number of games bowled. This statistic can be negative. Several popular automatic scoring systems have five pin versions. On most string type pinsetters, automatic scoring equipment is connected directly to the pinsetter circuitry. Scoring cameras can be used on both types of pinsetting installations. Most systems mount the camera mounted between lanes as in tenpin; however the ProScore system—when installed on free fall—reads scores using a set of five electronic eyes mounted above the pindeck. Bowling centres with convertible pinsetters usually will set specific hours as to when their convertible lanes will support five pin or ten pin. Convertible machines may support duckpin bowling instead of ten pin when in ten pin mode. String pinsetters are not sanctioned by the USBC for ten pin play, partially because a "stringsetter" cannot handle an "off spot" pin situation. Some five pin centres have installed lane protection devices. The device is a sheet of plexiglas mounted vertically about six inches (15 cm) above the lane and is located just past the target arrows on the lane. As a result, this alley is only accessible to military personnel and visitors to the base. Five pin bowling was one of four sports featured on the Canadian Inventions: Sports series issued by Canada Post stamps on August 10, 2009. In 2007, five pin bowling was ranked #4 during the CBC miniseries The Greatest Canadian Invention.