Кіріспе

Мартин Дж. Уитман (30 қыркүйек 1924 – 16 сәуір 2018) – американдық инвестициялық кеңесші және АҚШ-тағы Жалпы қабылданған есептік принциптердің (GAAP) соңғы өзгерістеріне қатысты бағытты қатаң сынаған адам. Ол Third Avenue Management компаниясын құрған және бас инвестициялық директордың ортақ иесі, сондай-ақ Third Avenue Value Fund портфелінің менеджері болды.

Ерте өмір және білім

Уитман Нью-Йорк штатының Бронкс қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитында АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Ол ең әуелі, мемлекеттік несие берудің және мұқият жасалған салық заңдарының маңыздылығын айтты. Сонымен қатар, Уитман (Хайекке қарсы) «еркін нарық жағдайы, егер бәсекелестіктен тыс күштердің әсерінен тыс қалатын бақылаушы тұлғалар болса, сәтсіздікке ұшырау мүмкіндігі жоғары» деп мәлімдеді. Уитманның айтуынша, мұндай тәртіптің болмауы мыналарға әкеледі: «1. Жоғары басшылықтың өте жоғары жалақысы 2. Кредиттік құралдар бойынша төлемдерді орындау мүмкіншілігі төмен нашар қаржыланған кәсіпорындар 3. Спекулятивтік көпіршіктер 4. Өнеркәсіптегі бәсекелестіктің монополиялар мен олигополияларға ұласу бейімі 5. Сыбайлас жемқорлық». Ол АҚШ экономикасынан осы мәселелердің жаңа мысалдарын келтірді, оны кейбір жағынан жеткіліксіз реттелген деп санайды.

Ол корпорация мен оның инвесторлары мен кредиторлары арасындағы көрінетін «еркін» қарым-қатынастың іс жүзінде «ерікті сауда» мен «мәжбүрлеудің» қосындысы екенін есептейді. Мысалы, «әрбір адам сатып алу, сату немесе сақтау туралы өз шешімін қабылдайтын ерікті әрекеттер» бар, бірақ ол «әрбір жеке бағалы қағаз иесінің, егер басқа бағалы қағаз иелерінің қажетті көпшілігі дауыс берсе, бірге жүруге мәжбүр болатын мәжбүрлеу әрекеттері» деп атаған жағдайлар да бар. Соңғыларының мысалдарына уәкілдік дауыс беру, көптеген бірігу және сатып алу операциялары, белгілі бір ақшалай ұсыныстар және банкроттық жағдайында қайта ұйымдастыру немесе тарату кіреді. Уитман сондай-ақ «Корпоративтік Америка көптеген әрекеттер мәжбүрлеу болып қала бермейінше жұмыс істемейді» деді. «Басқа нәрселер тең болса, профессор Фридманмен келісемін, экономикалық әрекеттерді мәжбүрлеу арқылы емес, еркін нарыққа сүйене отырып, ерікті сауда арқылы жүргізу әлдеқайда жақсы. Бірақ Корпоративтік Америка көптеген әрекеттер мәжбүрлеу болып қала бермейінше жұмыс істемейді».

Зейнеткерлік

2012 жылдың ақпан айында Уитман 3,2 миллиард долларлық «Үшінші авеню құндылық қорының» активті басқарудан қанағаттандырылып, зейнетке шығатынын хабарлады. Ол 2012 жылдың 1 наурызында жауапкершілікті ұзақ жылдар бойы бірге жұмыс істеген әрі шәкірті Иан Лапиге береді.

Қайырымдылық

2003 жылы Уитман Сиракуз университетіне 23 миллион доллар сыйға берді, осыған байланысты университет өзінің Менеджмент мектебін Мартин Дж. Уитман атындағы Менеджмент мектебі деп атады. Ол сонымен қатар Йель университетінің Менеджмент мектебінде қонақ оқытушы болып жұмыс істеді.

Жеке өмір

Уитманның әйелі Лоис Уитман - заңгер және әлеуметтік жұмыскер. Оның алты немересі бар. Ол 2018 жылдың 16 сәуірінде Нью-Йорк қаласында 93 жасында қайтыс болды. Оның қызы – Тони сыйлығының иегері, продюсер Барбара Уитман, ал ұлы – Йель заң мектебінің профессоры Джеймс Уитман.

Шығармалары

Уитман, Мартин Дж. (1999 ж.) Құндылыққа инвестиция салу: теңгерімді көзқарас. Нью-Йорк: John Wiley & Sons. Уитман, Мартин Дж. және Шубик, Мартин (2005). Агрессивті консервативті инвестор (2-ші басылым). Хобокен, Нью-Джерси: John Wiley & Sons. Уитман, Мартин Дж. және Диз, Фернандо (2009). Қиын жағдайда инвестициялау: принциптер және техникалар. Хобокен, Нью-Джерси: John Wiley & Sons. Уитман, Мартин Дж. және Диз, Фернандо (2013). Қазіргі заманғы қауіпсіздік талдауы: Уолл-стрит негіздерін түсіну. John Wiley & Sons.