Кіріспе
Токиодағы жекеменшік католиктік университет, Жапония. София университеті (жапонша: 上智大学, Jōchi Daigaku; латынша: Universitas Sedis Sapientiae) – Жапонияның Токио қаласында орналасқан жекеменшік зерттеу университеті. 1913 жылы иезуиттер құрған, 1928 жылы университет мәртебесіне ие болды және Жапониядағы алғашқы католик университеті атанды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, университетте 12 080 бакалавр және 1 357 магистрант студент оқиды. Университетте 9 бакалавриат факультеті мен 10 магистратура бар, жалпы студент саны 13 900-ден астам. София университеті Азиядағы үздік католик университеті ретінде танылады. София университеті – 77 елден келген халықаралық студенттермен және 81 елдегі 400 университетпен өзара алмасу келісімдеріне қол қойған, жоғары деңгейде жаһанданған университет. Университет Жапонияның және шетелдің түкпір-түкпірінен көптеген студенттерді тартады. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, шетелдік студенттер студенттердің шамамен 9% құрайды. София университетінің түлектері «софиандар» деп аталады, олардың арасында Жапонияның 79-шы премьер-министрі Морихиро Хосокава, Жапония Ұлттық диетасында өкілдік ететін бірнеше саясаткер, Карлос Холмс Трухильо, Мухриз Махатхир, Ли Линси сияқты бірнеше шетелдік мемлекет қайраткерлері, Хасан Джамиль секілді көптеген белгілі бизнесмендер, сондай-ақ жапон кино және музыка индустриясының актерлері мен музыканттары бар.
Sophia University, (Japanese: 上智大学, Jōchi Daigaku; Latin: Universitas Sedis Sapientiae) is a private research university in Tokyo, Japan. Founded in 1913 by the Jesuits, it was granted university status in 1928, becoming the first Catholic university in Japan. As of 2023, the University has 12,080 undergraduate students and 1,357 postgraduate students. The university has 9 undergraduate faculties and 10 graduate schools, with over 13,900 students in total. Sophia University has consistently ranked as the top Catholic university in Asia. Sophia University is a highly globalised university with international students from 77 countries and exchange agreements with 400 universities in 81 countries. The university attracts many students from across Japan and abroad. As of 2022, foreign students constituted approximately 9% of the student body. Sophia's alumni are commonly referred to as "Sophians", among whom include the 79th Prime Minister of Japan, Morihiro Hosokawa, several politicians represented in the Japanese National Diet, several foreign statesmen including, Carlos Holmes Trujillo, Mukhriz Mahathir, Li Linsi, many prominent business figures, including Hassan Jameel, and a number of actors and musicians in the Japanese film and music industries.
Университет атауының шығу тегі
Университет атауы үш құрылтайшының екеуі – Джеймс Роклиф, СД және Фр. Герман Хоффман, СД арасындағы хат алмасуына байланысты туындаған. Жапон тіліндегі 上智 ("жоғары даналық" немесе "жоғары білім", Джочи) термині латынша sapientia сөзімен мағыналас, ол "даналық" дегенді білдіреді. Католик шіркеуі дәстүрінде sapientia термині Киелі Марияның "Даналық Тақтысы" деп аталатын құрметті атауларының біріне сілтеме жасайды. 1924 жылдың сәуір айында университетте грек тілін оқытуды бастаған Джозеф Эйленбош, жапонша jōchi термині грекше σοφία (софия) терминімен тең деп ойлады. Содан кейін студенттер мектепке София университеті деген ат беруді ұсынды. Ол кезде университет президенті қызметін атқарып тұрған Фр. Хоффманн, СД бастапқыда бұл ұсынысқа қарсы болды. Бірақ ол көп ұзамай идеяны қабылдап, мақұлдау үшін ұсынысты Римге жіберді. 1938 жылы тұңғыш рет жарық көрген, ағылшын тіліндегі, сарапшылармен зерделенген Monumenta Nipponica академиялық журналы өзін София университеті басып шығаратынын мәлімдеді. Осылайша, София университетінің атауы Жапонияда және шетелде нығайып орнады.
Ертедегі тарихы
София университетінің бастауы 1549 жылы Иса қоғамының көрнекті мүшесі және негізін қалаушыларының бірі Франциск Ксавьердің христиан дінін тарату үшін Жапонияға келген кезге дейін барып жетеді. Өзінің иезуит әріптестеріне жазған хаттарында ол Жапонияда университет құруға үміттенгенін білдірген. Жапон тарихындағы «Киришитан» деп аталатын кезеңде, Католик шіркеуі Жапонияда «Коллегио» және «Семинария» деп аталатын білім беру мекемелерін құруға және басқаруға жауапты болды. Бұл мекемелер Шығыс пен Батыс арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етті. Алайда, университеттің құрылысы Франциск Ксавьердің Жапонияға келгенінен кейін 400 жылдан астам уақыт өткен соң ғана басталды. 1903 жылы үш иезуит дін қызметкері шіркеудің миссионерлік жұмысын жалғастыру және София университетін құруға көмектесу үшін Еуропадан Жапонияға келді. Негізін қалаушылардың бірі, Германиядан Үндістан арқылы Жапонияға келген Фр. Джозеф Дальман, елдегі католиктердің өтініштерін тыңдады. Католиктер Жапониядағы шіркеудің миссионерлік қызметінің мәдени және рухани базасы ретінде қызмет ететін католик университетін құруды қалағандарын жеткізді. Дальман бұл өтініштерді қабыл алып, Римнің сол кездегі епископы, Рим Папасы Пий X-қа, Римдегі Киелі Таққа ұсыныс жолдады. 1905 жылы Дальманға Папамен жеке кездесуге рұқсат берілді, ол Жапонияда католик университетін құру және басқаруды Иса қоғамына тапсыруға уәде берді. Дальманның Пиймен болған кездесуі туралы латынша естеліктерінде ол былай деді: «Habebitis collegium in Japonica, magnam universitatem» (ағылшын тілінде: «Сіздер Жапонияда үлкен университет болатын колледжге ие боласыз»). Сол жылы, сол кездегі Портленд, Мэн штатының епископы Уильям Х. О’Коннелл, Папаның бұйрығымен Жапониядағы Император Мэйдзиге Ватиканның арнайы елшісі болып тағайындалды. О’Коннеллге Жапониядағы жағдайды зерттеу міндеті де жүктелді. Император Мэйдзиге аудиенция берген кезде ол Жапония Білім министрлігінің білім беру саясатының бағыттарын анықтады және Жапонияда католик университетін құру мүмкіндігі туралы Киелі Тақтың шенеуніктеріне баяндады. 1906 жылдың қыркүйегінде Римде өткен Иса қоғамының 25-ші жалпы конгрегациясында Пий X иезуиттерге Жапонияда католик университетін құру туралы ресми жазбаша мәлімдеме жасады. Осылайша, Конгрегация делегаттары Папаның бұйрығын бірауыздан қолдады және Шығыста университет дайындау үшін алғашқы нақты қадамдар жасалды.
Негізін қалау
София университеті 1913 жылы иезуиттермен құрылды. Ол неміс әдебиеті, философия және коммерция факультеттерімен ашылды, алғашқы ресми президенті – оның негізін қалаушы Фр. Герман Хоффман, SJ (1864–1937) болды. 1932 жылы София университетінің студенттерінің шағын тобы жапондық әскери атташе қатысқан Ясукуни ғибадатханасында соғыс қаза тапқандарға сәлем беруден бас тартты, бұл олардың діни сенімдеріне қайшы келеді деп мәлімдеді. Осы оқиғаның нәтижесінде әскери атташе Софиядан шақырылып алынды, бұл Жапон империясы үкіметінің алдында университет беделіне нұқсан келтірді. Токио архиепископы қақтығысқа араласып, католик студенттеріне соғыста қаза тапқандарға салют айюға рұқсат берді, содан кейін көптеген София студенттері, сондай-ақ Герман Хоффманның өзі Ясукунидегі рәсімдерге қатысты. 1936 жылы Халықтарды евангелизациялау жөніндегі Конгрегация Pluries Instanterque құжатын жариялады, ол католиктерді патриоттық ниетпен Шинто ғибадатханаларына баруға шақырып, ал Ватикан 1951 жылы соғыстан кейін бұл құжатты қайта жариялады. Герман Гюверс 1937 жылдан 1941 жылға дейін университеттің екінші президенті қызметін атқарды.
Соғыстан кейінгі өсім
София университеті академиялық факультеттер, оқытушылар мен студенттер санын арттыра отырып, халықаралық байланыстарын кеңейтумен қатар, алмасу бағдарламасын құру арқылы дами берді. Оның көптеген студенттері 1935 жылдан бастап АҚШ-тағы Джорджтаун университетінде оқыды. София университетінің кіші колледжі 1973 жылы ашылды, ал София қоғамдық колледжі 1976 жылы құрылды.
ХХІ ғасыр
2006 жылы Либералды өнер факультеті құрылғаннан бастап, София университетінде қазіргі таңда 8 факультет бойынша 27 кафедра бар. Университеттің қазіргі президенті – Ёшиаки Терумичи. Тошиаки Косо директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарады. 2008 жылдан бастап Шығыс Азиядағы төрт иезуит университетінің студенттері үшін «Жаһандық көшбасшылық» бағдарламасы іске қосылды: Филиппиннің Ateneo de Manila University, Тайваньның Fu Jen Catholic University, Оңтүстік Кореяның Sogang University және Жапонияның Sophia University. 2016 жылы университет Жапониядағы төрт иезуиттік мектепке бірлесіп жұмыс жасауға шақырды, олар София колледж корпорациясына қосылып, семинарлар және басқа да көмектер арқылы иезуиттік құндылықтарды өз оқытушыларына жеткізуге көмектесті. Бұл мектептер – София Фукуока, Эико Гакуэн, Хиросима Гакуин және Рокко мектебі. 2019 жылы Папа Франциск 2019 жылғы пасторальдық сапары аясында София университетіне келді. Бұл 38 жылдың ішінде папаның София университетіне алғашқы сапары болды.
Кампустар
София университетінің негізгі кампусы Токио қаласының орталығында орналасқан, шамамен 25 ірі, заманауи ғимараттан тұрады. Софияның 10 мың бакалавр студентінің көп бөлігі өз уақытының басым бөлігін осында өткізеді. Гуманитарлық, құқық, шетел тілдері, экономика, либералдық өнер және ғылым мен технология факультеттері, сондай-ақ негізгі кітапхана, асхана, спорт залы, шіркеу, кітап дүкені мен кеңселер мұнда орналасқан. 2006 жылдың сәуір айында кішігірім Итигая кампусында орналасқан Салыстырмалы мәдениет факультеті негізгі Йоцуя кампусына көшіріліп, Либералдық өнер факультеті болып қайта аталды. Софияның шетелдік алмасу бағдарламасының студенттерінің көбі және халықаралық студенттердің көпшілігі осы Либералдық өнер факультетінде оқиды. Халықаралық білім беру алмасу жөніндегі кеңестің Токиодағы кеңсесі, халықаралық студенттердің шамамен жартысын қадағалайтын студенттер алмасу ұйымы да негізгі Йоцуя кампусында орналасқан. Шакуджи (Токио) кампусында теология факультеті орналасқан. Канагава префектурасындағы Хадано кампусында София кіші колледжі, сондай-ақ бірнеше семинар залдары мен спорт кешендері бар.
Академиктер
Университетте тоғыз бакалавриат факультеті 29 кафедраны және 10 аспирантура 25 бағдарламаны қамтиды. 2017 жылғы мәліметтер бойынша 14 021 студенті бар университет Жапониядан және басқа елдерден келген студенттерге Жапонияда оқуға академиялық мүмкіндіктер ұсынады. София университеті Либералды өнер факультеті (FLA) сияқты ағылшын тілінде оқытылатын академиялық бағдарламалардың кең ауқымын ұсынады. Ғылым және технология факультеті (FST) екі бағдарлама арқылы, сондай-ақ Материалдар және өмір ғылымдары кафедрасы ұсынатын "Жасыл ғылым" бағдарламасы және Инженерлік және қолданбалы ғылымдар кафедрасы ұсынатын "Жасыл инженерлік" бағдарламасы арқылы да ағылшын тілінде білім беру бағдарламаларын ұсынады.
Ағылшын тілінде оқытылатын академиялық бағдарламалар
Жапон тілінде толығымен оқытылатын көптеген оқу курстарынан өзге, Софияда ағылшын тілінде оқытылатын түрлі академиялық бағдарламалар мен курстар да бар. Олардың ішінде Либералды өнер факультеті (FLA), Ғылым және технология факультетінің (FST) "Жасыл ғылым және инженерия" бағыттары, сондай-ақ "Тұрақты болашаққа арналған София бағдарламасы" (SPSF) бар.
Университеттердегі академиялық зерттеулер
София университеті – Токио қаласының Чиода ауданында орналасқан, 9 бакалавриат факультеті мен 10 магистратурасы бар кешенді зерттеу университеті. Жапониядағы жоғары білім беру мекемелерінің алдында тұрған университет, ғаламдану мен академиялық зерттеулерге бағытталған, берік халықаралық ғылыми желі құрып, шетелден келген зерттеушілер мен студенттерді Жапонияға оқуға шақырады. Зерттеу институты ретінде университет 2005 жылдың сәуір айында салааралық және ұйымдық зерттеу қызметін дамыту және жеңілдету мақсатында «София» зерттеу ұйымын (SRO) құрды. SRO құрамында екі зерттеу бөлімі бар: Зерттеу институттары бөлімі және Жобалық зерттеу бөлімі. Университеттің серіктес зерттеу ұйымдары да бар. Сонымен қатар, Софияның зерттеуді қолдау және дамыту орталығы жалпы зерттеу қызметтеріне қосымша көмек көрсетеді және өнеркәсіп, мемлекет және академиялық орта арасындағы үш тарапты ынтымақтастыққа басымдық береді. 2005 жылы құрылған Интеллектуалдық меншік құқығы комитеті үш тараптың өзара тиімді ынтымақтастығын қамтамасыз етеді және София университетімен байланысты зерттеушілердің өнертабыстары мен интеллектуалдық меншігін сараптайды. Академиялық зерттеулер мен оқу процесіне көмектесу үшін Софияда қазіргі таңдағыда 3 кітапхана және қосымша кітапхана бар, олардың қорында 1,15 миллионнан астам кітап және 12 570 журнал атауы бар.
Академиялық рейтингтер
Төменде София университетіне қатысты бірнеше рейтингілер келтірілген.
Жапон университеттерінің рейтингтері
Таймс жоғары білімнің 2021 жылғы Жапония университеттері рейтингісі бойынша София университеті елде 18-орында саналады. София – елдегі төртінші ірі гуманитарлық университет.
Әлемдік/өңірлік университеттер рейтингісі
2023 жылғы QS World University Rankings бойынша София университеті 801–1000 аралығында саналады. 2021 жылғы QS рейтингінде София Азияда 181-ші, ал Жапонияда 28-ші орынды иеленді. Оның 2021 жылғы Times Higher Education Impact Ranking көрсеткіші, университеттерді Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты Даму Мақсаттары (БҰҰ ТДМ) бойынша бағалайтын жүйеде, 601–800 аралығында болды.
Бүкіл студенттердің рейтингісі
София университетінің түлектері жапондық индустрияда жақсы жұмысқа орналасу мүмкіндігіне ие. Weekly Economist журналының 2010 жылғы рейтингісі мен 2006 жылғы 16 қазанда жарық көрген PRESIDENT мақаласына сәйкес, София университетінің түлектерінің жұмысқа орналасу деңгейі 400 ірі компанияның арасында сегізінші орында, ал түлектердің орташа жалақысы Жапония бойынша алтыншы орында.
Халықтық танымалдылық және таңдау
Софияға түсу өте қатаң іріктеуден өтеді және бәсекелестік жоғары. Сондықтан ол Кио университеті мен Васеда университетімен қатар, ең беделді жеке университеттердің бірі саналады. Қабылдау көрсеткіші әдетте 5% құрайды. 730 жеке университет арасында кіру емтиханының қиындығы Васеда мен Киоға тең, ең жоғары деңгейде болып бағаланады.