Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көше жарығының тарихы
History of street lights
Америка Құрама Штаттарындағы көше жарығының тарихы Американың қалалануымен тығыз байланысты. Жасанды жарықтандыру түнгі уақытта коммерциялық қызметті жандандырып, елдің экономикалық дамуына, соның ішінде көлік саласындағы маңызды жаңалықтарға, әсіресе автомобильдердің пайдалану артуына әсер етті. LED жарықтандыруы жаңа "алтын стандарт" болып қалыптасқанға дейінгі екі жарым ғасыр бойы Америка қалалары мен кенттері көше жарықтандыру үшін мұнай, көмір газы, көміртек доғасы, шамдық және жоғары қарқынды газ разрядты лампаларды пайдаланды.
The history of street lighting in the United States is closely linked to the urbanization of America. Artificial illumination has stimulated commercial activity at night, and has been tied to the country's economic development, including major innovations in transportation, particularly the growth in automobile use. In the two and a half centuries before LED lighting emerged as the new "gold standard", cities and towns across America relied on oil, coal gas, carbon arc, incandescent, and high intensity gas discharge lamps for street lighting.
Аркалық шамдар
АҚШ-та сыртқы электр жарығын алғаш рет 1879 жылғы 29 сәуірде Огайо штатының Кливленд қаласында көрсетті. Ызылдасқыш шамдардың (динамо-аркалы жарық) жасалуымен айналысқан Чарльз Ф. Бруш, бір шамның 4000 шамға тең жарық беруін қамтамасыз етті. 1917 жылға қарай АҚШ-та көше жарығына қолданылатын қыздырғыш шамдардың саны 1 389 000-ға жетті, ал доға шамдарының саны төмендеді. 1950 жылдан кейін АҚШ-та сынап буы шамдары кеңінен қолданыла бастады, бұл негізінен олардың экономикалық тиімділігімен байланысты болды. Шам өндірушілер натрий буы шамдарын "қылмысқа қарсы күреске" арналған шамдар ретінде насихаттауды бастады, бірақ бұл маркетингтік стратегия Ньюарк және Нью-Орлеан сияқты қалалардың натрий буы шамдарынан бас тартуына байланысты кері нәтиже берді, себебі олар қылмыстың жоғары деңгейіне ұшыраған аудандарды жария түрде жамалдағысы келмеді. Бұл шамдар "қатаң металл көк" түсіне ие болды. ОПЕК мұнай эмбаргосы кезінде қала әкімі Ричард Дэйли Чикагоны "барлық тұрғын көшелерінде натрий буы шамдары бар алғашқы ірі АҚШ қаласы" ету жоспарын жариялады, осылайша 85 000 сынап буы шамдарын алмастырды. Газеттің сәулет сыншысы "натрий буы жарығының ереуілді, қауіпті сипаты" туралы алаңдаушылық білдірді.
The first public demonstration of outdoor electrical lighting in the US was in Cleveland, Ohio, on April 29, 1879. Inventor Charles F. Brush had been perfecting the dynamo arc light, which could produce a glow equivalent to 4,000 candles in a single lamp. By 1917, the number of incandescent filament lamps used in street lighting had reached 1,389,000 across the United States, while the number of arc lamps had started to decline. Mercury vapor streetlights started to be used more widely in the United States after 1950, mainly due to their cost efficiency. Lamp manufacturers started to promote sodium vapor lamps for "crime fighting", a marketing strategy that backfired when cities such as Newark and New Orleans rejected sodium vapor, to avoid publicly stigmatizing high crime neighborhoods. brighter than mercury vapor light, which has been described as a "harsh metallic blue" in hue. During the OPEC oil embargo, Mayor Richard J. Daley announced a plan to make Chicago "the first large U. S. city to have sodium vapor lamps on all residential streets", replacing 85,000 mercury vapor streetlights. the newspaper's own architecture critic worried about the "eerie, ominous quality of sodium vapor illumination".
Жарық шығаратын диодтар
Соңғы жылдары көше жарығының энергия тиімділігін арттыру үшін жарықдиодтарды (LED) жоғары қысымды сынап (HPM), металл-галоидты (MH) және жоғары қысымды натрий (HPS) шамдарын алмастыруға күш салынып келеді. LED шамдар сонымен қатар ақ түсті жарық береді және оларды орталықтан басқарылатын жүйенің құрамына орнатуға болады, сондай-ақ түнгі жарықтандыру және күңгірттеу сияқты қосымша энергия үнемдеу мүмкіндіктері бар. LED жарық қондырғыларын орнатуға бастапқы шығын көп болғанымен, LED көше жарығына көшкен муниципалитеттер электр энергиясы мен техникалық қызмет көрсетуге кететін шығындарды азайту арқылы инвестицияларын қайтарып алуды күтеді. Көптеген қалалар дәстүрлі шам бағаналарына қайта оралғанша бір-екі мұнара ғана орнатқан. Бірақ Лос-Анджелес қаласы 36 мұнара орнатты, олардың 15-і 150 фут (шамамен 45 метр) биіктікте болды және әрқайсысы үш 3000 канделалы доғалық шаммен жабдықталған. 1894 жылы Остин қаласы Детройттен 31 ай шам мұнарасын сатып алды. Индукциялық шамдар 100 000 сағатқа дейін қызмет етеді деп күтілді, бұл олардың 30-40 пайызға аз электр энергиясын тұтынуына және жылына шамамен 1 миллион доллар үнемдеуге мүмкіндік береді. Жақын орналасқан Паломар обсерваториясының астрономдары HPS шамдарын жоғары түстілік температурасы бар шамдармен алмастыруға қарсы болды, себебі бұл жарық ластануын күшейтеді және олардың зерттеулеріне кедергі келтіреді.
In recent years, efforts to make street lighting more energy efficient have focused on using light emitting diodes (LEDs) to replace high pressure mercury (HPM), metal halide (MH), and high pressure sodium (HPS) luminaires. LEDs also produce a whiter light, and can be installed as part of a centrally managed system with further energy saving controls, such as part night lighting and dimming. Although the up front costs of installing LED fixtures is significant, municipalities switching to LED street lighting generally expect to recoup their investment through reductions in ongoing electricity and maintenance costs. Most of these cities erected only one or two towers, before falling back on traditional lamppost lighting. One exception was Los Angeles, which erected 36 towers, fifteen of which were 150 feet tall and equipped with three 3,000 candlepower arc lamps each. The city of Austin purchased 31 of Detroit's used moonlight towers in 1894. The induction lamps were expected to last 100,000 hours before requiring maintenance and consume 30 to 40 percent less electricity, thereby saving an estimated $1 million annually. Astronomers from the nearby Palomar Observatory had objected to replacing the HPS lamps with light sources with higher color temperatures, which would increase light pollution and interfere with their research.
Қалалық жарық
Лос-Анджелес округі өнер мұражайының (LACMA) кіреберісіндегі «Қалалық Жарық» – Крис Берденнің 2008 жылғы мүсіні, Оңтүстік Калифорнияда бұрын қолданылған тарихи көше шамдарынан құралған жиынтық.
Urban Light at the entrance to the Los Angeles County Museum of Art (LACMA) Center, Los Angeles, is an assemblage of historical street lights taken from actual usage in Southern California in the form of a 2008 sculpture by Chris Burden.