Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс христиан дәстүрінің дін қызметкерлері киетін литургиялық киім – фелоний (грекше: φαιλόνιον, көпше түрі: φαιλόνια, phailónia; латынша: paenula, орысша: Фело́нь Felón’). Бұл Византия христиан дәстүрінің дін қызметкері киетін литургиялық киім. Ол дін қызметкерінің басқа киімдерінің үстінен киіледі және Батыс христиандығының шашубасына балама болып табылады.
Liturgical vestment worn by priests of the Eastern Christian tradition
The phelonion (Greek: φαιλόνιον, plural, φαιλόνια, phailónia; Latin: paenula, Russian: Фело́нь Felón’) is a liturgical vestment worn by a priest of the Byzantine Christian tradition. It is worn over the priest's other vestments and is equivalent to the chasuble of Western Christianity.
Тарих
Қазықша сияқты, фелонион да бастапқыда пончоның бір түрі болды – ортасында басқа арналған тесігі бар, конус тәрізді дөңгелек киім, ол барлық жағынан жерге дейін түсетін. Ол римдік азаматтардың паэнуласынан шыққан және жүн, жібек немесе зығырдан жасалған. Оны алғаш рет атаған автор Иоанн Зонарас, оның тек төрт православие патриархы (Константинополь, Александрия, Антиохия және Иерусалим) ғана емес, сонымен қатар Константинополь патриархатының экзархтары, яғни Кесария, Ефес, Салоника және Коринф епископтары да кие алатынын мәлімдеді. 12-15 ғасырлар аралығында полиставрион маңызға ие болды және монументальді суреттер мен фрескаларда жиі кездеседі. Полиставрион – діни орталықтың мәртебесін білдіретін алғашқы киім. Бұрын ең жоғары дәрежелі патриарх та, ауылдық епископ та омофорионмен бірге қарапайым фелонион киетін. Полиставрион бастапқыда жоғары мәртебелі адамдардың символы ретінде жасалды, бірақ біртіндеп барлық епископтарға тарады. Бұл құбылыс кейін саккос пен митрамен қайталанды, оларды да бастапқыда тек ең жоғары дәрежелі патриархтар киетін, содан кейін шіркеу иерархиясының қалған бөлігіне тарады.
Like the chasuble, the phelonion was originally a sort of poncho, a conical round vestment with a hole in the middle for the head, which fell to the feet on all sides. It derived from the Roman civilian paenula, and it was made of wool, silk, or linen. The first author to mention it, Joannes Zonaras, declares its use was allowed not only for the four Orthodox patriarchs (Constantinople, Alexandria, Antioch and Jerusalem), but also for the exarchs of the Patriarchate of Constantinople, that is the bishops of Caesarea, Ephesus, Thessaloniki, and Corinth. Between the 12th and 15th century, the polystavrion obtained great importance, and is often seen in monumental paintings and frescos. The polystavrion was the first case of vestement that differentiated the rank of a see. Before, the highest ranking patriarch and a rural bishop would have both worn the plain phelonion with the omophorion. The polystavrion was initially developed as a symbol of higher rank, but gradually was extended to all bishops. This phenomenon was later repeated with the sakkos and the mitre, which also started off as worn only by the highest ranking patriarchs and then trickled down to the rest of the hierarchy.
Стильдер
Фелонионның екі негізгі стилі бар. Византиялық немесе грек стиліндегі фелониялар иыққа қарай тігіледі, ал орыс стиліндегі фелониялар (Фелонь, felon) жоғары, қатты жағасы бар, ол бастың арқасын жабады. Оқушының тоңзу рәсімінде киетін қысқартылған фелонион (Фелончик, felonchik) да бар. Бұл кішкентай фелонионды ескі сенімдегі шіркеулерде алтарь қызметкерлері әлі де киеді. Грек стиліндегі фелонионды, әдетте, Константинополь патриархымен тарихи және географиялық жағынан жақын байланысы барлар киеді, оған Таяу Шығыстағы, Грекиядағы, Балқандағы, Румыниядағы, Болгариядағы көптеген Шығыс православие христиандары, сондай-ақ Батыс Украинадағы грек католиктері мен православиеліктер жатады. Орыс стиліндегі фелонионды орыс православиелік, украин автокефальдық, украин православиелік (Мәскеу патриархаты), поляк православиелік шіркеулері, сондай-ақ Америкадағы православиелік шіркеу пайдаланады. Кейбір украиндық және болгар православтарында орыс және грек стильдерінің арасындағы аралық нұсқа да бар. Епископ, діни қызметкер ретінде (яғни, иерархиялық діни қызметтің арнайы рәсімдері мен дұғаларысыз) Құдай қызметін өткізгісі келсе, кейде саккостың орнына фелонион киеді, бірақ мойнында омофорионмен. Бұл қасиетті Яковтың литургиясында да жасалады. Шығыс православиесінде фелонион көбінесе тек мойында бекітіледі, сондықтан Византия стиліне қарағанда ашық болып келеді, батыс стиліндегі плащқа ұқсайды. Оның түрлі атаулары: фанолион (копт), пайна (ассириялық), файно (сириялық православие), шурдзар (армян) және каппа (эфиопия). Бұл киімді епископтар да, діни қызметкерлер де киеді (діни қызметкерлер саккос кимейді).
There are two main styles of phelonion. Byzantine or Greek style phelonia are tailored to fit over the shoulders, while Russian style phelonia (Фелонь, felon) have a high, stiffened collar that covers the back of the head. There is also a shortened phelonion (Фелончик, felonchik) that is worn by a reader at his tonsuring. This small phelonion is still worn by altar servers in Old Believers churches. The Greek style phelonion is, generally speaking, worn by those with a historical and geographical closer tie with the Patriarch of Constantinople, which would include most Eastern Orthodox Christians in the Middle East, Greece, the Balkans, Romania, Bulgaria, as well as Greek Catholics and Orthodox in western Ukraine. The Russian style phelonion is used by the Russian Orthodox, Ukrainian Autocephalous, Ukrainian Orthodox (Moscow Patriarchate), Polish Orthodox churches, as well as the Orthodox Church in America. There is also a version used by some Ukrainian and Bulgarian Orthodox which is half way between the Russian and Greek styles. A bishop who wishes to serve a Divine Liturgy as a priest (i. e., without the special rites and prayers of the Hierarchical Divine Liturgy) will sometimes vest in a phelonion instead of his sakkos, but with the omophorion around his neck. This is also done in the Liturgy of St. James. In Oriental Orthodoxy, the phelonion is often only clasped at the neck, and is thus more open than the Byzantine style, resembling a Western cope. Its various names are phanolion (Coptic), paynā (Assyrian), phayno (Syriac Orthodox), šurdzar (Armenian) and kāppā (Ethiopian). These are worn by bishops as well as priests (the sakkos is not worn by priests).