Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ФБР қылмыстық профильдеушісі және жазушы (1937–2013)
FBI criminal profiler and author (1937–2013)
Роберт Кеннет Ресслер (15 ақпан 1937 – 5 мамыр 2013) – американдық ФБР агенты және жазушы. Ол 1970-ші жылдары зорлық қылмыскерлерінің психологиялық профилін жасауға зор үлес қосты және "сериялық кісі өлтіруші" терминін ойлап тапқан деп есептеледі, бірақ бұл термин 1930 жылы Берлиндегі тергеуші Эрнст Геннаттың жасаған Serienmörder неміс терминінің тікелей аудармасы болып табылады. ФБР-ден зейнетке шыққаннан кейін ол сериялық кісі өлтірулер туралы бірнеше кітап жазды және криминология саласында жиі дәріс оқыды.
Robert Kenneth Ressler (February 15, 1937 – May 5, 2013) was an American FBI agent and author. He played a significant role in the psychological profiling of violent offenders in the 1970s and is often credited with coining the term "serial killer", though the term is a direct translation of the German term Serienmörder coined in 1930 by Berlin investigator Ernst Gennat. After retiring from the FBI, he authored a number of books on serial murders, and often gave lectures on criminology.
Ерте өмір
Роберт Ресслер Чикаго қаласындағы Солтүстік Мармора даңғылында өсті, Иллинойс штатында, және 1955 жылы Шурц орта мектебін бітірді. Ол Чикаго Трибьюн газетінде қауіпсіздік және техникалық қызмет саласында жұмыс істеген Джозеф пен Гертруда Ресслердің ұлы еді. Роберт ерте жасында кісі өлтірушілерге қызығушылық танытты, себебі ол "Трибьюн" газетінде жарияланған "Ерін қылмыскері" туралы мақалаларды қадағалап оқыды. Ресслер бұл жаман атты кісі өлтірушіге қорқудан гөрі қызығушылық танытқанын айтады, ал ФБР-дегі соңғы жылдары басқа кісі өлтірушілер де оны қызықтырды. Оның қызығушылығы он жылдардан кейін Джон Уэйн Гейсимен күшейді, ол Ресслермен бір ауданда өскен және онымен бірге скауттар қатарында болған. Ресслер АҚШ армиясына қосылғанға дейін екі жылдық колледжде оқыды және Окинаваға жіберілді. Армияда екі жыл қызметтен кейін Ресслер Мичиган мемлекеттік университетінің криминология және полиция басқару мектебіне түсуге шешім қабылдады. Ол бакалавр дәрежесін алып, аспирантураға түсті, бірақ Мичиган штатындағы ROTC бағдарламасын аяқтағаннан кейін офицер болып армияға қайта оралғандықтан бір семестрді ғана аяқтады, осылайша қылмыскерлердің өмірі мен мотивтері арасындағы параллельдерді табуға тырысты. Сонымен қатар, Ресслер және Лос-Анджелес полициясының зейнеткер детективі Пирс Брукс Vi CAP (Зорлық қылмыскерлерді ұстау бағдарламасы) құруда маңызды рөл атқарды. Бұл – шешілмеген кісі өлтірулер туралы ақпараттың орталықтандырылған компьютерлік базасы. Ақпарат жергілікті полиция бөлімдерінен жиналады және АҚШ бойынша шешілмеген басқа да кісі өлтірулермен салыстырылады. Көптеген серийлі кісі өлтірушілердің бірдей әдіспен (modus operandi) ұқсас құрбандарды таңдайтынына сене отырып, бұл бағдарлама бір кісі өлтірушінің әртүрлі юрисдикцияларда қылмыс жасағанда ертерек анықталуына көмектесуді мақсат етеді. Бұл, ең алдымен, әртүрлі аймақтарда қылмыс жасаған көшпелі кісі өлтірушілердің пайда болуына жауап болды. Кісі өлтіруші қозғалыста болған кезде, әрбір штаттың полициясы бірнеше құрбанның бар екенін білмейтін және әдетте тек бір кісі өлтіруін тергейтін, басқа полиция бөлімдеріндегі ұқсас қылмыстар туралы хабарсыз болатын. Vi CAP жеке полиция бөлімдеріне бір қылмыскерді іздеп жүрген-жетпегенін анықтауға көмектеседі, осылайша олар ақпаратты бөлісіп, бір-бірімен байланыстыра алады, күдіктіні анықтау мүмкіндігін арттырады. Ол Джеффри Дамер, Тед Банди, Ричард Чейз, Джон Жуберт және Монти Рисселл сияқты серийлі кісі өлтірудің көптеген істерінде жұмыс істеді.
Robert Ressler grew up on North Marmora Avenue in Chicago, Illinois and graduated from Schurz High School, Class of 1955. He was the son of Joseph, who worked in security and maintenance at the Chicago Tribune, and Gertrude Ressler. At an early age Robert became interested in killers, as he followed the Tribunes articles on "The Lipstick Killer". Ressler claims that he was more fascinated than afraid of this notorious killer, as other killers fascinated him in his later years with the FBI. His fascination would be bolstered decades later by John Wayne Gacy, who had grown up in the same neighborhood as Ressler, and was in the boy scouts with him. Ressler attended two years at a community college before joining the U. S. Army and was stationed in Okinawa. After two years in the army Ressler decided to enroll in the School of Criminology and Police Administration at Michigan State University. He graduated with a bachelor's degree and started graduate work but only finished one semester before going back into the army as an officer, having also completed an ROTC program at Michigan State. in order to find parallels between such criminals' backgrounds and motives. In addition, Ressler and retired Detective Pierce Brooks of the LAPD were instrumental in setting up Vi CAP (Violent Criminal Apprehension Program). This consists of a centralized computer database of information on unsolved homicides. Information is gathered from local police forces and cross referenced with other unsolved killings across the United States. Working on the basis that most serial killers claim similar victims with a standard method (modus operandi) it hopes to spot early on when a killer is carrying out crimes in different jurisdictions. This was primarily a response to the appearance of nomadic killers who committed crimes in different areas. So long as the killer kept on the move, the police forces in each state would be unaware that there were multiple victims and would just be investigating a single homicide each, unaware that other police forces had similar crimes. Vi CAP would help individual police forces determine if they were hunting for the same perpetrator so that they could share and correlate information with one another, increasing their chances of identifying a suspect. He worked on many cases of serial homicide such as Jeffrey Dahmer, Ted Bundy, Richard Chase and John Joubert, and Montie Rissell.
Кейінгі өмір және өлім
1990 жылы ФБР-ден зейнеткерлікке шыққан Ресслер сериялық кісі өлтіру туралы бірнеше кітап жазды. Ол студенттер мен полиция күштеріне криминология саласы бойынша лекциялар оқыды және 1993 жылы Лондонда Колин Ирландия жасаған кісі өлтірулерді тергеуге көмектесу үшін шақырылды. 1995 жылы Ресслер Оңтүстік Африкалық профильдеуші Микки Писториуспен Шотландиядағы конференцияда кездесті, ол оны Йоханнесбург қаласының Аттериджвилл, Боксбург және Кливленд елді мекендерінде болған "АВС кісі өлтірулері" тергеуін қарап шығуға шақырды. Кливлендтегі кісі өлтірулердің күдіктісі ретінде тергелген кезде Дэвид Селепе есімді адам, Аттериджвилл мен Боксбургтағы қылмыстар ашыққа шығар алдында қайтыс болды, содан кейін билік олардың кінәсіз адамды өлтіріп қойғандықтарынан қорқып, ал нағыз қылмыскер әлі де бостандықта жүрді. Ресслер Селепенің Кливлендтегі кісі өлтірулерге жалғыз немесе серіктесімен бірге жауапты екеніне сенді, ал Аттериджвилл мен Боксбургтағы кісі өлтірулерді бір адам жасады, бірақ бұл кісі өлтіруші Кливлендтегі кісі өлтірулерге қатысы болмады деп санайды. Ол сондай-ақ, Аттериджвилл мен Боксбургтегі кісі өлтірушінің әрбір кісі өлтіруімен сенімділікке толысып, ақпарат құралдарына хабарласатынын айтты. Күтілгендей, сериялық кісі өлтіруші Мозес Ситхоль Ресслер істен кеткеннен кейін, Оңтүстік Африканың "The Star" газетіне хабарласып, Аттериджвилл мен Боксбургтегі кісі өлтірулерге жауапкершілікті мойнына алды. Ресслердің Мексиканың Сиудад-Хуарес қаласына барып, ондағы әлі де жалғасып жатқан әйелдерге жасалған зорлық-зомбылықты (феминицидтерді) зерттеуі Роберто Боланьоның "2666" романындағы Альберт Кесслер кейіпкеріне шабыт берді. Ресслер 2013 жылдың 5 мамырында Вирджиния штатының Спотсильвания округіндегі үйінде Паркинсон ауруынан 76 жасында қайтыс болды.
Ressler retired from the FBI in 1990 and authored a number of books about serial murder. He actively gave lectures to students and police forces on the subject of criminology and, in 1993, was brought in, in London, to assist in the investigation into the murders committed by Colin Ireland. In 1995, Ressler met South African profiler Micki Pistorius at a conference in Scotland and she invited him to review her investigation of the "ABC Murders", so called because of their location in the Johannesburg suburbs of Atteridgeville, Boksburg, and Cleveland. A man named David Selepe had died in police custody while being investigated as a suspect for the Cleveland murders, prior to the discovery of the Atteridgeville and Boksburg crimes, and the authorities feared that they had killed an innocent man while the real culprit was still at large. Ressler believed that Selepe was indeed responsible for the Cleveland murders, either alone or with an accomplice, and that the Atteridgeville and Boksburg murders had been committed by the same offender, but that this killer was not involved in the Cleveland murders. He also pointed out that the Atteridgeville Boksburg murderer was gaining confidence with each killing and would contact the media. As predicted, serial killer Moses Sithole called the South African newspaper The Star to claim responsibility for the Atteridgeville and Boksburg murders, some time after Ressler left the case. Ressler's visit to Ciudad Juárez in Mexico to investigate the still active feminicides occurring there served as inspiration for the character Albert Kessler in Roberto Bolaño's novel 2666. Ressler died at his home in Spotsylvania County, Virginia, on Sunday May 5, 2013, from Parkinson's disease, aged 76.
Шығарма кейіпкерлерінің үлгісі
Оның әріптесі Джон Э. Дугластың "Mindhunter: Inside the FBI's Elite Serial Crime Unit" кітабынан бейімделген сценарийді Netflix сатып алды. "Mindhunter" сериалында Голт МакКаллани түсірілді, ол Ресслерге негізделген Арнайы агент Билл Тенч рөлін ойнайды. 2021 жылы Ресслерді Джейк Хейс "Тед Банди: Американдық Бугимен" фильмінде сомдады. 2024 жылы Ресслерді Шон Камерон Майкл Оңтүстік Африканың "Мені ұстап алуға тырыс" (телесериал) жобасында бейнеледі.
A screenplay adapted from his colleague John E. Douglas' book Mindhunter: Inside the FBI's Elite Serial Crime Unit was picked up by Netflix. Mindhunter stars Holt McCallany, who plays the character Special Agent Bill Tench, a lead character based on Ressler. In 2021, Ressler was portrayed by Jake Hays in Ted Bundy: American Boogeyman. In 2024, Ressler was portrayed by Sean Cameron Michael in South Africa's Catch Me a Killer (TV series).