Кіріспе
1972 жылы шыққан Aphrodite's Child тобының студиялық альбомы 666 (ағылшынша The Apocalypse of John, 13/18) – грек прогрессивті рок тобы Aphrodite's Child-тың үшінші және соңғы студиялық альбомы, сонымен қатар жалғыз қос альбом. Vertigo Records лейблымен 1972 жылдың маусымында жарық көрген бұл амбициялық қос LP тұжырымдық альбомы, негізінен Киелі кітаптың Аян кітабынан алынған үзінділердің бейімделуі болып табылады. 666 альбомын клавиштерші Вангелис және лирик Костас Феррис жазған. Топтың ішіндегі және олардың жазба компаниясымен альбомның коммерциялық емес стиліне байланысты туған жанжал оның шығарылуын бір жылдан астам уақытқа кешіктірді. Бұл альбом бастапқыда сыншылар мен коммерциялық тұрғыдан жылы қабылдамаса да, кейіннен жанкүйерлер мен музыканттар арасында культты мәртебеге ие болды және топтың ең танымал жобасы атанды. Ол барлық уақыттағы ең ұлы прогрессивті рок альбомдарының тізіміне көп рет енді.
666 (subtitled The Apocalypse of John, 13/18) is the third and final studio album and only double album by Greek progressive rock band Aphrodite's Child, released in June 1972 by Vertigo Records. An ambitious double LP concept album, ostensibly an adaptation of Biblical passages from the Book of Revelation, 666 was composed by keyboardist Vangelis and lyricist Costas Ferris. Conflict within the band and with their record company over the album's uncommercial style led to its release being delayed for more than a year. Though it was eventually released to a lukewarm critical and commercial reception, it later attracted a cult following among fans and musicians and became the group's most acclaimed project. It has appeared on various lists of the greatest progressive rock albums of all time.
Құрастыру және өндіру
666 концепциясын Вангелис пен кинорежиссер Костас Феррис жасады, ол жобаның лирикалық авторы болды. Феррис фильмдердің «Intolerance», «Rashomon», «Citizen Kane» және «The Killing» сияқты бейсызымдық повество стиліне, сондай-ақ The Beatles тобының «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» және The Who тобының «Tommy» атты туындыларына әсерленгенін айтты. Басты идея – «Аян кітабына» қарсы мәдени көзқарас, онда апокалипсиске негізделген цирк шоуы көрермендерге көрсетіледі, ал цирк шатырының сыртында нағыз апокалипсис орын алады, соңында екеуі бірігіп кетеді. Оны жазуға үш айдан астам уақыт кетті және 1971 жылдың басында аяқталды. Альбомды жазудың жалпы құны 80 000 АҚШ долларына бағаланды (1971 жылғы 90 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Жазу процесі шиеленіспен өтті, өйткені Вангелис пен Ферристің амбициялы идеялары Демис Руссос, Лукас Сидерас және Сильвер Кулурис психоделикалық поп бағытын жалғастыруға ниетті болғандарымен келіспеді. Вангелис, Руссос және Сидерас өз серіктерімен бірге болды, бұл жағдайды одан әрі қиындатты. Инженер Роджер Рош олардың бірге ойнағанды ұнатқанын, бірақ жазба аяқталғаннан кейін бір-бірімен сөйлеспейтінін айтты. «Бұл топ үшін тым күрделі болды. Мен енді коммерциялық жолмен жүре алмайтынымды түсіндім, ол өте жалықтырды». Джорджо Гомельский, сол кезде Magma және Gong тобымен жұмыс істегендіктен Францияда болды, альбомға бірнеше үлес қосты және өзінің айтуынша, «бір түрлі» продюсер ретінде жұмыс істеді. Ол өзінің үлесі продюсерлік кредит алуға жеткіліксіз деп санады. Сәйкесінше, альбомның мұқабасында ол «өткінші түрде» деп көрсетілген. Гаррис Халкитис, It's Five O'Clock туры кезінде Вангелистің орнына қосымша музыкант болды, мүйізші Мишель Рипоше, грек суретшісі Янис Царухис, актриса Ирен Папас, Джон Форст және Даниэль Копловиц альбомға қосымша үлес қосты. Альбом аяқталғаннан кейін Mercury Records оны шығарудан бас тартты, оның коммерциялық емес материалдарына, әсіресе «∞» әніне қарсылық білдірді. 1971 жылы топ альбомның шығарылмауына наразылық білдіру үшін Europa Sonor клубында «бір жылдық мерейтойлық кеш» ұйымдастырды және альбомның жарық көруіне орай Барселонада масштабты шара ұйымдастыруды жоспарлады. Жоспар Ферристің досы Гала Далиді «Мэм Элуар» деп атағаннан кейін Дали ашуланып, бұрынғы байланысты үзіп тастағандықтан күшін жойды. Руссос өзінің тұңғыш жеке альбомын – «Fire and Ice» (сонымен қатар «On the Greek Side of My Mind» деп те белгілі) шығарды және «We Shall Dance» әнімен Еуропада хитке ие болды. Ақырында, Mercury 1972 жылдың маусым айында 666 альбомын өзінің прогрессивті рок тармағы Vertigo Records арқылы шығаруға келісті. Альбом қараша айында шыққан «Babylon»/«Break» синглымен насихатталды. Mercury радиода ойнауға ынталандыру үшін төрт әнді қамтитын EP шығарды және 40 000 сатудан нарықтағы үлесін алатын алғашқы үш промоутерге 666 доллар сыйлық беру үшін байқау ұйымдастырды. Melody Maker «Break» әнінің «егер ол сингл ретінде шығарылса, тізімге оңай кіре алатын еді» деп мәлімдегенімен, екі жылдан кейін Вангелис альбомның АҚШ-та жақсы сатылғанын айтты. 1974 жылы Грецияда 666 альбомының кеңейтілген винил нұсқасы шығарылды, онда альбомның басқа нұсқаларынан алынған музыкалық бөліктері кесілген әндердің баламалы микстері бар, қақпақпен жабылған мұқабасында бастапқыда ішкі мұқабада көрсетілген сурет болды; осы нұсқалардың кейбіреулері Бразилияда шығарылған нұсқада да қолданылған.
Екінші жағы
Екінші жағы "Эгей теңізі" атты аспаптық әнмен басталады, онда Кулуристің тағы бір ұзақ гитара солосы, Вангелис жасаған күрделі клавиатуралық жұмыс және сөзсіз вокализация бар. "Lament" (Аза тұту) Вангелис орындайтын вибрафонның қайталама нотасымен басталады, содан кейін Руссос "адамзат үшін" аза тұтатын ән шырқайды, минималды қосымша музыкамен. Вангелис қосымша вокалмен де қатысады, бұл оның Византия музыкасына деген қызығушылығын көрсетеді. Сыншылар тарапынан әртүрлі интерпретацияланған, джаз әсеріне жақын бұл ән, қайталанатын фанк үлгісіне негізделген, Роусс бас партиясымен бірге шашыраңқы орындау, Вангелис вибрафоны және Халкитистің қосымша мүйіздік бөлімдерін қамтиды. Әннің екінші жартысында қосымша баяндама енгізіледі, ол бұрынғы әндердегі бейнелерге сілтеме жасайды және апокалипсистің көрінісін "болғанның, бола жатқанның және болатынның суреттері" деп сипаттайды. Баяндаманың бір жолы – "Біз халықпыз / Көшпенді халықпыз" – кейіннен The Verve тобының "The Rolling People" (Көшпенді халық) әнінің атауын шабыттандырды. "Альтамонт" әні "Тоқтының үйлену тойына" бірте-бірте өтеді, бұл әлемдік музыканың ықпалымен жазылған аспаптық шығарма, онда сөзсіз вокализация, синкоптық ырғақты барабандық және электрондық клавиатуралық мелодия бар. Бұл аспаптық шығарма өз кезегінде "Жануарды ұстауға" айналады, бұл Сидерастың домбыраға арналған солосы, ол көптеген томдар мен перкуссиялық аспаптарды пайдаланады, ал фондық музыка ретінде Вангелис клавиатуралық дыбыстары мен эффектілері қолданылады. Әндер қысқа сөйлеу үзінділерімен байланыстырылған, олар әндердің атауларын жариялайды, мысалы, бұрынғы әннің соңында "Бұл 'Тоқтың үйлену тойы' еді", ал келесі әннің басында "Енді 'Жануарды ұстау' басталады". "Hic et Nunc" (латынша "осында және қазір") – Мишель Рипоштің тенор саксофонымен орындалған, көрермендердің "Осында және қазір!" деп ұрандаған хоры бар, көтеріңкі поп-ән. Хорда "Бабилон" әнінен алынған көрермендердің дыбыс эффектісі және Вангелис пианино солосы кезінде "Жүйені бұзу үшін бізде жүйе бар" деген ұран "Система" әнінен қайта қолданылады, бұл соңғы "монтаждың" алдын ала хабарлайды.
Шығару және қабылдау
Колин Ларкиннің "Популярлы музыка энциклопедиясында" айтылғандай, "альбомның жоғары мақсаттылығы мен сапалы орындалуы бағаланды", бірақ ол замандас сыншыларынан көп назар алмады. AllMusic оған 4½ жұлдыз берді, бірақ "барлық альбом тым ауыр болып, бір отырыста тыңдау қиын" дейді. IGN альбомды "Ең жақсы 25 прог-рок альбомы" тізімінде 3-орынға қойды. Q және Mojo журналының арнайы саны "Pink Floyd және прог-рок тарихы" басылымында альбом "40 ғарыштық рок альбомы" тізімінде 40-шы орынды иеленді.
Трек тізімі
Феррис лирика авторы ретінде белгіленгенімен, альбомда барлық тректер – тіпті инструменталды тректер де – Вангелис Папатанассиу мен Костас Феррис жазғандығы нақты көрсетілген.