Кіріспе

Ұлыбританияның кәсіби ұйымы – Англия мен Уэльстегі (ICAEW) чартерлі бухгалтерлер институты – әлем бойынша чартерлі бухгалтерлер мен студенттерді қолдауға, дамытуға және ілгерілетуге бағытталған кәсіби мүшелік ұйым. 2023 жылғы желтоқсан айының мәліметі бойынша, оның 146 елде 208 000-нан астам мүшесі мен студенті бар. ICAEW 1880 жылы корольдік жарғымен құрылған.

Шолу

Институт 1974 жылы Ұлыбритания мен Ирландияның ірі бухгалтерлік кәсіби ұйымдары құрған Есепшілік органдар консультативтік комитетінің (CCAB) мүшесі. Ұлыбританиядағы бухгалтерлік мамандықтың фрагменттелгендігі, бухгалтердің көптеген институттардың біріне мүше болуы міндетті емес болуымен байланысты, себебі "бухгалтер" термині заңмен қорғалмайды. Дегенмен, Ұлыбританияда өзін "chartered accountant" деп таныстыру үшін адам ICAEW, ICAS немесе CAI мүшесі болуы керек (бірақ британдық білікті бухгалтерлердің басқа да chartered органдары бар, олардың мүшелері де аудит сияқты шектеулі жұмыстарды жүргізуге уәкілді). Институт сонымен қатар Chartered Accountants Worldwide (CAW) халықаралық желісінің негіздеуші мүшесі болып табылады, ол 190-нан астам елдегі 1,8 миллионнан астам мүшесі мен студентін білдіреді. ICAEW-тің Ұлыбританияда екі кеңсесі бар: бас кеңсесі Лондонның Мургейт қаласындағы Chartered Accountants' Hall және Орталық Милтон-Кейнстегі Hub:MK кешенінде. Сондай-ақ, оның Бельгияда (Еуропа аймағы), Қытайда (Пекин, Шанхай), Гонконг қаласында, Индонезияда, Вьетнамда, Малайзияда, Сингапурда және Біріккен Араб Әмірліктерінде (Орта Шығыс, Африка және Оңтүстік-Шығыс Азия аймағы) кеңселері бар.

Тарих

Тоғызыншы ғасырдың ортасына дейін Англия мен Уэльсте бухгалтерлердің рөлі жазбагерлердің қызметімен шектелген, олар басқа кәсіпкерлердің сатып алған және сатқан заттарының тізімін ғана жүргізген. Алайда, Виктория дәуіріндегі Ұлыбританияда жауапкершілігі шектеулі компаниялардың, ірі масштабты өндірістің және логистиканың дамуымен бірге, активтердің тозуын есепке алу, тауар-материалдық қорларды бағалау және жаңадан енгізіліп жатқан компаниялар заңнамасымен айналысатын, техникалық білімі жоғары бухгалтерлерге қажеттілік туды. Өздерінің беделін арттыру және төмен стандарттарға қатысты сынды жою мақсатында, Ұлыбритания қалаларындағы бухгалтерлер кәсіби ұйымдар құрды. ICAEW 1880 жылғы мамыр айында патшалық жарғымен құрылғанға дейін Англияда болған осы қауымдастықтардың бесеуінен құрылды. Институттың бас кеңсесі – Лондон қаласындағы Чартерлі бухгалтерлер залы, итальяндық Ренессанс стилінде Джон Белчермен жобаланып, Colls & Sons компаниясымен салынды және 1892 жылы аяқталды. Ол Виктория дәуірінің барокко сәулетінің ең көрнекті үлгілерінің бірі саналады. Сэр Уильям Уитфилд 1964–70 жылдар аралығында институтқа қосымша ғимарат салып, жаңа кіреберіс жасады. 1948 жылы институт қосымша жарғы алды. 1957 жылы ICAEW Қосылған бухгалтерлер қоғамымен (1885 жылы Қосылған бухгалтерлер және аудиторлар қоғамы ретінде құрылған) бірікті және чартерлі есепке алудағы әйелдер мүшелерінің тарихын жинау науқанына кірісті. 2020 жылы ICAEW өзінің алғашқы әйел мүшесі Мэри Харрис Смит құрметіне ескерткіш тақта орнатуға тапсырыс бергенін хабарлады.

Мүшелік және біліктілік

ICAEW дипломдық есепшісі болу үшін ACA біліктілігін алу қажет.

ACA біліктілігі

ААК төрт негізгі элементтен тұрады, оларды сәтті аяқтау қажет. Бұл: кәсіби даму; этика және кәсіби күмәншілік; бухгалтерлік есеп, қаржы және бизнес модульдері; және тәжірибелік жұмыс тәжірибесі. Кәсіби даму студенттерді мансап жолында кездесетін түрлі жағдайларды табысты басқаруға дайындайды, соның нәтижесінде қарым-қатынас, шешім қабылдау, мәселелерді шешу және техникалық біліктер сияқты салалардағы қабілеттері мен өнімділігі артады. Этика ААК біліктілігінің барлық кезеңінде қалыптасады, студенттердің этикалық мүмкіндіктерін дамытып, дұрыс шешімдер қабылдауға көмектеседі. Бұл ICAEW этика кодексіне негізделген онлайн бағдарлама, ААК емтихандарының барлығына этикалық мәселелерді енгізу және студенттердің жұмыс тәжірибесінде этикалық дағдылар мен мінез-құлықты қолдану арқылы іске асырылады. Тәжірибелік жұмыс тәжірибесі аккредиттелген оқу орталығымен немесе басшымен жасалған оқу шартының аясында жүзеге асырылады. Студенттер 450 күн тәжірибе жинауы керек, бұл әдетте үштен бес жылға дейін алады. Тәжірибе кем дегенде алты санаттың бірінде жинақталуы мүмкін: бухгалтерлік есеп; аудит және сенімділік; қаржылық басқару; ақпараттық технологиялар; банкроттық; салық салу.

ACA емтихандары

15 емтихан бар, барлығы компьютерлік форматта, сертификат, кәсіби және жоғары деңгейде өткізіледі. Сертификат деңгейіндегі емтихандарды жыл бойы арнайы емтихан орталықтарында немесе кандидаттың өз орнында қашықтан бақылау арқылы тапсыруға болады. Сертификат деңгейіндегі емтихандардың нәтижелері емтихан тапсырғаннан кейін 24 сағат ішінде кандидаттарға жеткізіледі. Кәсіби және жоғары деңгейдегі емтихандар ұзақ сценарийлік және жағдайлық емтихандар болып табылады, олар 2,5 күндік, әрқайсысы 4 сағаттан тұрады. Кәсіби және жоғары деңгейдегі емтихандардың нәтижелері емтихан тапсырғаннан кейін бірнеше аптадан кейін кандидаттарға беріледі және онлайн жарияланады, бірақ кандидаттар өздерінің атын жариялаудан алып тастау арқылы анонимді болуды таңдай алады. Барлық сертификат деңгейіндегі емтихандар жабық кітап түрінде өткізіледі. Кәсіби деңгейдегі емтихандар толық ашық кітап, толық жабық кітап немесе бекітілген материалдарды (мысалы, IFRS жарияланымдары немесе салық кестелері) пайдалануға рұқсат етуден тұрады. Барлық жоғары деңгейдегі емтихандар толық ашық кітап түрінде, ал екі емтиханға қосымша алдын ала ақпарат беріледі.

ACA емтиханы үшін сыйақылар

ICAEW ACA емтихандарында жоғары балл алған үміткерлерге, оның ішінде сертификат деңгейінде де сыйлықтар тағайындайды. Нақты бір емтихан бойынша үздік көрсеткендерге арналған пәндік сыйлықтар мен белгілі бір деңгейдегі барлық емтихандардағы ең жоғары ұпай жинағандарға арналған жылдық сыйлықтар бар. Пәндік сыйлықтар жыл бойы бірнеше рет берілуі мүмкін, себебі емтихандар жыл ішінде бірнеше рет өтеді. Кәсіптік деңгейде әр емтихан үшін жылына 3-4 рет, ал Жоғары деңгейде әр емтихан үшін жылына 2 рет емтихан сессиясы болады. Сыйлықтар бірнеше үміткерге бірлесіп берілуі мүмкін.

Мүшелік пен қосылудың басқа жолдары

Еуропалық Одақтағы кәсіби есепшілер ұйымдарының кейбір мүшелері Заңды аудит директивасы немесе Кәсіби біліктіліктерді тану (RPQ) директивасы арқылы ICAEW мүшелігіне үміткер болуға құқылы. 2010 жылы ICAEW «Мүшелікке жолдар» бағдарламасын енгізді, ол белгілі бір кәсіби ұйымдардың толық білікті мүшелеріне олардың тәжірибесіне сүйене отырып мүшелікке өтініш беруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, мүшелікке қол жеткізудің басқа да түрлі жолдары бар, оның ішінде өзара келісімдер, озықталған есептік жүйелер және әлемдегі басқа кәсіби есепшілер ұйымдарымен ортақ мазмұнды келісімдер.

Студенттік қоғамдар

Ұлыбританияда 26 студенттік қоғам бар, олардың кейбіреулері 100 жылдан астам уақыттан бері құрылған, сондай-ақ халықаралық студенттік желілер де бар. Қосымша ақпаратты мына жерден табуға болады. Студенттік қоғамдардың жұмысы АСА студенттерінің ICAEW-мен жергілікті деңгейде белсенді қатысуын ынталандырудың маңызды факторы болып табылады. Бұл мынадай жолдармен жүзеге асырылады:
Мүшелердің білімін үздіксіз жетілдіру. Студенттер, ICAEW, Студенттер кеңесі және басқа да тиісті органдар арасында байланыс арнасы ретінде қызмет ету. Студенттердің интеллектуалды, әлеуметтік және кәсіби дамуына мүмкіндік беретін желі құруға жағдай жасау. Студенттік қоғамдар жыл бойы студенттердің АСА оқуын толықтыратын түрлі бағдарламалар мен іс-шараларды ұйымдастырады. Іс-шаралар мен қызметтер әртүрлі болып келеді және әдетте қайталау сессияларын, мансаптық даму семинарларын, жылдық кештер мен викториналар сияқты желілік іс-шараларды қамтиды. ICAEW Студенттік кеңесі (ISC) – студенттік қоғамдардың өкілдік органы болып табылады, ол студенттердің пікірін білдіру және кері байланыс механизмін қамтамасыз ету үшін әр студенттік қоғамнан өкілдерді біріктіреді.