Кіріспе

Ұлыбританияның кәсіби ұйымы – Шотландияның дипломдалған бухгалтерлер институты (ICAS) – әлемдегі дипломдалған бухгалтерлердің (CA) алғашқы кәсіби ұйымы. ICAS кәсіби бизнес қауымдастығының өкілі ретінде әрекет етеді. Басқа британдық есеп беру ұйымдары «Дипломдалған бухгалтер» атауын қолданса да, CA белгісі Ұлыбританияда ICAS-қа ғана тән. ICAS-тың бүкіл әлем бойынша 21 000-нан астам мүшесі мен студенті бар. ICAS мүшелері – бизнес кеңесшілері, бизнес иелері және кәсіпкерлер. Олар FTSE 100 компанияларының 80%-ында қызмет етеді.

Мүшелік және біліктілік

ICAS-тың бүкіл әлем бойынша мемлекеттік практика, өнеркәсіп, коммерция, мемлекеттік сектор және білім беру саласында жұмыс істейтін 20 000-нан астам мүшесі бар. Мүшелік әдетте бухгалтерлік фирмамен оқу шарты жасасу арқылы (бірақ өнеркәсіпте оқыту мүмкіндігі де бар) қол жеткізіледі, осы оқу барысында студент тәжірибе жинақтап, бірнеше емтихан тапсырады. CA аталымы тек Ұлыбританияда қолдану үшін эксклюзивті түрде сақталған. ICAS – Ұлыбританиядағы барлық студенттеріне кәсіби білім беру және оқыту, сондай-ақ емтихандарды ұсынатын жалғыз жарғылық есепшілік ұйым. 1990 жылдардың ортасынан бері ICAS Англия мен Уэльсте студенттерді оқытып келеді және осы тұрғыдан ICAEW-пен бәсекелеседі. CA біліктілігінен өзге, ICAS Tolley Tax Training серіктестігімен ICAS Tax Professional (ITP) біліктілігін ұсынады. Аталған біліктілікті аяқтағандарға «ITP» атағы беріледі.

Мүшелікке қабылдау

CA ретінде біліктілік алу әдетте 3 жылға созылады, осы кезеңде студенттер құрылымдалған жұмыс тәжірибесін тиісті білім беру бағдарламасын оқып үйренумен үйлестіреді. Оқу бағдарламасы студенттерге CA ретінде біліктілік алу үшін қажетті кәсіби білімді, дағдыларды және қасиеттерді дамытуға көмектеседі. Аттестатталған бухгалтер болуға ниеттенген студенттердің Ұлыбританиядағы (немесе оған балама шетелдік) дипломға ие болуы міндетті. UK NARIC халықаралық және Ұлыбритания біліктіліктерінің эквиваленттілігін растауды қажет ететін адамдарға қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, болашақ CA студенттері аттестацияланған жұмыс берушімен оқу шартын жасасуы керек.

ICAS-тің рөлі

Корольдік жарғыға сәйкес ICAS қоғамдық мүдделерді қорғайды. ICAS-тың мақсаты – білім берудегі және есептің дамуындағы жетістіктер арқылы, мүшелеріне қызмет көрсету және кәсіби стандарттарды сақтау арқылы қоғам мен мүшелердің мүддесі үшін шартты есепші мамандығының беделін және адалдығын сақтау болып табылады. ICAS – Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заңға сәйкес белгіленген кәсіби ұйым, ол шартты есепшілердің фирмаларына бірқатар қосымша инвестициялық қызметтерді жүргізуге лицензия береді. Бұл жеке есепшілерге банкроттық процедураларды жүргізуге рұқсат беру үшін банкроттық туралы заң бойынша мойындалған кәсіби ұйым болып табылады. ICAS сонымен қатар 1989 жылғы Компаниялар туралы заңға сәйкес компанияларды аудиттеу бойынша мойындалған біліктілік беруші орган және мойындалған бақылаушы орган болып табылады. ICAS мүшелеріне Ұлыбритания, Ирландия Республикасы және Люксембургте аудит, банкроттық және инвестициялық қызметтерді жүргізуге рұқсат бере алады. Бұл құқық ACCA, ICAEW және ICAI ұйымдарымен ортақ. ICAS – 2005 жылы құрылған әлемдегі жетекші кәсіби есепшілер ұйымдарының альянсы – The Global Accounting Alliance (GAA) мүшесі. GAA сапалы қызметтерді ілгерілету, ақпарат алмасу және маңызды халықаралық мәселелер бойынша ынтымақтастық орнатуды мақсат етеді. Ол ұлттық реттеушілермен, үкіметтермен және мүдделі тараптармен мүше ұйымдардың ынтымақтастығы, консенсус пікірлерін білдіру және мүмкіндігі болған жағдайда басқа халықаралық ұйымдармен, әсіресе IFAC-пен бірлесіп жұмыс істеу арқылы жұмыс істейді. ICAS – Chartered Accountants Worldwide (CAW) ұйымының негізін қалаушы мүшесі, бұл ұйым әлемдік экономикада шартты есепшілердің маңызды рөлін қолдау, дамыту және ілгерілету мақсатында құрылған. Ол жүздеген мыңдаған дипломдық есепшілер мен студенттердің қауымдастығын құрайды, олар кәсіби және этикалық практиканың ең жоғары стандарттарына берілгендік танытады.

Тәртіптік үдеріс

ICAS алғаш құрылған кезде (АҚДБ ретінде) Бухгалтерлік есеп және актуариялық саладағы кеңеске қосылуға тартынды, бірақ 2004 жылдың қазан айында өткен арнайы жалпы жиналыста мақұлданғаннан кейін қосылды. AADB тек қана қоғамдық мүддеге қатысты мәселелерді қарастырады. Институт өзінің қарапайым шағымдар бойынша тыңдауларын өткізеді. Бұрын бұл тыңдаулар жасырын түрде өткізілетін, бірақ ICAS 2009 жылы өткен тағы бір арнайы жиналыста ICAEW сияқты басқа ұйымдардың үлгісімен, тыңдауларды ашық етуге шешім қабылдады.