Кіріспе
Шотланд атағы, Ирландия пэрі.
the Irish peer
Росс графы немесе мормер Шотландияның солтүстігіндегі Росс провинциясын билеген.
Шығу және көшіру
Ерте орта ғасырларда Росс Морейдің кең аймағының бір бөлігі болды. Ол 12 ғасырдың ортасында Малкольм Макхет Росс графы етіп тағайындалған кезде жеке графтыққа айналған сияқты. Малкольм бұрын Дэвид I-ге қарсы көтеріліс жасағаны үшін Роксбургте түрмеге қамалған еді, бірақ Малкольмның қарындасының күйеуі Сомерлед Шотландияға шабуыл жасағанда Дэвид одан бас тартып, Малкольмға графтық мәртебесін берді. Кейіннен бұл атақ 1161 жылы Уильям Қасқырдың Голландиялық Флорис III-ке берілді, Флорис Уильямның қарындасы Хантингдондық Адаға үйленгеннен кейін. Дегенмен, Флорис атақты тек номиналды түрде ғана иеленді, өйткені ол Росс билеуіне белсенді қатыспады. Атақ мұрагерлерге берілмеген сияқты, себебі 1291 жылы Флористің ұрпағы графтықтан айырылғанына шағымданады. Нағыз негізін қалаушы – әйгілі Феркхард, ирландтық Ó Beólláin (О'Беолейн, Боланд, Болан) әулетінен шыққан. Бұл Феркхард Аппелкросс монастырының дін қызметкерінің ұлы болды, сондықтан оны «пастордың ұлы» деген мағынаны білдіретін МакИнтагарт деп атады. 1215 жылы жаңадан тәж киген Александр II Морей мен Ростағы көтерілісті басуға мәжбүр болды. Феркхард патша жағына шығып, бүлікшілердің басшыларын тұтқындады, содан кейін оларды басын кесіп, Александрға сыйлады. Осы үшін ол рыцарь атағын алды. Ол 1220 жылдары, шамамен 1226 жылы Росс графы атанды. Феркхард әулеті 1372 жылы Росс графының 5-ші Уильям қайтыс болғанға дейін жалғасты. Уильямның екі қызы болды, олардың үлкені, Евфемия, сэр Уолтер Леслиге үйленді, ол кейін әйелінің құқығымен (jure uxoris) Росс графы болды. Леслилер графтықты басқа мұрагерге, сондай-ақ Евфемияға дейін сақтап келді. Бұл Евфемия – денсаулығы нашар, жоншаң болған қыз. Ол Росс графесі болғанымен, Росс билеуін оның атасы, аяусыз және амбициялы Роберт, Албани герцогы жүргізді. Евфемияның інісі Дональд, Аралдардың лорды, әйелі Мариота Леслинің құқығымен жоғары дәрежедегі талапкер болды. Ол Албани Росс қана емес, одан да көп нәрсені алып қояды деп қорқып жүрді. Сондықтан 1411 жылы ол 10 000 сарбазымен Росске шабуыл жасап, Дингволл және Харлоудағы шайқаста жеңіске жетті. 1415 жылы Евфемия Албанидің ұлы Джонға графтықты беруге көндірілді немесе мәжбүр болды. Дегенмен, 1424 жылы король Джеймс I Шотландияға оралғанда Албани Стюарттар құлдырады. Роберт Джеймстің ағасы Дэвидті, король Роберт III-тің мұрагерін өлтірді деп саналады. Ол соңғы тірі ұлы Джеймсті тұтқындауға тырысты. Оның үстіне, Джеймс Лондондағы түрмеде отырғанда Албани оны босатуға тырыспады. Жақыптың қызметіне жауап ретінде бүкіл отбасы мүлігінен айырылып, өлім жазасына кесілді (Ирландияға қашқан Жеймс Семізді қоспағанда). Осы кезде графтық атағы ресми түрде Александр Макдональдқа, Аралдардың лордына берілді, ол оны 1470 жылдары Джон одан айырылғанға дейін сақтап келді. 1481 жылы Джеймс III графтықты екінші ұлына, сондай-ақ Джеймсқа берді. Джеймс шомылдыру рәсімінде Ормонд маркизі болып тағайындалған еді. 1487 жылы оның графтығы герцогтыққа көтерілді және оған Ардменах графы және Ардманнох, Бречин және Наварр лорды қосымша атақтары берілді. Джеймс дін қызметкері болды, сондықтан ешқашан үйленбеді және ұрпағы болмады. 1503 жылы қайтыс болғаннан кейін оның барлық атақтары жойылды. Төртінші жарату 1565 жылдың 20 мамырында Генри, Лорд Дарнли үшін болды, ол сондай-ақ Лорд Ардманнох болып жарияланды. Көп ұзамай ол Албани герцогы атанды. Кирк о'Филдте өлтірілгеннен кейін, оның орнын оның сәби ұлы Джеймс иеленді, оның бірнеше айдан кейін Джеймс VI ретінде таққа отыруы атақтарды Таққа қайтарды. 1600 жылдың 2 желтоқсанында Карл Стюарт Альбани герцогы болып тағайындалғаннан кейін, оған Ормонд маркизаты, Росс графтығы және Ардманнох иелігі берілді. Чарльздың ағасы Генрих 1612 жылы күтпеген жерден қайтыс болды, ал ол таққа мұрагер ретінде Уэльс ханзадасы болды. Ол 1625 жылы патша болды, ал атақтар тағы да Таққа қайтарылды. Қазіргі уақытта Росс графы жоқ, бірақ бір күні титул корольдік отбасының мүшесіне қайта тірілуі мүмкін. Принц Гарриге атақ қайта берілуі мүмкін деген болжамдар болды, бірақ олай болмады.