Кіріспе

Жол қауіпсіздігі құрылғысы

Көтерілген жол белгішесі – жолдарда қолданылатын қауіпсіздік құрылғысы. Бұл құрылғылар әдетте пластик, керамика, термопластикалық бояу, шыны немесе кейде металдан жасалады және әртүрлі пішін мен түстерде болады. Пластик, керамика немесе металл сияқты көтерілген шағылыстыратын белгішелер автомобиль фараларын кері шағылыстырып, көруді жақсартатын линза немесе жамылғыны қамтиды, ал шыны жол шұңқырлары автомобиль фараларын дөңгелек пішінде жинап, ішкі шағылыстыратын қабатпен шағылыстырады. Көтерілген жол белгішелерінің нақты түрлеріне арналған басқа атауларға дөңгелек тербеліс сызықтары, Ботт нүктелері, бағыттағыштар, «мысық көздері», жол шұңқырлары немесе «жол тасбақалары» кіреді. Кейде оларды жай ғана «шағылыстырғыштар» деп атайды.

Конвекстік тербеліс белгісі сызығы

Бұл типті дірілдегі жабын қабатының беті көтеріңкі дөңгелектермен таралып, шашыраңқы келген. Кейбір дөңгелектер жоғары сындыру көрсеткіші бар шыны шарлармен жабылған. Жылдам келе жатқан көлік жолдың үстінен өткенде, көтерілген жол сызықтарынан күшті ескерту дірілі туындайды, бұл жүргішті жолдан шығу туралы еске салады. Көлік жүру бағытына перпендикуляр орналасқан бұл белгілеу сызықтары негізгі жолдың ақы төлеу алаңында, пандус кіреберістерінде, таулы жерлерде, тізбектей өткір бұрылыстарда, құлау учаскелерінде және тас жолдың соңында (тас жол шығысының және жалпы жолдың қиылысында), кәсіпорындардың, мекемелердің және мектептердің қақпаларында, кіреберістерінде қолданылады. Көлік қозғалысы бағытымен бір бағытта олар негізінен жолдың ортаңғы бөлігінде, шеттік сызықтарында және қауіпті учаскелерінде орналастырылады.

Жаяу жүргіншілердің көтерілген шағылыстыратын белгілері

Америка Құрама Штаттарында, Канадада, Мексикада, Оңтүстік Американың кейбір елдерінде, Таиландта және Австралияда осы пластикалық құрылғылардың көбінесе жүргізушілерге қарай бұрышталған екі жиегі болады және бір немесе бірнеше бұрыштық шағылыстырғыш жолақтары бар. Маркер әдетте бутил төсемдерімен, эпоксидті желіммен немесе битуммен бекітіледі. Аз қар жауатын аймақтарда көтерілген жол белгілері тікелей жол бетіне жабыстырылады. Құрылғының кері шағылыстыратын беті оның түнде және жаңбырлы ауа райында алыстан анық көрінуін қамтамасыз етеді. Құрылғылар жергілікті жол белгілеу стандарттарына сәйкес түрлі түстерде болады. 1965 жылы Сан-Диего полициясының мотоцикл офицері Кеннет Грант Мэн ақ эпоксид шайырынан жасалған көтерілген жол белгілеріне патент алуға өтініш берді, содан кейін оларды Калифорния автомобиль жолдары бюросына тапсырды, ол кейін Калифорния көлік департаменті, қазір Caltrans деп аталды. Қар тазалау жиі жүргізілетін аймақтарда, стандартты маркерлер жолдың бетінде жасалған шағын ойысқа орналастырылады немесе арнайы жасалған маркерлер қолданылады, олардың құрамында металл қорытпасы болады, ол жолдың бетіне енгізіліп, маркердің көріну қабілетін арттыру үшін жол бетінен сәл жоғары шығып тұрады, мысықтың көзі сияқты. Жол қауіпсіздігін жақсартуға көмектесетін жарықдиодты (LED) көтерілген жол белгілері (RPM), олар іштен жарықтандырылғандықтан және фаралардың көмегін қажет етпейтіндіктен, шағылыстырғыш RPM белгілеріне қарағанда көбінесе жақсы көрінеді. RPM көбінесе көтерілген болса да, қар тазалайтын аймақтарда осы типтегі RPM-дер жолдың ішіне тегіс орнатылуы мүмкін, осылайша қар тазалағыш машиналардан толығымен аулақтауға болады. Олардың көптеген түрлері бар, күндізгі көрінуі шектеулі бір LED нүктелі көз RPM-дерден (жол шпилькалары) бастап, барлық күн сәулесінде де, түнгі уақытта да көрінетін көп LED сызықтық типтегі RPM-дерге дейін. Кейбір жарықтандырылған RPM-дер күндіз де, түні де көрінеді және пайдалы болуы мүмкін, ал басқалары тек түні немесе жарық аз болғанда ғана көрінеді. Бұл типтердің арасындағы басты айырмашылық – жарықтандырылған сызықтық RPM-дер сызықтық болғандықтан, әрбір жарықтандырылған бөлігі көрермендерге позициялық және бағыттық ақпарат береді. Бір нүктелі көзбен бағыттық ақпарат алу үшін осы бірліктердің барлығын бір уақытта көру қажет. Бұл тұман немесе қардың аппақ болуы сияқты қауіпті ауа райында мүмкін болмауы мүмкін. Сондықтан, әр сызықтық визуалды көмек позициялық және бағыттық ақпаратты қамтамасыз ететіндіктен, бұл тип ауа райы мен жарық жағдайларының әртүрлілігінде көбірек көмектеседі. Кейбір жарықтандырылған сызықтық визуалды көмектер / RPM-дер қосымша жылыту элементтерін қажет етпей қарды ерітеді, сондықтан олар қарды еріту үшін қосымша жылыту элементтерін қажет ететін RPM-дерге қарағанда энергияны тиімдірек пайдаланады және өзін-өзі тазартпайды. Сызықтық визуалды көмектер жол белгілері мен жарықтандырылған біріктіру жебелері сияқты хабарламаларды жасау үшін де пайдалы. Нүктелік RPM-дер мұндай белгілер үшін қолданылуы мүмкін болса да, практикада олар сызықтық RPM-дерге қарағанда жолға жақын және терең орнатылғандықтан, мұндай пайдалану жолға, әсіресе асфальт жолдарға зиян келтіруі мүмкін.

Мемлекеттер Достастығында

Бұрын Ұлыбритания империясының құрамына кірген елдер британдық заңдардың өңделген нұсқасын, оның ішінде жол қауіпсіздігінің негізгі принциптерін сақтап қалуы мүмкін.

Латын Америкасында

Латын Америкасы елдеріндегі жоғары белгілердің түсі елден елге өзгеше. Көптеген елдерде олар, әдетте, Солтүстік Америка емес, Еуропалық үлгілерді қабылдайды, бірақ Мексика сияқты Латын Америкасының бірнеше елінде көк түс Солтүстік Америкалық үлгіге сәйкес келеді.

Тарих

Металдан жасалған мысық көздері – ең алғашқы ретрорефлективті жол белгілегіштері, олар Ұлыбританияда және әлемнің басқа да аймақтарында қолданылады. Оларды 1933 жылы Ұлыбританияда Перси Шоу ойлап тапты және 1934 жылы патенттеді (Ұлыбритания патенттері 436,290 және 457,536), ал 1939 жылы АҚШ-та (АҚШ патенті 2,146,359). 1935 жылдың 15 наурызында Шоу Reflecting Roadstuds Ltd компаниясын құрды, ол жолға орнатылатын көтеріңкі белгілерді шығаратын алғашқы өндіруші болды. Қазіргі кезде АҚШ және басқа елдерде кеңінен қолданылатын пластик белгілер үш онжылдықтан кейін пайда болды. Оларды алғаш рет американдық инженер Сидни А. Хинан Иллинойс штатының Найлс қаласындағы Stimsonite Corporation компаниясында жұмыс істеген кезінде ойлап тапты. Хинан 1964 жылдың 23 қазанында патент алуға өтініш берді. Патент № 3,332,327 1967 жылдың 25 шілдесінде берілді. Stimsonite АҚШ-та ретрорефлективті көтеріңкі жол белгілерінің жетекші өндірушісі болды және 1999 жылы Avery Dennison Corporation компаниясы сатып алды. Алты жыл бойы Avery, Stimsonite өнімдерін Sun Country брендімен сатты. 2006 жылы Avery, жолға орнатылатын белгілерін Ennis Paint компаниясына сатты, ол жолға салынатын бояулардың (әсіресе бағыттарды белгілеу үшін) ең ірі өндірушілерінің бірі. Компания (Техас штатының Еннис қаласында орналасқан) өзінің атын Ennis Traffic Safety Solutions деп өзгертті және қазір Stimsonite өнімдерінің желісін және оның вариацияларын Stimsonite брендімен сатады. АҚШ-та әртүрлі дизайнмен сатылатын ретрорефлективті көтеріңкі жол белгілерінің басқа өндірушілеріне 3M, Apex Universal, Vialume және Ray O Lite кіреді.

Шыны жол тұғыры

Шыны жол белгілері ерекше пішінге ие: жоғарғы жартысы күмбез тәрізді, ал төменгі жартысы – жарық шағылыстыратын қабатпен жабылған негіз. Олар әртүрлі қолданысқа қатысты талаптарды қанағаттандыру үшін әр түрлі түстер мен өлшемдерде шығарылады. Қазіргі таңда Тайваньда және әлемнің көптеген елдерінде кеңінен қолданылады.

Мысық көзі

Мысық көзі бастапқы түрінде, ақ резеңке дөңгелекке орнатылған екі жұп ретрорефлекстік шыны шарлардан және олардың шойын корпуста орналасқаннан тұрады. Олар көбінесе әртүрлі түстерде келеді. Олар Ұлыбритания және әлемнің басқа да аймақтарында кеңінен қолданылып келеді.

Ботт нүктелері

Көтерілген, жарық шағылыстырмайтын жол белгілеуіштер (Ботт нүктелері деп те аталады) көбінесе дөңгелек пішіндес, ақ немесе сары түсті болады және тас жолдар мен магистральдарда боялған сызықтардың орнына жиі қолданылады. Олар эпоксидтік жақсышпен жол бетіне жабыстырылады, сондықтан қар күреу жұмыстары жүргізілетін аймақтарда қолдануға жарамсыз. Олар әдетте пластик немесе керамикадан жасалады.

Жаяу жүргіншілерге арналған өткелдер

Ұлыбританияда жаяу өткелдерде (пеликан өткелдерінде) жаяу жүргіншілердің өтуі тиіс аймақ бірнеше белгілермен көрсетіледі. Көбінесе, бұл белгілер жолда шаршылар түрінде боялады, бірақ кейде металл тіреулер де қолданылады. Бұл тіреулер әдетте шаршы пішіндес және боялмаған болаттан немесе алюминийден жасалған.

Сызық салушы

Делинейторлар – жолдың бетінде немесе жол жиегінде орнатылатын биік тіреулер (көлік конустарына немесе тіреу бағаналарына ұқсас) және олар көлік қозғалысын бағыттау үшін қолданылады. Бұл – жолдың көтерілген белгісі, бірақ көптеген басқа белгілерден айырмашылығы, делинейторларға бақылаусыз немесе сырғанап келе жатқан көліктерден басқа соқтығуға болмайды. Кіші нұсқаларынан айырмашылығы, делинейторлар көліктің дөңгелектеріне ғана емес, сонымен қатар көлік корпусына да тигізуге жеткілікті биік. Олар әдетте бірыңғай немесе бірнеше ретрорефлективті жолақтармен жабдықталған. Олар ортасынан ашық дөңгелек немесе рефлективті жолақты пластиктен жасалған қисық (45 градус бөліктер) болуы мүмкін. Сондай-ақ, олар "Т" пішіндес, аз жарық шағылыстыратын маркерлерде де қолданылады. Жолақтар саны азайтылған кезде, жолдың жабылуын көрсету үшін де пайдаланылуы мүмкін. Көп қар жауатын аймақтарда, қар тазалағыштары жол белгілерін оңай алып тастайтындықтан, делинейторлар жол бетіне жатқызылатын белгілердің орнына жиі қолданылады. Жол жиегін белгілеуден басқа, делинейторлар пандус бөктеріне, жол ортасына және өрт сөндіру гидранттары сияқты жолға жақын орналасқан объектілерді белгілеу үшін де қолданылады. Мұндай аймақтарда делинейторлардың биіктігі аймақтағы қардың мөлшеріне байланысты белгіленеді, ең көп қар жауатын жерлерде 4 футтан 8 футтан астам биіктікке жетеді. "Делинейтор" атауы техникалық жағынан жол белгісі емес, басқа объектілерге бекітілген шағылыстыратын құрылғыларға да қолданылады.