Кіріспе

Украиналық саясаткер және олигарх (1960 жылы туған)

Виктор Михайлович Пинчук (Віктор Михайлович Пінчук, Виктор Михайлович Пинчук; 14 желтоқсан 1960 жылы туған) – украиналық бизнесмен және олигарх. 2016 жылғы қаңтарда Forbes журналы оны әлемдегі ең бай адамдар тізімінде 1250-ші орынға қойды, оның капиталы 1,44 миллиард АҚШ долларына бағаланды. Пинчук – Лондонда тіркелген EastOne Group LLC халықаралық инвестициялық, жобаларды қаржыландыру және қаржылық кеңес беру компаниясының және Украинаның жетекші құбыр, доңғалақ және болат өндірушісі Interpipe Group-тың негізін қалаушы. Пинчук төрт телеарнаның және танымал "Факты і коментарі" (Факты и комментарии) таблоидінің иесі. Ол 1998 жылдан 2006 жылға дейін Украинаның Жоғарғы Радасының депутаты болып екі рет сайланды. Ол Украинаның бұрынғы президенті Леонид Кучманың қызы Олена Пинчукқа үйленген.

Ерте өмір және білім

Пинчук 1960 жылы Киевте еврей ата-аналарының отбасында туды. Олар өнеркәсіптік қаласы Днепропетровскке көшіп келді. 1987 жылы ол Днепропетровск металлургия институтын өнеркәсіптік инженерия саласындағы ғылым кандидаты дәрежесімен бітірді.

Мансап

1990 жылы ол өзінің патенттелген инновацияларының негізінде "Интерпайп" компаниясын құрды, оны КСРО-ның жетекші металлургиялық зауыттары қабылдады. Interpipe – тігіссіз құбырлар мен теміржол дөңгелектерінің ірі өндірушісі. 2004 жылы Украинаның ең бай адамдарының бірі Пинчук пен Ринат Ахметов 800 миллион долларға Криворижсталь болат зауытын сатып алды. Кейін Тимошенконың бірінші үкіметі бұл сатылымды кері қайтарды және ұлттық телеарнада қайта аукцион өткізіп, 4,8 миллиард доллар жинады. 2006 жылы Пинчук EastOne инвестициялық кеңес беру компаниясын құрды. Оның портфеліне құбырлар және түтіктер, теміржол доңғалақтары, арнайы болаттар мен қорытпалар, машина жабдықтары, сондай-ақ медиа активтері кіреді. Пинчук 1998-2006 жылдар аралығында Украина Парламентінің депутаты, "Еңбек Украинасы" партиясынан өкіл болды. Украинада бизнес пен саясаттың бөлек болуы керек деген қорытындыға келгеннен кейін ол саясаттан шықты. Пинчук Петерсон атындағы Халықаралық Экономика Институтының, Брукингс Институтының Халықаралық Кеңесшілер кеңесінің және ЖИТС/СПИД, туберкулез және малярияға қарсы күрестегі жаһандық бизнес коалициясының Корпоративтік Кеңесшілер кеңесінің мүшесі. Пинчук Михаил Спектор және Игорь Коломойскиймен бірге "VS Energy International Ukraine" компаниясының үлесіне ие. 2013 жылы американдық болат өндірушілер АҚШ Сауда министрлігіне Interpipe Group компаниясының американдық табиғи газ нарығына болат құбырларын заңсыз төгіп жатқаны туралы шағым түсірді. "Біз осы ақшаны төледік, сонымен қатар мемлекетке дивидендтер, салықтар және барлық басқа да төлемдерді жасадық. Бірақ дивидендтерін алу құқығы үшін біз Пинчукке дивидендтерімізден тағы 5 миллион төлеуге мәжбүр болдық", - деді Коломойский. 2015 жылдың 18 наурызында Ұлттық Сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюро қылмыстық іс қозғады. Тергеуге сәйкес, 2003-2006 жылдар аралығында Виктор Пинчукқа берілген параның сомасы 110 миллион долларға бағаланды. 2015 жылдың желтоқсанында Пинчук 2004 жылы украиндық кен компаниясын сатып алу туралы дау бойынша Лондонның Жоғары сотында Игорь Коломойский мен Геннадий Боголюбовқа қарсы 2 миллиард долларлық азаматтық талап ашты. Талаптардың арасында кісі өлтіру және пара алу сияқты қылмыстар бар. 2016 жылдың қаңтар айында сот процесі басталмай тұрып, тараптар соттан тыс келісімге келді.

Украинаның Еуропалық Одаққа қосылуына ықпал ету

2004 жылы Пинчук Украинаның Еуропалық Одаққа қосылуын қолдау мақсатында құрылған халықаралық тәуелсіз ұйым – Ялтадағы Еуропалық стратегияны құрды. Оның Ялтада жыл сайын өткізілетін жазғы жиыны Украина мен ЕО арасындағы пікірталас пен саяси ұсыныстарды әзірлеу форумы болды. 2014 жылғы Қырым дағдарысынан бері бұл жиындар Киевте өтіп келеді. 2013 жылдың қыркүйегінде Пинчук пен Тони Блэр Ливадия сарайындағы конференцияда Хиллари Клинтонның негізгі сөз сөйлеуін ұсынды, оған Билл Клинтон қатысты. Майкл Коэн Дуглас Шоеннен Пинчуктан жасалған қайырымдылық туралы сұрады, бұл сол жылы Трамп қоры алған ең ірі сыртқы қайырымдылық болды. 2015 жылы Пинчук Украина мен ЕО арасындағы байланысты нығайтуға ықпал етті. Ол Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумға белсенді қатысты. 2016 жылдың желтоқсанында Виктор Пинчук Wall Street Journal газетінде «Украинаның Ресеймен бейбітшілікке қол жеткізу үшін ауыр шараларға баруы керек» деген мақала жариялады, онда Украинаның ЕО-ға мүшелік перспективасынан уақытша бас тартуы, НАТО-ға мүшеліктен бас тартуы және Шығыс Украинадағы бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін Қырым түбегі бойынша Ресеймен келісімге келуі керектігін ұсынды. Мақала Украинаның саяси билігінен сыни пікірлерге ие болды. Одан кейін президент Петр Порошенко 2017 жылдың 19 қаңтарында Давостағы украиналық түскі асқа баруын жоққа шығарды. Украинаның Еуропалық және Еуроатлантикалық интеграция жөніндегі бұрынғы вице-премьері Иванна Климпуш-Цинцадзе Пинчуктың «бейбітшілік жоспарының» тезистері Ресейлік пропагандада қолданылғанын мәлімдеді. Ресейдің соғыс қылмыстары үйі, бұрынғы Ресей үйі, Пинчук жалға алған Давостағы 68-ші үй, онда ол Украина азаматтарының соғыста қаза болуы туралы ақпарат береді.

Жеке өмірі мен байлығы

Виктор Пинчук Украинаның екінші президенті Леонид Кучманың қызы Олена Пинчукқа үйленген. Олена Пинчук Украинадағы ЖИТС-тің алдын алу және таралуына, сондай-ақ ЖИТС-ке қарсы күтімге бағытталған «АнтиАЙДС» қорын басқарады. Ол және Пинчук әнші Элтон Джон мен АҚШ-тың бұрынғы президенті Билл Клинтонның достары, Пинчук Лос-Анджелесте өткен 65-ші туған күнін тойлады. Forbes журналы оны 2016 жылы әлемдегі ең бай адамдар тізімінде 1250-ші орынға қойды, оның капиталы 1,44 миллиард АҚШ долларына бағаланды. Қордың жобаларына Украинадағы ең ірі жеке стипендиялық бағдарламасы «Завтра.UA», шетелде оқитын украин студенттері үшін «WorldWideStudies» стипендиялық бағдарламасы, сондай-ақ Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форум аясында жыл сайынғы «Украиналық түскі ас» және «Құмарттық дөңгелек үстел» кіреді. Қор түрлі серіктестермен жұмыс істейді, оның ішінде Украинаның еуропалық интеграциясын ілгерілетуге арналған «Ялта Еуропалық стратегиясы» желісі, Клинтонның жаһандық бастамасы, Киев экономика мектебі, Тони Блэрдің сенім қоры, Брукингс институты, Петерсон халықаралық экономика институты, Израиль президенттік конференциясы «Болашаққа бетпе-бет келу», сондай-ақ Ренессанс қорының заңдық кеңес беру орталықтары/заңдық көмек жобалары бар. Оның жобаларына 2015 жылы Трамп қорына 150 000 доллар сыйлық ретінде беру, Украина бойынша заманауи жаңа туған нәрестелер орталықтарының желісін құру («Үміттер бесігі»), Клинтонның жаһандық бастамасымен ынтымақтастық бағдарламалары кіреді. Пинчук өнер орталығының бастамасы ретінде 2009 жылдың желтоқсан айында 35 жасқа дейінгі суретшілерге арналған 100 000 долларлық жаңа сыйлық жариялады. «Болашақ ұрпақ» өнер сыйлығы екі жылда бір рет беріледі және онлайн өтінім берген кез келген жас суретшіге ашық. Финалистер мен жеңімпазға Пинчуктың жинағынан суретшілер – Дэмиен Хирст, Такаши Мураками, Андреас Гурски және Джефф Кунс кеңесшілік етеді. Пинчук 1994-2005 жылдар аралығында Клинтон қорына 10-25 миллион доллар көмектесті. 2000 жылы Пинчук Клинтонның бұрынғы сауалнамашысы Дуглас Шоунды айына 40 000 доллар жалақымен жұмысқа алды. 2017 жылдың наурыз айында Трамптың бұрынғы көмекшісі Моника Кроули Пинчук үшін шетелдік агент ретінде тіркелді. 2014 жылдың қарашасында Киевте Пинчукқа украин-жұдайық қарым-қатынастарын дамытудағы еңбегі үшін 2014 жылғы митрополит Андрей Шептицкий сыйлығы табыс етілді. 2022 жылдың маусым айында Пинчук және оның әйелі украин сарбаздары мен азаматтарына протездер, медициналық көмек, оңалту және басқа да гуманитарлық көмек көрсету үшін 10 миллион фунттан астам ақшаны қайырымдылыққа жұмсады. Бұл Джефф Кунс мүсінін сату арқылы іске асырылды.