Кіріспе

Лондон қаласында өткен теннис турнирі – ең соңғы чемпионаттар.

Чемпионаттар, көбінесе Уимблдон деп аталады, әлемдегі ең көне теннис турнирі және көптеген адамдар оны ең беделді деп санайды. Ол 1877 жылдан бері Лондонның Уимблдон қаласындағы All England Lawn Tennis and Croquet Club клубында өткізіліп келеді. 2019 жылдан бастап екі негізгі корттың үстінде жабылатын шатырлармен ашық корттарда ойналады. Уимблдон – төрт Grand Slam турнирінің бірі, қалғандары – Australian Open, French Open және US Open. Уимблдон – әлі күнге дейін дәстүрлі теннис алаңы – травада өткізілетін жалғыз ірі турнир. Бұл сонымен қатар түнгі комендант сағаты сақталған жалғыз Grand Slam турнирі, бірақ қазір матчтар шамдарда түнгі сағат 23:00-ге дейін жалғаса алады. Турнир дәстүрлі түрде маусымның соңы мен шілде айының басында екі апта бойы өтеді, маусымның соңғы дүйсенбісінен басталып, екінші аптаның соңында, сенбі және жексенбі күндері әйелдер мен ерлердің жекелей финалдарымен аяқталады. Жыл сайын бес маңызды жарыс өткізіледі, сондай-ақ қосымша жасөсперімдер мен шақырулы турнирлер де ұйымдастырылады. 2009 жылы Уимблдонның Орталық кортына жаңбырдың салдарынан ойын уақытының ысырап болуын азайту үшін жабылатын шатыр орнатылды. 2019 жылдан бастап №1 кортта да шатыр жұмыс істейді, сол кезде жаздықты орындықтар, үстел және әр корттағы ойынды түсіру үшін 10 дербес жұмыс істейтін камералар сияқты бірқатар жақсартулар енгізілді. Уимблдон дәстүріне қатысушылар үшін толығымен ақ киім киюдің қатаң талабы және патшалық қолдау кіреді. Турнирде көбінесе клубтика және қаймақ желінеді. Басқа турнирлерден айырмашылығы, жарнама минималды және ресми жеткізушілерден, мысалы Slazenger және Rolex тарапынан қарапайым түрде жүзеге асырылады. Slazenger компаниясымен байланыс – әлемдегі ең ұзақ спорттық демеушілік, ол 1902 жылдан бері турнирге доптармен қамтамасыз етіп келеді. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылғы Уимблдон турнирі тоқтатылды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан бері алғашқы тоқтату болды. 2021 жылдың 28 маусымынан 11 шілдесіне дейін 134-ші қайта жадбаланған турнир өтті. 135-ші турнир 2022 жылдың 27 маусымынан 10 шілдесіне дейін өтті, бұл Орталық кортта өткен алғашқы чемпионаттың 100 жылдығын белгіледі. ATP, ITF және WTA 2022 жылғы турнир үшін рейтингтік ұпайлар бермеді, себебі Ресей және Беларусьтің өкілдерін қатыстырмау туралы дау туды. 2023 жылғы Уимблдон чемпионаты 136-шы рет өткізілді және 3 шілдеден 16 шілдеге дейін жалғасты. 2024 жылғы Уимблдон чемпионаты 137-ші рет өткізіледі және 1 шілдеден 14 шілдеге дейін өтеді.

Басталуы

All England Lawn Tennis and Croquet Club – 1868 жылдың 23 шілдесінде құрылған жеке клуб. Алғашында "The All England Croquet Club" деп аталды. Оның алғашқы алаңы Уимблдонның Ворпл жолындағы Нюрсери-роудта орналасқан. 1876 жылы майор Уолтер Клоптон Уингфилд бір жыл бұрын ойлап тапқан және бастапқыда Sphairistikè деп аталған ойын клуб қызметіне қосылды. 1877 жылдың көктемінде клуб "Барлық Англия крокет және алаң теннис клубы" деп қайта аталды және жаңа атын алғашқы алаң теннис чемпионатының құрылуымен белгіледі. Осы оқиғаға байланысты Мэрилебон Крикет клубының кодексін алмастыратын жаңа ережелер жинағы жасалды. Бүгінгі ережелер көбінесе ұқсас, бірақ тор мен тіреулердің биіктігі, сондай-ақ қызмет сызығының тордан қашықтығы сияқты ерекшеліктер бар. 1877 жылдың 9 шілдесінде Уимблдон чемпионаты басталды. Бес күнге жоспарланған турнирге қатысу үшін 22 адам бір гинея төледі. Жаңбыр оны төрт күнге кешіктірді, соның салдарынан 1877 жылдың 19 шілдесінде финал өтті. Спенсер Гор, Олд Харровиан ракетка ойыншысы, Уильям Маршаллды 6–1, 6–2 және 6–4 есебімен 48 минутта жеңді. Горге спорттық журнал The Field ұсынған 25 гинеялық күміс кубок және 12 гинея сыйлық ақшасы табыс етілді. Финалды көру үшін 200-ге жуық көрермен әрқайсысы бір шиллинг төледі. Алаңдағы газондар негізгі корт ортада, ал қалғандары оның айналасында орналасуы үшін жасалған, содан кейін "Орталық корт" деп аталды. 1922 жылы клуб қазіргі Чёрч-роудтағы жерге көшкенде бұл атау сақталды, бірақ енді оның орналасқан жерін нақты сипаттамайды. Дегенмен, 1980 жылы алаңның солтүстік жағында төрт жаңа корт іске қосылды, бұл Орталық корттың орналасқан жерінің дұрыс сипатталуын қамтамасыз етті. 1997 жылы ашылған жаңа No. 1 корт бұл сипаттаманы күшейтті. 1882 жылы клубтағы қызмет көбінесе алаң тенниспен шектелді және сол жылы атаудан "крокет" сөзі алынып тасталды. Алайда, сезімталдық себептермен ол 1899 жылы қайта қосылды. 1884 жылы клубқа әйелдер арасындағы жекелей турнирлер қосылды, ал ерлер арасындағы жұптық турнирлер Оксфорд университетінің алаң теннис клубынан ауыстырылды. Әйелдер жұптық және аралас жұптық турнирлер 1913 жылы қосылды. Уимблдонға алғаш рет 1924 жылы Ямайкадан келген Бертран Милборн Кларк қатысты. 1922 жылға дейін ағымдағы чемпион тек финалда ғана ойнауға міндетті, оны жеңіп өткен қарсыласына қарсы. Басқа үш ірі турнирдегідей, Уимблдонға жоғары дәрежелі әуесқой ойыншылар қатысты, ал кәсіби ойыншыларға қатысуға тыйым салынды. Бұл 1968 жылы ашық дәуірдің басталуымен өзгерді. 1936 жылы Фред Перри мен 2013 жылы Энди Мюррей арасында Уимблдон чемпионатында жеңіске жеткен британдық ер адам болған жоқ, ал 1977 жылы Вирджиния Уэйдтен бері британдық әйел жеңіске жеткен жоқ, бірақ Аннабель Крофт пен Лора Робсон 1984 және 2008 жылдары сәйкесінше қыздар чемпионатында жеңіске жетті. Чемпионат алғаш рет 1937 жылы теледидардан көрсетілді. Формальды түрде "Чемпионат, Уимблдон" деп аталса да, дереккөздерге байланысты бұл шара "Барлық Англия алаң теннис чемпионаты", "Уимблдон чемпионаты" немесе жай ғана "Уимблдон" деп те аталады. 1912 жылдан 1924 жылға дейін турнирді Халықаралық алаң теннис федерациясы "Дүниежүзілік алаң корт чемпионаты" деп мойындады. 1915–1918 жылдар аралығында Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты турнир өткізілмеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1940–1945 жылдар аралығында турнир өткізілмеді. 1940 жылдың 11 қазанында бомбалау кезінде Орталық корттың жарылыс орнының бір бұрышына бомба түсті. 1946 жылы чемпионат өткізілді, бірақ зақымдану салдарынан 1200 орын жоғалды. Ұйымдастырушылар зақымдалған бөлікті 1947 жылға дейін жөндеуге қойылмады, ал Орталық корт 1949 жылғы басылымға толыққанды қалпына келтіріліп, жаңартылды. 1946 және 1947 жылдары Уимблдон француз чемпионатынан бұрын өтті, сонымен қатар сол жылдың екінші Гранд Слем теннис турнирі болды.

21 ғасыр

Уимблдон әлемдегі ең беделді теннис турнирі саналады және клубтың басымдығы – оның жетекшілігін сақтау. Осы мақсатта 1993 жылы жанкүйерлер, ойыншылар, төрешілер және көршілер үшін жарыстың сапасын арттыруға бағытталған ұзақ мерзімді жоспар жарияланды. Жоспардың бірінші кезеңі (1994–1997) 1997 жылғы чемпионатқа дейін аяқталды және Аоранги паркінде жаңа No. 1 кортты, телехабар тарату орталығын, екі қосымша шөп кортты және Чирч Роуд пен Сомерсет Роудты байланыстыратын төбе астындағы туннельді салуды қамтыды. Екінші кезең (1997–2009) ескі No. 1 корт кешенін алып тастаумен және жаңа Мыңжылдық ғимаратын салумен аяқталды, ол ойыншыларға, баспасөз өкілдеріне, төрешілерге және клуб мүшелеріне кең мүмкіндіктер ұсынды, сондай-ақ Орталық корттың Батыс трибунасын 728 орынмен кеңейтті. Үшінші кезең (2000–2011) кіреберіс ғимаратын, клуб қызметкерлерінің тұрғын үйін, мұражайды, банк және билет кассасын салумен аяқталды. 2009 жылғы чемпионатқа дейін жаңа жылдам жабылатын шатыр салынды, бұл Орталық кортта жаңбырдың ойынды ұзақ уақытқа тоқтатуының алғашқы рет болмауына мүмкіндік берді. Клуб 2009 жылдың 17 мамырында, жексенбі күні өткен «Орталық корт мерекесі» атты шарада жаңа шатырды сынап көрді, онда Андре Агасси, Штеффи Граф, Ким Клийстерс және Тим Хенман қатысқан көрсету матчтары өтті. Шатыр астында өткен алғашқы чемпионат матчы Динара Сафина мен Амели Моресмо арасындағы әйелдер арасындағы төртінші раунд матчының аяқталуы болды. Жаңа шатыр астында толықтай өткен алғашқы матч 2009 жылдың 29 маусымында Энди Мюррей мен Станислас Вавринка арасында өтті. Мюррей 2012 жылғы чемпионаттың үшінші раундында Орталық кортта Маркос Багдатисті жеңгенде күніне ең соңғы аяқталған матчқа да қатысты, матч 23:02-де аяқталды. 2012 жылдың 8 шілдесіндегі Роджер Федерер мен Мюррей арасындағы ерлер арасындағы жекелей финал үшінші сетте іске қосылған шатыр астында жартылай ойналған алғашқы жекелей финал болды. 2009 жылғы чемпионатқа дейін ескі No. 13 корт орнына жаңа 4000 орындық No. 2 корт салынды. Жаңа 2000 орындық No. 3 корт ескі No. 2 және No. 3 корттардың орнына салынды. 2011 жылдың 1 тамызында All England Club Чемпионатқа қатысты барлық активтерін жеке, бірақ толық меншіктегі еншілес компанияға, The All England Lawn Tennis Club (Championships) Limited компаниясына, сондай-ақ AELTC деп танылатын компанияға берді. Осыдан кейін клубтың қызметі Чемпионат қызметінен ресми түрде бөлінді. 2012 жылы All England Club жазғы Олимпиада ойындарын қабылдады және теннис Олимпиадалық спорт түріне қайта енгізілгеннен бергі алғашқы шөп корт турниріне және Ашық дәуірде Гранд Слем алаңында өткен алғашқы турнирге айналды. 2013 жылдың сәуірінде Уимблдон келесі 10–15 жылда чемпионатты жақсартуға бағытталған «Бас жоспарын» жариялады. Бұл үлкен дәрежеде French Open және Australian Open сияқты басқа Гранд Слем турнирлерінің де кеңейту және қайта дамыту жоспарларын жариялауына байланысты болды. Бас жоспардың элементтеріне жаңа ойыншылар мен медиа құрылыстары, No. 1 кортты кеңейту, оның ішінде жаңа жылдам жабылатын шатыр, жаңа тамақтандыру және қонақжайлылық аймақтары, мұражай ғимаратына қосымша қабат, жер асты автотұрағы және жаңа жабық корттар, сондай-ақ практикалық, саз және чемпионат корттарының орнын ауыстыруды қамтитын учаскенің толық қайта құрылуы кірді. Жоспардың бір бөлігі сондай-ақ турнирдің іріктеу матчтарын өткізу үшін жақын орналасқан Уимблдон Парк гольф клубының жерін 65 миллион фунт стерлингке сатып алуды қамтиды. 2018 жылдың 19 қазанында кез келген матчтың соңғы сетінде есеп 12–12-ге жеткен жағдайда тай-брейк өтетіні жарияланды; бұл біліктілік, жеке және жұптық сындарды қоса алғанда, барлық жарыстарға қатысты. Байланысты мәлімдемеде 2019 жылғы чемпионаттан бастап төрт дөңгелекті коляскадағы жарыстар тұрақты шара болады деп хабарланды. 2020 жылдың 1 сәуірінде COVID-19 пандемиясының салдарынан All England Club бүкіл шөп корт маусымын 2021 жылдың маусым айына дейін қауіпсіздік шаралары ретінде тоқтату туралы шешім қабылдады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Уимблдон турнирінің алғашқы тоқтатылуы болды. Клуб басшылары турнирді көрерменсіз өткізуді қарастырды, бірақ бұл ішінара қабылданбады, себебі кем дегенде 5000 адам – баскетболшылар, төрешілер, жаттықтырушылар, техникалық қызметкерлер және күзетшілер – турнирді өткізу үшін орында болуы керек еді. Бұрынғы ойыншы және қазіргі All England Club кеңесінің мүшесі Тим Хенман АҚШ-тың Tennis Channel арнасына клуб жабық есік артында Уимблдонды өткізуді мұқият қарастырғанын айтты. Алайда, орында болуы керек адамдардың көп саны кеңеске турнирді өткізуге болатынын түсіндірді. 2003 жылғы турнирдің басталуына дейін клуб әлемдік пандемия салдарынан Уимблдонның жойылған жағдайындағы шығындарды өтеу үшін жылдық 1,61 миллион фунт стерлинг (2 миллион доллар) сақтандыру сым ақысын төлеуді бастады; 2020 жылғы жойылған жағдай үшін күтілетін 250 миллион фунт стерлинг (312 миллион доллар) шығындарына байланысты 114 миллион фунт стерлинг (141 миллион доллар) сақтандыру төлемі алатын болады. 2022 жылдың сәуірінде 2022 жылғы Украинаға Ресейдің басып кіруіне байланысты All England Club Ресей және Беларусь ойыншыларына турнирде қатысуға тыйым салынғанын жариялады. ATP және WTA-дан айырмашылығы, бейтарап спортшы ретінде қатысуға да тыйым салынды. 2022 жылдың 20 мамырында ATP, ITF және WTA турнирге рейтинг ұпайларын бермейтінін жариялады, себебі бұл тыйым бір жақты болып саналды және ұлттық белгісіне қарай ойыншыларға қатысты кемсітушілік құрады. 2023 жылдың 31 наурызында All England Club Ресей және Беларусь ойыншыларына қатысуға тыйым салуды жойды.

Оқиғалар

Уимблдон бес негізгі жарыстан, төрт жасөсперімдер жарысынан және жеті шақыру арқылы өткізілетін жарыстан тұрады.

Кесте

Жыл сайын турнир маусымның соңғы дүйсенбісінде немесе шілде айының бірінші дүйсенбісінде басталады, бұл Корольдік клуб чемпионатынан екі апта кейін өтеді. Корольдік клуб чемпионаты – ерлер арасындағы маңызды дайындық турнирлерінің бірі, сондай-ақ Германияның Галле қаласында өткізілетін Джерри Вебер ашық турнирі де осы санатқа жатады. Уимблдонға дейін өтетін басқа шөптен өткізілетін турнирлер – Ұлыбританиядағы Истборн және Нидерландыдағы Розмален, екеуі де қосымша жарыстарды қамтиды. Уимблдонға әйелдердің дайындық турнирі – Ұлыбританиядағы Бирмингем. Уимблдоннан бұрын Еуропадан тыс өтетін ерлер турнирі – Түркиядағы Анталия ашық чемпионаты. Чемпионаттан кейін жоспарланған жалғыз шөптен өткізілетін турнир – АҚШ-тың Род-Айленд штатындағы Ньюпорт қаласындағы Даңқ залы теннис чемпионаты, ол Уимблдоннан кейінгі аптада өтеді. Уимблдон 14 күнге жоспарланған, дүйсенбіде басталып, жексенбіде аяқталады. 1982 жылға дейін турнир бір күн бұрын аяқталды, әйелдер арасындағы жекелей финал жұма күні, ал ерлер арасындағы жекелей финал сенбі күні өтті. Басты бес турнир екі апта бойына өтеді, ал жасөсперімдер мен шақырылған ойыншылардың жарыстары көбінесе екінші аптада ұйымдастырылады. Дәстүр бойынша, басқа үш «Үлкен дулыға» турнирінен айырмашылығы, «Ортаңғы жексенбіде» ойын өткізілмейтін, демалыс күні саналған. Алайда, жаңбыр салдарынан 1991, 1997, 2004 және 2016 жылдары төрт рет «Ортаңғы жексенбіде» ойын өткізуге тура келді. Осы төрт реттен алғашқысында Уимблдон «Халық жексенбісін» ұйымдастырды, онда орындықтар еркін болды және қолжетімді, арзан билеттер сатылды, соның арқасында қаражаты шектеулі жанкүйерлер де негізгі корттарда отыру мүмкіндігіне ие болды. 2022 жылға дейін Уимблдонның екінші дүйсенбісі «Жантықты дүйсенбі» деп аталды, себебі сол күні ерлер мен әйелдер арасындағы соңғы 16 матч өтетін, ең қарбалас күн болатын. Бұл күні жанкүйерлер бір күн ішінде қалған ең жақсы 32 ойыншының кез келгенін көруге мүмкіндік алатын, бұл «Үлкен дулыға» турнирінде бірегей жағдай. 2015 жылдан бастап чемпионат бұрынғы жылдарға қарағанда бір апта кешіксіз басталды, бұл турнир мен «Ролан Гаррос» арасындағы уақытты екі аптадан үш аптаға дейін ұзартты. Сонымен қатар, Штутгарт ашық ерлер турнирі шөптен өткізілетін кортқа айналдырылып, шілдеден маусымға ауыстырылды, осылайша шөптен өткізілетін маусымды ұзартты.

Коменданттық сағат

2009 жылдан бері барлық матчтар кешкі сағат 23:00-ге дейін аяқталуы тиіс. Уимблдон – түнгі комендант сағаты сақталатын жалғыз «Үлкен дулыға» турнирі. Комендант сағаты жергілікті тұрғындарды түнгі уақытта бұзылыстардан қорғау мақсатында енгізілген. Орталық кортқа төбе жабылған кезде, бұл матчтарды жарық астында түнде жалғастыруға мүмкіндік берді, жергілікті Мертон кеңесі төбе құрылысына рұқсат берген кезде уақыт шегін қойды. 2018 жылы Уимблдоннан жасалған мәлімдемеде: «Кешкі сағат 23:00-дегі комендант сағаты – жергілікті тұрғындардың мүдделерін, тұрғын үй ауданында өтетін халықаралық теннис турнирінің ауқымымен теңестіру үшін қолданылатын жоспарлау шарты. Көлік инфрақұрылымының жетілдігі және келушілерді қауіпсіз үйлеріне қайтару мәселесі де маңызды фактор болып табылады» делінген.

Ойыншылар мен себу

Ерлер және әйелдер арасындағы жекелей сында 128 ойыншыдан болады. Ойыншылар мен жұптар халықаралық рейтингтеріне сүйене отырып, негізгі турнирлерге қатысады, ерлер турниріне 104, әйелдер турниріне 108 тікелей қатысушы іріктеледі. Екі турнирде де 8 шақырылған ойыншы болады, ал қалған орындар іріктеу арқылы толықтырылады. 2001 жылғы турнирден бастап, мырзалар мен ханымдар арасындағы жекелей сында 32 ойыншы, жұптар сынында 16 команда тұқымдыққа ие болады. Тұқымдық жүйе 1924 жылғы Уимблдон чемпионатына енгізілді. Бұл – елдерге төрт ойыншыны ұсынуға мүмкіндік беретін, жеребе тізімінде әртүрлі төрттен бөлінетін қарапайым нұсқа болды. Бұл жүйе 1927 жылғы Уимблдон чемпионатына дейін өзгертілді, содан кейін ойыншылардың еңбегіне қарай тұқымдыққа бөлінді. Бірінші нөмірлі тұқымдыққа ие болған ойыншылар – Рене Лакост және Хелен Уиллс. Басқару комитеті қай ойыншыларға шақыру қағазы берілетінін шешеді. Әдетте, шақырылған ойыншылар – бұрынғы турнирлерде жақсы өнер көрсеткендер немесе Уимблдонға қатысу арқылы жұртшылықтың қызығушылығын оятар ойыншылар болады. Мырзалар арасындағы жекелей сында жеңіске жеткен жалғыз шақырылған ойыншы – 2001 жылы Горан Иванишевич. Рейтингі жеткіліксіз немесе шақыру қағазы алмаған ойыншылар мен жұптар Уимблдонға бір апта бұрын Роэмптондағы Bank of England Sports Ground-да өткізілетін іріктеу турниріне қатыса алады. Жекелей сындағы іріктеу турнирі үш кезеңнен тұрады. 2019 жылдан бастап жекелей сындағы іріктеуге қатысатын ойыншылар саны 128-ге дейін өседі, ал жұптар сынында іріктеу турнирі өткізілмейді. 2002 жылдан 2019 жылға дейін ең жақсы 32 ойыншы (ATP рейтингі бойынша) бұрынғы шөптен жасалған корттағы турнирлерге басымдық беретін формула бойынша тұқымдыққа бөлінді: ATP Entry System Position ұпайлары + соңғы 12 айда шөптен жасалған корттағы барлық турнирлер үшін жиналған 100% ұпай + алдыңғы 12 айдағы ең жақсы шөптен жасалған корттағы турнир үшін жиналған 75% ұпай. Көптеген қатысушылар тұқымдыққа бөлінбейді. Мырзалар арасындағы жекелей сында жеңіске жеткен тек екі тұқымдықсыз ойыншы бар: 1985 жылы Борис Беккер және 2001 жылы Горан Иванишевич. 1985 жылы 16 тұқымдық болды және Бекер 20-шы орында тұрды; Иванишевич 125-ші орында тұрды, өйткені ол шақыру қағазымен қатысты, бірақ ол бұрын үш рет финалға шыққан және әлемде 2-ші орында тұрған. Оның төменгі рейтингінің себебі – үш жыл бойы иық жарақатынан зардап шегуі, ол жақында ғана жазылған. 1996 жылы Ричард Кражичек жеңіске жетті, ол бастапқыда тұқымдықсыз болды (17-ші орында, ал тек 16 ойыншы тұқымдыққа бөлінді), бірақ Томас Мустер турнирден бұрын бас тартқаннан кейін тұқымдық позициясына көтерілді (17-ші нөмірмен). 2023 жылы әйелдер арасындағы жекелей сында тұңғыш рет әлемдегі 42-ші орында тұрған Маркета Вондроусова жеңіске жетті. Бұрынғы әйелдер арасындағы ең төменгі тұқымдыққа ие болған чемпион – 2007 жылы 23-ші орында тұрған Венера Уильямс; Уильямс жарақаттан қайтып келді, ол оған бұрынғы турнирлерде ойнауға мүмкіндік бермеді, сондықтан оған әдеттегіден төменгі рейтинг берілді. Тұқымдықсыз жұптар көптеген рет жұптар сынында жеңіске жетті; 2005 жылғы мырзалар жұптары тек тұқымдықсыз ғана емес, сонымен қатар (бірінші рет) іріктеуден өткендер еді.

Негіздер

2001 жылдан бері Уимблдон корттары 100% көпжылдық сұлы шөппен себіледі. 2001 жылға дейін 70% райграсс және 30% қызыл фескуяның қоспасы қолданылды. Бұл өзгеріс беріктікті арттыру және қазіргі заманғы ойынның күшін көтеру үшін шөпті нығайту мақсатында жасалды. Негізгі корттар, Орталық корт және №1 корт, әдетте, чемпионат кезінде жылына екі апта ғана пайдаланылады, бірақ ерекше жағдайларда үшінші аптаға дейін созылуы мүмкін. Қалған 17 корт клубтың басқа да іс-шаралары үшін тұрақты түрде қолданылады. 2012 жылы Уимблдон 2012 жылғы Олимпиада ойындарының теннис турнирлерін қабылдағанда, шоу-корттар үш айдың ішінде екінші рет пайдаланылды. Шоу-корттардың бірі Ұлыбритания құрама командасының үйдегі матчтарына да қолданылады. Уимблдон – табиғи шөпте өткізілетін жалғыз «Үлкен дулыға» турнирі. Бір кезде, «French Open»-нен басқа барлық «Үлкен дулыға» турнирлері шөпте өткізілді. «US Open» 1975 жылы жасыл саздан, ал «Australian Open» 1988 жылы қатты корттан бас тартты; «US Open» кейін қатты кортты да қабылдады. 1877 жылдан 1921 жылға дейін клубтың алаңдары Уимблдон орталығында, Уорпл-роуд пен теміржол желісі арасындағы төрт акр шалғынды жерде орналасқан. 1908 жылы осы жерде 1908 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының теннис турнирі өтті. Чемпионатқа қатысушылар саны артып келе жатқандықтан, Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Ворпл-роудтың 8000 орындық сыйымдылығы жеткіліксіз екені анық болды, сондықтан клуб жаңа орын іздеуді бастады. Нәтижесінде ол Уимблдон қаласының солтүстігіндегі Черч-роудтағы жерге орналасып, 1922 жылы жаңа орнына көшті. Көшу сол кезде шамамен 140 000 фунт стерлингке бағаланған қаржылық тәуекел ретінде қарастырылды. Клуб Черч-роудтағы қазіргі орнына көшкеннен кейін, бұрынғы Уорпл-роуд алаңы Уимблдон орта мектебінің спорт алаңына айналды, ол бүгінге дейін сақталған. Орталық корт 1922 жылы ашылды. Жаңа орын әлдеқайда үлкен болды және көпшіліктің артып келе жатқан сұранысын қанағаттандыру үшін қажет болды. Уимблдон кезінде жаңбыр жау мүмкіндігіне байланысты, 2009 жылғы чемпионаттан бұрын жылдам жабылатын шатыр орнатылды. Ол 20 минут ішінде толық жабылуға/ашылуға арналған және чемпионат кезінде ауа райынан (немесе қажет болса, тым ыстықтан) ойынды қорғау үшін жабылады. Шатыр ашылып немесе жабылып жатқанда, ойын тоқтатылады. Шатыр Уимблдон чемпионаты матчы кезінде алғаш рет 2009 жылдың 29 маусымында Амели Моресмо мен Динара Сафинаның қатысуымен жабылды. Шатыр астында толық матчты бірінші рет Энди Мюррей мен Стэн Вавринка ойнады. Корттың сыйымдылығы 14 979 адамды құрайды. Оның оңтүстік жағында Корольдік ложа орналасқан, онда корольдік отбасы мүшелері мен басқа да ардагерлер матчтарды тамашалайды. Орталық корт әдетте негізгі турнирлердің финалы мен жартылай финалына, сондай-ақ алдыңғы кезеңдердегі үздік ойыншылардың немесе жергілікті фавориттердің қатысуымен өтетін көптеген матчтарға арналған. Екінші маңызды корт – №1 корт. Корт 1997 жылы Орталық кортқа жақын орналасқан ескі №1 корттың орнына салынды. Ескі №1 корт көрермендер сыйымдылығы тым төмен болғандықтан бұзылды. Корттың ерекше, жақын атмосферасы болды және көптеген ойыншылардың сүйікті орны болды. №1 кортқа жаңа жылдам жабылатын шатыр 2017 жылғы чемпионаттан кейін салынып, 2019 жылғы чемпионатқа дейін аяқталды. Стадионның сыйымдылығы 900-ге артып, 12 345-ке жетті. 2009 жылдан бері Уимблдонда жаңа №2 корт пайдаланылуда, ол 4000 адамға арналған. Жоспарлау рұқсатын алу үшін ойын алаңы жер бетінен шамамен 3,5 метр төмен орналасқан, бір қабатты құрылыс жер бетінен шамамен 3,5 метр ғана биік болуын қамтамасыз етеді, осылайша жергілікті көріністерге әсер етпейді. 2012 жылғы Олимпиада ойындарында өткен матчтардың жоғары сыйымдылығына байланысты №13 корт орнында салу жоспарлары қабылданбады. Ескі №2 корт №3 корт деп аталды. Ескі №2 корт «Чемпиондар зираты» деп аталды, өйткені жылдар бойы алғашқы кезеңдерде көптеген жоғары сатылы ойыншылар одан шығарылды, соның ішінде Илие Настасе, Джон МакЭнро, Борис Беккер, Андре Агасси, Пит Сампрас, Мартина Хингс, Венера Уильямс, Серена Уильямс және Мария Шарапова. Корттың сыйымдылығы 2192 + 770 тұрған орынды құрайды. 2011 жылы жаңа №3 корт және жаңа №4 корт ескі №2 және №3 корттардың орнында ашылды. Оңтүстік Англияның жазғы климатына байланысты, Уимблдон жыл сайын корт жағдайларын сақтауға жұмыс істейтін «Корт күзетшілерін» жұмысқа алады. Олардың басты міндеті – жаңбыр жауғанда корттарды тез жабуды қамтамасыз ету, содан кейін төрешілер корттарды ашуды шешкеннен кейін ойын мүмкіндігінше тез жалғасады. Сыртқы корт күзетшілері көбінесе жазғы маусымда ақша табу үшін жұмыс істейтін университет студенттері. Алайда, Орталық кортқа толық уақытты қызметкерлер қарасады. Алаңның солтүстік жағында маңызды матчтарды билеті жоқ жанкүйерлерге көрсетілетін үлкен теледидар экраны орналасқан. Жанкүйерлер ресми түрде Аоранги террасасы деп аталатын көлбеу шалғынды жерден тамашалайды. Британ ойыншылары Уимблдонда жақсы өнер көрсеткен кезде, бұл аймақ олардың жанкүйерлерін тартады және баспасөз бұл жерге олардың есімдерін қояды: Грег Руседскидің жанкүйерлері «Руседски жотасында» жиналды, ал Тим Хенманның төбешігі «Хенман төбесі» деп аталды. Екеуі де қазір зейнеткерлікке шыққан және Энди Мюррей қазіргі ең табысты британ ойыншысы болғандықтан, төбешік кейде оның шотландтық мұрасын және сол аттас шотландтық рагби алаңын еске түсіре отырып, «Мюррей алаңы» немесе «Мюррейфилд» деп аталады, бірақ бұл кеңінен танылмады – бұл аймақ әлі де көбінесе «Хенман төбесі» деп аталады. Бұл атаулардың ешқайсысы ресми емес.

1913 жылы суфражистердің террорлық шабуылы

1913 жылы суфражистердің бомбалау және өртеу науқаны кезінде аумақты жоюға талпыныс жасалды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін әйелдердің сайлау құқығы үшін күрескен суфражистер ел бойынша саяси мақсатта өрт қою және жарылыс шараларын жүргізе бастады. 1913 жылғы 27 ақпан күні түні, шамамен түнгі жарты сағатта қоршаудан қоршауды көтерілгенін көрген бақташылдың хабарлауынан кейін "30-35 жас аралығындағы" суфражистка әйел аумақта ұсталды. Оның қасында өрт қоюға арналған парафин мен ағаш ұсқыншалары табылды.

Дәстүрлер

Әлеуметтік комментатор Эллис Кэшмор Уимблдонды 1950 жылдардағы қалыпты саналатын мінез-құлық стандарттарына ұмтылудағы "Дэвид Нивенге тән әдептілік" деп сипаттайды. Жазушы Питер Йорк бұл шараны белгілі бір ақ, жоғарғы орта таптың, әулетті британдықтардың бай типін көрсетеді, ал Уимблдон аймағын "ерекше әлеуметтік сипаты бар оңтүстік, жақсы жағдайдағы, кеш Виктория дәуіріндегі шағын қала" деп сипаттайды. Кэшмор бұл шараны қазіргі Британияның өзгеретін көпмәдениетті сипатынан "алыс және оқшауланған" деп сынады, оны "британдықтардың ешқандай идеясына жатпайтын нәрсе" деп атады.

Топ ұлдары мен топ қыздары

Чемпионат ойындарында доп жинаушы ұлдар мен қыздар, BBG деп аталатындар, жақсы BBG-нің "көрінбеуі керек. Олар фонға біте қалып, өз жұмыстарын тыныш түрде атқаруы керек". 1947 жылдан бастап доп жинаушылар Голдингтен, оларды қамтамасыз еткен жалғыз Барнардос мектебінен таңдалды. Бұрын, 1920 жылдардан бастап, доп жинаушылар Шафтсбери балалар үйінен алынды. 1969 жылдан бері BBG-лер жергілікті мектептерден шақырылуда. Дәстүр бойынша, Уандсворт ұлдар мектебі (Сазерленд Гроув), Саутфилдс және Уэндсворттағы Вест Хиллдегі Мейфилдс қыздар мектебі (қазір тек Саутфилдс сақталған) BBG-лерді іріктеу үшін басымдық берілген мектептер болды. Бұл, мүмкін, олардың клубқа жақын орналасқандығына байланысты болды. 2008 жылдан бері олар Лондонның Мертон, Саттон, Кингстон және Уондсворт округтеріндегі, сондай-ақ Суррейдегі мектептерден шақырылуда. BBG-лердің орташа жасы 15-ке жуық, олар негізінен 9-шы және 10-шы сыныптардан іріктеледі. Олар бір турнирге, ал қайта іріктелген жағдайда он үшінші сыныпқа дейін бес турнирге қатысады. 2005 жылдан бастап BBG-лер алты адамнан тұратын командалармен жұмыс істейді: екеуі тордың жанында, төртеуі бұрыштарда. Командалар күні бойы бір сағат кортта, бір сағат тынығумен (кортқа байланысты екі сағат) алмасады. Болашақ BBG-лерді мектеп директоры алдымен іріктеуге ұсынады. Іріктелу үшін үміткерлер теннис ережелері бойынша жазбаша тесттерден өтуі керек, сондай-ақ дене шынықтыру, икемділік және басқа да қабілеттерін анықтау үшін алдын ала берілген материалдар бойынша тесттерден өтеді. Сәтті өтіп, іріктелген үміткерлер ақпан айында басталатын оқу кезеңіне қатысады, оның барысында үздіксіз бағалау арқылы соңғы BBG-лер таңдалады. 2008 жылы оқуға 600-ге жуық адам қабылданды. Оқу бағдарламасына апта сайынғы физикалық, практикалық және теориялық сабақтар кіреді, бұл BBG-лердің жылдам, сергек, өзіне сенімді және жағдайға бейімделе алатынын қамтамасыз етеді. 2011 жылдан бастап алғашқы оқу Уимблдонның All England Lawn Tennis Club жабық корттарында, негізгі алаңдардың жанында өтеді, ал Чемпионатқа бір апта қалғанда сыртқы корттарға (8, 9, 10) көшеді, бұл BBG-лердің шөп кортты сезінуіне мүмкіндік береді.

Төрешілер

Уимблдон чемпионатында әр күні қырық екі төреші тағайындалады және әдетте күніне екі матчтан төрелік етеді. Олар әр матчтың нәтижесін планшет компьютерлер арқылы тіркеп, осы нәтижелер таблоларда және wimbledon.com сайтында көрсетіледі. Желі төрешілері жеті немесе тоғыз адамнан тұратын топтарда жұмыс істейді. Тоғыз төрешіден құралған топтар Орталық кортта және 1, 2, 3, 12 және 18-ші корттарда, ал қалған жеті төрешіден құралған топтар басқа корттарда төрелік етеді. Бұл топтар кезекпен 60 минут кортта жұмыс істейді, содан соң 60 минут демалады. 2007 жылы «Шаян көзі» деп аталатын жаңа технология енгізілді. Бұл технология доптың корт ішіне түскенін немесе сыртқа шыққанын көрсетуге мүмкіндік береді. Уимблдон осы технологияны пайдалана бастады, бірақ желі төрешілерін де қолдануды жалғастыруда. Дегенмен, ойыншылар бір матч барысында осы технологияны көру үшін тек 3 рет қана сұрауға құқылы.

Түстер мен киім үлгілері

Қара жасыл және күлгін түстер Уимблдонның дәстүрлі түстері болып табылады. Дегенмен, турнирге қатысатын барлық теннисшілер толығымен ақ немесе кем дегенде көбінесе ақ киім киюі міндетті, бұл Уимблдонның ұзақ жылдарға созылған дәстүрі. Бұл ереже 1963 жылы, турнирде алғашқы киім талаптары енгізілген кезде қабылданды. Ақ киімге кейбір түсті элементтер қосуға да рұқсат етіледі, бірақ түстер схемасы нақты коммерциялық бренд логотипіне ұқсас болмауы керек (тек киім жасаушының логотипіне рұқсат беріледі). 1982 жылы Мартина Навратилованың "Ким" темекісінің логотипін киюі қырқыс пікір тудырды. 2005 жылғы чемпионатқа дейін төреші, сызық судьялары, доп жинаушы жігіттер мен қыздар жасыл киім киген, бірақ 2006 жылғы чемпионаттан бастап, төрешілер, доп жинаушы жігіттер мен қыздар американдық дизайнер Ральф Лореннің жаңа теңіз көгі және кремі түсті формасын кие бастады.

Ойыншыларды атау

Дәстүр бойынша, Уимблдон турнирінде "Ерлер" және "Әйелдер" жарыстары "Мырзалар" және "Ханшайымдар" жарыстары деп аталады. Жастар арасындағы жарыстар "Жігіттер" және "Қыздар" жарыстары деп аталады. 2009 жылға дейін әйел ойыншылар есеп тақтасында "Мисс" немесе "Миссис" деп көрсетілетін. 2019 жылға дейін Уимблдонның Чемпиондар тақтасында үйленген әйел ойыншылар күйеуінің атымен жазылатын. 2009 жылғы турнирде алғаш рет ойыншылар есеп тақтасында аты-жөнімен көрсетілді. Кәсіби ойыншылар үшін есеп тақтасында "Мырза" деген атау қолданылмайды, бірақ әуесқойлар үшін сақталады, алайда төрешілер қайта ойнатуға шағымдану кезінде ойыншыларды "Мырза" деп атап сілтейді. Төреші "Мырза <тегі> шағымдануда" және "Мырза <тегі> X шағымдану құқығы бар" дейді. 2018 жылға дейін төреші әйелдер матчтарының есебін жариялағанда "Мисс"/"Миссис" <тегі> деп айтатын. Алайда, 2019 жылдан бастап төреші есепті жариялағанда "Мисс"/"Миссис" <тегі> деп атамайды. 2022 жылғы турнирден бастап "Мырза", "Мисс" және "Миссис" деген атаулар толығымен жойылды: енді ойыншылар матч барысында төреші есеп тақтасына жазған есімдерімен аталады. Егер матчта бір тегі бар екі ойыншы қатысса (мысалы, Венера мен Серена Уильямс, Боб және Майк Брайан), төреші кімге қатысты екенін нақты көрсету үшін ойыншының аты-жөнін айтады (мысалы, "Ойын, Венера Уильямс", "Артықшылық, Майк Брайан").

Патшалық отбасы

Бұрын ойыншылар Орталық кортқа кіргенде немесе одан шыққанда Корольдік ложада отырған корольдік отбасының мүшелеріне иіліп немесе бас иіп құрмет көрсеткен. Алайда, 2003 жылы «Уимблдон» клубының президенті, Кент герцогы Эдуард бұл дәстүрді тоқтатуға шешім қабылдады. Қазір ойыншылар Уэльс принці немесе король қатысқан жағдайда ғана иіліп немесе бас иіп құрмет көрсетуі керек, мысалы, 2010 жылғы чемпионатта Елизавета II 24 маусымда Уимблдонға келген кезде болғандай. 2012 жылдың 27 маусымында Роджер Федерер матчтан кейінгі сұхбатында, принц Чарльз және оның әйелі болғандықтан, оларға Корольдік ложаға қарай иілуді сұрағанын, бұл оған ешқандай қиындық тудырмағанын айтты.

Қызмет көрсетулер басқарушылары

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Гвардия бригадасының мүшелері және Корольдік артиллерияның зейнеткерлері стюардтардың қызметін атқарды. 1946 жылы AELTC соғыстан қайтып келген әскери қызметшілерді, демобилизация демалысында жүргенде жұмысқа қабылдады. Бастапқыда бұл схема тек Корольдік теңіз күштеріне, содан кейін 1947 жылы Британ армиясына және 1949 жылы Корольдік әуе күштеріне қатысты. 1965 жылы Лондон өрт сөндіру бригадасының мүшелері стюардтар қатарына қосылды. Форма киген қызметтік стюардтар Орталық кортта және 1, 2, 3, 12 және 18-ші корттарда болады. 2015 жылы 595 қызметтік және Лондон өрт сөндіру бригадасының стюардтары қатысты. Осы лауазымға тек Қарулы Күштердің қатардағы әскери қызметшілері ғана үміткер бола алады, ол демалыс ретінде қарастырылады, және әр жылғы қабылдаудың жартысы бұрын Уимблдонда стюардтық қызмет атқарған болуы керек. AELTC чемпионат кезеңінде тұру шығындарын өтеу үшін стюард ретінде жұмыс істейтін әскери қызметшілерге күнкөріс жәрдемақысын төлейді. Қызметтік стюардтарды 185 құрметті стюардтармен шатастыруға болмайды.

Билеттер

Жалпы жұртшылыққа сатылатын орталық және шоу-корт билеттерінің көпшілігі 1924 жылдан бері жыл басында «All England Lawn Tennis and Croquet Club» клубы ұйымдастыратын қоғамдық сайыс арқылы қолжетімді. Сайлысқа әрқашан өтініш берушілердің саны көп болып келеді. Сәтті өтініштерді компьютер кездейсоқ таңдайды. 2011 жылғы соңғы мәліметтерге сәйкес, әрбір билетке шамамен төрт өтініш түседі. Өтініштер турнирден бір жыл бұрынғы желтоқсанның соңғы күніне дейін AELTC-ге жеткізілуі керек. Орындар мен күндер кездейсоқ түрде тағайындалады және сайыс билеттерін беруге болмайды. «All England Club» өзінің еншілес компаниясы «The All England Lawn Tennis Ground plc» арқылы теннис жанкүйерлеріне капиталдық шығыстарды қаржыландыру үшін бес жылда бір рет облигациялар шығарады. Клубқа инвестиция салған жанкүйерлер инвестиция мерзімі ішінде, яғни бес жыл бойы Уимблдон чемпионатына қатысу үшін әр күніне екі билет алады. Облигация иелері ғана өз билеттерін үшінші тұлғаларға сатуға құқылы, ал облигацияларға деген сұраныс соңғы жылдары артып, тіпті Лондон қор биржасында саудаланып жүр. Уимблдон және «French Open» турнирлері – билетсіз жанкүйерлердің матч күні үш шоу-кортта орын алуға мүмкіндік беретін жалғыз «Grand Slam» турнирлері. 2003 жылы реттік нөмірленген кезек карталары енгізілді. 2008 жылдан бастап бір ғана кезек бар, әр кортқа шамамен 500 орын бөлінеді. Кезекке тұрғанда жанкүйерлерге кезек карталары беріледі. Егер біреу кезектен уақытша шығуға ниеттенсе, тіпті кезек картасы болған жағдайда да, өзінің орнын жақын тұрған адамдармен немесе стюардпен келісуі керек. Шоу-корттарға кіру үшін жанкүйерлер көбінесе түн бойы кезекте тұруға мәжбүр. Бұл әлемнің түкпір-түкпірінен келген жанкүйерлердің арасында кең таралған, және бұл, тіпті, бекер уақытты өткізу деп есептелсе де, Уимблдонның ажырамас бөлігі болып табылады. «All England Club» түнде кезекте тұруға рұқсат береді және кемпингке келгендер үшін дәретхана мен сумен қамтамасыз етеді. Ертеңгі сап алаңға қарай жылжығанда, стюардтар сап бойымен жүріп, корттарға сәйкес түстік билеуіктерді таратады. Билеуіктер (және төлем) билет кассасында алаң ашылғанда билетке айырбасталады. Алаңға жалпы кіру билеті сыртқы корттарға кіруге мүмкіндік береді және түнде кезек күтусіз қол жетімді. Ертерек кеткендердің билеттері сағат 14:30-да сатылады, ал түскен қаражат қайырымдылыққа жұмсалады. Шоу-корттарға кезек тоқсан финалдан кейін аяқталады. 2010 жылғы чемпионаттың жетінші күні (28 маусым, дүйсенбі) сағат 14:40-та Оңтүстік Африкадан келген Роза Стэнлиге Уимблдонның миллиондық нөмірленген кезек картасы табысталды.

Демеушілік

Басқа турнирлерден өзгеше, ірі брендтердің жарнамасы IBM, Rolex және Slazenger сияқты жеткізушілерден минималды және жайлы болады. Уимблдон спорт тарихындағы ең ұзақ спонсорлық байланысымен ерекшеленеді, себебі 1902 жылдан бері турнирдің барлық теннис доптарын Slazenger жеткізіп келеді. 1935 жылдан 2021 жылға дейін Уимблдонның Robinsons жеміс шырынымен спонсорлық келісімі болды – бұл спорттағы ең ұзақ спонсорлықтың бірі. 2024 жылдың ақпан айында Австралия, Франция және АҚШ ашық теннис турнирлерімен бірге Emirates (әуе компаниясы) Уимблдонға алғаш рет, турнирдің 147 жылдық тарихында демеушілік ететіні жарияланды.

Қымыз және қаймақ

Шарада көрермендер дәстүрлі түрде қызанақ пен қаймақ жейді және бұл турнирмен мәдени байланысы ажырамас болып кеткен. Осы дәстүрдің тарихы король Генрих VIII кардинал Томас Вулсиге келген кезге дейін барады. Вулси Хэмптон-Кортта тұрған, ол Уимблдоннан шамамен алты шақырым қашықтықта орналасқан. Әңгімеге сүйенсек, канцлердің аспазы патша келгенде десерт ретінде жабайы қызанақ пен қаймақ ұсынған. Патша оны жеген соң, десерт кең танымал болды. 2017 жылы жанкүйерлер 34 000 кг британдық қызанақ және 10 000 литр қаймақ тұтынды. 2019 жылы Уимблдон чемпионатында 191 930 порция қызанақ пен қаймақ берілді.

Уимблдон радиосы

2011 жылға дейін, келісімшарты аяқталғанға дейін, Radio Wimbledon станциясын 87.7 FM жиілігінде және онлайн режимінде бес миль радиуста естуге болады еді. Ол шектеулі қызмет лицензиясы бойынша жұмыс істеді. Сэм Ллойд және Али Бартон дикторлардың қатарында болды. Әдетте, олар күннің соңғы матчы аяқталғанға дейін кезегімен төрт сағаттық сменалармен жұмыс істеді. Джиджи Салмон, Ник Лестор, Руперт Белл, Найджел Бидмид, Гай Свинделлс, Люси Ахл, Надин Тоуэлл және Хелен Уитакер сияқты журналистер мен комментаторлар да жұмыс істеді. Олар көбінесе "Қарғаның ұясынан" хабар таратты, ол 3 және 4 кордтардың есептегіштері орналасқан биік ғимарат, ондан сыртқы корттардың көп бөлігін көруге болады. Сью Маппин тұрақты қонақ ретінде шақырылатын. Кейінірек Radio Wimbledon тағы бір аз қуатты FM жиілігін (тек стадион аумағында) 96.3 FM жиілігінде үздіксіз Орталық корттан комментарий беру үшін алды, ал 2006 жылдан бастап No. 1 корттан хабар тарату үшін 97.8 FM жиілігі қолданылды. Сағат сайын жаңалықтар мен жол ақпараты (RDS жүйесі арқылы) эфирге берілді. Radio Wimbledon-ның тақырыптық әні "Purple and Green" деп аталады және 1996 жылдан бері қолданылып келеді, оны британдық композитор Тони Кокс жазған.

Теледидарлық қамту

2018 жылғы турнирден бастап, «Уимблдон хабар тарату қызметтері» (Wimbledon Broadcasting Services, WBS) деп аталатын ішкі операция турнирдің ресми хабар берушісі ретінде жұмыс істей бастады, бұрынғы BBC Sport-ты ығыстырып.

Ұлыбритания

1937 жылдан бері BBC турнирді Ұлыбританияда теледидардан көрсетіп келеді. 1956 және 1968 жылдар аралығында Чемпионатты ITV желісі де көрсетті, бірақ 1969 жылдан бастап BBC монополия құрды. Матчтар негізінен оның екі негізгі эфирлік арнасы, BBC One және BBC Two, сондай-ақ олардың Red Button қызметі арасында бөліседі. Бұл тікелей эфирдегі матчтардың барлық 3 арнаға ауысуына мүмкіндік береді. BBC 2027 жылға дейін Уимблдонның телеарналық құқығын сақтайды. Британдық спутниктік телеарнасы кезінде оның спорттық арнасы абоненттерге арналған Уимблдонды кеңейтілген форматта көрсетті. Ең танымал британдық комментаторлардың бірі Дэн Маскелл болды, ол 1991 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін BBC-дің "теннис дауысы" ретінде танымал еді. Джон Барретт 2006 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды иеленді. Уимблдонда BBC үшін жұмыс істейтін қазіргі комментаторлар: британдық экс-ойыншылар Эндрю Касл, Джон Ллойд, Тим Хенман, Грег Руседски, Саманта Смит және Марк Петчи; Джон МакЭнроу, Трейси Остин, Борис Беккер және Линдси Давенпорт сияқты теннис жұлдыздары; сондай-ақ Дэвид Мерсер, Барри Дэвис, Эндрю Коттер және Ник Муллинс сияқты жалпы спорт комментаторлары. Хабарды Сью Баркер (тікелей эфирде) және Клэр Болдинг (көрнекі материалдар) ұсынады. Бұрынғы BBC жүргізушілерінің қатарында Дес Линэм, Дэвид Вайн, Джон Инвердейл және Гарри Карпентер бар. Уимблдон финалын үкіметтік талап бойынша жер бетіндегі телеарнада (BBC Television Service, ITV, Channel 4 немесе Channel 5) тікелей және толық көлемде көрсетуге міндетті. Турнирдің қалған бөлігінің жарқын сәттері жер бетіндегі арналар арқылы ұсынылуы керек, ал тікелей эфир (финалды қоспағанда) спутниктік немесе кабельдік теледидар арқылы қол жетімді болуы мүмкін. 2011 жылы оқиғаны теледидардан көрсету кезінде комментаторлар тобының "көп сөйлейтіндігіне" наразылық білдірген көптеген көрермендерге байланысты BBC кешірім сұрауға мәжбүр болды. Олар мәлімдемеде пікірлердің жекелей екенін, бірақ "көп сөйлеу көрермендерді ыңғайсыз жағдайға түсіруі мүмкін екенін" айтты. BBC осы жағдайда "дұрыс тепе-теңдікке" қол жеткізді деп үміттенедінін және "кейбір көрермендерді қанағаттандыра алмаған болса, кешірім сұрайды" деп қосты. Тим Хенман мен Джон МакЭнроу бұрынғы ойыншылардың арасында болды. Уимблдон теледидар тарихында да маңызды оқиғаға қатысты, өйткені 1967 жылдың 1 шілдесінде Ұлыбританияда алғашқы ресми түсті теледидар хабары таратылды. 1967 жылғы чемпионаттың төрт сағаттық тікелей эфирі BBC Two арнасында көрсетілді, ол Еуропадағы түсті теледидарды тұрақты түрде таратуды бастаған алғашқы телеарна болды. Алайда, сол тарихи матчтың видеожазбасы қазір сақталмаған, бірақ сол жылғы ерлер финалы әлі де BBC архивінде сақтаулы, өйткені ол алғашқы түсті ерлер финалы болды. Теннис доптары дәстүрлі түрде ақ болған, бірақ 1986 жылы олар түсті теледидарда жақсы көрінуі үшін сарыға өзгертілді. 2007 жылдан бастап Уимблдон матчтары жоғары сапада, бастапқыда BBC HD арнасында, турнир кезінде Орталық корт пен No.1 корттың тікелей эфирін және "Бүгін Уимблдон" кешкі бағдарламасын көрсетті. Қазіргі уақытта хабар тарату BBC One және Two арналарының HD форматтарында жүзеге асырылуда. 2018 жылдан бастап барлық орталық корт матчтары 4K жоғары сапалы форматта көрсетілуде. BBC-нің Уимблдонға арналған ашылу музыкасы Кит Мэнсфилд жасаған "Light and Tuneful" атты шығарма. "A Sporting Occasion" атты музыкалық шығарма дәстүрлі жабылу музыкасы болып табылады. Бұл шығарманың соңғы ноталары BBC One және BBC Two арналарындағы Уимблдон хабарларын аяқтау үшін жиі қолданылады. Турнирдің соңындағы хабар тарату үшін әдетте танымал музыкамен сәйкес келетін монтаж қолданылады. Мэнсфилд сонымен қатар NBC арнасы турнир кезінде интервалдарда (ойыншылар алмасуы, сет үзілістері және т.б.) және хабар таратуды аяқтағанда қолданатын "World Champion" шығармасын жазды.

Ирландия

Ирландияда RTÉ 1980 және 1990 жылдары екінші арнасы RTÉ Two арқылы турнирді көрсетті, сондай-ақ кешкі уақытта ойындардың негізгі сәттерін де ұсынды. Комментарийлерді бұрынғы ирланд-американдық кәсіби теннисші Мэтт Дойл және бұрынғы RTÉ жаңалықтарын оқыған Джим Шервин жасады. Каролина Мерфи бағдарламаны жүргізді. 1998 жылы RTÉ көрермендер санының төмендеуі және көптеген көрермендердің BBC-де қарауы себепті турнирді көрсетуді тоқтату туралы шешім қабылдады. 2005 жылдан 2014 жылға дейін TG4, Ирландияның ирланд тіліндегі телеарнасы, турнирды жариялады. Тікелей эфир ирланд тілінде жүргізілді, ал түнгі уақытта негізгі сәттер ағылшын тілінде көрсетілді. 2015 жылы Уимблдон 3 жылдық келісім бойынша Setanta Sports төлемақылы телеарнасына өтті. Оның ізбасары Eir Sport 2021 жылы таратылғанға дейін Ирландиядағы көрсету құқығын өз мойнына алды.

Америка

АҚШ-та ABC 1960 жылдары Wide World of Sports сериясында Уимблдон ерлер жеке финалының таспаға түсірілген бөлімдерін көрсетуді бастады. NBC 1969 жылы Уимблдонды 43 жыл бойы жабуды бастады, сол күні Gentleman’s Singles Final финалын таспаға түсіріп (көбінесе өңделіп) көрсетті. 1979 жылы арна желі ерлер мен әйелдер жеке финалын тікелей эфирде көрсетуге кірісті. Келесі онжылдықтарда америкалықтар NBC телеарнасының "Уимблдондағы таңғы ас" арнайы бағдарламасын демалыс күндері тамашалауды дәстүрге айналдырды. Тікелей эфир таңертең ерте басталды (АҚШ Ұлыбританиядан кем дегенде 5 сағат қалып қояды) және түстен кейін де жалғасты, оның ішінде Буд Коллинстің комментарийлері мен сұхбаттары берілді, оның теннис білімі және әйгілі оюлы шалбары АҚШ-тағы теннис жанкүйерлеріне жақсы таныс еді. Коллинс 2007 жылы NBC-ден босатылды, бірақ АҚШ-тағы Чемпионаттың кабельдік үйі ESPN оны дереу жұмысқа алды. Көп жылдар бойы NBC-нің негізгі Уимблдон жүргізушісі - тәжірибелі диктор Дик Энберг болды. 1975 жылдан 1999 жылға дейін HBO премиум арнасы Уимблдонды апта ішінде көрсетіп тұрды. Джим Лэмпли, Билли Джин Кинг, Мартина Навратилова, Джон Ллойд және Барри МакКей сияқтылар қонақ ретінде шақырылды. ESPN 2003 жылы кабельдік теледидар серіктесі болды. AELTC NBC-нің ширек финал мен жартылай финалды көрсетуді жергілікті уақыт бойынша сағат 10-да Today бағдарламасы аяқталғанға дейін күтіп, тек Шығыс уақыт аймағына тікелей эфирде хабар таратуына және қалғандарында таспа кешіктіруді пайдалануына наразылық білдірді. NBC сондай-ақ өтіп жатқан матчтарға қарамастан, өзінің эфир уақытында жоғары деңгейдегі матчтарды кейінге қалдырып көрсетуді жалғастырды. 2009 жылы бір жағымсыз оқиғада ESPN2 телеарнасы Томми Хаас пен Новак Джокович арасындағы ширек финалды көрсетуді бүкіл ел бойынша тоқтатуға мәжбүр болды, себебі ол сағат 10:00-ге дейін (Шығыс уақыты) созылды, содан кейін NBC матчтың қорытындысын тек алдыңғы Иво Карлович пен Роджер Федерер арасындағы ширек финалды толық көрсеткеннен кейін ғана таспаға түсіріп көрсетті. 2012 жылғы турнирден бастап эфир ESPN және ESPN2 арналарына көшті, бұл теннис чемпионаттарының екінші ірісі (Австралия ашық чемпионатынан кейін), онда тікелей эфир тек ақылы теледидар арқылы көрсетіледі, ал ESPN Deportes испан тілінде хабарлайды. Финалдар да ABC арнасында таспаға түсіріліп кейінге қалдырылып көрсетіледі. 2021 жылдың 9 шілдесінде ESPN және AELTC 2024 жылдан 2035 жылға дейін 12 жылға созылатын эфирді ұзарту туралы келісімге келді. Бұл келісімге 2022 жылдан бастап ортаңғы демалыссыз жексенбідегі ойындарды ABC арнасында тікелей эфирде көрсету де кіреді, AELTC ортаңғы жексенбіде демалыс күнін жоспарламауға шешім қабылдағаннан кейін. Әлемдік ағынды пайдалану арқылы таспаға түсірілген материалдар Tennis Channel арнасында ең жақсы уақытта және түнгі эфирде көрсетіледі және "Уимблдонның ең жақсы уақыты" деп аталады. Канадада Уимблдонды эксклюзивті түрде TSN және RDS арналары көрсетеді, олар Bell Media және ESPN-ге тиесілі. 2012 жылға дейін CBC Television және SRC Канада үшін Уимблдонның негізгі хабар таратушысы болды, ал турнирдің тікелей эфирде көрсетілімі "Уимблдондағы таңғы асқа" дейін он жылдан астам уақыт бұрын болды, Канада өз әріптесі Commonwealth мемлекетінен кем дегенде төрт сағат қашықтықта болды. Мексикада "Televisa" телеарналар тобы 1960 жылдардың басынан бері Уимблдонды көрсетіп келеді. Қазіргі уақытта демалыс күндері өтетін матчтардың көпшілігі Canal 5 арнасы арқылы көрсетіледі, ал апта ішіндегі матчтар Televisa Deportes желісінде көрсетіледі. Мексика Ұлыбританиядан алты сағат қалып қойғандықтан, кейбір Canal 5 филиалдары демалыс күндері матчтарды күннің бірінші бағдарламасы ретінде көрсетеді. Мексика 1962 жылы түсті теледидар таратуды бастағанымен, Уимблдон Мексикада 1967 жылы Біріккен Корольдікке түсті теледидар келгенге дейін қара-ақ түсті көрсетілімді жалғастырды. Латын Америкасының қалған бөлігінде Уимблдон ESPN арнасында, басқа да Grand Slam турнирлерімен бірге көрсетіледі. Бразилияда SporTV арнасының эксклюзивті құқығы бар.

Басқа елдер

Бірнеше еуропалық елдерде Уимблдон Eurosport 1, Eurosport 2 және Eurosport Player телеарналарында тікелей эфирде көрсетіледі. Бірақ, кейбір ерекшеліктер бар. Мысалы, Данияда Данияның TV2 телеарнасы 2022 жылға дейін матчтарды тікелей эфирде көрсету құқығын иеленеді, ал Италияда Sky Sport және SuperTennis телеарналары 2022 жылға дейін тікелей эфирде матчтарды көрсету құқығына ие. Нидерландыда Орталық корт Eurosport 1 арнасында тікелей көрсетіледі, ал қалған барлық корттар Eurosport Player арнасында тікелей көрсетіледі. Бірақ Бірінші кортты Ziggo Sport/Ziggo Sport Select телеарналары тікелей эфирде көрсетеді. Уимблдон 2007 жылдан бері Германияда Sky Sport арнасында эксклюзивті түрде көрсетіліп келеді. 2018 жылдың желтоқсанында Sky Австрия, Германия және Швейцария үшін келісімшартын 2022 жылға дейін ұзартты. Австралияда ашық эфирдегі Nine Network телеарнасы шамамен 40 жыл бойы Уимблдонды көрсетті, бірақ 2010 жылғы турнирден кейін рейтингінің төмендеуіне байланысты, үнемдеген қаражатты басқа спорт жарыстарын көрсету үшін пайдалануды жөн көрді. 2011 жылдың сәуірінде Australian Open-ның сол кездегі ресми теледидары Seven Network, өз серік арнасы 7Two-мен бірге 2011 жылдан бастап турнирді көрсетуге ниеттенгенін хабарлады. Fox Sports Australia телеарнасы да осы оқиғаны қамтыды. Ашық эфирдегі көрсету 2021 жылы Nine Network-ке қайта оралды. Үндістанда және оның субконтиненттік аймағында Star Sports телеарнасында көрсетіледі. Пәкістанда PTV Sports телеарнасында көрсетіледі. Жаңа Зеландияда теледидар арқылы тегін көрсету жүзеге асырылады, әр түнде сағат 23:00-де (Лондон уақытымен сағат 12:00-де) басталады. 2017 жылы олардың жаңа арнасы TVNZ Duke (тегін эфирде) негізгі трансляцияға балама ретінде, мысалы, жаңа зеландиялық ойыншылар қатысатын корттардағы матчтарды көрсетті. Fox Sports Asia 1992 жылдан бастап 2021 жылы желі жабылғанға дейін Оңтүстік-Шығыс Азияда көрсету құқығын иеленді. Қазіргі уақытта SPOTV Оңтүстік-Шығыс Азияда көрсету құқығын иеленеді. Көптеген матчтарды интернеттегі ставкалар сайттары және басқа да тікелей эфирлік қызметтер арқылы да көруге болады, себебі телекамералар барлық корттарда үздіксіз көрсетуді қамтамасыз ету үшін орнатылған.

Жеңімпаздар

Ерлер арасындағы жекелей сында жеңімпаз биіктігі 18,5 дюйм (шамамен 47 см) және диаметрі 7,5 дюйм (шамамен 19 см) күміс жалатылған кубокпен марапатталады. Кубок түрлі символдармен, соның ішінде кішкентай алтын ананаспен әсемделген. Бұл кубок 1887 жылдан бері табыс етіліп келеді және оның бетінде "All England Lawn Tennis Club Single Handed Championship of the World" деген жазу бар. Нағыз кубок All England Club-тың мұражайында сақталады, сондықтан чемпион барлық өткен чемпиондардың есімдері жазылған кубоктың үштен екі бөлігінен тұратын көшірмесін алады (биіктігі 13,5 дюйм, 34 см). Әйелдер арасындағы жекелей сында жеңімпаз "Венераның гүл суы ыдысы" немесе жай ғана "Гүл суы ыдысы" деп белгілі стерлинг күміс сальвермен марапатталады. Диаметрі 18,75 дюйм (шамамен 48 см) сальвер мифологиялық бейнелермен безендірілген. Нағыз ыдыс All England Club-тың мұражайында сақталады, сондықтан чемпион барлық өткен чемпиондардың есімдері жазылған кішкентай көшірме алады. 1949 жылдан 2006 жылға дейін көшірмесінің диаметрі 8 дюйм болса, 2007 жылдан бастап диаметрі 13,5 дюйм болатын үштен екі бөлігінен тұратын көшірме табыс етіледі. Әр жарыста екінші орын алған қатысушыға жазуы бар күміс тақташа беріледі. Марапаттарды әдетте All England Club-тың меценаты, Уэльс ханшайымы табыс етеді.

Әр түрлі

Рекордты көрсетуші ойыншы(лар) Деректер Жыл(дар) Сейімсіз чемпиондар Ерлер Борис Бекер Горан Иванишевич Рейтинг 20-орын 125-орын 19852001 Әйелдер Маркета Вондрушова Рейтинг 42-орын 2023 Ең жас жекелей чемпион Ерлер Борис Бекер 17 жыл 7 ай 1985 Әйелдер Лотти Дод 15 жыл 9 ай 1887 Ең үлкен жастағы жекелей чемпион Ерлер Артур Гор 41 жыл 6 ай 1909 Әйелдер Шарлотта Купер 37 жыл 9 ай 1908 Ең төменгі рейтинг иесі Ерлер Горан Иванишевич 125-орын 2001 Әйелдер Маркета Вондрушова 42-орын 2023 Жекелей ойындарда жеңіс % Ерлер Бьорн Борг 92,72% (51–4) 1973–1981 (Ашық дәуір) Әйелдер Стеффи Граф 90,36% (75–8) 1984–1999 (Ашық дәуір) Жекелей ойындардағы жеңістер Ерлер Роджер Федерер 1052 2001–2021 (Ашық дәуір) Әйелдер Мартина Навратилова 120 1973–2004 (Ашық дәуір) Ең көп өткізілген ойындар Ерлер Жан Боротра 223 1922–39, 1948–64 Әйелдер Мартина Навратилова 326 1973–2006 Ең көп қатарынан өткізілген турнирлер Ерлер Артур Гор 30 1888–1922 Әйелдер Вирджиния Уэйд 26 1960–1985 Ең ұзақ ойын уақыты бойынша Ерлер Джон Изнер vs Николас Мают 11 сағ 5 мин 2010 Әйелдер Чанда Рубин vs Патрисия Хи Буле 3 сағ 45 мин 1995 Ең ұзақ финалдық ойын уақыты бойынша Ерлер Новак Джокович vs Роджер Федерер 4 сағ 57 мин 2019 Әйелдер Линдсей Дэвенпорт vs Винус Уильямс 2 сағ 45 мин 2005 Жастар және үлкендер арасындағы жеңімпаздар Ерлер Бьорн Борг Пэт Кэш Стефан Эдберг Роджер Федерер 1972 1982 1983 1998 1976–80 (қоса алғанда) 1987 1988, 1990 2003–07, 2009, 2012, 2017 Әйелдер Эшли Барти Карен Хантце Энн Хейдон Мартина Хингис Амели Моресмо 2011 1960 1956 1994 1996 2021 1962 1969 (үйленгеннен кейін Джонс атымен) 1997 2006