Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шифрлау және шифрды түсіру құрылғысы
Device for encryption and decryption
Криптография тарихында Крыха машинасы 1920 жылдардың басында пайда болған және 1950 жылдарға дейін қолданылған шифрлау және шифрды түсіруге арналған құрылғы болды. Машинаны де (1891 жылдың 31 қазанында Ресей империясының Харьков қаласында туған, 1955 жылы Баден-Баденде өзін-өзі өлтірген) ойлап тапқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Криха неміс Вермахтының офицері болып жұмыс істеді. Оның бірнеше нұсқасы болды; стандартты Крыха машинасының салмағы шамамен бес килограммды құрады және ол толығымен механикалық болды. Кейіннен "Лилипут" моделі деп аталған кішірейтілген қалталық нұсқасы ұсынылды. Сонымен қатар, көлемді электрлік нұсқасы да болды. Бұл машинаны бір кезде неміс дипломатиялық корпусы қолданды, ал Англияда Маркони қолдануға енгізді.
In the history of cryptography, the Kryha machine was a device for encryption and decryption, appearing in the early 1920s and used until the 1950s. The machine was the invention of de (born 31.10.1891 in Charkow, Russian Empire, committed suicide in Baden Baden in 1955). During the Second World War, Kryha worked as an officer for the German Wehrmacht. There were several versions; the standard Kryha machine weighed around five kilograms, and was totally mechanical. A scaled down pocket version was introduced later on, termed the "Lilliput" model. There was also a more bulky electrical version. The machine was used for a time by the German Diplomatic Corps, and was adopted by Marconi in England.
Операция
Машина екі концентрлі шеңберден тұрды, әрқайсысы әліпбиді қамтиды. Ішкі әліпби бір тұтқаны итеру арқылы өзгермелі санға жылдырылды. Жұмыс істеу кезінде пайдаланушы ашық мәтіннің әрпін бір шеңберде (әдетте сыртқы шеңберде) тауып, екінші шеңбердегі сәйкес әрпін оқып шифрлейтін болды; бұл шифрланған мәтіннің әрпі ретінде қолданылды. Тұтқаны басқанда ішкі шеңбер жылжып, екі әліпби арасындағы байланыс өзгеретін. Жылжу ретсіз болды және бірнеше сектордан тұратын диск арқылы басқарылды, әр секторда бірнеше тіс болды.
The machine consisted of two concentric rings each containing an alphabet. The inner alphabet was stepped a variable number of places by pushing a lever. In operation, the user would encrypt by finding the plaintext letter on one ring (usually the outer ring), and reading the corresponding letter on the other ring; this was then used as the ciphertext letter. When the lever was pressed, the inner ring would step, causing the relationship between the two alphabets to change. The stepping was irregular and governed by the use of a disk with a number of sectors, each containing a number of teeth.
Криптоанализ
Машинаның қауіпсіздігін математик Георг Хамель бағалады, ол кілт кеңістігінің мөлшерін есептеп шығарды. АҚШ армиясына да машинаны пайдалануға қызығушылық таныту үшін хабарласып, құрылғының қауіпсіздігін бағалау үшін сынақ хабарламасын қабылдауға көндірді. 1135 таңбадан тұратын сынақ хабарламасын Уильям Фридман, Соломон Куллбек, Фрэнк Роулетт және Абрахам Синковтың көмегімен 2 сағат 41 минутта шешті.
The security of the machine was evaluated by the mathematician Georg Hamel, who calculated the size of the key space. The US Army was also contacted to see if they would be interested in using the machine, and were persuaded to accept a challenge message to evaluate the security of the device. The challenge message, 1135 characters long, was solved by William Friedman, assisted by Solomon Kullback, Frank Rowlett and Abraham Sinkov, in 2 hours and 41 minutes.