Кіріспе
Индустриялық музыка – қатал, механикалық, трансгрессивті немесе провокациялық дыбыстар мен тақырыптарға негізделген музыка жанры. AllMusic индустриялық музыканы «рок пен электрондық музыканың ең агрессивті және қақтығысқа толы бірігісі» деп сипаттайды, ол «алғашқыда авангардтық электроникалық эксперименттердің (таспа музыкасы, конкретті музыка, ақ шу, синтезаторлар, секвенсерлер және т.б.) және панк-провокациясы» ретінде пайда болды. Бұл термин 1970-ші жылдардың ортасында Throbbing Gristle және Monte Cazazza мүшелері Industrial Records құрған кезде пайда болды. Жанр атауы Throbbing Gristle тобының Ұлыбританияда пайда болуымен байланысты болғанымен, жанр үшін маңызды болған суретшілер мен лейблдар АҚШ және басқа елдерде де пайда болды. Алғашқы индустриялық музыканттар шумен және музыкалық, сондай-ақ визуалды тұрғыдан дау тудыратын тақырыптармен – мысалы, фашизм, сексуалдық ауытқу және оккультизммен тәжірибе жасады. Белгілі индустриялық музыканттардың қатарында Throbbing Gristle, Monte Cazazza, SPK, Boyd Rice, Cabaret Voltaire және Z'EV бар. Throbbing Gristle тобының 1977 жылғы «The Second Annual Report» альбомында олар «индустриялық адамдарға арналған индустриялық музыка» деген ұранды қабылдады. Чикагода индустриялық музыка саласы да қарқынды дамыды, ал қаланың Wax Trax! лейблы бір кезде индустриялық музыка саласын жетекшілік етті. Жанрдың дамуына ықпал еткен алғы шеберлерге 1940 жылдардағы musique concrète, сондай-ақ рок дәуіріндегі Faust, Kraftwerk, Velvet Underground және Lou Reed-тің 1975 жылғы «Metal Machine Music» сияқты әртүрлі әлемдік музыка көздері кірді. Музыканттар Уильям С. Берроуз және Дж. Г. Баллард сияқты жазушыларды, ал Брион Гейсин сияқты суретшілерді де ықпал етушілер ретінде атайды. Бұл термин 1970-ші жылдардың соңында Industrial Records-пен байланысты шағын топтар мен жеке тұлғалар тарапынан қолданылса, кейіннен бастапқы қозғалысқа ықпал еткен немесе «индустриялық» эстетиканы қолданған суретшілерді де қамту үшін кеңейтілді. Уақыт өте келе жанрдың ықпалы кеңінен таралып, ambient, synth-музыка және Front 242, Front Line Assembly, KMFDM және Sister Machine Gun сияқты рок стильдерімен бірікті. Электро-индустриялық музыка 1980-ші жылдары дамыған маңызды қосалқы жанр болып табылады, ал жанрдағы ең танымал топтар – Front Line Assembly және Skinny Puppy. Тағы екі маңызды гибридтік жанр – индустриялық рок және индустриялық металл, оларға Nine Inch Nails, Ministry, Rammstein және Fear Factory сияқты топтар кіреді, олардың алғашқы үш тобы 1990-шы жылдары платиналық сатуға ие болған альбомдар шығарды.
Industrial music is a genre of music that draws on harsh, mechanical, transgressive or provocative sounds and themes. AllMusic defines industrial music as the "most abrasive and aggressive fusion of rock and electronic music" that was "initially a blend of avant garde electronics experiments (tape music, musique concrète, white noise, synthesizers, sequencers, etc.) and punk provocation". The term was coined in the mid 1970s with the founding of Industrial Records by members of Throbbing Gristle and Monte Cazazza. While the genre name originated with Throbbing Gristle's emergence in the United Kingdom, artists and labels vital to the genre also emerged in the United States and other countries. The first industrial artists experimented with noise and aesthetically controversial topics, musically and visually, such as fascism, sexual perversion, and the occult. Prominent industrial musicians include Throbbing Gristle, Monte Cazazza, SPK, Boyd Rice, Cabaret Voltaire, and Z'EV. On Throbbing Gristle's 1977 debut album The Second Annual Report, they coined the slogan "industrial music for industrial people". The industrial music scene also developed strongly in Chicago, with the city's Wax Trax! Records at one point leading the industrial music scene. The precursors that influenced the development of the genre included 1940s musique concrète and varied world music sources in addition to rock era acts such as Faust, Kraftwerk, the Velvet Underground, and Lou Reed's Metal Machine Music (1975). Musicians also cite writers such as William S. Burroughs and J. G. Ballard, and artists such as Brion Gysin, as influences. While the term was self applied by a small coterie of groups and individuals associated with Industrial Records in the late 1970s, it was broadened to include artists influenced by the original movement or using an "industrial" aesthetic. Over time, the genre's influence spread into and blended with styles including ambient, synth music and rock such as Front 242, Front Line Assembly, KMFDM, and Sister Machine Gun, acts associated with the Chicago based Wax Trax! Records imprint. Electro industrial music is a primary subgenre that developed in the 1980s, with the most notable bands in the genre being Front Line Assembly and Skinny Puppy. The two other most notable hybrid genres are industrial rock and industrial metal, which include bands such as Nine Inch Nails, Ministry, Rammstein, and Fear Factory, the first three of which released a platinum selling album each in the 1990s.
Алдын ала өнімдер
Индустриалдық музыка кең ауқымды алдыңғылардан пайда болды. Оксфорд ағылшын сөздігінде көрсетілгендей, жанр 1942 жылы алғаш рет аталды, «The Musical Quarterly» журналы Дмитрий Шостаковичтің 1927 жылғы №2 симфониясын «индустриялық музыканың» ең биік нүктесі деп атады. 1972 жылы «The New York Times» газеті Ферде Грофенің шығармаларын (әсіресе 1935 жылғы «Стальной симфония») «оның төрт жұп аяқ киім, екі сыпырғыш, локомотив қоңырауы, пневматикалық дрель және қысылған ауа резервуары сияқты аспаптарды қолданатын» «индустриялық музыка» жанрының бір бөлігі ретінде сипаттады. Бұл композициялар жанрдың болашағымен тікелей байланысты болмаса да, машиналардың шуын және фабрика атмосферасын имитациялауға арналған музыканың ерте мысалдары болып табылады. Индустриялық музыканың ерте мысалдары Пьер Шеффердің 1940 жылдардағы musique concrète және Халим Эль Дабхтың таспалық музыкасында кездеседі, ал 20 ғасырдың басындағы итальяндық футурист Луиджи Руссоло сияқты суретшілер «заманауи индустриялық қоғамның дыбыстарын» бейнелейтін «Шыбыс өнері» (1913) атты кітабы мен жұмысымен жанрдың негізін қалады. AllMusic 1960 жылдардағы ағылшын эксперименталды тобы AMM-ді жанрдың негізін қалаушылар ретінде, сондай-ақ электроника, еркін импровизация және шулы музыка деп бағалады, олардың 1967 жылғы AMMMusic альбомындағы «дыбыстық шабуыл, шу және кездейсоқ дыбыс (транзисторлық радиоларды қоса алғанда) эксперименттері» «Test Dept сияқты индустриялық топтардың жұмысында рок шегіне жетеді» деп жазды. Cromagnon-ның 1969 жылғы Orgasm альбомын AllMusic-тің Алекс Хендерсон индустриялық, шу рок және no wave деп атады, ал «Caledonia» трегі «Ministry немесе Revolting Cocks 1989 жылғы жазбасына» ұқсайды. Krautrock тобы Kluster-дің 1970 жылғы Klopfzerichen альбомы да индустриялық музыканың ерте белгісі деп саналады. Interrogation Machine: Laibach and NSK кітабында Алексей Монро Kraftwerk индустриялық музыканың дамуында ерекше маңызды болды деп айтады, өйткені «индустриялық дыбыстардың бейнелерін академиялық емес электронды музыкаға енгізген алғашқы табысты суретшілер». Индустриялық музыка бастапқыда механикалық және электрлік машиналарды қолдану арқылы жасалды, ал кейін технология дамыған сайын синтезаторларды, семплерлерді және электронды перкуссияны пайдаланды. Монро сонымен қатар Suicide-ті индустриялық музыканттардың ықпалды замандасы деп санайды. Throbbing Gristle тобының Genesis P Orridge-і The Master Musicians of Joujouka, Kraftwerk, Charles Manson және William S. Burroughs жазған кассеталар кітапханасына ие болды. P Orridge 1979 жылғы сұхбатында The Doors, Pearls Before Swine, The Fugs, Captain Beefheart және Frank Zappa сияқты 1960 жылдардағы рок-музыканы да атады. «Faust» және «Neu!» сияқты краутрок топтарының диссонанс электронды шығармалары индустриялық суретшілерге әсер етті. Крис Картер де Pink Floyd және Tangerine Dream әндерін ұнатты және олардан шабыт алды. Бойд Райс 60-шы жылдардағы қыздар тобының музыкасы мен тики мәдениетіне қызығушылық танытты. Z'EV Кристофер Триді (Spontaneous Sound), Джон Колтрейн, Майлс Дэвис, Тим Бакли, Джимми Хендрикс және Капитан Бифхартты, сондай-ақ Тибет, Бали, Ява, Үнді және Африка музыкасын өзінің көркемдік өміріне әсер еткен деп атады. Cabaret Voltaire Roxy Music-ті алғашқы ілгерілеушілері ретінде, сондай-ақ Kraftwerk-тің Trans Europe Express-ін атады. Cabaret Voltaire сонымен қатар музыкант музыкант және Мортон Суботник сияқты композиторларды еске түсіретін шығармаларды жазды. Nurse with Wound ұзын тізімді ұсынды, олар бейімделуді және Krautrock тыңдауды ұсынды. 23 Skidoo Фела Кути мен Майлз Дэвистің «On the Corner» әнінен қарыз алды. Көптеген индустриялық топтар, соның ішінде Einstürzende Neubauten, әлемдік музыкадан шабыт алды. Бастапқы индустриялық музыканттардың көпшілігі өздерінің шабыт көзі ретінде музыканттардан гөрі суретшілер мен ойшылдарды атаған. Саймон Рейнольдс «Throbbing Gristle жанкүйері болу мәдени экстремизмнің университет курсына түсуге тең болды» деп мәлімдеді. Джон Кейдж Throbbing Gristle үшін алғашқы шабыт көзі болды. SPK Жан Дюбуффе, Марсель Дюшан, Жан Бодрияр, Мишель Фуко, Уолтер Бенджамин, Маршалл Маклюхан, Фридрих Ницше және Жиль Делеузді бағалады, сондай-ақ Социалистік пациенттердің есімдік ұжымының манифестінен шабыт алды. Cabaret Voltaire Берроуз, Дж. Г. Баллард және Тристан Царадан тұжырымдамалық идеялар алды. Whitehouse және Nurse with Wound өздерінің кейбір жұмыстарын маркиз де Садқа арнады; соңғысы де граф де Лаутремонттен серпін алды. Индустриялық эстетикаға әсер еткен тағы бір фактор - Лу Ридтің Metal Machine Music. Pitchfork Music бұл альбомды «көптеген қазіргі заманғы авангардтық музыка сахнасының, әсіресе шудың көбіне әсер етеді» деп атады. Альбом толығымен гитаралық кернеуден тұрады, индустриялық музыканың музыка емес дыбыстарды қолдануын болжайды. «The New York Times» американдық авангардтық тобы the Residents «панк, жаңа толқын және индустриялық музыканың формаларын болжады» деп сипаттады.
Өндірістік жазбалар
Индустриалды музыка бастапқыда Монте Казаза тарапынан ойлап табылды. Бұл музыканың алғашқы толқыны Лондондан Throbbing Gristle, Шеффилдтен Cabaret Voltaire және АҚШ-тан Бойд Райс (NON есімімен жазған) тобымен пайда болды. Throbbing Gristle алғаш рет 1976 жылы өнер көрсетті және Кингстон-апон-Халл қаласындағы COUM Transmissions тобының музыкалық тармағы ретінде құрылды. COUM бастапқыда психоделикалық рок тобы болды, бірақ Ұлыбританияның Өнер кеңесінен грант алу үшін өз жұмысын перформанс өнері ретінде сипаттауға кірісті. COUM құрамында П.Оридж және Кози Фанни Тутти болды. 1972 жылдан бастап COUM Fluxus және Веналық акционизмнен шабыттанған бірнеше перформанстар ұйымдастырды. Оларға сексуалдық және физикалық кемсіту актілері кірді. Коммерциялық суретшілер Hipgnosis компаниясының қызметкері Питер Кристоферсон 1974 жылы топқа қосылды, ал Картер келесі жылы қосылды. Біраз уақыттан кейін Nocturnal Emissions, Whitehouse, Nurse with Wound және SPK пайда болды. Whitehouse «барлық уақыттағы ең қатыгез және экстремалды музыканы» ойнауға ниеттенді, олар бұл стильді power electronics деп атады. Whitehouse-пен алғашқы серіктесі Стив Степлтон Nurse with Wound тобын құрды, ол шу мүсіндерімен және дыбыс коллажымен тәжірибе жасады. Clock DVA өз мақсатын сюрреалистік автоматизмнен және «нервтік энергияның фанк сияқты нәрсесінен, сізді секіріп, қозғалтатын дене музыкасынан» теңдей қарыз алу деп сипаттады. 23 Skidoo, Clock DVA сияқты, индустриалды музыканы афроамерикандық би музыкасымен біріктірді, сонымен қатар әлемдік музыкаға жауап берді. 1982 жылы WOMAD фестивалінде өнер көрсеткен топ өздерін индонезиялық гамеланмен салыстырды. Швециялық Leather Nun 1978 жылы Industrial Records компаниясымен келісімшартқа отырды, бұл IR релизі бар TG/Cazazza емес алғашқы топ болды. Олардың синглдері АҚШ-та колледж радиосында кеңінен таралды. Атлантиканың арғы жағында да ұқсас тәжірибелер жүргізілді. Сан-Францискода перформанс өнершісі Монте Казаза шулы музыка жаздыра бастады. Бойд Райс шудан бірнеше альбом шығарды, гитараның дрондық дыбыстары мен таспалық циклдер қайталанатын дыбыстардың какофониясын жасады. Бостонда Sleep Chamber және Inner X Musick тобының басқа да орындаушылары күшті шу мен EBM-нің алғашқы түрлерінің қоспасымен тәжірибе жасады. Италияда Маурицио Бьянкидің 1980 жылдардың басындағы жұмыстары да осы эстетиканы бөлісті. Германияда Einstürzende Neubauten металл перкуссияны, гитараларды және дәстүрлі емес аспаптарды (мысалы, джак-шаммерлер мен сүйектерді) сахналық қойылымдарда қолданды, олар жиі ойнаған орындарға зақым келтірді. Бликса Баргельд Антонин Артодан шабыт алып, амфетаминге деген құштарлығынан «Die Genialen Dilettanten» атты өнер қозғалысын құрды. Баргельд әсіресе ысқырықпен айқайлағанымен танымал. 1984 жылдың қаңтарында Einstürzende Neubauten қазіргі заманғы өнер институтында (COUM-ның жезөкшелік көрмесі өткен орын) дауыс пен машиналарға арналған концертті орындады, еденді бұрғылап, соңынан тәртіпсіздікке ұшырады. Бұл оқиға Англияда бірінші беттегі жаңалықтарға айналды. Өнеркәсіптік «металл музыкасының» бір түрін (яғни металдың металға соққысынан туындайтын) ойнаған басқа топтарға Test Dept, Laibach және Die Krupps, сондай-ақ Z'EV және SPK кірді. Test Dept көбінесе орыс футуризмінен шабыттанды және 1984-85 жылдары Ұлыбританиядағы кеншілер ереуілін қолдау үшін гастрольдік сапарға шықты. Skinny Puppy индустриалды ата-бабалардың әртүрлі түрлерін қабылдап, көптеген бөліктерден тұтас, қиын түсінілетін нәрсені жасады. Нью-Йорк қаласынан келген Swans стандартты рок аспаптарына сүйенсе де, металл музыкасының эстетикасын қолданды. Лайбах, Югославия бір мемлекет болып қалған кезде құрылған словениялық топ, сталиндік, нацистік, титолық, дада және орыс футуристік бейнелерден иконографиялық қарыз алғаны үшін өте даулы болды, югославиялық патриотизмді оның неміс авторитарлық қарсыласымен біріктірді. Slavoj Žižek Лайбахты қорғап, олар және олардың Neue Slowenische Kunst өнер тобы биліктің жасырын бұзық ләззатымен шамадан тыс сәйкестендіруді жүзеге асырады, бұл төңкерісші және бостандық беретін әсер етеді деп мәлімдеді. Тілі жағынан айтқанда, Лайбах Атлантиканың екі жағындағы индустриалды және панк-суретшілер кеңінен қолданған агитпроп түрін қолданды. Throbbing Gristle тобының тарап кеткеннен кейін P Orridge және Christopherson Psychic TV тобын құрып, ірі лейблмен келісімшартқа отырды. Олардың алғашқы альбомы әдеттегі индустриалды стильге қарағанда әлдеқайда қолжетімді және әуенді болды және оқытылған музыканттардың жалдамалы жұмысын қамтыды. Кейінгі жұмыстар бұрынғы индустриалды дыбыс коллажы мен шу элементтеріне оралды. Олар фанк пен дискодан да қарыз алды. P Orridge Thee Temple ov Psychick Youth ұйымын да құрды, ол квази діни ұйым болып, бейне өнер тудырды. Psychic TV-нің коммерциялық амбицияларын Some Bizzare Records компаниясының Stevo басқарды, ол кейінгі индустриалды музыканттардың көптеген шығармаларын шығарды, соның ішінде Einstürzende Neubauten, Test Dept және Cabaret Voltaire. 1983 жыл шамасында Cabaret Voltaire мүшелері фанк музыкасына қызығушылық танытты және New Order достарының ынтасымен қараңғы, бірақ билеуге болатын электрофанк түрін жасады. Christopherson 1983 жылы Psychic TV тобынан шығып, John Balance-пен бірге Coil тобын құрды. Coil «Марс», «гомосексуалдық энергияны» шақыруға тырысып, гонгтар мен бықсырлау құралдарын қолданды. Coil-дің досы Дэвид Тибет Current 93 тобын құрды; екі топ та амфетамин мен ЛСД-ден шабыт алды. Coil-мен бірлескен өндіруші J. G. Thirlwell индустриалды музыкада қара юмордың нұсқасын жасады, шу мен фильм музыкасынан, сондай-ақ лаунж музыкасынан қарыз алды. 1980 жылдардың басында Чикагодағы Wax Trax! және Канаданың Nettwerk лейблы индустриалды музыка жанрын электро индустриалды және индустриалды рок жанрларына кеңейтуге көмектесті. Туған кезде индустриалды музыка жанры басқа музыкадан ерекшеленді, ал технологияны қолдануы және музыкалық форманың қажетті ережелерін бұзуға бағытталған алаңдатарлық лирикасы мен тақырыптары индустриалды музыканың модернистік музыка екенін көрсетеді. Ерте индустриалды музыкада көбінесе таспаны монтаждау, өткір перкуссия және шуға дейін бұрмаланған циклдер қолданылды, мысалы, ерте индустриалды топ Cabaret Voltaire-дің жұмысында, журналист Саймон Рейнольдс «сызылатын жоғары шаңғылар мен дыбыс генераторының шырылдақ снареларымен» сипаттаған. Throbbing Gristle-дің Картер Кристоферсон ойнаған «Gristle izer» деп аталатын құрылғыны ойлап тапты, ол бір октавалық пернетақтадан және әртүрлі жазылған дыбыстарды ойнататын кассеталық машиналар жиынтығынан тұрды. Дәстүрлі аспаптар көбінесе дәстүрлі емес немесе күшті өзгертілген тәсілдермен ойналды. Рейнольдс Cabaret Voltaire мүшелерінің жеке үлесін «[Chris] Watson-ның синтезаторлық шырылдауы; [Stephen] Mallinder-дің тымсық пульстік басы; және [Richard H.] Kirk-тің сынған шыны гитарасының тікендері» деп сипаттады. Уотсон Кірк гитарасы үшін арнайы фузбокс жасады, бұл бірегей тембрді жасады. Картер Throbbing Gristle үшін динамиктер, эффекттер блогы және синтезатор модульдерін жасады, сондай-ақ дәстүрлі рок аспаптарын өзгертті. Тутти гитараны слайдпен ойнап, глиссандо жасады немесе оны перкуссиялық аспап сияқты тартып алды. Throbbing Gristle өте жоғары дыбыспен ойнады және физикалық әсерлер тудыру үшін ультра жоғары және суб-бас жиіліктерін жасады, бұл тәсілді «метаболикалық музыка» деп атады. Вокал сирек болды және олар абразивті polemic болғанымен, bubblegum pop болуы да мүмкін еді. Cabaret Voltaire-дің Стивен Маллиндердің вокалы электрондық түрде өңделді. Индустриалды музыканың бастапқы мақсаты заманауи қоғамға комментарий жасау үшін суретшілердің өткенге қатысты тривиальды байланыстардан бас тартуы болды. Throbbing Gristle панк-рок сахнасында қалған дәстүрлі рок музыкасы элементтеріне қарсы шығып, индустриалды музыканы «антимузыка» деп жариялады. Ерте индустриалды өнер көрсетулер көбінесе табуларды бұзушы, провокациялық элементтерді қамтыды, мысалы, мүше кесу, садизмдік...
Кеңейту және тармақтар (1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басы)
1980 жылдары бастама беруші топтардың кейбіреуі жанрдан алыстағаннан кейін, индустриалды музыка жаңа толқын, хип-хоп, джаз, диско, регги және жаңа дәуір музыкасынан әсер алған топтарды қамтыды, кейде поп музыка әндер жазу үлгілерін де пайдаланды. Индустриалды музыканың бұрыннан да алуан түрлі негізінен көптеген қосымша стильдер пайда болды. Бұл тармақтар шулы музыкамен, амбиент музыкамен, халық музыкасымен, постпанк және электрондық би музыкасымен қоса, басқа да түрленулер мен дамуларды қамтиды. Бұл мәдени орта бүкіл әлемге тарады, әсіресе Солтүстік Америкада, Еуропада және Жапонияда кең таралған. Индустриалды музыкадан шабыттанған қосалқы стильлер: қараңғы амбиент, қуатты электроника, жапоноиз, неофолк, электроиндустриал, электрондық дене музыкасы, индустриалды хип-хоп, индустриалды рок, индустриалды металл, индустриалды поп, әскери индустриал, қуатты шу және вич-хаус.
Түйіністік табыстар (1990-2000 жылдар)
1990 жылдары индустриялық музыка кең танылды. Бұрын музыка журналистері назардан тыс қалдырған немесе сынаған жанр, қала шеттері мен ауылдық жерлердегі наразы орта таптың жастары арасында танымал болды. Осы кезде жанр осыншалық деңгейге жетті ki, журналист Джеймс Грир оны "бір кездері жаңа толқын болған, мағынасыз, барлық нәрсені қамтитын термин" деп атады. Осы кезеңде Nine Inch Nails, Marilyn Manson, Rammstein және Orgy сияқты индустриялық музыкамен байланысты бірнеше топтар коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. 1990 жылдары Nine Inch Nails және Marilyn Manson-ның бірнеше альбомы мен EP-сі Америка Жазбалар Индустриясы Ассоциациясы (RIAA) тарапынан платиналық сертификат алды, соның ішінде Nine Inch Nails-тің Broken (1992), The Downward Spiral (1994) және The Fragile, сондай-ақ Marilyn Manson-ның Antichrist Superstar (1996) және Mechanical Animals.