Кіріспе

Бельгиялық актер Ян Деклеар (14 ақпан 1946 жылы туған, нағыз аты – Ян Аманда Густаф Деклеар) – Антверпендегі Ниль қаласында дүниеге келген бельгиялық кино және сахна актері.

Мансап

Ол өзінің алғашқы маңызды рөлін Фонс Радемейкерстің "Мира" (1971) фильмінде ойнады. Содан бері ол көптеген фламанд және голланд фильмдері мен телешоуларында ойнады. Театр сахнасында ол Дарио Фоның "Mistero Buffo" пьесасында Халықаралық жаңа сахнада ойнап, танымал болды. Көрермендерге ол 1976 жылы бір аттас телесериалда Силь де strandjutter рөлімен кеңінен танылды. Ол "Оскар" жүлдесіне ие болған "Карактер" (Майк ван Дием) және "Антония" фильмдерінде, сондай-ақ "Оскар" номинациясын алған "Дэйнс" әлеуметтік драмасында түсті. Соңғы жылдары Стэнли Кубриктің "Көздері кең жабық" (басқа жобаларға байланысты) және Джеймс Бондтың "Әлем жеткіліксіз" фильмдеріндегі рөлдерден бас тартты. Деклер 1993 жылдан 2019 жылға дейін Бельгиядағы Sinterklaas мерекесінің ресми тұлғасы болды. 2003 жылы ол сыншылардың жоғары бағасын алған "Қылмыскердің естелігі" (Альцгеймер ісі) триллерінде басты рөлді ойнады. Американдық белгілі сыншы Роджер Эберт бұл фильм туралы былай деп жазды: "Ян Деклер ешқашан оңай жолға салмайды, артық күш қолданбайды, өзінің кейіпкеріне берік орналасады. Оның айтарын сөзбен емес, іс-әрекетімен көрсетеді. Голливудта қайта түсіру туралы әңгімелер жүріп жатыр, бірақ оның орындауына тең келу оңай болмайды. Мүмкін, Джин Хакман. Морган Фримен. Роберт Митчем егер тірі болса. Деклер – нағыз шебер". Бірнеше жыл бойы ол "Герман Тейрнлик" студиясын басқарды, онда көптеген жаңа оқытушыларды: әртүрлі театр труппаларының актерлерін (мысалы, de Blauwe Maandag Compagnie, STAN және т.б.) шақырды.

Жеке өмір

Ян Деклер 2006 жылдың 1 сәуірінен бастап Брехтье Лувардқа үйленген. Бұрын ол Каролина ван Гастельге үйленген болатын, олардан 3 баласы бар (Софи, Дженне және Флор). Оның екі туысы – қарындасы Рейнхильде Деклер (2022 жылы қайтыс болды) және інісі Дирк Деклер (1974 жылы қайтыс болды) актерлікпен де айналысқан.

Құрмет пен марапаттар

Жан Деклер өзінің актерлік мансабында бірнеше сыйлыққа ие болған. Ол Питер Куайперс режиссерлік еткен "Экраннан тыс" фильміндегі рөлі үшін Монреаль әлемдік кинофестивалінде "Үздік актер" сыйлығымен марапатталды. 2003 жылы ол "Алтын бұзау" мәдениет сыйлығын (голланд тілінде: Gouden Kalf) алды, ал 2007 жылы Нидерланд кинофестивалінде "Волфсберген" фильмі үшін "Ең үздік қосалқы актер" сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылы "Man zkt vrouw" ("Түгел матч") фильміндегі рөлі үшін Тибурон халықаралық кинофестивалінде "Үздік актер" сыйлығын алды. "Барондар" фильміндегі рөлі үшін ол "Ең үздік қосалқы актер" сыйлығымен марапатталды. 2013 жылы ол жалпы мәдени еңбегі үшін Фламанд мәдениет сыйлығын алды.