«Жоғалған» (Spoorloos) – 1988 жылғы голланд триллері. Қарындасы із-сусыз жоғалып кеткен ер адамның талмай іздеуі. Джордж Слуйзердің фильмі, түйіндемесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1988 жылы голланд тілінде түсірілген Джордж Слюзиердің режиссерлік фильмі.
1988 Dutch language film directed by George Sluzier
"Жоғалу" ("Spoorloos", сөзбе-сөз: "Ізсіз" немесе "Жолтаңбасыз") – 1988 жылы Голландияда түсірілген Джордж Слюзиердің триллері. Фильм Тим Краббенің 1984 жылғы "Алтын жұмыртқа" повесі негізінде түсірілген. Басты рөлде Джин Бервуэц – әйелі демалыс орнында жоғалып кеткеннен кейін оны ашу үшін еңбегін жазатын адам. "Жоғалу" 1988 жылдың 27 қазанында көрсетілімге шықты және жағымды пікірлер алды. 1993 жылы Слюзиер осы фильмді ағылшын тілінде қайта түсірді.
The Vanishing (Spoorloos, literally: "Traceless" or "Without a Trace") is a 1988 Dutch thriller film directed by George Sluizer, adapted from the novella The Golden Egg (1984) by Tim Krabbé. It stars Gene Bervoets as a man who searches obsessively for his girlfriend following her disappearance at a rest area. The Vanishing was released on 27 October 1988, and received positive reviews. Sluizer remade the film in English in 1993.
Сюжет
Рекс пен Саскиа есімді голландиялық жас жұбайлар Францияда демалып жүр. Олар көлікте жүргенде, Саскиа қайталанатын арманмен бөліседі, онда ол алтын жұмыртқамен кеңістікте жүзіп жүр. Соңғы түсімде басқа адам бар басқа жұмыртқа пайда болды; ол екі жұмыртқаның соқтығысуы бір нәрсенің аяқталуын білдіреді деп санайды. Олардың көлігінде бензин бітіп, олар демалыс орнына тоқтады, онда басқа көліктегі адам жалған шүберек пен ортопедиялық гипс киді. Рекс Саскияны ешқашан тастап кетпеуге уәде береді және олар романтиканың символы ретінде ағаш түбінде екі монетаны көміп қояды. Саскиа сусын сатып алу үшін бензин құю станциясына кіреді және қайтып келмейді. Рекс оны қатты іздеді. Бірде бай отбасылы Реймонд бір әйелді ұрлап әкетуге ниетті болады. Ол оқшауланған үй сатып алады, хлороформмен тәжірибе жасайды және әйелдерді өз көлігіне тарту әдістерін жаттығады. Бастапқы ұрлау әрекеттері сәтсіз аяқталғанда, ол көмекке мұқтаж жарақат алған жүргізуші болып көрінеді және қала сыртындағы демалыс орнына барады, онда оны танымайды. Саскианың жоғалып кеткеніне үш жыл болған соң, Рекс оны әлі іздеп жүр. Ол бірнеше рет Нимдегі кафеде оны ұрлаушымен кездесуге шақыратын открыткалар алды, бірақ ұрлаушы ешқашан келмейді. Рекске белгісіз, кафе Реймондтің пәтерінің қарама-қарсысында орналасқан, ол Рекстің күтіп тұрғанын көреді. Рекстің жаңа қызы Линеке оған Саскияны іздеуге көмектеседі. Бір күні Рекстің Саскияның түсіндегідей, ол алтын жұмыртқаға қамалады. Оның маңдайына толыға алмай, Линеке оны тастап кетеді. Рекс теледидардан Саскиаға не болғанын шындықты білгісі келетінін айтады. Реймонд Рекске қарсы шығып, оны ұрлағанын мойындайды; егер Рекс онымен бірге келсе, оған не болғанын айтатынын айтады. Олар көлікпен келе жатқанда, Реймонд жас кезінен бастап өзінің ар-ожданы жоқ екенін білетінін, сондықтан кез-келген нәрсені жасауға қабілетті екенін айтады. Бір қызды суға батып кетуден құтқарып алғаннан кейін, ол қызының құрметіне лайық екенін тексеру үшін, ол елестете алатын ең жаман қылмыс жасауға шешім қабылдады. Оның пікірінше, адам жамандық жасауға қабілетті болса, бірақ оны жасамауға шешім қабылдаса ғана, шынымен жақсы адам бола алады. Ол Саскияны демалыс орнында саяхатшы салдағандай етіп, оны көлігімен өзіне тартып алып кеткенін айтады. Реймонд Рексті демалыс орнына алып барады. Ол Рекстің полиция әрекетін тоқтатады, оны қылмысқа қатыстыратын ешқандай дәлел жоқ дейді. Рамонд Рекске Саскиаға не болғанын білудің жалғыз жолы - оны өзі көру екенін айтады. Реймонд көлікте күтіп тұрғанда, Рекс не істеу керектігін білмей ашуланады. Саскиа екеуі жылдар бұрын көміп қойған ақшаны қазып алғаннан кейін, ол кофеді ішіп, жер астындағы қорапта оянады. Күн ашық болған кезде, Реймонд әйелі мен балаларымен бірге елдегі үйінде тынығып жатыр. Оның көлігіндегі газетте Саскиа мен Рекстің екі рет жоғалуы туралы тақырыптық мақала жарияланып, екі жұмыртқа тәрізді овалдардағы суреттері бар.
A young Dutch couple, Rex and Saskia, are on holiday in France. As they drive, Saskia shares a recurring dream in which she is drifting through space in a golden egg. In the most recent dream, another egg containing another person appeared; she feels the collision of the two eggs would signify the end of something. Their car runs out of petrol and they stop at a rest area, where a man in another car dons a false sling and orthopedic cast. Rex promises to never abandon Saskia and they bury two coins at the base of a tree as a symbol of their romance. Saskia enters the petrol station to buy drinks and does not return. Rex frantically searches for her. Some time earlier, Raymond, a wealthy family man, secretly plots to abduct a woman. He buys an isolated house, experiments with chloroform, and rehearses methods of enticing women into his car. When his initial attempts at abduction fail, he poses as an injured motorist in need of assistance and goes to the rest area out of town, where he will not be recognised. Three years after Saskia's disappearance, Rex is still searching for her. He has received several postcards inviting him to meet the kidnapper at a cafe in Nîmes, but the kidnapper never comes. Unknown to Rex, the cafe is directly opposite Raymond's apartment, where he watches Rex wait. Rex's new girlfriend, Lieneke, reluctantly helps him search for Saskia. One day, Rex has a dream similar to Saskia's in which he is trapped in a golden egg. Unable to endure his obsession, Lieneke leaves him. Rex makes a public appeal on television, saying he only wants to know the truth about what happened to Saskia. Raymond confronts Rex and admits to the kidnapping; he says he will reveal what happened to her if Rex comes with him. As they drive, Raymond says he has known from a young age that he has no conscience, and is therefore capable of anything. After saving a young girl from drowning, he resolved to commit the worst crime he could imagine in order to test if he was worthy of his daughter's admiration; in his view, one can only be a truly good person if one is capable of doing something evil, but chooses not to do it. He describes how he kidnapped Saskia at the rest stop by posing as a traveling salesman and enticing her into his car. Raymond takes Rex to the rest area. He dismisses Rex's threats of police action, saying there is no evidence connecting him to the crime. Pouring a cup of drugged coffee, Raymond tells Rex the only way to learn what happened to Saskia is to experience it himself. As Raymond waits in the car, Rex rages, unsure of what to do. After digging up the coins he and Saskia buried years earlier, he drinks the coffee and awakens buried in a box underground. On a sunny day, Raymond relaxes at his country home, surrounded by his wife and children. A newspaper sitting in his car features a headline about the double disappearance of Saskia and Rex, with their portraits in two egg shaped ovals.
Актерлік құрам
Бернард Пьер Доннадье – Реймонд Леморн (оның тегі "қараңғы" дегенді білдіреді), француз химиясының профессоры, жасөспірім шағында өзін социопат екенін сезінген. Ол өзінің "үлкен зұлымдыққа" қабілетті екенін дәлелдеу үшін жас әйелді ұрлап, өлтіруге шешім қабылдайды. Джин Бервуэц – Рекс Хофман, достасы Саскиа Вагтермен бірге Францияда демалысқа келген голландиялық саяхатшы. Саскианың жанармай құю станциясында жоғалып кеткеніне үш жыл өткен соң, Рекс оны әлі де іздеуде, оған не болғанын білуге бейілді. Жоханна тер Стиге – Саскиа Вагтер, Рекстің голландиялық достасы, жанармай құю станциясында жоғалып кеткенге дейін Франция арқылы онымен бірге саяхаттайды. Гвен Экхаус – Линеке, Рекс Саскианың жоғалып кеткенінен кейін үш жыл өткен соң танысады. Бернадетт Ле Саше – Симон Леморн, Реймондтың әйелі. Оның отбасының қалған мүшелері сияқты, ол да Реймондтың жасаған қылмысынан мүлдем хабарсыз. Таня Латаржет – Денис Леморн, Симон мен Реймондтың үлкен қызы. Люсиль Гленн – Габриэль Леморн, Симон мен Реймондтың кіші қызы.
Bernard Pierre Donnadieu as Raymond Lemorne (his surname means 'the gloomy one'), a French chemistry professor, who in his teens realized he was a sociopath. To prove to himself that he is capable of "the ultimate evil", he decides to kidnap and murder a young woman. Gene Bervoets as Rex Hofman, a Dutch traveler on a holiday with his girlfriend Saskia Wagter in France. Three years after Saskia vanishes at a service station, Rex is still searching for her, obsessed with finding out what happened to her. Johanna ter Steege as Saskia Wagter, Rex's Dutch girlfriend who travels with him through France until she goes missing at a service station. Gwen Eckhaus as Lieneke, whom Rex is dating three years after Saskia's disappearance. Bernadette Le Saché as Simone Lemorne, Raymond's wife. Like the rest of her family, she is completely unaware of Raymond's crime. Tania Latarjet as Denise Lemorne, the elder daughter of Simone and Raymond. Lucille Glenn as Gabrielle Lemorne, the younger daughter of Simone and Raymond.
Жазу
"Жоғалу" фильмінде жұмыс істеместен бұрын Слюйзер АҚШ-тағы кино түсіру туралы жазған мақалалары арқылы журналист Тим Краббемен танысты. Бұл мақалалар кейіннен романға айналып, Слюйзер оны "Қызыл шөлдегі түрме" (1985) фильміне бейімдеді. "Қызыл шөлдегі түрмеден" кейін Краббе "Het Gouden Ei" ("Алтын жұмыртқа") атты роман жаза бастады. Фильм Францияда түсірілгендіктен, Краббе Слюйзерден қалалардың атауларын сұрады, ал Слюйзер оған қалалар мен фамилиялар туралы кеңес берді. Слюйзер романның алғашқы қолжазбаларына қол жеткізіп, алғашқы бірнеше тарауларын оқығаннан кейін фильмге құқықтарды сатып алғысы келетінін мәлімдеді. Краббе бастапқыда кітабын аяқтаған соң Слюйзер үшін сценарий жазуға ұсыныс жасады. Слюйзер сценарийдің бірінші нұсқасын "жаман емес, бірақ жақсы емес" деп сипаттап, екінші нұсқаны Краббемен бірге жазды. Екеуі үшінші нұсқада да бірлесіп жұмыс істеді, бірақ Слюйзер фильмде не болуы керек, сахналардың орналасуы және оқиғаны қалай драмалық түрде жеткізу керек деген мәселелер бойынша "пікір келіспеушілік" туғанын айтты. Слюйзер Краббемен жұмысын тоқтатып, фильмге құқықтарды сатып алғанын және сценарийді өзі аяқтайтынын мәлімдеді, бұл Краббеге ашу келтірді. Аяқталған фильм романның мазмұнын дәл көрсетеді, екі ерекшелік болмаса: біріншіден, фильмнің сюжеті романға қарағанда күрделірек, көптеген флэшбектерді пайдаланады және басты кейіпкерлердің мінез-қалпын біртіндеп ашады; екіншіден, Рекс пен Реймонд фильмдегі кездесуден кейін романға қарағанда көбірек уақыт өткізеді.
Before working on The Vanishing, Sluizer became familiar with journalist Tim Krabbé through his articles about filmmaking in the United States. These articles eventually became a novel, which Sluizer adapted into his film Red Desert Penitentiary (1985). After Red Desert Penitentiary, Krabbé began writing a novel called Het Gouden Ei ( The Golden Egg). As the film was set in France, Krabbé asked Sluizer about names of towns, and Sluizer advised him on town names as well as family names. Sluizer had access to the early manuscripts of the novel, and after reading the first few chapters he stated that he wanted to buy the film rights. Krabbé initially offered to write the script for Sluizer after he had finished the book. Sluizer described the script's first draft as "not bad, but not good" and wrote the second draft with Krabbé. The two worked on a third draft together, and Sluizer stated they began to have what he described as a "difference of opinion" over what should happen in the film, the placing of scenes, and how to dramatically tell the story. Sluizer stopped working with Krabbé, stating that he had bought the film rights and he would finish the script himself, which angered Krabbé. The completed film accurately portrays the narrative within the novel, apart from two factors: first, the film's narrative is more complicated than that of the novel, making extensive use of flashbacks and gradually revealing personality traits of the central characters; and, second, Rex and Raymond spend more time together following their meeting in the film than they do in the novel.
Кастинг
Кастинг агенті Слюйзерге студенттік қойылымда ойнаған Йоханна тер Стигеге Саския Вагтер рөлін қарастыруды ұсынды. Слюйзер Стигедің шашының өзінің қызының шашына ұқсас екенін көргенде, оның осы рөлге сай екеніне шешті. Рекс рөліне екі актердің арасынан таңдау жасау қажет болды: голланд актері мен бельгиялық актер Джин Бервуэц. Слюйзер Бервуэцті оның француз тілі жақсырақ болғандықтан таңдады, бірақ кейіннен дұрыс актерді таңдағанына көзі жетпеді, бұл оның Бервуэцпен түсірілім алаңында аздап қиын қарым-қатынасқа түсуіне себеп болды. Жан Луи Тринтиньян Слюйзердің Реймонд Леморн рөліне алғашқы таңдауы болған, бірақ ол қолжетімді болмады. Басқа француз актерлерінің осы рөлді ойнау мүмкіндігін ойлағаннан кейін, Слюйзер Бернар Пьер Доннадье еске түсті, ол оның "Екі рет әйел" (1979) фильмінде шағын рөлде ойнаған еді. Слюйзер Доннадье теледидарда жұмыс істегенін және "Екі рет әйел" фильмінде ойнағаннан кейін фильмдерде басты рөлдерде ойнағанын білді, содан кейін оны Реймонд рөліне бекітті.
A casting agent suggested Sluizer see Johanna ter Steege, who was in a student play, for the role of Saskia Wagter. When Sluizer saw that Steege's hair was a similar color to his daughter's, he decided she would be right for the character. For the role of Rex, there was a choice between two actors: a Dutch actor and Belgian actor Gene Bervoets. Sluizer chose Bervoets because his French was stronger, but later felt unsure he had chosen the right actor, which led him to have a slightly uncomfortable relationship with Bervoets on set. Jean Louis Trintignant was Sluizer's initial choice for the role of Raymond Lemorne, but he was unavailable. After thinking about other French actors who could play the part, Sluizer thought of Bernard Pierre Donnadieu, who had a small role in his film Twice a Woman (1979). Sluizer discovered Donnadieu had worked in television and had leading roles in films since appearing in Twice a Woman and got him signed to play Raymond.
Шығару
[[Файл:Жоханна тер Стиге.jpg|thumb|right|Жоханна тер Стиге (суретте 2008 жылғысы) "Жоқ болған" фильміндегі рөлі үшін үздік екінші пландағы әйел рөліне арналған Еуропалық кино сыйлығын жеңіп алды. 1988 жылы бұл фильм «Үздік шетел тіліндегі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына Нидерландтың үміткері болды, бірақ Академия фильмде француз тіліндегі диалогтардың көп болуына байланысты Нидерландыны ұсынуға лайық емес деп шешті. Нидерланд жағы тағы бір фильмді жіберуден бас тартты, осылайша 1972 жылдан бері алғаш рет шетелдік фильмдер ішінен өкілдігі болмады. Продюсерлер Джордж Слюйзер мен Энн Лордон 1988 жылы Нидерланд кинофестивалінде «Ең үздік көркем фильм» үшін «Алтын бұзау» сыйлығын алды. Жоханна тер Стиге 1988 жылы үздік екінші пландағы әйел рөліне арналған Еуропа кино сыйлығын жеңіп алды. Фильм 1989 жылдың 20 желтоқсанында Францияда «L'Homme Qui Voulait Savoir» деген атпен шықты.
[[File:Johanna ter Steege. jpg|thumb|right|Johanna ter Steege (shown here in 2008) won a European Film Award for Best Supporting Actress for her role in The Vanishing. It was the Dutch submission for the Academy Award for Best Foreign Language Film in 1988, but was disqualified because the Academy determined there was too much French dialogue for it to represent the Netherlands. The Dutch declined to send another film, leaving them unrepresented among the foreign submissions for the first time since 1972. Producers George Sluizer and Anne Lordon received the Golden Calf for Best Feature Film at the Netherlands Film Festival in 1988. Johanna ter Steege won a European Film Award for Best Supporting Actress in 1988. The film was released in France on 20 December 1989 under the title L'Homme Qui Voulait Savoir .
Үй медиасы
The Vanishing-тің алғашқы Солтүстік Америкадағы көшірмелері 1997 жылғы 3 қарашада Image Entertainment компаниясымен лазерлік дискіде жарық көрді. Кейіннен 1997 жылғы 11 қарашада Fox Lorber оны VHS форматында, ал 1998 жылғы 13 мамырда DVD форматында шығарды. Criterion Collection 2001 жылғы 18 қыркүйекте фильмнің DVD нұсқасын жарыққа шығарды. Criterion 2014 жылғы 28 қазанда фильмді Blu-ray және DVD форматында қайта шығарды, бұл жолы түпнұсқа француз тіліндегі трейлер, Слуйзер мен Йоханна тер Стегомен сұхбаттар және Скотт Фаундастың мақаласы қосымша материал ретінде енгізілді. Нидерландының EYE кино институтының қадағалауымен фильм жаңадан қалпына келтірілді. Бұл нұсқа 2019 жылы Джордж Слуйзердің "Толық жинағы" бөлігі ретінде DVD форматында, ал 2021 жылы онлайн режимінде жарық көрді.
The first North American copies of The Vanishing were released on Laserdisc by Image Entertainment on 3 November 1997. It was later released on VHS by Fox Lorber on 11 November 1997, followed by a DVD release on 13 May 1998. The Criterion Collection released a DVD of the film on 18 September 2001. Criterion released the film on Blu ray and DVD on 28 October 2014, this time with the original French trailer, interviews with Sluizer and Johanna ter Steege, and an essay by Scott Foundas as supplements. Under the supervision of EYE Film Institute Netherlands, the film was restored. This version was released on DVD as part of the George Sluizer “Collected Works” in 2019
and online in 2021.
Радио ойнату
2010 жылы фильм Оливер Эмануэль тарапынан радиоға бейімделді және BBC Radio 4 арнасында "Saturday Drama" бөлігі ретінде көрсетілді. Кирсти Уильямс режиссерлік еткен бұл туындыда Сэмюэл Уэст, Мелоди Гроув және Рут Геммелл басты рөлдерді сомдады. Кейіннен бұл радиоспектакль BBC Radio 4 Extra арнасында қайтадан эфирге шықты.
In 2010, the film was adapted for radio by Oliver Emanuel and broadcast on BBC Radio 4 as part of the station's Saturday Drama slot. Directed by Kirsty Williams, it starred Samuel West, Melody Grove and Ruth Gemmell in the lead roles. It has since been repeated on BBC Radio 4 Extra.
Қабылдау
"The Vanishing" фильмі жарық көрген кезде халықаралық деңгейде мақтауға ие болды. 1991 жылы АҚШ-та шықты және 1991 жылғы Ұлттық кинорецензия кеңесінің үздік шетелдік фильмдер тізіміне енді. The Washington Post газетінің журналисі Дессон Хоу фильмнің клишелерден сақталуын жоғары бағалап, оны "ваннадағы су, өткір жиектері бар ыдыс-аяқ және қазаншақтағы қоян сияқты манипуляциялық көріністерден таза, жаңартылған" деп атады. Хоу сондай-ақ, ұрлаушыны бірден көрсету және оның жайлы көп білуге уақыт жұмсаудың ерекше екенін айтты. Стэнли Кубрик "The Vanishing" көрген ең қорқынышты фильм деп санады және монтаж мәселесін талқылау үшін Слюйзерге хабарласты. Variety журналының "Cadd." авторы бұл фильмді "Альфред Хичкокқа жасалған ең үлкен құрмет, тіпті шебердің ең есте қаларлық финалдарын да басып өтетін батыл туынды" деп мәлімдеді. Жағымсыз пікірлерге келсек, Chicago Tribune газетінде жазған Дейв Кехр: "Бұл фильм нағыз қызығушылық емес, құпияға деген құштарлықпен жұмыс істейді, бірақ соңында сұрақтарына жауап алуды қалаған көрерменді жазалайды", - деді. "The Vanishing" Rotten Tomatoes сын дерекқорында өте жоғары бағаға ие, 51 рецензия негізінде 96% мақұлдау көрсеткіші және 8.4/10 орташа бағасы бар. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Бір серийлі кісі өлтірушінің санасына және баяу құлдырап бара жатқан кейіпкерге жасалған клиникалық, мазасыз саяхат, барлық уақыттардың ең қорқынышты финалдарының бірімен аяқталады". Empire журналы 2010 жылы бұл фильмді "Әлемдік киноның 100 үздік фильмі" тізімінде 67-орынға қойды. Time Out London оны "100 үздік қорқынышты фильм" тізімінде 57-орынға орналастырды.
The Vanishing received international praise at the time of its release. It was released in the United States in 1991 and made the National Board of Review's list of the Top Foreign Films of 1991. Desson Howe of The Washington Post praised the film's avoidance of cliches, noting that it is "refreshingly free of manipulative scenes involving running bath water, jagged edge cutlery and bunnies in the saucepan". Howe also made note of the unusual move of revealing the kidnapper immediately and spending significant time learning about him. Stanley Kubrick thought The Vanishing was the most terrifying film he had seen and called Sluizer to discuss editing. "Cadd." of Variety declared the film to be "the ultimate tribute to Alfred Hitchcock, daring to offer up an ending that goes beyond even the master's memorable climaxes." Of the negative remarks, Dave Kehr, writing in the Chicago Tribune, said "It's a film that functions on curiosity rather than real interest yet in the end punishes the audience for wanting to have its questions answered." The Vanishing holds a very high critical rating at the film review database Rotten Tomatoes, with a 96% approval rating based on 51 reviews, with an average rating of 8.4/10. The site's critics consensus reads, "A clinical, maddening descent into the mind of a serial killer and a slowly unraveling hero, culminating with one of the scariest endings of all time". Empire magazine placed the film at number 67 in their list of "The 100 Best Films Of World Cinema" in 2010. Time Out London placed it at 57 on its Top 100 Horror Films list.