Кіріспе

Индиана штатының кәсіпкері және қайырымдылық ісіне қызмет етушісі, Жаңа Зеландия крикетшісі Джон Пердью (/p//ɜr/'/d//uː/; 31 қазан 1802 – 12 қыркүйек 1876) – Индиана штатының Лафайет қаласындағы бай американдық өнеркәсіпші және Пердью университетінің негізін қалаушы, ең ірі демеушісі.

Ерте өмір

Пердьюдің ерте өмірінің көп бөлігі жазылмаған немесе жоғалған. Ол Пенсильвания штатының Хантингдон округінде Чарльз бен Мэри Шорт Пердью отбасында дүниеге келген. Оның сегіз әпкесі болған, ал інісі болмаған. 1813 жылдан кейін (мүмкін 1823 жылға дейін), отбасы Огайо штатының Росс округіне көшкен. Көшкен кезде екінші үлкен қызы Нэнси қайтыс болды, ал көшкеннен кейін көп ұзамай әкесі де қайтыс болды. Одан кейін Джон Адельфидегі саудагердің оқушысы болды, ал анасы мен кем дегенде бірнеше әпкесі солтүстікке қарай көшіп, Огайо штатының Вестервилл қаласының жанында қоныстанды.

Мұғалім

1823 жылдан 1831 жылға дейін Огайо штаты және Мичиган штаты маңында мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді.

Іскер адам

1979 жылғы Марион округінің тарих кітабында жазылғандай, 1831 жылдың 13 наурызында ол Огайо штатының Марион округіндегі Солт-Рок қалашығында ферма сатып алды. 1832 жылдың 20 тамызында ол оны пайдаға сатты. Сонымен қатар, ол көршісінің шошқаларын базарға апарып, комиссиялық ақы алып қосымша табыс табатын. Пердью Адельфи, Уортингтон және Колумбус аймақтарын қамтитын ауыл шаруашылығы өнімдерін брокерліктейтін фирма ашты. 1833 жылы ол Мұса Фаулермен бірге Адельфиде жалпы тауарлар дүкенін ашты. 1834 жылдың 9 желтоқсанында Пердью Индианадағы жерді Джесси Спенсерден 850 долларға сатып алды, оның бір бөлігін дүкен тауарларымен төледі. Ол сатып алған жер Лафайетте қаласының Крейси-Лейн және Маккарти-Лейн көшелерінің қиылысынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 1838 немесе 1839 жылы Пердью мен Фаулер Огайодағы мүлкін сатты және Лафайетке көшіп келді. Олар сот алаңында құрғақ тауарлар дүкенін ашты. Пердью келесі бірнеше жылда байлыққа және беделге ие болды. Көптеген деректерде ол жақсы азаматтық өмірге берілген адам, Уабаш өзені арқылы көпір, Лафайеттен Индианаполиске дейінгі теміржол және түрлі кеңестерде қызмет ету сияқты түрлі жергілікті жобаларға уақыт, ақша және білімін жұмсады. 1844 жылы Фаулер мен Пердью серіктестігін тоқтатты. 1847 жылы Пердьюді қоса алғанда, бес саудагер Уабаш өзені арқылы 183 метрлік ағаштан жасалған ақылы көпір салды. 1852 жылдың 20 қазанында Пердью және тағы төрт адам жаңа Лафайетт қалалық мемлекеттік мектебінің алғашқы қамқоршылары болып тағайындалды. Әртүрлі салыққа қатысты сот процестері жаңа штаттағы мемлекеттік мектеп бюджетіне кедергі келтірсе, Пердью және басқалар Лафайеттің қаржылық тұрақтылығын сақтауға көмектесті. 1855 жылы Пердью Нью-Йоркте бизнесте көп уақыт өткізді. 1856 жылы ол "Пурдью, Уорд және Компания" деген компанияға қатысты. 1857 жылы ол акциялар сатып алып, Battle Ground Collegiate Institute (колледжге дайындық сыныптары) сенімді өкілі болды. Ол сондай-ақ Индиана штатының Стоквелл қаласында салынып жатқан тағы бір колледж институтына 500 доллар ақшалай көмек берді. Пердью Америка Азамат соғысы кезінде, негізінен Одақ армиясының құрғақ тауарларға деген сұранысының артуына байланысты көп пайда тапты. Пердью соғыста Одақты қолдады, бірақ жергілікті бизнеске конфедерация тарапынан симпатия танытқандардың түнгі шабуылдары туралы хабарлар болды. Мүлігін қорғау үшін Пердью "Пурдью мылтықтарын" құрды, бұл конфедерация тұтқындарын күзеткен, дезертирлерді ұстаған және тәртіпті сақтаған 100-ге жуық оқытылған, киім киген және қаруланған еріктілерден құралған күш болды. 1860 жылдары Пердью жақын маңдағы Уоррен округінде үлкен жерлерді сатып алды. 1872 жылы ол "Walnut Grove Farm" деп аталған ферманың иесі болды. 1867 жылы Пердью Лафайеттегі құрал-жабдықтар фабрикасы – Лафайетт ауыл шаруашылығы жұмыстарына ақша салды және 1870 жылдардың ортасына дейін оның президенті болды. 1868 жылы ол Лафайеттегі жаңа Спрингвейл зиратының президенті болды. 1869 жылы ол Лафайетт үнем банкін құруға көмектесті. Кейіннен ол Лафайетт, Мунси және Блумингтон теміржолын қолдауды қоса алғанда, кейбір күмәнді бизнес-жобаларды қолдады, тіпті сот ісі мен қарыздар көтерілген кезде де. Пердью сонымен қатар Колорадодағы күміс кенін өндіру схемасын қолдады, "Пурдью алтын және күміс кенін өндіру және кенді азайту компаниясы", ол ешқандай дивидендтер төлемеді.

Саясатшы

1864 жылы Пердью Одақ партиясының Конгресске кандидаттығын алу үшін өткізілген алғашқы сайлауда қазідегі Godlove Stein Orth-қа қарсы күрес жүргізіп, жеңіліске ұшырады. 1866 жылы Пердью тағы да Ортқа қарсы шықты, бірақ бұл жолы жалпы сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде. «Лафайетт Курьері» газетінің (Ортты қолдаған) ықпалына қарсы тұру үшін «Лафайетт Журналы» газетін сатып алғанына қарамастан, Пердью қайтадан 14 933 дауысқа қарсы 14 728 дауыспен жеңілді.

Пердью университеті

1862 жылы Конгресс Морриллдің жер беру туралы заңын қабылдады, содан кейін Индиана штатында жер беру колледжін қайда орналастыру үшін бәсеке күшейді. Блумингтондағы Индиана университеті, Индианаполистегі Солтүстік-Батыс Христиан колледжі және Стоквелл мен Батл Граунд колледждері арасында қызу бәсеке болды. Лафайеттен ықпалды сенатор Альберт С. Уайт қайтыс болғаннан кейін Стоквеллдің үміті күйреп қалды. Жылдар бойы келісімге келуге тырысып, нәтижеге жетпеді. 1865 жылы штат Мемлекеттік Нормалдық колледжді (кейін Индиана штаты университеті) құрды, бұл ішінара қысымды азайту мақсатында жасалды. Типпеканоу округін ерекшелендіру үшін жергілікті тұрғындар жер және ақша ұсынды. 1869 жылға қарай Типпеканоның ұсынысы ақша, жер және облигациялар түрінде 400 000 долларға жетті, бірақ заң шығарушы орган әлі де шешім қабылдамай келді. Содан кейін Пердью жеке қаражатынан 100 000 доллар бөлді. Оның қойған жалғыз талабы – колледж Батл Граундта орналасуы және оның әулетімен байланысты болуы еді. Тағы бірнеше келіссөздерден кейін, университет атауы таңдалғаннан және ол сенімгерлер кеңесіне енгізілгеннен кейін Пердьюдің қайырымдылықтары 150 000 долларға (2019 жылы 2,9 миллион долларға тең) және жермен толықтырылды. Келіссөздер сонымен қатар жаңа сенімгерлер кеңесіне университеттің орнын таңдау құқығын берді, ал 1869 жылдың 6 мамырында Бас Ассамблея Типпеканоу округінде Пурдью университетін құрды. Пурдьюдегі сабақтар 1874 жылдың 16 қыркүйегінде алты оқытушы және 39 студентпен басталды.

Өлім

Ол 1876 жылдың 12 қыркүйегінде 73 жасында, өзі құруға көмектескен университетінде үшінші оқу жылының бірінші күнінде, көрінетін инсульттан қайтыс болды. Пердьюдің қабірі университеттің бас кампусында орналасқан. Ол үйленбеген, балалары болған жоқ; оның өлімінен кейін жылдар бойы мүлкі сотта іс жүргізілді.