Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индиана штатының кәсіпкері және қайырымдылық ісіне қызмет етушісі, Жаңа Зеландия крикетшісі Джон Пердью (/p//ɜr/'/d//uː/; 31 қазан 1802 – 12 қыркүйек 1876) – Индиана штатының Лафайет қаласындағы бай американдық өнеркәсіпші және Пердью университетінің негізін қалаушы, ең ірі демеушісі.
Indiana businessman and philanthropist
the New Zealand cricketer
John Purdue (/p//ɜr/'/d//uː/; October 31, 1802 – September 12, 1876) was a wealthy American industrialist in Lafayette, Indiana, and the primary original benefactor of Purdue University.
Ерте өмір
Пердьюдің ерте өмірінің көп бөлігі жазылмаған немесе жоғалған. Ол Пенсильвания штатының Хантингдон округінде Чарльз бен Мэри Шорт Пердью отбасында дүниеге келген. Оның сегіз әпкесі болған, ал інісі болмаған. 1813 жылдан кейін (мүмкін 1823 жылға дейін), отбасы Огайо штатының Росс округіне көшкен. Көшкен кезде екінші үлкен қызы Нэнси қайтыс болды, ал көшкеннен кейін көп ұзамай әкесі де қайтыс болды. Одан кейін Джон Адельфидегі саудагердің оқушысы болды, ал анасы мен кем дегенде бірнеше әпкесі солтүстікке қарай көшіп, Огайо штатының Вестервилл қаласының жанында қоныстанды.
Most details of Purdue's early life were either not recorded or lost. He was born in Huntingdon County, Pennsylvania, to Charles and Mary Short Purdue. He had eight sisters and no brothers. Sometime after 1813 (possibly as late as 1823), the family moved to Ross County, Ohio. During the move, the second oldest daughter, Nancy, died, and shortly after the move, his father died. Shortly thereafter John was apprenticed to an Adelphi merchant, and his mother and at least a few of his sisters moved north and settled near Westerville, Ohio.
Мұғалім
1823 жылдан 1831 жылға дейін Огайо штаты және Мичиган штаты маңында мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді.
From 1823 to 1831, he was a school teacher around Ohio and in Michigan.
Іскер адам
1979 жылғы Марион округінің тарих кітабында жазылғандай, 1831 жылдың 13 наурызында ол Огайо штатының Марион округіндегі Солт-Рок қалашығында ферма сатып алды. 1832 жылдың 20 тамызында ол оны пайдаға сатты. Сонымен қатар, ол көршісінің шошқаларын базарға апарып, комиссиялық ақы алып қосымша табыс табатын. Пердью Адельфи, Уортингтон және Колумбус аймақтарын қамтитын ауыл шаруашылығы өнімдерін брокерліктейтін фирма ашты. 1833 жылы ол Мұса Фаулермен бірге Адельфиде жалпы тауарлар дүкенін ашты. 1834 жылдың 9 желтоқсанында Пердью Индианадағы жерді Джесси Спенсерден 850 долларға сатып алды, оның бір бөлігін дүкен тауарларымен төледі. Ол сатып алған жер Лафайетте қаласының Крейси-Лейн және Маккарти-Лейн көшелерінің қиылысынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 1838 немесе 1839 жылы Пердью мен Фаулер Огайодағы мүлкін сатты және Лафайетке көшіп келді. Олар сот алаңында құрғақ тауарлар дүкенін ашты. Пердью келесі бірнеше жылда байлыққа және беделге ие болды. Көптеген деректерде ол жақсы азаматтық өмірге берілген адам, Уабаш өзені арқылы көпір, Лафайеттен Индианаполиске дейінгі теміржол және түрлі кеңестерде қызмет ету сияқты түрлі жергілікті жобаларға уақыт, ақша және білімін жұмсады. 1844 жылы Фаулер мен Пердью серіктестігін тоқтатты. 1847 жылы Пердьюді қоса алғанда, бес саудагер Уабаш өзені арқылы 183 метрлік ағаштан жасалған ақылы көпір салды. 1852 жылдың 20 қазанында Пердью және тағы төрт адам жаңа Лафайетт қалалық мемлекеттік мектебінің алғашқы қамқоршылары болып тағайындалды. Әртүрлі салыққа қатысты сот процестері жаңа штаттағы мемлекеттік мектеп бюджетіне кедергі келтірсе, Пердью және басқалар Лафайеттің қаржылық тұрақтылығын сақтауға көмектесті. 1855 жылы Пердью Нью-Йоркте бизнесте көп уақыт өткізді. 1856 жылы ол "Пурдью, Уорд және Компания" деген компанияға қатысты. 1857 жылы ол акциялар сатып алып, Battle Ground Collegiate Institute (колледжге дайындық сыныптары) сенімді өкілі болды. Ол сондай-ақ Индиана штатының Стоквелл қаласында салынып жатқан тағы бір колледж институтына 500 доллар ақшалай көмек берді. Пердью Америка Азамат соғысы кезінде, негізінен Одақ армиясының құрғақ тауарларға деген сұранысының артуына байланысты көп пайда тапты. Пердью соғыста Одақты қолдады, бірақ жергілікті бизнеске конфедерация тарапынан симпатия танытқандардың түнгі шабуылдары туралы хабарлар болды. Мүлігін қорғау үшін Пердью "Пурдью мылтықтарын" құрды, бұл конфедерация тұтқындарын күзеткен, дезертирлерді ұстаған және тәртіпті сақтаған 100-ге жуық оқытылған, киім киген және қаруланған еріктілерден құралған күш болды. 1860 жылдары Пердью жақын маңдағы Уоррен округінде үлкен жерлерді сатып алды. 1872 жылы ол "Walnut Grove Farm" деп аталған ферманың иесі болды. 1867 жылы Пердью Лафайеттегі құрал-жабдықтар фабрикасы – Лафайетт ауыл шаруашылығы жұмыстарына ақша салды және 1870 жылдардың ортасына дейін оның президенті болды. 1868 жылы ол Лафайеттегі жаңа Спрингвейл зиратының президенті болды. 1869 жылы ол Лафайетт үнем банкін құруға көмектесті. Кейіннен ол Лафайетт, Мунси және Блумингтон теміржолын қолдауды қоса алғанда, кейбір күмәнді бизнес-жобаларды қолдады, тіпті сот ісі мен қарыздар көтерілген кезде де. Пердью сонымен қатар Колорадодағы күміс кенін өндіру схемасын қолдады, "Пурдью алтын және күміс кенін өндіру және кенді азайту компаниясы", ол ешқандай дивидендтер төлемеді.
As stated in the 1979 Marion County History Book, on March 13, 1831, he bought a farm in Salt Rock Township in Marion County, Ohio. He sold the same on August 20, 1832, at a profit. He derived additional gain from collecting a commission in taking his neighbor's hogs to market. Purdue developed a farm products brokerage that covered the Adelphi, Worthington and Columbus area. In 1833, he and Moses Fowler opened a general merchandise store in Adelphi. On December 9, 1834, Purdue purchased of land in Indiana from Jesse Spencer for $850 which he partially paid for in store goods. The land that he bought lies northeast of the intersection of Creasy Lane and McCarty Lane in Lafayette, Indiana. In 1838 or 1839, Purdue and Fowler liquidated their Ohio holdings and permanently moved to Lafayette. Once there, they opened a dry goods business on the courthouse square. Purdue continued to gain wealth and prestige over the next several years. Most accounts show a man devoted to leading a good civic life, donating time, money, and expertise to various local projects including a bridge over the Wabash River, a railroad from Lafayette to Indianapolis and serving on various boards. In 1844, Fowler and Purdue ended their association. In 1847, a group of five merchants, including Purdue, completed a 600 feet (183 m) wooden toll bridge across the Wabash. On October 20, 1852, Purdue and four others were appointed as the first trustees of the new Lafayette City Public School. While various tax related lawsuits crippled the new statewide public school budget, Purdue and others privately helped keep Lafayette's afloat. By 1855, Purdue was spending a fair amount of time in New York doing business. In 1856, he became involved in what would come to be Purdue, Ward and Company. In 1857, he bought stock in and served as a trustee of the Battle Ground Collegiate Institute (college preparatory classes). He also donated $500 in cash to help another collegiate institute in the newly platted Stockwell, Indiana. Purdue profited greatly during the American Civil War mainly because of the increase in demand for dry goods by the Union Army. Purdue supported the Union in the war, but some night time raids by Confederate sympathizers on local businesses were reported. To protect his assets, Purdue established the "Purdue Rifles," a volunteer protective force of about 100 trained, uniformed and armed men guarding Confederate prisoners, rounded up deserters and maintained order. Throughout the 1860s, Purdue acquired large tracts of land in nearby Warren County. By 1872, he owned about which came to be known as the Walnut Grove Farm. In 1867, Purdue invested money in and presided as president of the Lafayette Agricultural Works, a Lafayette implement factory, until the mid 1870s. In 1868, he contributed money to and was the president for seven years of the new Springvale Cemetery in Lafayette. In 1869, he helped found the Lafayette Savings Bank. He later supported some questionable business ventures, including backing the Lafayette, Muncie and Bloomington Railroad, even as lawsuits and debts climbed. Purdue also backed a silver mining scheme in Colorado, the Purdue Gold and Silver Mining and Ore Reduction Company, which failed to pay any dividends.
Саясатшы
1864 жылы Пердью Одақ партиясының Конгресске кандидаттығын алу үшін өткізілген алғашқы сайлауда қазідегі Godlove Stein Orth-қа қарсы күрес жүргізіп, жеңіліске ұшырады. 1866 жылы Пердью тағы да Ортқа қарсы шықты, бірақ бұл жолы жалпы сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде. «Лафайетт Курьері» газетінің (Ортты қолдаған) ықпалына қарсы тұру үшін «Лафайетт Журналы» газетін сатып алғанына қарамастан, Пердью қайтадан 14 933 дауысқа қарсы 14 728 дауыспен жеңілді.
In 1864, Purdue lost a contentious primary battle to incumbent Godlove Stein Orth for the nomination of the Union Party's candidate for Congress. In 1866, Purdue again challenged Orth but this time in the general election as an Independent. Despite buying the Lafayette Journal to counteract the Lafayette Courier (which supported Orth), Purdue was again defeated 14,933 to 14,728.
Пердью университеті
1862 жылы Конгресс Морриллдің жер беру туралы заңын қабылдады, содан кейін Индиана штатында жер беру колледжін қайда орналастыру үшін бәсеке күшейді. Блумингтондағы Индиана университеті, Индианаполистегі Солтүстік-Батыс Христиан колледжі және Стоквелл мен Батл Граунд колледждері арасында қызу бәсеке болды. Лафайеттен ықпалды сенатор Альберт С. Уайт қайтыс болғаннан кейін Стоквеллдің үміті күйреп қалды. Жылдар бойы келісімге келуге тырысып, нәтижеге жетпеді. 1865 жылы штат Мемлекеттік Нормалдық колледжді (кейін Индиана штаты университеті) құрды, бұл ішінара қысымды азайту мақсатында жасалды. Типпеканоу округін ерекшелендіру үшін жергілікті тұрғындар жер және ақша ұсынды. 1869 жылға қарай Типпеканоның ұсынысы ақша, жер және облигациялар түрінде 400 000 долларға жетті, бірақ заң шығарушы орган әлі де шешім қабылдамай келді. Содан кейін Пердью жеке қаражатынан 100 000 доллар бөлді. Оның қойған жалғыз талабы – колледж Батл Граундта орналасуы және оның әулетімен байланысты болуы еді. Тағы бірнеше келіссөздерден кейін, университет атауы таңдалғаннан және ол сенімгерлер кеңесіне енгізілгеннен кейін Пердьюдің қайырымдылықтары 150 000 долларға (2019 жылы 2,9 миллион долларға тең) және жермен толықтырылды. Келіссөздер сонымен қатар жаңа сенімгерлер кеңесіне университеттің орнын таңдау құқығын берді, ал 1869 жылдың 6 мамырында Бас Ассамблея Типпеканоу округінде Пурдью университетін құрды. Пурдьюдегі сабақтар 1874 жылдың 16 қыркүйегінде алты оқытушы және 39 студентпен басталды.
In 1862, the Morrill Land Grant Act was passed by Congress, and the competition was on to find a location for a land grant college in Indiana. Bidding was fierce between Indiana University in Bloomington, Northwestern Christian in Indianapolis, and the Stockwell and Battle Ground Collegiate Institutes. After the death of influential Lafayette Senator Albert S. White, the Stockwell bid fell through. Years of wrangling failed to reach a compromise. In 1865, the state started the State Normal College (later Indiana State University), partly to relieve some of the pressure. To make Tippecanoe County stand out, various locals stepped up with offers of land and money. By 1869, Tippecanoe's bid was up to nearly $400,000 in cash, land, and bonds, but the legislature still stalled. Then, Purdue stepped forth with $100,000 of his personal wealth. His only conditions were for the college to be located in Battle Ground and for his surname to be associated with it. After some more negotiations, when the name of the university was chosen and he was added to the board of trustees, Purdue's donations were raised to $150,000 (equivalent to $2.9 million in 2019) and of land. The negotiations also allowed the new board of trustees to choose the site of the university and on May 6, 1869, the General Assembly established the institution in Tippecanoe County as Purdue University. Classes began at Purdue on September 16, 1874, with six instructors and 39 students.
Өлім
Ол 1876 жылдың 12 қыркүйегінде 73 жасында, өзі құруға көмектескен университетінде үшінші оқу жылының бірінші күнінде, көрінетін инсульттан қайтыс болды. Пердьюдің қабірі университеттің бас кампусында орналасқан. Ол үйленбеген, балалары болған жоқ; оның өлімінен кейін жылдар бойы мүлкі сотта іс жүргізілді.
He died of an apparent stroke on September 12, 1876, aged 73, on the first day of classes of the third academic year at the university he had helped found. Purdue's grave is located on the university's main campus. A bachelor, he had no heirs; his estate was tied up in litigation for years after his death.