Кіріспе

Джон Гривс (1602 - 8 қазан 1652) – ағылшын математигі, астрономы және антиквари. Оксфордтың Баллиол колледжінде білім алған ол 1624 жылы Мертон колледжінің мүшесі болып сайланды. Ол парсы және араб тілдерін оқыды, архиепископ Уильям Лаудқа бірнеше ескі кітаптар мен қолжазбаларды (кейбіреулері әлі де Мертон колледжінің кітапханасында сақтаулы) сатып алды және парсы тілі туралы трактат жазды. Ол 1636 - 1640 жылдары Италия мен Левант аймағына саяхат жасап, Гизаның Ұлы пирамидасын зерттеді. Ол Лондонның Грешем колледжінде геометрия профессоры, ал Оксфорд университетінде астрономия профессоры болды. Ол астролябиялар мен астрономиялық өлшеу құралдарын жинады (қазір Оксфорд ғылым тарихы мұражайында сақтаулы). Ол әсіресе салмақтар мен өлшемдерді зерттеуге қызығушылық танытты, римдік аяқ пен динарий туралы трактат жазды және белгілі нумизмат болды. 1645 жылы ол Юлиан күнтізбесін реформалауға тырысты, бірақ бұл реформа қабылданбады. Ағылшыл азамат соғысы кезінде ол Карл I-ді қолдады, ол Оксфордта Мертон колледжінде болған кезде, бірақ 1647 жылы Мертон колледжінің бастығы және парламентарий Натаниел Бренттің өшпенділігі салдарынан Оксфордтағы академиялық лауазымынан айырылды.

Ерте өмір

Ол Хэмпшир графтығындағы Алресфорд қаласының жанындағы Колеморда дүниеге келді. Ол Колемордың пасторы Джон Гривстің және Сара Гривстің үлкен ұлы болды. Оның бауырлары Николас Гривс, Томас Гривс және II Карлдың жеке дәрігері сэр Эдвард Гривс болды. Әкесі көрші ақсүйектердің ұлдарына арналған мектеп ашып, онда Гривс білімін бастады. 15 жасында 1617–1621 жылдары Оксфордтағы Баллиол колледжіне оқуға түсіп, B.A. дәрежесін алды. 1624 жылы ол Мертон колледжінің жаңа сайланған бес стипендиянттарының біріншісі болды және 1628 жылы M.A. дәрежесін алды. Ол астрономия және шығыс тілдерін, әсіресе ежелгі шығыс астрономдарының еңбектерін зерттеуге кірісті. 1630 жылы Гревес Лондонның Грешем колледжінде геометрия профессоры болып тағайындалды. Алдыңғы профессоры Питер Тернер арқылы ол кейіннен Оксфорд университетінің канцлері және Мертон колледжінің меценаты (қолдаушысы) архиепископ Уильям Лаудпен танысты. Лауд грек және араб авторларының ағылшын тіліндегі басылымдарын шығаруға ниеттенді, ал Гривстің кейінгі шетел сапарлары жаңа меценатына ұсыну үшін қолжазбалар мен кітаптар жинаумен айналысты.

Италиядағы саяхат

1633 жылы Гривс Лейден университетіне қабылданды, онда араб тілі профессоры Якоб Голиуспен дос болады. 1635 жылы ол Джордж Энтпен бірге Падуа университетіне оқуға түсіп, ежелгі салмақтар мен өлшемдер жөніндегі сарапшы, даниялық Йохан Родемен (Джон Родиус) кездесті, ол сонымен қатар Цельсқа түсініктеме жазған еді. Англияға қысқа қайта оралғаннан кейін екінші еуропалық саяхаты болды; 1636 жылы ол Ливорно (Легорн) арқылы Римге аттанды, 5 қазанда Римдегі ағылшын колледжінде Энтпен бірге тамақтанды; ол сондай-ақ 12-сі күні колледжде той жасаған Уильям Харви, Гаспаро Берти, Лукас Холстен және Афанасиус Кирхермен де кездесті. Ықтимал, сол айда ол Арундель графының өнер жинаушысы Уильям Петтимен (ол 14 қазанда колледжде түскі ас ішіп отырды) кездесіп, графтың Домициан обелискісін сатып алуға жасаған әрекеттері туралы кеңес алды. "Қазір ол 5 тасқа бөлінген" болғанымен, ол оларды өлшеді және альманахтың жазба кітабында (Бодлеян кітапханасы Савиль MS 49,1) гипотетикалық түрде жөнделген обелискінің суретін қосты. Арундл обелискіге 60 крона төлегенімен, папа VIII Урбан экспорттауға тыйым салды және оның ізбасары X Иннокентий оны Piazza Navona-дағы Бернинидің Төрт өзеннің бұлағының үстіне орнатты. Гривс катакомбаларды аралап, Пантеон мен Цестий пирамидасының суреттерін салды. Римде болған кезінде ол метрологияның алғашқы классикалық еңбектерінің қатарына жататын ежелгі салмақтар мен өлшемдерді зерттеуді бастады.

Леванттағы саяхат

1637 жылы ол Левантқа сапар жасады, оның мақсатының бірі – Птолемей астрономиялық байқауларын жүргізген Александрияның ендігін анықтау еді. Ол Англиядан Ливорноға Эдвард Пококке бірге кемемен барды; Римге қысқа сапардан кейін 1638 жылдың сәуірінде Стамбулға (Константинополь) жетті. Сол жерде ол ағылшын елшісі сэр Питер Уайчпен танысты. Ол онда түрлі қолжазбаларды сатып алды, соның ішінде Птолемейдің "Алмагесті" ("Мен көрген ең көркем еңбек") алды. Гривс "Алмагест" еңбегінің екі данасына ие болды. Ол Афон тауындағы көптеген монастырь кітапханаларын аралап, олардың қолжазбалары мен жарық көрмеген кітаптарының тізімін жасауды жоспарлаған. Афон әдетте православие шіркеуінің мүшелеріне ғана ашық болған, бірақ Константинополь патриархы Кирилл Лукаристің ерекше рұқсатымен Гривске кіруге мүмкіндік берілер еді. Алайда, 1638 жылдың маусымында патриархты султан Мурад IV-ке қарсы жасаған опасыздық үшін дарға асуы сапарына бөгет болды. Ол жазып алуды ұнататын, көптеген байқауларын дәптерлерге және сатып алған кітаптардың бос беттеріне түсіріп отырды; сондай-ақ, ол екі рет Каирге сапар шегіп, Мысыр пирамидаларын одан бұрынғы ешбір саяхатшыдан гөрі дәл зерттеді. Ол 1640 жылы Англияға қайтып келді.

Күнтізбе реформасы

1643 жылы Джон Бэйнбридж қайтыс болғаннан кейін Гривс Оксфордтағы Савильский астрономия профессоры және Линакер лекциясының аға оқырманы болып тағайындалды, бірақ қызметтік міндеттерін орындамағандығы үшін Грешем профессоры лауазымынан шеттетілді. 1645 жылы ол Юлиан күнтізбесін реформалауға тырысты; алайда, оның алдағы 40 жылға бисекстилді күнді (29 ақпанды) жою жоспары патша тарапынан мақұлданғанымен, солтүстік дауылды кезеңдерге байланысты бұл мәселе тоқтатылды. Ұлыбританияда Григориан күнтізбесі 1752 жылға дейін қабылданалмады.

Оксфордтан шығарылу

1642 жылы Гривс Мертон колледжінің субардені болып сайланды. Мертон Оксфорд колледждерінің арасында Англия азамат соғысында парламентшілер тарапына шыққан жалғыз колледж болды, бұл 1638 жылы Мертонның директоры Натаниел Брент пен Гривстің меценаты Уильям Лауд арасындағы даудың нәтижесінде болды. Брент 1644 жылы Лаудтың ісінде айыптау тарапынан куәлік берді. Лауд 10 қаңтарда 1645 жылы өлім жазасына кесілгеннен кейін, Гривс Брентті қызметтен алу туралы петиция дайындады; Брент 27 қаңтарда I Чарльз тарапынан қызметтен алынды. Дегенмен, 1647 жылы Оксфорд университетінде "қылмыстарды, тәртіпсіздіктер мен бұзушылықтарды жою" мақсатымен парламенттік комиссия (немесе визит) құрылды. Натаниел Брент визитшілердің төрағасы болды. Томас Фэрфакс 1648 жылы парламентшілер үшін Оксфордты басып алғаннан кейін және Брент Лондоннан оралғаннан кейін, Гривс колледждің күміс заттары мен қаражатын король Чарльз үшін конфискациялаған деп айыпталды. Ағасы Томас берген жауабына қарамастан, Гривс 9 қарашада 1648 жылы Мертон стипендиясынан және Савильян кафедрасынан айырылды. Оның көптеген кітаптары мен қолжазбалары сарбаздар бөлмесін қарап шыққаннан кейін жоғалып кетті, бірақ оның досы Джон Селден олардың бір бөлігін қайта табуға үміттенді. Алайда Гривс 1649 жылдың тамызына дейін профессорлық қызметтен шеттетілген жоқ. Сол жылы Сет Уорд оның орнына Савильян астрономия профессоры болып тағайындалды және Гривске жалақысының берешегін (500 фунт стерлинг) төлеуге кепілдік берді; Гривс ақшасын алуға мүмкін болмады, себебі Савильян профессорларына Кент және Эссекс округтеріндегі жерлерден түсетін табыс төленді, ал бұл жерлер парламенттің (король емес) бақылауында болды. Уорд сондай-ақ өзінің жалақысының қысымды бөлігін Гривске берді.

Кейінгі өмір және өлім

Бірақ Гривстің жеке капиталы өмірінің соңына дейін барлық қажеттіліктерін қамтамасыз етті; ол Лондонға зейнетке шығып, үйленді және бос уақытын кітаптар мен қолжазбаларды жазуға және өңдеуге арнады. Ол 50 жасында Лондон қаласында қайтыс болды және Ұлы Лондон өрті кезінде қираған Сент-Бенетт Шерехог шіркеуіне жерленді. Ол монеталар жинағы бар шкафы мен астрономиялық құралдарын Савилиян профессорларының пайдалануына университетке қалдырды. Оның екі астролабы (ағасы Николай жазған) Оксфордтағы Ғылым тарихы мұражайында сақтаулы. (Сілтемелерді қараңыз)