Кіріспе

Британдық актриса (1921–2016)

Бетти Смит (11 желтоқсан 1921 – 24 желтоқсан 2016), сахналық аты Лиз Смит, британдық кейіпкер актрисасы. Ол BBC комедиялық сериалдарындағы рөлдерімен танымал, соның ішінде «Мен сізді қамқорлықпен күткенімді білмедім» (1975–1979) сериалындағы Энни Брэндон, «2point4 бала» (1991–1999) сериалындағы Бетте мен Белл, «Дибли викарийі» (1994–1996) сериалындағы Летиция Кропли және «Ройл отбасы» (1998–2006) сериалындағы Норма («Нәне») рөлдерін сомдады. Сондай-ақ ол «Ларк Ризден Кэндлфордқа» (2008) сериалында Зилла рөлін ойнады және 1984 жылғы «Жеке шара» фильмі үшін «БАФТА» сыйлығын «Екінші рөльдегі ең үздік актриса» номинациясында жеңіп алды.

Ерте өмір

Смит 1921 жылы Линкольнширдегі Сканторп ауданының Кросби бөлігінде Бетти Глидл болып дүниеге келді. Ол екі жасында анасынан айырылды. Жесір әжесі тәрбиеледі, Кросби бастауыш мектебінде және Коул көшесіндегі Сканторп заманауи және күндізгі коммерциялық мектептерінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінің әйелдер бөлімінде қызмет етті.

1990 жылдар

Смит 1990 жылдарды 2point4 Children ("Белль тәтесі" және "Бетт" рөлінде), Bottom, The Young Indiana Jones Chronicles және Lovejoy бағдарламаларында ойнаудан бастады. 1994 жылы ол BBC балалар бағдарламасы "Құқықшылар" басты рөлін, ал "Дибли викары" сериалының жеті эпизодында Летиция Кроплидің қосалқы рөлін сомдады. 1996 жылғы Пасхалық арнайы эпизодта оның кейіпкері қайтыс болды. 1995 жылдың қараша айында ол BBC1 медициналық драмасы "Casualty" сериалында қонақ ретінде пайда болды. 1996 жылы Майк Лидің "Секреттер мен жалғандар" фильмінде эпизодтық рөл орындады, ал 1998 жылы "Ройл отбасы" телесериалында басты рөлде ойнады. Бұл сериал 2000 жылға дейін көрсетілді, бірақ 2006 жылы оның кейіпкері, Нана, қайтыс болған арнайы эпизодта қайта оралды. Осы аралықта ол "Каралеваның мұрны" және "Билл" бағдарламаларында ойнады. 1999 жылы Смит "Рождестволық ән" шығармасында миссис Дилбер рөлінде ойнады. Ол осы рөлді 1984 жылғы нұсқада да сомдаған, сондай-ақ "Әлисаның ғажайып елінде" мисс Лори рөлінде пайда болды.

2000 және 2010 жылдар

Смит 2009 жылы денсаулығы нашарлағанға дейін актерлік өнерін жалғастырды, «Trial & Retribution V» және «Doctors» сияқты телебағдарламаларда ойнады. 2005 жылы ол «Чарли және шоколад фабрикасы» фильмінде әже Георгина рөлін сомдады және «Уоллас пен Громит: Қоянның қарғысы» фильмінде Мулч ханымға дауыс берді, сондай-ақ «Оливер Твист» және «Анасын сақтау» фильмдерінде шағын рөлдерде ойнады. 2001 жылы ол Лили Савидждің «Blankety Blank» бағдарламасында өзін-өзі көрсетті. 2006 жылы Смит «Біздің Бетти» атты автобиографиясын жариялады және сол кезде Лондонның Хэмпстед аймағындағы зейнеткерлер үйіне көшіп барды. 2007 жылы ол «Jottings: Flights of Fancy» атты әңгімелер жинағын шығарды және Little Man Tate-тің «This Must Be Love» музыкалық бейнесінде пайда болды. 2007 жылдың 5 желтоқсанында Смит «Ройл отбасы» сериалындағы рөлі үшін «Британдық комедиялық жүлделерінде» үздік телекомедия актрисасы атағын жеңіп алды. 2006 жылы ол Кеннет Брананың «Солдат флейтасы» фильмінде, Моцарт операсының ағылшын тіліндегі нұсқасында эпизодтық рөлде ойнады. Бірақ оның рөліне ән салу қажет болған жоқ. Ол кейін фильмде сиқырлы түрде жас Папагенаға (сопрано Сильвия Мои ойнады) айналатын ескі Папагена рөлін сомдады және құс аулаушы Папагеноға (баритон Бенджамин Джей Дэвис ойнады) үйленді. 2008 жылы ол «Lark Rise to Candleford» тарихи драмасының бірінші маусымында ойнады. Сол жылы ол BBC Radio 4-тің «Desert Island Discs» бағдарламасына қатысты және 2008 жылдың қазан айында шыққан «City of Ember» фильмінде түсті. 2009 жылдың шілдесінде ол «Лиз Смиттың жазғы круизі» атты бір сағаттық BBC Four деректі фильмінде пайда болды, онда ол Хорватиядан Венецияға круизге бірнеше ойдас адамдармен бірге қатысты. Сол айда, бірнеше ай бұрын инсульт алғаннан кейін, 87 жасында актерлік мансабынан кеткенін жариялады. Смит 2009 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атанды. 2010 жылы ол BBC телеарнасының «Жас адамдар» бағдарламасына қатысты, онда 70-80 жастағы алты белгілі тұлға 1970 жылдарға оралып, қартаюдың кейбір қиындықтарын жеңуге тырысты.

Жеке өмір және өлім

1945 жылы ол Үндістанда қызмет етіп жүргенде танысқан Джек Томасқа тұрмысқа шықты. Олардың екі баласы болды, бірақ 1959 жылы ажырасты. Смит ұлы мен қызын өзі тәрбиеледі. Ол бұл кезеңді өміріндегі өте қиын уақыт деп еске алды, себебі ол қаржылық қиындықтармен күресіп, сонымен қатар ажырасқан әйел ретіндегі мәртебесіне қоғамның наразылығына тап болды. Смит 2016 жылдың 24 желтоқсанында Батыс Сассекс округінің Уортинг қаласындағы үйінде дүние салды. BBC комедиялық бағдарламаларға жауапты Шейн Аллен Смиттің "Ройл отбасынан" Нана рөлінде "әр отбасының әжесін керемет бейнеледі" деп сипаттады. Майк Ли: "Ол жаңа леп болды, ол кездейсоқ орта жастағы актриса емес еді". "Диблидің викарийі" сериалының карантинде түсірілген соңғы бөлімі, титрлерден бұрын "Лиз, Джон, Эмма және Роджерді ізетпен еске аламыз" деген құрмет көрсетумен аяқталды, бұл оған және "Диблидің" тағы үш қайтыс болған актерлеріне (Джон Блутхал, Эмма Чемберс және Роджер Ллойд Пак) арналған еді.