Кіріспе
Оңтүстік Уэльстегі үңгір, Ұлыбритания.
Огоф Ффиннон Дду (уэльс тілінде "қара бұлақтың үңгірі") немесе бейресми түрде OFD деп белгілі, Оңтүстік Уэльстегі Жоғарғы Суонси аңғарындағы Пенвилт аймағындағы төбешіктің астында орналасқан үңгір. Бұл Уэльстегі екінші ең ұзын және Ұлыбританиядағы ең терең үңгір болып табылады.
Тарих
ОФД 1946 жылы жаңадан құрылған Оңтүстік Уэльс үңгір клубының мүшелері Питер Харви мен Ян Никсон қазу жұмыстары арқылы ашылды. 1957 жылы Боулдер камерасынан тыс аймақтарды зерттеу кезінде Dip Sump-қа дейінгі өткелдер анықталды. 1967 жылы Cwm Dŵr-ге дейінгі маңызды кеңейтімдер табылды, ол қазір OFD2 деп белгіленеді. Бұл жүйе күрделі лабиринт тәрізді құрылымымен және әсерлі басты өзен арнасымен танымал. Үңгірде адамдардың жоғалып кетуіне, шаршауына, су тасқынына және құлау сияқты түрлі жағдайларға байланысты көптеген ұсақ оқиғалар болған. Бұл жағдайларды полиция хабарлаған ерікті үңгір құтқару тобы басқарады. Ұзаққа созылған құтқару операциялары: 1951 жылы, үңгірдегі құтқару ісі толыққанды орнамас бұрын, «Оңтүстік Уэльс үңгір клубының екі белгілі мүшесі Льюис Райлтон мен В. Х. Литтл Оңтүстік Уэльстегі Огоф Й Ффиннон Дду (Қара құдық немесе ағын үңгірі) деп аталатын үлкен үңгірге кірді. Айналмалы су олардың қашу жолын кесті, сол кезде Сенни көпірінен келген сарбаздар, R.A.F. әскери қызметкерлері және отыз кенші судың жер астына түсетін жерінен жоғары қарай бағытын өзгерту үшін жұмыстарды бастады. Олар елу тоғыз сағатқа дейін тұтқын болғаннан кейін ашық ауаға шығарылды». 2021 жылы үңгірде Ұлыбританиядағы екінші ең ұзақ үңгір құтқару операциясы өтті. 38 жастағы тәжірибелі үңгірші Джордж Линне 6 қарашада Cwm Dŵr төменгі кіреберісінен құлап, бірнеше жарақат алды. Оңтүстік және Орта Уэльс үңгір құтқару тобы ұйымдастырған құтқару операциясына шамамен 250 адам қатысты. Құтқару жұмысы құтқарушылардың тізбектей алмасуы арқылы жәбірленушіні жәшікпен жоғарғы кіреберіске дейін қолмен тасымалдаудан тұрды. Линне 8 қараша күні кешке 57 сағаттан кейін құтқарылды; бұрынғы ең ұзақ құтқару операциясы 41 сағатқа созылған.
In 1951, before cave rescue was well established, "two well known members of the South Wales Caving Club, Lewis Railton and W. H. Little, made their way into the huge cave that bears the Welsh name of Ogof Y Ffynnon Ddu (Cave of the Black Well or Stream) in South Wales [when] swirling water cut off their escape a rescue party including soldiers from Senny Bridge, men of the R. A. F., and thirty miners set to work to divert the stream above the point where it goes underground they were brought out into the open air after being trapped for fifty nine hours "
In 2021 the cave was the site of the next longest cave rescue undertaken in the UK, after George Linnane, a 38 year old experienced caver, fell and sustained multiple injuries on 6 November, from the lower Cwm Dŵr entrance. Almost 250 people were involved in the rescue, which was organised by the South and Mid Wales Cave Rescue Team and involved manually hauling the casualty by stretcher, using relay teams of rescuers, to the top entrance. Linnane was rescued on the evening of 8 November, after 57 hours; the previous longest rescue was 41 hours.
Үңгір жүйесі
Тереңдігі және кеміндегі ұзындығы бар, бұл Ұлыбританиядағы ең терең үңгір және Уэльстегі екінші ең ұзын үңгір. Огоф Ффиннон Ддудың өткелдері мен залдары Тау аңғарының шығыс жағында қиын жолмен өріледі. Ағын арнасы қара әктас арқылы өтіп, сарқырамалар, тасымалдар, терең шұңқырлар және ойық қабырғалар жасайды. Жүйе үш бөлікке бөлінеді: ең төменгі (батыс) бөлігі Ogof Ffynnon Ddu I (немесе жай ғана OFD I), орталық бөлігі Ogof Ffynnon Ddu II (немесе OFD II) және ең жоғарғы (шығыс) бөлігі Ogof Ffynnon Ddu III (немесе OFD III) деп аталады. Жер астында ерекше жануарлар әртүрлі дамыған, оның ішінде үңгір шаяндары және жеткілікті планктон бар таза жер асты тұщы су арналарына тән ақшыл балықтар бар. Жоғарыдағы тасты даланың терең жарықтары өсімдіктерге орта жасайды, оның ішінде гүлжапырақ және ағаш анемондары, сондай-ақ әктас тіктеп тұрған жерлерде мүкті жапырақты саксифрага (Saxifraga hypnoides) өседі.