Нэйтиниэл Уильям Врэксалл: Англия саяхатшысы және саясаткерінің өмірі

Кіріспе

Ағылшын саясаткері (1751–1831)

Сэр Натаниел Уильям Враксалл, 1-ші баронет (8 сәуір 1751 – 7 қараша 1831) – ағылшын жазушысы және саясаткері.

Өмір

Ол Бристольдің Королева алаңында, Бристоль саудагері Натаниел Враксал мен оның әйелі Энннің ұлы болып дүниеге келді. Анасы – суретші сэр Джеймс Торнхиллдің немере інісі. 1769 жылы Шығыс Үндістан компаниясының қызметіне қабылданып, 1771 жылы Гуджарат және Барухқа қарсы жорықтарда судья-адвокат және жалақы төлеуші болып қызмет етті. Келесі жылы компания қызметінен кетіп, Еуропаға оралды. Португалияға сапар шегіп, сарайға таныстырылды, оның жайлы қызықты әңгімелерді тарихи естеліктерінде келтіреді. Солтүстік Еуропада Джордж III-нің әпкесі, тақтан түсірілген королева Каролина Матильданы қолдағандары үшін жер аударылған бірнеше даниялық ақсүйектермен танысты. Олардың ішінде барон Фредерик Людвиг Эрнст Бюлов (Анна Софи Бюловтың күйеуі) және граф Эрнст Шиммельман (Кэролайн фон Шиммельманның ұлы) есімдері ерекше аталады. Олардың ұсынысымен Враксал патшаны оның мүддесі үшін әрекет етуге көндіруге тырысты. 1774 жылдың қыркүйегінде Сельдегі сарайда онымен кездесуге мүмкіндік алды. Оның тырыстықтары туралы – өлгеннен кейін жазылған естеліктерінде айтылған. 1775 жылдың 11 мамырында королева қайтыс болғандықтан, жоспарлары іске аспады және ол қаржылық қиындыққа тап болғанын айтты, бірақ Джордж III оған біраз уақыт көңіл бөлмеді. 1775 жылы ол өзінің алғашқы кітабын – «Еуропаның солтүстік бөліктерінен жасалған қысқаша саяхат ескертпелері» жариялады, ол 1807 жылға дейін төртінші басылымына жетті, содан кейін «Балтық теңізі маңындағы саяхат» деп аталды. 1777 жылы ол Германия мен Италияға тағы да сапар жасады. Осы кездегідей, маңызды адамдардың қолдауын алғандықтан, Лорд Роберт Мэннерстің өтініші бойынша корольден лейтенант шені алды, бұл оған әскери қызмет өтпегеніне қарамастан, форма киюге құқық берді. «Валуа әулетінің Франция корольдерінің естеліктерін» жариялады, оған Францияның батыс, оңтүстік және ішкі провинцияларындағы саяхаты туралы мәліметтер қосты. 1778 жылы ол Германия мен Италияға тағы да саяхаттап, «Берлин, Дрезден, Варшава және Вена сарайларының естеліктері» (1799) үшін материалдар жинады. 1780 жылы Враксалл торилік мүдделерді қорғайтын Парламентке сайланды және көп жыл бойы депутат болып қызмет етті. Ол алғаш рет Уилтширдегі Хиндон округінен сайланды. 1784 жылдың 3 сәуірінде ол Людгерсхолл округінен сайланды. 1790 жылдың 16 маусымында Уоллингфорд округінен сайланғанда ол әлі де Питттің жақтасы болды. 1794 жылдың наурыз айындағы қосымша сайлауда Франсис Сайксқа жеңіліп қалды. Содан кейін Враксалл келесі жылы жариялау үшін француз тарихын жазуға кірісті. Генрих III таққа отырғаннан бастап Людовик XIV қайтыс болғанға дейінгі Франция тарихының бастауын аяқтады, бірақ оны аяқтаған жоқ. Оның соңғы жылдары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ 1813 жылдың 21 желтоқсанында Принц-Регент оны барондыққа өкілеттік берді. Оның тарихи естеліктері 1815 жылы жарық көрді, содан кейін ол Челтенхэмге жақын Чарлтон Кингстегі Враксалл үйіне көшіп кетті. Олар да, «Өлімнен кейінгі естеліктер» (1836) де оқуға қолайлы және тарихи құндылығы жоғары. Враксалл сол кездегі үкімет оның шыншылдығына ашуланып, оны 1816 жылы үш айға түрмеге жіберген жала жабу ісінің артында тұр деп сенді. Сондықтан ол қайтыс болғаннан кейін естеліктерін жариялады. Ол 1831 жылдың 7 қарашасында Неапольге бара жатқанда Дуверде кенеттен қайтыс болды.

He was born in Queen Square, Bristol, the son of a Bristol merchant, Nathaniel Wraxall, and his wife Anne, great niece of Sir James Thornhill, the painter. He entered the employment of the East India Company in 1769, and served as judge advocate and paymaster during the expeditions against Gujarat and Bharuch in 1771. In the following year he left the service of the company and returned to Europe. He visited Portugal and was presented to the court, of which he gives a curious account in his Historical Memoirs. In the north of Europe he made the acquaintance of several Danish nobles who had been exiled for their support of the deposed Queen Caroline Matilda, sister of George III. Among them were notably Baron Frederik Ludvig Ernst Bülow (spouse of Anna Sofie Bülow), and Count Ernst Schimmelmann (son of Caroline von Schimmelmann). Wraxall at their suggestion undertook to endeavour to persuade the king to act on her behalf. He was able to secure an interview with her at Celle Castle in September 1774. His exertions are told in his Posthumous Memoirs. As the queen died on 11 May 1775, his schemes came to nothing and he complained that he was out of pocket, but George III took no notice of him for some time. In 1775 he published his first book, Cursory Remarks made in a Tour through some of the Northern Parts of Europe, which reached its fourth edition by 1807, when it was renamed A Tour Round the Baltic. In 1777 he travelled again in Germany and Italy. As he had by this time secured the patronage of important people, he obtained a complimentary lieutenant's commission from the king on the application of Lord Robert Manners, which gave him the right to wear uniform though he never performed any military service. He published his Memoirs of the Kings of France of the Race of Valois, to which he appended an account of his tour in the Western, Southern and Interior Provinces of France. In 1778 he went again on his travels to Germany and Italy, and accumulated materials for his Memoirs of the Courts of Berlin, Dresden, Warsaw and Vienna (1799). In 1780, Wraxall entered Parliament in the Tory interest, and served as a Member for years. He was first elected from Hindon in Wiltshire. On 3 April 1784, he was elected from Ludgershall. He was still a supporter of Pitt when he was elected for Wallingford on 16 June 1790. He was defeated at a by election in March 1794 by Francis Sykes. Wraxall then immediately began work on his French history in order to publish it the following year. He completed the beginning of a History of France from the Accession of Henry III to the Death of Louis XIV, but it was never completed. Little is known of his later years except that he was made a baronet by the Prince Regent on 21 December 1813. His Historical Memoirs appeared in 1815, when he subsequently removed to Wraxall House, Charlton Kings, near Cheltenham. Both they and the Posthumous Memoirs (1836) are very readable and have real historical value. Wraxall believed that the government of the day, furious at his truthfulness, was behind a libel action which sent him to prison for three months in 1816. Hence the posthumous publication of the later memoirs. He died suddenly at Dover on 7 November 1831, while travelling to Naples.

Отбасы

1789 жылы Враксал Питер Ласселлдің қызы Джейн Ласселлге үйленді. Одан екі ұлы қалды: подполковник Уильям Ласселлз Враксалл, екінші баронет (1791–1863) және лейтенант Чарльз Эдвард Враксалл РА (1792–1854), ол әртүрлі тақырыпта жазған сэр Фредерик Чарльз Ласселлз Враксаллдың (1828–1865) әкесі болды.