Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Римдік мүсін
Roman sculpture
Фарнез бұғысы, бұрын Римдегі Фарнез коллекциясында болған, эллиндік мүсіннің үлкен, әшекейленген римдік көшірмесі. Бұл – ежелгі заманнан табылган ең ірі мүсін. Қалған Фарнез ескерткіштерімен бірге 1826 жылдан бері Неапольдегі Ұлттық археологиялық мұражайының (Museo Archeologico Nazionale Napoli) қорында сақталады, инв. № 6002, бірақ соңғы жылдары кейде қаланың екінші жағындағы Каподимонте мұражайында (Museo di Capodimonte) көрсетіледі. Неапольдегі мүсін көп реставрацияланған, және оның негізінде бастапқы композицияда болмаған бала, итті және басқа жануарлар қосылған, бұл туралы басқа материалдардағы нұсқаларынан белгілі. Плиний Ескісі бұл мүсіннің алғашқы нұсқасын Родос суретшілері Аполлоний Тральский мен оның інісі Тауриск жасаған деп есептейді. Ол б.з.д. II ғасырдың соңында тапсырыс беріліп, бір тас блоктан қашалған. Бұл мүсін Родостан Рим Республикасы мен Императорлық кезең арасында өмір сүрген римдік саясаткер Асиний Полионың көркем туындылар мен мүсіндер жинағының бір бөлігі ретінде әкелінген. Бұл алып мрамордан жасалған мүсіндер тобы Фива патшасы Ликостың бірінші әйелі Дирке туралы мифті бейнелейді. Антиопаның ұлдары Амфион мен Зетус анасына жасалған зұлмат үшін жазалау мақсатымен Диркени жабайы бұқаға байлап қойды.
The Farnese Bull , formerly in the Farnese collection in Rome, is a massive Roman elaborated copy of a Hellenistic sculpture. It is the largest single sculpture yet recovered from antiquity. Along with the rest of the Farnese antiquities, it has been since 1826 in the collection of the Museo Archeologico Nazionale Napoli in Naples, inv. no. 6002, though in recent years sometimes displayed at the Museo di Capodimonte across the city. The sculpture in Naples is much restored, and includes around the base a child, a dog, and other animals not apparently in the original composition, which is known from versions in other media. Pliny the Elder mentions what was presumably the prime version of it as the work of the Rhodian artists Apollonius of Tralles and his brother Tauriscus, stating that it was commissioned at the end of the 2nd century BCE and carved from just one whole block of marble. It was imported from Rhodes as part of the remarkable collection of artwork and sculpture owned by Asinius Pollio, a Roman politician who lived during the years between the Republic and the Principate. This colossal marble sculptural group represents the myth of Dirce, first wife of Lykos, King of Thebes. She was tied to a wild bull by Amphion and Zethus, the sons of Antiope, who wanted to punish Dirce for the ill treatment inflicted on their mother.
Қайта табу және қалпына келтіру
Бұл топ 1546 жылы Римдегі Каракалла термаларының гимназиясындағы қазба жұмыстары кезінде табылған. Бұл жұмыс Рим папасы III Паульдің тапсырмасымен, Фарнезе сарайының резиденциясын әшекейлейтін ежелгі мүсіндерді табу үмітімен жүргізілді. Мүсіннің жасалу мерзімі Северий кезеңіне (б.з. 222–235 жж.) жатады. Осы қазбадан табылған Фарнезе Геркулесі мен Латын Геркулесінің орналасқан жері жайлы құжатталған мәліметтер болғанымен, осы топтамаға қатысты жалғыз дерек – 1595 жылғы Этьен дю Перактың термалардың қираған қалдықтарын бейнелейтін гравюрасы. Онда шығыс палестраның соңы көрсетілген және былай делінген: «III Паульдің тұсында көптеген әдемі мүсіндер мен жануарлардың фрагменттері табылды, олар бұрын бір-бірімен байланысты болған, ал кардинал Фарнезе оны өз сарайында орнатты». Топ 16 ғасырда кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарынан өтті. Микеланджело оны Фарнезе сарайы мен Вилла Фарнезина арасындағы бақтың ортасына орнатылатын фонтан үшін пайдалануды жоспарлаған. Сондай-ақ, ол табылғаннан кейін көп ұзамай осы мақсатқа бейімделген болуы мүмкін, бұл Ренессанс дәуірінің сипаттамаларымен расталады. 18 және 19 ғасырларда қосымша қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 1883 жылы Неапольдегі (сол кездегі) Ұлттық мұражайдың кураторы Доменико Монако бұл мүсіннің 3,66 м × 2,75 м өлшемді («12 фут × 9 фут») мәрмәр блогынан қашалғанын атап өтті. Қалпына келтірілгеннен кейін жұмыстың периметрі әр жағынан шамамен 3,3 м (10'10") және биіктігі 4 метрден (13') астам. Бүгінгі күні мүсіннің салмағы 21,8 тоннаны (24 қысқа тонна) құрайды. Плинийдің «Табиғат тарихында» айтылған мүсін Фарнезе бұқасы бола алмайды деген пікір бар, ол 3 ғасырдың Римдік нұсқасы, әсіресе Каракалла термалары үшін жасалған. Алайда, басқа ғалымдар бұл пікірге қарсы шығып, жұмыстың бастапқыда жақын орналасқан Хорти Асиниани, яғни Асиниани бақтарында, Поллио отбасының меншігінде болғандықтан, олар термалар үшін арнайы көшірме жасауды тапсырғанда, екі туынды да өте жақын орналасқан болар еді дейді. Ол 1954 жылғы «Италияға саяхат» фильмінде Фарнезе Геркулесімен бірге көрсетілген. Генри Пичем «The Compleat Gentleman» еңбегінде оның «әлемдегі барлық мүсіндерді ұлылығы мен шеберлігімен басып өтетінін» айтқан.
The group was unearthed in 1546 during excavations at gymnasium of the Roman Baths of Caracalla, commissioned by Pope Paul III in the hope of finding ancient sculptures to adorn the Palazzo Farnese, the Farnese family's palatial residence in Rome. This sculpture is dated to the Severian period (A. D. 222 235). Unlike the discoveries of the Farnese Hercules and the Latin Hercules from this excavation, which were documented as to their location, the only reference to this grouping is from a 1595 engraving by Etienne du Perac of the ruins of the Baths, showing the end of the east palestra, which states: " in the time of Paul III many beautiful fragments of statues and animals were found that were all in one piece in antiquity and Cardinal Farnese had [it] erected now in his Palazzo." The group underwent a substantial restoration in the 16th century, when Michelangelo planned to use it for a fountain to be installed at the centre of a garden between Palazzo Farnese and the Villa Farnesina. It also could have been adapted for this use soon after it was found, which is supported by descriptions from the Renaissance era. Further restorations were made in the 18th and 19th centuries. In 1883, the original sculpture was noted by Domenico Monaco, curator of the (then) National Museum in Naples, to have been carved from a block of marble measuring 3.66 m × 2.75 m ("12 ft by 9 ft."); after its restorations, the work's perimeter is approximately 3.3 m (10'10") on each side and over 4 m (13') high. As it is today, the sculpture weighs 21.8 tonnes (24 short tons). It has been argued that the sculpture noted by Pliny in his Natural History could not be the Farnese Bull, which is instead a 3rd century AD Roman version, made specifically for Caracalla's Baths. Other scholars dispute this, arguing that since the work was originally located in the nearby Horti Asiniani, or Asiniani gardens, which the Pollio family owned, to have commissioned a copy specifically for the Baths would have meant both pieces would have been displayed in very close proximity. It is shown in the 1954 film Journey to Italy along with the Farnese Hercules. Henry Peacham, in The Compleat Gentleman, says that it "out strippeth all other Statues in the world for greatnesse and workemanship".