Кіріспе

Босниялық футболшы және менеджер

Эльвир Балжич (8 шілде 1974 жылы туған) – босниялық түрік кәсіби футбол менеджері және бұрынғы ойыншы. Ойыншы ретінде Балжичтің ең үлкен жетістігі 1999–2000 маусымда испандық «Реал Мадрид» командасымен УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды. УЕФА Чемпиондар лигасының жеңісінен басқа, ол 2000–01 маусымда «Фенербахче» командасымен Түркия Суперлигасын жеңіп алды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін, ол Босния және Герцеговина Ұлттық құрамасының Сафет Сушичтің көмекшісі болды, олар 2014 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына қатысты. Содан кейін 2015 жылы ол сол кездегі ТФФ Бірінші лигасының «Карабюкспор» клубының бас жаттықтырушысы болды. «Карабюкспордан» кейін Балжич 2017 жылы «Аланяспор» клубында және 2018 жылы «Ахисарспор» клубында Сушичтің көмекшісі болды. 2019 жылдың 1 қазанында ол Босния Премьер-лигасының «Тузла Сити» клубының жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, ал келесі күні бұл лауазымды ресми түрде иеленді. 2020 жылдың 9 наурызында ол клубтан кетіп, келісімшарын бұзды.

Ерте мансап

Сараевода туған, Босния және Герцеговина СР, Югославия СФР, Балжич мансабын туған қаласының "Железничар" клубында бастады, бірақ 1993 жылы, Босния соғысы кезінде, "Сараево" клубымен келісімшарт жасады. "Сараево" сапында ол 11 ойын өткізіп, 8 гол соқты. Кейін Түркияға көшіп, "Бурсаспор" клубында ойнады. Балжич бірнеше маусым бойы клубтың үздік ойыншысы болды, соның арқасында түрік клубтарының назарына ілікті.

Фенербахче

1998 жылдың жазында Балжич 9,3 миллион евро трансферлік құнымен түрік футболының ірі клубы Фенербахчемен келісімшартқа отырды. Ол «Шүкру Саракоглу» стадионында бір маусым бойы 30 ойында 18 гол соғып, команданы маусымды үшінші орында аяқтауға көмектесті.

Реал Мадрид

Балжичтің "Фенербахчеде" көрсеткен керемет ойындары 25 жастағы футболшыны Еуропаның бірнеше клубының назарына іліктірді. Бірақ 1999 жылдың жазында клуб президенті Лоренцо Санц басшылығымен "Реал Мадридке" 26 миллион евроға ауысуы үлкен сенімсіздік тудырды. Бұл трансферді "Реал Мадридтің" бас жаттықтырушысы Джон Тошак бастады, ол Балжичті Стамбул қаласынан жақсы білген, себебі уэльстік "Бешикташты" жаттықтырған кезде, босниялық "Фенербахчеде" жарқын өнер көрсеткен. Он жылдан астам уақыт бойы "Реалдың" Балжич үшін "Фенербахчеге" төлеген трансфер сомасы, бұрынғы Югославия аймағынан алынған ойыншы үшін төленген ең жоғары сома болып сақталды, осы көрсеткіш 2011 жылдың қаңтарында Эдин Джеконың "Вольфсбургтан" "Манчестер Ситиге" 27 миллион фунт стерлинг (32 миллион евро) көтерілгенге дейін. 1999/2000 маусымының басында Бальжич сол тізесінің алдыңғы және артқы крест тәрізді байламдарының (ACL және PCL) жыртылуына ұшырады, одан кейін операция жасап, ұзақ уақытқа оңалтуға жіберілді. Осыдан кейін формасының төмендеуі салдарынан Бальжичтің "Реалдағы" жолы бірден қиындыққа толы болды. 1999/2000 маусымында ол лигада бар болғаны 11 матч өткізді (соның 8-і қосымша ойыншы ретінде), және тек 1 гол соқты. Ол негізгі құрамға енуге ешқашан мүмкіндік алмады, ал 1999 жылдың қараша айында Тошактың қызметтен босатылуы және жаңа бас жаттықтырушы Висенте дель Боскенің келуі Бальжичтің жағдайын одан бетер қылып жіберді. Маусым соңында дель Боске Бальжичті 2000 жылғы Чемпиондар лигасының финалына Парижге алып барған 18 ойыншыдан тұратын тізімге қосты, бірақ оған бір минут та бермеді, "Реал" отандастары "Валенсияны" жеңіп алды. 2000 жылғы жазғы трансферлік кезеңде Бальжич қарыз шарты бойынша "Фенербахчеге" қайта оралды.

Фенербахче мен Райо Валеканодағы несиелік кезеңдер

Балжич 2000–01 маусымын Фенербахчеде, өзінің бұрынғы клубында өткізді. Ол 27 лига матчында 5 гол соғып, өзінің бұрынғы деңгейіне қайта оралуға қол жеткізді, нәтижесінде Фенербахче Түркия Суперлигасын жеңіп алды. Келесі 2001–02 маусымында ол өзінің қабілеттерін Мадрид қаласындағы Ла Лиганың «Райо Вальекано» клубында көрсете алуға мүмкіндік алды, себебі оның құқықтары әлі де «Реал Мадридке» тиесілі болған. Балжич «Райоға» қосылуға ынталанды, өйткені бұл клуб «Реалға» жақын орналасқан және ол болашақта үлкен клубта жаңа мүмкіндік алғысы келді. «Реал Мадрид» де келісіп, «Райомен» жалға беру келісімін жасасты. Сондай-ақ, ол елдестері және достары Эльвир Болич пен Эмир Грановқа қосылды, бұл Балжичтің «Райода» ойнауға ниеттенгенінің тағы бір себебі болды. Кейде олар басқа бір баск тілінде сөйлейтін ойыншымен бірге «Балжич, Болич және Боло» шабуылдық триосын құрады. Алайда, бұл трансфер Балжичтің «Бернабеудегі» жағдайын жақсартпады, себебі 10 матчтан кейін тек бір гол соғып, жарақаттар, нашар форма және тәртіптік мәселелерге тап болды. 2002 жылғы жазғы трансферлік терезеде Балжичтің «Реалмен» келісімшарты бұзылды және ол тағы да Түркияға, бұл жолы «Галатасарайға» ауысты. Балжичтің жоғары құны және Мадридтегі сәтсіз өнерпаздағы жоғары беделіне байланысты, оның «Реалға» трансфері әртүрлі «ең нашар трансферлер» тізімінде жиі және маңызды орын алады.

Галатасарай және кейінгі мансабы

Бальжич «Галатасарайға» келгенде 28 жасқа толған болатын, бірақ оның ең жақсы күндерінің қалып қойғаны көп ұзамай анық болды. Оның формасы ең жақсы дегенде орташа болды және футболға деген қызығушылығы күннен-күнге төмендеп бара жатқан сияқты көрінді. Ол бірнеше рет зейнетке шығатынын айтты, бірақ әр жолы қайта оралып келді. 2004 жылдың желтоқсанында «Галатасарайдан» кетіп, 2005 жылдың қаңтарында «Коньяспорға» қосылды. «Коньяспорда» жарты маусым ойнағаннан кейін Бальжич клубты тастап, 31 жасында футболдан үзіліс жасады. Бальжич 2006 жылдың қаңтарында түрік клубы МКЕ «Анкарагюджү» клубына қол қойып, спортқа қайта оралды. 2006–2007 және 2007–2008 маусымдарында «Истанбулспор» клубында ойнады, содан кейін 2008 жылдың шілдесінде 34 жасында карьерасын аяқтауға шешім қабылдады.

Халықаралық мансап

Балжичтің халықаралық мансабы өнімді болды. Ол Босния және Герцеговина құрамасы сапында 1996 жылғы сәуірде Албанияға қарсы өткен жолдастық ойында тұңғыш рет алаңға шықты және барлығы 38 матчта 14 гол соқты. Ол Босния және Герцеговина құрамасы үшін ресми матчта бір ойында төрт гол соққан алғашқы және қазірге дейін жалғыз ойыншы ретінде тарихта қалды. Бұл голдар УЕФА Еуро-2000 іріктеу турнирінің 9-тобындағы Эстония – Босния және Герцеговина матчында (9 қазан), «Реал Мадрид» клубымен келісімге қол қойғаннан кейін шамамен екі апта өткен соң соғылды. Матчтың нәтижесі 1–4 болды. Оның соңғы халықаралық матчы 2005 жылғы наурызда Литваға қарсы өткен ФИФА Әлем Чемпионатының іріктеу ойыны болды.

Босния және Герцеговина

2010 жылдың ақпанында Босния және Герцеговина ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы Сафет Сушич Балжичтің өзінің көмекшілерінің бірі болатынын мәлімдеді. Көмекші болып жұмыс істеген кезеңде Балжич ұлттық құраманың тарихи жетістігіне үлес қосты, ол – 2014 жылғы Бразилияда өткен FIFA Әлем Кубогына іліккені. Балжич 2014 жылы Сушичтің кеткенімен бірге ұлттық құрамадан кетіп қалды.

Қарабұкспор

2015 жылдың 2 қазанында Балжич түрік ТФФ Бірінші лигасының "Карабюкспор" клубының жаңа бас бапкері болды. Үш айдан кейін, 2015 жылдың 21 желтоқсанында, "Аданаспорға" қарсы 3:0 есебімен жеңілгеннен кейін ол "Карабюкспор" бас бапкері лауазымынан қанағаттану үшін кетті. Бұл клубтың барлық турнирлерде үшінші қатарынан жеңілісі және лигада екінші қатарынан жеңілісі болды.

Коньяспор және Ахисарспор

2017 және 2018 жылдары Балжич тағы да Сафет Сушичтің көмекшісі қызметін атқарды, және осы кезеңде 2017 жылы «Суперлига» клубы «Коняспордың», ал 2018 жылы тағы бір «Суперлига» клубы «Ахисарспордың» көмекшісі болды.

Тузла қаласы

2019 жылдың 1 қазанында Балжичтің Босния премьер-лигасының «Тузла Сити» клубының жаңа бапкері болғаны жарияланды. Келесі күні, 2 қазанда, Балжич клубпен үш жылдық келісімшартқа қол қойып, «Тузла Сити» бапкері лауазымын ресми түрде қабылдады. «Тузла Сити» бапкері ретіндегі алғашқы ойынында клуб 2019 жылдың 5 қазанында лига матчында өз алаңында «Звијезда 09» командасын 3:0 есебімен жеңді. 2019 жылдың 19 қазанында «Тузла» клубы лига матчында өз алаңында «Радник Бијељина» командасынан 0:3 есебімен жеңіліс көріп, алғашқы жеңілісін қабылдады. Тузла дербисінде Балжичтің командасы 2019 жылдың 30 қарашасында қалалық қарсыласы «Слобода Тузламен» 1:1 есебімен тең түсті. 2020 жылдың 9 наурызында Балжич нашар нәтижелерге байланысты «Тузла Ситимен» келісімшартын бұзуға шешім қабылдады, бұл бір күн бұрын «Железничарға» қарсы өткен лига матчында 1:0 есебімен жеңіліспен аяқталды.

Халықаралық мақсаттар

Есептер мен нәтижелер тізімі Босния және Герцеговинаның голдарын бірінші орында көрсетеді, есеп бағаны әр Балжич голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Элвир Балжичтің халықаралық голдарының тізімі

No. Күні Орын Қарсылас Есеп Нәтиже Жарыс
1 12 тамыз 1998 Koševo Stadium, Сараево, Босния және Герцеговина 1–0 1–0 УЕФА Еуро-2000 іріктеуі
2 14 қазан 1998 Žalgiris Stadium, Вильнюс, Литва 2–2 2–4 УЕФА Еуро-2000 іріктеуі
3 9 қазан 1999 Kadriorg Stadium, Таллин, Эстония 1–1 4–1 УЕФА Еуро-2000 іріктеуі
4 2 қыркүйек 2000 Koševo Stadium, Сараево, Босния және Герцеговина 1–1 1–2 2002 ФИФА Әлем Чемпионаты іріктеуі
5 15 тамыз 2001 Koševo Stadium, Сараево, Босния және Герцеговина 1–0 2–0 Достық ойын
6 2 қазан 2001 Koševo Stadium, Сараево, Босния және Герцеговина 2–0 5–0 2002 ФИФА Әлем Чемпионаты іріктеуі
7 11 ақпан 2003 Millennium Stadium, Кардифф, Уэльс 1–0 2–2 Достық ойын
8 2 сәуір 2003 Parken Stadium, Копенгаген, Дания 2–0 2–0 УЕФА Еуро-2004 іріктеуі