Кіріспе

Андерсон округі – АҚШ-тың Техас штатындағы округ. Ол Шығыс Техаста орналасқан, ал округ орталығы – Палестина қаласы. 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша Андерсон округінің халқы 57 922 адамды құрайды. Андерсон округі Палестина шағын қалалық статистикалық аймағын құрайды. Андерсон округі 1846 жылы құрылған және Техас Республикасының соңғы вице-президенті Кеннет Льюис Андерсонның (1805-1845) құрметіне аталған.

Америка тумасы

Шығыс Техаста Киова, Кикапу, Кичай, Апачи және Команчилер аумаққа көшіп келгенге дейін, қоныс аударушыларға достықпен қараған америкалық тайпалар тұрды. Бұл тайпалар аң аулап, жерді өңдеп, сауда жасауда шебер болған. 1772 жылға қарай, олар Уэйкодағы Бразос өзенінде және қазіргі Палестинадан жоғарырақ ағыс бойындағы Троица өзенінде қоныстанды. Уичита тайпасының Таукони тармағы Техастың солтүстігінде пайда болған, бірақ оңтүстікке қарай Шығыс Техасқа көшіп келді. 1843 жылдан бастап Таукони Техас Республикасы мен АҚШ жасасқан келісімдерге қатысты. 1836 жылдың 19 мамырында Команчи, Киова, Каддо және Уичита одағы Форт Паркерге (Лимстоун округі) шабуыл жасап, қоныс аударушыларды өлтіріп, тұтқынға алды. Аман қалғандар 1835 жылы индейлерден қорғану үшін Андерсон округінде салынған Форт-Хьюстонға қашып кетті. Андерсон округінің алғашқы тұрғындарының кейбіреуі тұтқынға алынғандардың арасында болған Синтия Энн Паркермен туысқандық байланыста болды. 1838 жылдың қазан айында генерал Томас Джефферсон Раск Франкстонның жанындағы Кикапуда жаушы индейлерге қарсы шабуыл ұйымдастырды. Бұл сол жылы Шығыс Техаста индейлермен болған қақтығыстарды тоқтатты.

Англо-ағыл қонысы

1826 жылы empresario Дэвид Г. Бернет Коахуила-и-Техас заң шығарушы органынан қазіргі Андерсон округіне 300 отбасын қоныстандыруға рұхсат алды. Көшіп келгендердің көп бөлігі оңтүстік штаттар мен Миссуриден болды. 1833 жылы баптист көшбасшысы Дэниел Паркер және тағы сегіз адам Иллинойс штатының Ламотте қаласында «Пелигрим Предестинациялық Регулярлық Баптист» шіркеуін құрды. Бұл топтың бәрі Техас шекарасына көшіп, 1833 жылдың қараша айында Остин колониясына жетті. Техас революциясынан және Паркер бекінісіне жасалған шабуылдан кейін Дэниел Паркер мен аман қалғандардың бір бөлігі Форт-Хьюстонға (Андерсон округі) көшіп келді. Олар бекіністің оңтүстігінде жаңа қауымдастық құрды.

Құрастыру

Техас штатының бірінші заң шығарушы органы 1846 жылдың 24 наурызында Хьюстон округінен Андерсон округін құрды. Округ Кеннет Льюис Андерсонның есімімен аталыпты. Палестина округ орталығы болып белгіленді. Андерсон округі Одақтан бөлінуге дауыс берді. Америка Азамат соғысы басталғанда, Палестина округінің бұрынғы судьясы Джон Х. Рейган Конфедерация үкіметі кабинетінде пошта министрі болып қызмет етті, соғыстың соңында тұтқынға алынып, 22 ай бойы жалғыз бөлмеде қамауда болды. Қайта құру кезеңінде Палестина тұрғыны, Тоғызыншы округ сотының судьясы Рубен А. Ривз сот процесінде қара нәсілділерді қазылар құрамына қатысуға жібермегені үшін «қайта құруға кедергі келтіргені» үшін қызметтен алынды. 1875 жылы Халықаралық-Ұлы Солтүстік темір жолы Палестинада машина жасау және жөндеу шеберханаларын, сондай-ақ бас кеңселерін орналастырды, нәтижесінде келесі 5 жылда қала халқы екі есеге өсті. Бір кезде бұл қала теміржол жұмысшыларының басым көпшілігі ер адамдардан тұратын қатаң қала болды. Округте қара нәсілділерге қарсы зорлық-зомбылық жиі орын алды, көбінесе қара нәсілділерді дарға асу арқылы. Бірақ 1910 жылдың шілдесінде Слокум маңында, қара нәсілділер көп тұратын қалыуда ақ нәсілділердің бүліктері кезінде кем дегенде 22 қара нәсілді адам қаза тапты, бұл оқиға Слокум қырғыны деп танылды. Қайта құрудан кейінгі кезеңде нәсілдік және экономикалық шиеленіс жоғары болды, оңтүстік штаттары қара нәсілділерді сайлау құқығынан айырып, ақ үстемдікті нығайту мақсатында Джим Кроу заңдарын қабылдады. Андерсон округі 1877 мен 1950 жылдар аралығында дарға асудың ең көп саны тіркелген 25 американдық округінің тізімінде 13-орынды иеленді (барлығы Оңтүстікте орналасқан). Африка-американдық қауымдастықтың ауызша дәстүрі бойынша, қырғын кезінде 200-ге жуық қара нәсілді адам қаза тапқан болуы мүмкін. 1910 жылдың 29-30 шілдесінде шамамен 200 ақ адамдар Слокумда және жолдарда, егістіктерде қара нәсілділерге шабуыл жасап, бүлік шығарды. Көптеген қара нәсілділердің үйлері өртенді, ал қара нәсілді отбасылар мүлкін тастап, өмірін сақтап қашуға мәжбүр болды. Бұл қала округ орталығы Палестинадан шығысқа қарай 20 шақырым жерде орналасқан. 2016 жылдың қаңтарында штат Слокумда қара нәсілділерге қарсы ақ нәсілділердің негізсіз шабуылын еске алу үшін тарихи мақтаны орнатты. Бұл ақтардың қара нәсілділерге қарсы зорлық-зомбылық тарихының бір бөлігі болды. 1926 жылы Humble Oil and Refining Company компаниясы Rio Bravo Company компаниясымен бірлесіп, Boggy Creek бойында барлау бұрғылау бағдарламасын бастады, ол Boggy Creek тұзды күмбезіне айналды. 1927 жылдың 19 наурызында Эллиотт және Кларк No. 1 3838 фут (1170 м) тереңдікте Вудбин формациясына тап болды және сағатына 62 баррель мұнай өндірді, бірақ тек 15000 баррель өндіргеннен кейін тұзды су шықты. 1927 жылдың 10 қарашасында Эллиотт және Кларк No. 2, 150 фут батысқа қарай газ ұңғымасы ретінде аяқталды. 1928 жылдың 4 ақпанында Андерсон округіндегі алғашқы мұнай өндіретін ұңғыма, Humble Lizzie Smith No. 1, тәулігіне 80 баррель мұнай өндіретіндей етіп аяқталды. 1931 жылдың мамырына қарай Боги-Крик мұнай кен орнында 80 ұңғыма бұрғыланды, оның 6-сы газ, 33-і мұнай, ал 41-і құрғақ болды. Фэрвей мұнай кен орны 1960 жылы ашылды және Андерсон және Хендерсон округтерінің шекарасында орналасқан. Мұнай төменгі креда дәуіріндегі Джеймс әктасынан өндіріледі. Гас Энгелинг жабайы табиғатты басқару аймағы 1950-1960 жылдар аралығында штат тарапынан сатып алынды, оның көп бөлігі бұрын Милзе Л. Дерденге тиесілі болған. 1952 жылы бұл аймаққа тағайындалған алғашқы мемлекеттік биолог Гас А. Энгелингтің есімі берілді, ол 1951 жылдың 13 желтоқсанында браконьерлердің қолынан қаза тапты.

География

Андерсон округі екі экоаймақтың шегінде орналасқан: шығыстағы қырқы қарағайлы ормандар және батыстағы Шығыс Орталық Техас ормандары, сондай-ақ еменді саванна деп те аталады. Андерсон округінің жер бедері өзендер мен шатқалдармен ойылған төбелерден тұрады, көптеген көлдер мен тоғандар бар. Тринити өзені округтің батыс шекарасымен оңтүстікке қарай ағады; Нечес өзені оңтүстікке қарай шығыс шекарасымен ағады, ал Бруши ағысы округтің орталық бөлігі арқылы оңтүстік-шығысқа қарай ағады. Жер бедері оңтүстік және шығысқа қарай еңкейеді, ең биік нүктелері солтүстік шекарасының ортасында теңіз деңгейінен 551 фут (168 метр) биіктікте орналасқан. Округтің жалпы ауданы 1078 шаршы миль (2792 км²), оның ішінде 1063 шаршы миль (2753 км²) құрлық және 15 шаршы миль (39 км²) (1,4%) су жамылған. Округ толығымен 430 және 903 аймақтық кодтарының ішінде орналасқан.

Медиа

Андерсон округі Даллас/Форт-Уорт DMA-ның құрамына кіреді. Жергілікті телеарналар: KDFW TV, KXAS TV, WFAA TV, KTVT TV, KERA TV, KTXA TV, KDFI TV және KDAF TV. Андерсон округін қамтитын басқа жақын орналасқан телеарналар Тайлер/Лонгвью/Джексонвилл нарығынан келеді, олар: KLTV, KTRE TV, KYTX TV, KFXK TV және KETK TV. Андерсон округіне қызмет ететін газеттерге Палестина қаласындағы «Палестина Геральд Пресс» және Франкстон қаласындағы апталық онлайн «Frankston Citizen» жатады.