Кіріспе

Кино мектебі – кино түсірудің әртүрлі салаларын, оның ішінде кино өндірісі, кино теориясы, цифрлық медиа өндірісі және сценарий жазу сияқты пәндерді оқытатын білім беру мекемесі. Көптеген кино мектептерінің оқу бағдарламасына кино тарихы курстары мен тәжірибелік техникалық оқыту кіреді. Техникалық оқыту камераларды, жарықтандыру құралдарын, фильм немесе бейне монтаждау құралдарын және бағдарламалық қамтамасын, сондай-ақ басқа да қатысты жабдықтарды пайдалану және жұмыс істеу бойынша нұсқауларды қамтуы мүмкін. Кино мектептері телевизия өндірісі, хабар тарату, аудиоинженерия және анимация сияқты пәндер бойынша курстар мен оқулар ұсынуы мүмкін.

Тарих

Фильмнің ресми оқытылуы 1890 жылдары кино түсіру процесінің дамуынан кейін көп ұзамай, практикалық техникалық оқытудан гөрі теориядан басталды. Алғашқы кинотеориялықтар студенттерді сыныпта оқытуға қарағанда, кинотеориясы туралы эсселер жазуға көбірек қызығушылық танытты. Мәскеу кино мектебі 1919 жылы құрылды, оның құрамында Сергей Эйзенштейн, Всеволод Пудовкин және Лев Кулешов сияқты орыс кинорежиссерлері болды. Олар киноның мақсаты туралы өзгеше көзқарастарын таратуға атсалысты. Киноның алғашқы жылдарында кино түсірудің техникалық жағын үйренгендердің көпшілігі жаңа кинотехнологиямен тәжірибе жасаған, өздігінен білім алған инженерлер немесе фотографтар болды. 1920 жылдары коммерциялық киноның, әсіресе Голливуд студиялық жүйесінің өркендеуімен, кино түсірудің техникалық білімін алуға тырысқандар көбінесе иерархиялық жүйенің төменгі бағанынан бастап, тәжірибелі адамдардан кәсіптің қыр-сырын үйренді. Альфред Хичкок және Дэвид Лин сияқты кинорежиссерлер де осылай бастады, 1920 жылдардың басында тиісінше аталымдарды жасаушы және клапер операторы болып жұмыс істеді. USC Кино өнері мектебі 1929 жылы осы Голливуд жүйесінің ортасында құрылды және бүгінгі күнге дейін әлемдегі ең беделді киномектептердің бірі саналады. Оңтүстік Калифорния университеті елдегі кино саласында бакалавр дәрежесін беретін алғашқы университет болды. Иерархиялық жүйе бойынша шәкірттікпен білім алу дәстүрі бүгінге дейін киностудияларда және телеарналарда көптеген техникалық лауазымдарда сақталуда, мысалы, жарық операторлары, тұтқалар, операторлар және тіпті пост-өндірісте монтажшылар мен түс түзетушілер. Соғыстан кейінгі кезеңде портативті 16 мм кинокамераларды пайдалану арқылы төмен бюджетті тәуелсіз фильмдер түсіруге мүмкіндік туды. Бұл АҚШ-та Джон Кассаветес сияқты кинорежиссерлерге, сондай-ақ Еуропадағы француз жаңа толқыны мен итальян неореализмінің өкілдеріне классикалық жүйенің шеңберінен шығуға көмектесті. 1960 жылдары фильм саласында төрт жылдық жоғары білім беру идеясы кеңінен тарады. Нью-Йорк университетінің Тиш өнер мектебі (1965), Уолт Диснейдің Калифорния өнер институты (1961), Техас университетінің радио, теледидар және кино факультеті (1965) және Колумбия университетінің өнер мектебі (1965) сияқты беделді кино факультеттері құрылды. Осы бағдарламаларға түсу үшін бәсекелестік жылдар бойы артып келеді, көптеген бакалавриат бағдарламалары өтініш берушілердің 10% -нан да аз бөлігін қабылдаса, ал магистратура бағдарламаларында таңдау тіпті қатаңрақ. 1990 және 2000 жылдары осы бағдарламаларға түсудің қиындығы мен оқу құнының жоғары болуы көптеген адамдарды өздерінің фильмдерін қаржыландыруға немесе осы құнға тең қысқа мерзімді кәсіптік курстарға қатысуға итермеледі. Алайда кино кәсіптік мектептері көбінесе техникалық білімнен аспайды және мемлекеттік университеттің дәрежесі сияқты төрт жылдық білім берудің кепілдігін бермейді, сонымен қатар оқу құны жоғары болады.

Кино мектептерінің түрлері

Кино мектебі қолданыстағы мемлекеттік немесе жеке колледж немесе университет құрамына кіре алады, немесе жеке меншік коммерциялық мекеме болуы мүмкін. Кино мектебінің оқу бағдарламасы мемлекеттік академиялық талаптарға сай келсе, оқуды аяқтағаннан кейін бакалавр немесе магистр дәрежесі, немесе бітіру туралы сертификат беріледі. Кейбір аккредиттелген және аккредиттелмеген оқу орындары ұзақ мерзімді курстармен қатар, қысқа семинарлар мен консерваториялық бағдарламаларды да ұсынады. Үлкен оқу орындары мен арнайы кино мектептеріндегі курстардың түрлері ғана емес, сонымен қатар мазмұны, құны және ұзақтығы да айқайықтап өзгеше. Университеттер 1 жылдан 4 жылға дейінгі курстар ұсынады, олардың көпшілігі 3 немесе 4 жылға созылады. Ал кино мектептері көбінесе 1 немесе 2 жылдық қысқа техникалық курстарға баса назар аударады. Көптеген кино мектептері студенттерге фильмдерді өндірісте қалай пайдалануға болатынын әлі де үйретеді, бірақ соңғы жылдары кино мектептерінің оқу бағдарламаларына цифрлық медиа енгізілуі күрт артты. Кейбір мектептерде тек цифрлық кино түсіру курстары бар, ал фильмдік технологияларға оқу мүлдем ұсынылмайды. Цифрлық камералар мен медианы пайдалану кинокамералар мен кинопленкаға қарағанда әлдеқайда арзан, бұл кино мектебіне немесе факультетке студенттерге оқу және жобалары үшін көбірек жабдық ұсынуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, сабақтарда көрсету үшін DVD сияқты цифрлық медиа жиі қолданылады. Соңғы жылдары онлайн кино мектептері пайда болды, олар мақалалар, оқулық видеолар және интерактивті форумдар арқылы кино түсіруді үйретеді. DSLR камераларындағы үлкен сенсорлар мен қолмен басқару мүмкіндіктері арқасында цифрлық кинематографияның жаңа буыны 35 мм фильмге ұқсас, арзан цифрлық видео жасауға қадам салды.

Пайдасы талқыланды

Киноиндустриясының мамандары фильм саласындағы білімнің жұмыс табуға және осы салада табысқа жетуге қатыстылығы туралы әртүрлі пікірде. Көптеген өнер салаларындағыдай, кейбіреулер талантты үйрету мүмкін емес деп санайды. Фильм түсіру саласында басқалары фильм жасаушы ретінде табысқа жету үшін техниканы үйрену және бизнесті түсінудің маңызды екенін айтады. Киномектептің қажеттілігіне қарсы шығушылар мұндай білімнің жоғары құнын атап, болашақ фильм жасаушының ақшасын фильмді нақты түсіруге жұмсаудың дұрыс екенін, себебі осы тәжірибе білім беруде практикалық көмек береді. Көптеген киномектептерде, соның ішінде Нью-Йорк университеті мен USC, студенттердің алғашқы фильмдері цифрлық емес бағдарламаларда синхронды емес Arri S немесе Bolex кинокамераларымен түсіріледі. Бұл фильмдер көбінесе қара-ақ түсті кері фильмге түсіріледі, диалогсыз немесе түсірілімнен кейін шектеулі дыбыс қосылады. Осыған қолдау білдірушілер мұндай фильмдерді түсіру студенттерді диалогқа немесе басқа да қазіргі заманғы құралдарға сүйенбей, өздерінің әңгімелерін шығармашылықпен жеткізуге мәжбүр етеді деп санайды. Қарсыластар студенттерге енді қолданылмайтын жабдықтарды пайдалану үшін көп ақша жұмсаудың және оны әлдеқайда аз ақшаға қайта жасай алатын қарапайым фильм түсіру жаттығуларын жасаудың тиімділігіне күмән келтіреді. Киномектептің жақтаушылары формальды білімнің техниканы теориялық тұрғыдан толыққанды түсінуге мүмкіндік беретінін және осы салада жұмыс істейтін немесе бұрын жұмыс істеген кәсіби оқытушылардың білімі мен тәжірибесінен үйренуге мүмкіндік беретінін айтады. Киномектептің тағы бір артықшылығы ретінде студенттерге фильм жасаушылар үшін немесе олармен байланысты кәсіпорындарда, мысалы, постпродакшн монтаждау орталықтарында стажерлікке түсуге және фильм жасауға қызығушылық танытқан басқалармен байланыс орнату мүмкіндігі жиі айтылады. Көптеген киномектептер семестрдің немесе оқу жылының соңында студенттердің жұмыстарын көрсететін фестиваль немесе көрме өткізеді. Ең беделді мекемелер көбінесе индустрия басшыларын және продюсерлерді шақырады. Дегенмен, амбициялы адамдар киномектепте оқымаса да, суық қоңырау шалу, IFP сияқты киноиндустриясымен байланысты ұйымдарға қосылу немесе өз жұмыстарын тәуелсіз кинофестивальдерге жіберу арқылы осындай мүмкіндіктерді өздері іздеуге болады. Тәуелсіз фильм жасау мен цифрлық бейнелердің өркендеуі осы пікірталасқа әсер етті, өйткені цифрлық камерасы бар кез келген адам индустрия туралы аз ғана ресми біліммен цифрлық жұмысты түсіре алады және жұмысты көруге немесе оны интернетте жариялау арқылы табысқа жете алады немесе жанкүйерлерді таба алады. Киномектептерде білім алып, диплом алған режиссерлердің қатарында Фрэнсис Форд Коппола (UCLA киномектебі, МФА кинорежиссері), Мартин Скорсезе (NYU киномектебі, МФА кинорежиссері), Дэвид Линч (AFI консерваториясы, МФА кинорежиссері), Джордж Лукас (USC киномектебі, BA кинорежиссері) және Кэтрин Бигелоу (Колумбия өнер мектебі, кино теориясы мен сын бойынша магистр дәрежесі) бар. Ал Стэнли Кубрик, Франк Капра, Педро Альмодовар, Бернардо Бертолуччи, Пол Томас Андерсон, София Коппола, Квентин Тарантино, Джеймс Камерон және Альфред Хичкок сияқты басқалары формальды колледждік кино білімі алмаған. Кинорежиссер Вернер Герцог киномектепке қарсы пікір білдіруде белсенді.