Кіріспе

Жеңіс маусымы – кәсіби крикетшілерді қаржылық тұрғыдан марапаттау әдісі, оны ағылшын графтық крикет командалары ұзақ жыл қызмет еткен ойыншыларды өтемақылау үшін пайдаланады. Бұл жүйе 19-шы ғасырда кәсіби крикетшілерге көмектесу мақсатымен пайда болды, олар төмен жалақы алып, әдетте қырық жастан кейін кәсіби крикет ойнау мүмкіндігінен айырылатын. Алғашқы "жеңістер" көбінесе белгіленген матчтардың билет сатудан түскен кірісін құрады. Қазіргі уақытта жеңіс маусымы жазғы крикет маусымы немесе тиісті крикет маусымы бойында кешкі ас, естеліктер аукционы сияқты шаралардың тізбесін қамтиды. Көбінесе, әр маусымда бір ғана клубтың ойыншысы жеңіс маусымын өткізеді, екі немесе одан көп ойыншының бірдей адамдардан қаржы жинау үшін бәсекелесуіне жол бермеу үшін. Жақында ғана, аз қызмет еткен ойыншыларға кейде "Естелік" маусымы немесе матчы ұйымдастырылатын. Айырмашылық көбінесе сөздік мәнінде болды, бірақ жарты ғасыр бойы қаржылық жағдайы нашар ағылшынның бірінші сыныпты графтық клубтарының бірі – Дербишир, жеңіс маусымдарын ұйымдастырмай, естеліктер беруді қалаған. Австралиялық крикетші Колин МакКул 1959 жылы, Сомерсетке қосылғаннан кейін үш жыл өткен соң, естелікпен марапатталды. Ойыншы өзінің жеңісін ұйымдастыруға көмектесу үшін "жеңіс" комитетін тағайындайды, оған басқа да қазіргі және бұрынғы крикетшілер, сондай-ақ тиісті дағдылары мен байланыстары бар кез келген бизнес және кәсіби мамандар кіреді. Барлық табыс ойыншыға беріледі және Лордтар палатасының Джеймс Сеймурға қатысты шешімінен кейін салықтан босатылады. Кент крикетшісінің жеңісі 1920 жылы Ішкі кіріс департаменті тарапынан қозғалған ұзақ сот процесіне айналды және 1926 жылға дейін толыққанды шешілмеді. Ойыншы графтық қалпағын алғаннан кейін шамамен он жылдан кейін жеңіс маусымымен марапатталуы мүмкін, бірақ бұл ойыншыдан ойыншыға өзгереді, себебі жеңісі салықтан босатылуы үшін ойыншының жеңіс күтуге келісімшарттық міндеттемесі болмауы керек. Кейде ойыншы ұзақ жылдар бойы графтықта қалып, екінші жеңіс маусымын алады. Бұл жағдайларда "естелік" аталымы да қолданылады, мысалы, 1985 жылы жеңіс алған, ал 1995 жылы естелік алған Эссекстің Грэм Гуч. Бұл жүйе 21-ші ғасырға дейін сақталды, тіпті графтық крикетшілер қазір жақсы жалақы алады. Жиналған сомалар көбінесе ондаған мың фунттан бастап, алты таңбалы сандарға дейін жетеді. Кейбір ойыншылар (мысалы, Грэм Хик) үш жүз мың фунттан астам ақша тапқан. Ойыншының жеңісінен алатын сома оның жеке танымалдығы, байланыстары, әлеуметтік дағдылары және атақтығы сияқты факторларға, сондай-ақ оның қаржылық қажеттілігінің деңгейіне және клубына алаңдағы үлесіне байланысты. Бұл мәселенің күмәнді тұсы – белгілі халықаралық крикетшілер, олардың кейбіреулері зейнетке шыққанда миллионерлерге айналады, ел үшін ешқашан ойнамаған және "лайықты себепке" жақын болған аз қамтылған ойыншыларға қарағанда жеңіс маусымдарынан көбірек пайда көреді. Жүйені қолдаушылар оның ағылшын крикетіне жылына екі миллион фунт кіріс әкелетінін, жүйе тоқтатылса, бұл соманың жоғалатылатынын айтады. 1990 жылдардан бері бір графтық клубтан екіншісіне ауысатын крикетшілердің саны күрт өсті, ал көптеген ойыншылар ешқашан жеңіс маусымын өткізбейді. Алайда, соңғы жылдары жалақылар күрт өсті, сондықтан көптеген ойыншылар жеңіс маусымын алу үмітімен қалудың орнына, жақсы жалақы іздеуді жөн көреді. Крикетшілер үшін дәстүрлі зейнетақы схемасы да жеңіс жүйесін толықтыру үшін енгізілді. Егер графтықта жеңіс маусымын өткізуге құқығы бар, бірақ әлі өткізбеген ойыншы болмаса, олар арнайы жобаларға қаражат жинау үшін "графтық жеңіс" немесе "жастар крикеті жеңісі" ұйымдастыра алады, бірақ олар көбінесе көп ақша жинамайды, өйткені көптеген адамдар жеңіске қатысуға қызығушылық танытады, егер олар жеке адамға көмектесіп жатқанын білсе. Ұзақ жыл қызмет еткен ойыншыларға ақша жинау үшін салықтан босатылған шаралар футбол сияқты басқа спорт түрлерінде де қолданылады, бірақ олар осы жағдайда естеліктер деп аталады және көбінесе шаралар маусымынан гөрі бір матч болып өтеді. Жеңістер мен естеліктердің салықтан босатылған мәртебесі 20-шы ғасырдың басындағы бір заңды шешімге негізделген, сондықтан әр жеңіс комитеті ең кішкентай бұзушылыққа жол бермеу үшін үлкен сақтық танытуы керек, бұл ойыншының барлық сомаға салық төлеу туралы талап алуына немесе Ішкі кіріс департаментінің босатуды толығымен жоюына әкелуі мүмкін. Алайда, белгілі кәсіби футболшыларға арналған естеліктер қазіргі заманда көбінесе қайырымдылық шараларына айналды, онда ойыншы түскен табыстың көп бөлігін немесе барлығын бір немесе бірнеше ұйымдарға сыйлайды.