Кіріспе

"Тернабаут Интрудер" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" үшінші маусымының жиырма төртінші және соңғы бөлімі. Артур Х. Сингер жазған (Джин Родденберридің әңгімесі негізінде) және Херб Уоллерштейн режиссерлік еткен, алғаш рет 1969 жылдың 3 маусымында көрсетілді. Эпизодта әйел адам капитан Кіркпен дене ауыстырып, содан кейін "Энтерпрайз" басқаруын өз қолына алуға тырысады. Бастапқыда 1969 жылдың 28 наурызында кешкі сағат 10-да көрсетуге жоспарланған, бірақ NBC телеарнасы сол күні ерте қайтыс болған АҚШ-тың бұрынғы президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр туралы арнайы репортажбен ауыстырды. 1969 жылдың 3 маусымында екі ай үзілістен кейін "Жұлдыздар жолы" жаңа күні мен уақытында қайта оралып келді: сейсенбі күні кешкі сағат 19:30-да. "Тернабаут Интрудер" осы жаңа уақыт белдеуінде көрсетілген жалғыз бірінші көрсетілім болды. Бұл "Жұлдыздар жолының" NBC телеарнасында көрсетілген соңғы түпнұсқа эпизоды болды.

Сюжет

"Энтерпрайз" Федерация кемесі Камус II планетасынан, археологиялық экспедиция орнынан, көмек сұраған. Тірі қалғандардың арасында доктор Дженис Лестер, ол бір кезде капитан Киркпен тығыз қарым-қатынаста болған, және экспедиция дәрігері доктор Артур Коулман бар. Коулман Лестер радиация әсерінен зардап шегетінін айтады. Лестер мен Кирк жалғыз қалғанда олар Жұлдызды флоттың академиясындағы бірге өткізген уақыттарын еске алады. Лестер Жұлдызды флоттағы сексизмді оның капитаны болмағаны үшін айыптайды. Кирк бөлмені зерттегенде, ол оны тұтқындап, салқындататын ғарыш машинасын іске қосты. Ол машинаға өзі кіреді, ал машина олардың өмірлік тұлғаларын ауыстырады. Жаңа "Кирк" "Энтерпрайз" командасын қолға алатынын мәлімдейді және "Лестерді" басуды бастайды, бірақ оралған Спок пен МакКой оны үзіп тастайды. Кемеде, МакКойдың наразылығына қарамастан, ол доктор Коулманға "Лестерді" емдеуге толық құқық береді және Лестер мен Коулман экспедиция қызметкерлерін өлтіруге сөз байластырғаны белгілі болады. Спок "Кирк" "Лестерді" медициналық көмек алу үшін Бенесия колониясына бағытты өзгертуді бұйырғанда күдікке түседі, Бенесияның медициналық мекемелері салыстырмалы түрде примитивті болғанына қарамастан, бұл олардың қазіргі миссиясына қажетсіз кедергі келтіреді. МакКой өзінің өкілеттігін қолданып, капитаны медициналық тексеруден өткізуді, оның ішінде жеке тұлғаны тексеруді тапсырады. Лестер есін жиып, Спок пен МакКойдан көмек сұрайды. Кирк оны есінен танып, изоляцияға жіберуді бұйырады. Спок Лестермен сұхбат жасайды және оның оқиғасына күмәнмен қарайды. Лестер өзінің телепатиялық қабілеттерін шындықты білу үшін қолдануды ұсынады, ол сенімді. Спок Лестерді босатуға тырысады, бірақ оны қалжыңкері Кирк бастаған қауіпсіздік тобы тоқтатады, ол Спокты бүлік шығаруда айыптайды және әскери сотты шақырады. Сотта Спок Кёрктың Д-р Лестердің денесінде екенін айтады. Керк Споктың шынайы мақсаты - команданы өзі алу екенін айтады және егер Спок бас тартса, айыптауды алып тастауды ұсынады. Спок бас тартады, ал Кирк истерикалық ашуға түседі. Кирктің мінез-құлқынан шошыған МакКой мен бас инженер Скотт коридорда жасырын түрде кеңес береді. Скотт егер Спок ақталса, "капитан" шешімді қабылдамай, көтеріліс жасауға мәжбүр болады деп санайды. Кирк олардың әңгімелерін бақылап, МакКой, Скотт, Спок және Лестерді бүлікшілдікке кінәлі деп жариялайды және өлім жазасына кесіледі. Көпірде Чеков пен Сулу сотқа куә болғаннан кейін "капитанға" қарсы тұруды және оның бұйрықтарына мойынсұнудан бас тартуды шешеді. Оларды көтеріліспен айыптаған Керк креслоға құлап түседі, Лестердің бейнесі оның денесінен шығады, бірақ қайтадан қайта оралады. Керк Кольманға жүгіреді, ол оған көшірудің кері айналып жатқанын және оны болдырмау үшін Лестердің денесіндегі Керк өлуге тиіс екенін айтады. Екі адам Лестерге улы затты инъекциялауға ниеттеніп, түрмеге барады. Лестер қарсылық көрсетеді, ал кері айналу енді өздігінен аяқталады. Киркті өлтіруге, әйел жынысын жоюға және жұлдызды кемеге басшылық ету қабілетінен айырылғандығын түсінгеннен кейін, ол толық психикалық күйзеліске ұшырайды; истерикалық Лестер Колеманнан Киркті өлтіруін сұрайды. Содан кейін Коулман Киркке оған қамқорлық жасауға рұқсат беруін сұрайды. Коулмен мен Лестерді медбикеге апарып жатыр. Кирк, Спок және Скотт көпірге жүгіріп, "Энтерпрайз" өз миссиясын жалғастырады.

Өндіріс

"Турнабут Интрудер" шоудың негізгі және қосалқы актер құрамының соңғы пайда болуы ғана емес, сонымен қатар тұрақты актерлер Дэвид Л. Росс (лейтенант Галлоуэй), Уильям Блэкберн (лейтенант Хэдли және ДеФорест Келлидің дублері) және Роджер Холлоуэй (лейтенант Лемли және Джеймс Духанның дублері) үшін де соңғы рет болды. Блэкберн Джордж Такеи мен Уолтер Кенигке қарағанда көбірек эпизодтарда ойнаған, ал Холлоуэйдің қатысуы Кенигке қарағанда тек екі эпизодқа кем болды. Росс бірінші маусымнан бері фонограммалық актер болып жұмыс істеді. Нишель Николс (лейтенант Ухура) осы эпизодта болмады. Коммуникация офицерінің рөлін бұрын шоудың бірінші маусымындағы "Террор балансы" және "Жағалау демалысы" атты екі эпизодта ойнаған Барбара Балдавин сомдады. 1975 жылы шыққан "Жұлдыз жолы тірі!" кітабында, авторының бірі Джоан Уинстонның айтуынша, Уильям Шатнер эпизодты түсіру кезінде гриппке шалдыққан (Уинстон түсіру алаңында алты күн болды). Эпизодты түсіру 1969 жылдың 9 қаңтарында аяқталды, кестеден бір күнге кешікті, ал бірнеше күн бұрын түсіру тобына шоудың жабылуы туралы хабарланды. Эпизод АҚШ-та 1969 жылдың 3 маусымында көрсетілді.

Қабылдау

Эпизод Нильсен рейтингісі бойынша тек 8,8 балл алды, бұл CBS телеарнасындағы "Лансер" және ABC телеарнасындағы "Мод-команда" сериалдарының 14,7 және 15,2 баллына қарағанда төмен көрсеткіш. Шоудың тұсаукесерінен бері рейтинг 50 пайыздан астам төмендеді. Мәдениет теориясының маманы Кассандра Эймсли бұл эпизодты "Star Trek жанкүйерлері ең нашар Star Trek эпизодтарының бірі деп келіседі" дейді. Дэвид Гревен эпизодқа оңтайлы көзқараспен қарап, оны тіпті "қозғалтатын" деп сипаттайды. Ол оны түпнұсқа серияның "жағымсыз соңғы эпизоды" деп атайды, себебі Шатнердің еркек денесінде әйел рөлін сомдағандағы "көңіл көтерушілігі", сондай-ақ "әйелдердің билікке құштарлығы – ақылсыздық белгісі" деген сексистік пікірге байланысты. 2016 жылы CNET Лас-Вегаста өткен Star Trek-тің 50 жылдығына арналған конвенцияда көрермендер мен жүргізушілердің пікірін ескере отырып, бұл эпизодты барлық Star Trek эпизодтарының арасында төртінші нашар эпизод деп саптап берді. 2017 жылы ScreenRant бұл эпизодты Star Trek франшизасының, оның кейінгі туындыларының арасында төртінші нашар эпизод деп бағалады. Голливудтың түпнұсқа серияның барлық эпизодтарын рейтингке қоюында бұл эпизод ең нашар деп танылды. 2017 жылы Den of Geek бұл эпизодты түпнұсқа серияның жетінші нашар Star Trek эпизоды деп атады.