Кіріспе
Деанна Трой – «Жұлдыздар жолы» ғылыми-фантастикалық телехикаясының және оған байланысты телесериалдар мен фильмдердегі ойдан шығарылған басты кейіпкер. Оның рөлін актриса Марина Сиртис сомдайды. Трой жартылай адам, жартылай бетазоид, және ол эмоцияларды сезуге қабілетті. Ол USS Enterprise D кемесінде кеңесші болып қызмет етеді. Сериалдың көп бөлігінде ол лейтенант-коммандер шеніне ие. Жетінші маусымда Трой кеме офицерінің емтиханын тапсырып, командир шеніне көтеріледі, бірақ кеңесші қызметін жалғастыра береді. Трой «Жұлдыздар жолы: Келесі буын» фильмінің барлық төрт толық метражды фильмінде де, сондай-ақ «Voyager», «Enterprise», «Picard» және «Lower Decks» телесериалдарында да қонақ ретінде пайда болады. Оның романтикалық қабілеттері, отбасы және жеке өмірі «Жұлдыздар жолы: Келесі буын» эпизодтарының сюжеттік желісін құрайды.
Deanna Troi is a main character in the science fiction television series Star Trek: The Next Generation and related TV series and films, portrayed by actress Marina Sirtis. Troi is half human, half Betazoid, and has the psionic ability to sense emotions. She serves as the ship's counsellor on USS Enterprise D. Throughout most of the series, she holds the rank of lieutenant commander. In the seventh season, Troi takes the bridge officer's examination and is promoted to the rank of commander, but continues as counsellor. Troi appears in all four Next Generation theatrical films, and also made guest appearances on Voyager, Enterprise, Picard and Lower Decks. Her romantic interests, family and personal life are plot elements in many Star Trek: The Next Generation episodes.
Сурет
Диана Трой 2336 жылдың 29 наурызында Эль-Нар көліне жақын, Бетазед планетасында дүниеге келді. Тройдың ата-анасы – Бетазоид елшісі Лаксана Трой (Мажель Барретт сомдаған) және қайтыс болған Жұлдыздық Флот офицері, лейтенант Ян Эндрю Трой (Амик Байрам сомдаған). Тройдың ағасы, Кестра, бала кезінде суға батып қайтыс болды. Деанна Трой Жер мәдениетімен көп таныс болмаса да, 2355 жылдан 2359 жылға дейін Жұлдыздық Флот академиясында және Бетазед университетінде оқып, психологиядан жоғары білім алды. Дианна Трой Жұлдыздық Флоттың USS Enterprise (NCC 1701 D) және Enterprise E кемелерінде капитан Жан-Люк Пикард басшылығымен кеме кеңесшісі қызметін атқарады. «Жұлдызды жол: Немезис» фильмінде Трой жаңа күйеуі Уильям Райкермен бірге «Энтерпрайзді» тастап кетеді, ол USS Titan капитаны болып тағайындалған еді. Тройдың эмпатиялық қабілеттері негізгі сюжеттік желінің кілті болып табылады, сонымен қатар оның қарым-қатынастары мен жеке өмірі де маңызды орын алады. «Бала» эпизодында ол беймәлім нәсілден келген бала тудырады. Бетазоидтар телепатиялық қабілетке ие. Оның жартылай адамдық тегіне байланысты, Тройдің телепатиялық қабілеттері толық емес, сондықтан ол эмпат ретінде, яғни сезімдерді түйсіну қабілетімен көбірек ерекшеленеді. «Жұлдызды жол: Немезис» фильмінде Трой эмпатиялық қабілеттерін кеңейтеді, өйткені ол басқа психикалық байланысқа түсіп, оның көзіне қарай сол эмпатиялық байланысты жалғастыра алады. Осы қабілетінің арқасында «Энтерпрайз E» сұлбаланған ромулалық «Скимитар» кемесін анықтап, соққы бере алады. Ол анасымен және басқа телепатиялық бетазоидтармен немесе жеткілікті қабілеті бар басқа расалармен телепатиялық байланыс орната алады. Бірнеше расалар, мысалы, ференгилер, брин және улиандар, бетазоидтардың телепатиясы мен эмпатиясына төзімді. Сериалдың басында Трой бұрынғы сүйіктісі, USS Enterprise-дің жаңадан тағайындалған бірінші офицері, командир Уильям Райкермен жұмыс істейді. Бірінші маусымда ол «Хейвен» эпизодында болашақ жұбайымен танысады. Кейінгі эпизодтарда Трой бірнеше адаммен романтикалық қарым-қатынаста болады, соның ішінде клингондық Жұлдыздық Флот офицері, лейтенант Ворфпен қысқа мерзімді қарым-қатынаста болады. Олардың қарым-қатынасын зерттеу «Параллельдер» эпизодынан басталады, онда Ворф балалы үйленген параллель әлемдермен кездеседі. Трой мен Ворфтың қарым-қатынасын зерттейтін тағы бір эпизод – «Көрушінің көзі». Алайда, екі жағдайда да олар «нағыз» кемеде кездесетіндігі туралы ақпарат берілмейді, бірақ екі эпизодтың да мақсаты осы ұғымды зерттеу болып табылады. «All Good Things…» эпизодында нақты қарым-қатынастың басталуы қысқаша көрсетілсе де, Ворф басқа махаббат мүдделерін зерттеген кезде бұл сюжет желісі тоқтатылады. «Жұлдызды жол: Deep Space Nine» сериалында Тройдың Райкермен романтикалық қарым-қатынасы «Келесі ұрпақ» фильмдері арқылы қайта жанданады. Трой TNG сериалының барлық эпизодтарында көрінеді, бірақ «Бала» эпизодынан басталатын жекелеген эпизодтарда ол басты кейіпкер ретінде көрінеді. Оның есімі «Ménage à Troi» эпизодының тақырыбына енгізілген, ол анасы мен оның басынан өткен оқиғаға арналған (Дата мен Q-дан басқа, кейіпкердің есімі эпизодтың тақырыбында болатын сирек жағдайлардың бірі). Трой туралы басқа эпизодтар: «Дұшпанның бет-бейнесі», «Халық адамы», «Бұзушылықтар» және «Түнгі террорлар». Оған офицерлер әр түрлі жолмен тіл қатады. Капитан Пикард оны «Кеңесші» деп атайды, бірақ оның қаупін сезгенде немесе төтенше жағдайларда «Диана» деп шақырады. Пикард оны пилоттық эпизодта, «Фарпойнттағы кездесуде» «Командир» деп те атайды, бұл оның киімінің дәрежелік белгілерімен сәйкес келеді. Райкер пилоттық эпизодта бір рет оны «Лейтенант» деп атайды; оның қызметтік дәрежесі бірнеше маусым бойы тағы айтылмайды. Доктор Крашер (оның ең жақын достарының бірі) оны көбінесе «Трой» деп шақырады. Дата оны сирек атымен шақырады, көбінесе «Кеңесші Трой» деп атайды. Жағдайға байланысты, командир Райкер оны «Диана» немесе «Имзади» деп атайды, бұл бетазоид тілінде «сүйікті» дегенді білдіреді. Бірнеше эпизодта Трой шетелдіктердің құрбаны болады. Төртінші маусымның «Клюздер» эпизодында «Энтерпрайз» экипажы бір күндік естеліктерін жоғалтады. Оқиғалар дамыған сайын, Тройды бір жаратылыс басып алады, экипажбен байланыс орнату үшін. Ол уақытша «адамнан жоғары» күшке ие болады және Ворфты көпірден лақтырып, оның білегін сындырады. Бесінші маусымның «Бұзушылықтар» эпизодында «Энтерпрайз» телепатиялық қабілеттері бар және жоғалған естеліктерді қайтаруға қабілетті шетелдік расаға тап болады. Бір шетелдік Деаннаны психикалық тұрғыдан шабуылдайды және оның пәтерінде физикалық күш қолдануға тырысады. Оны Ворф пен оның қауіпсіздік тобы құтқарады. «Жұлдызды жол: Немезис» фильмінде оны Шинзонның вице-королі психикалық тұрғыдан зорлайды, ол да телепатиялық қабілетке ие. Бұл оның жаңа күйеуі, командир Райкермен бірге пәтерінде болып жатқанда орын алады; сондай-ақ бұл көрініс «Жұлдызды жол: Немезис» фильмінің жойылған көріністерінде де бар, онда ол турболифтте шабуылға ұшырайды. Ақырында ол вице-корольге қарсы тұрып, осы байланысты оған қарсы қолдана алады. Трой шоколадты жақсы көретін адам, бұл факті көптеген эпизодтарда маңызды рөл атқарады, соның ішінде ол командир Райкерге оны дұрыс жеудің қалай болғанын айтатын эпизодта. «Есімде болсын» эпизодында Беверли Крашер капитан Пикардқа Тройды еске түсіру үшін сипаттап бергенде, ол шоколадты жақсы көретінін айтады. Ол Ten Forward-та шоколадты десерттерді жиі тапсырыс береді, ал десерттерге деген оның құштарлығы көптеген эпизодтарда диалогтың тақырыбы болып табылады. Ол бұл туралы «Лайзнс» эпизодында келген шетелдік елшімен де сөйлейді, ол оның десерттерге деген құштарлығын олардың мәдениетінде мұндай тағамдар болмағандықтан қабылдайды. Түс туралы эпизодтардың арасында «Фантазмдар», онда Трой Датаның түсінде торт ретінде көрінеді, және «Түнгі террорлар», онда оның түстері кемеді құтқаруға көмектеседі. «Хейвен» эпизодында оның түсіндегі суитер ойлап тапқан сюжеттік желінің маңызды бөлігі болады.
Даму және құю
Марина Сиртис алғаш рет 1986 жылы Таша Яр рөліне кастингтен өтті. Оның барлығы бес рет оқуы болды, барлығы Джин Родденберримен және басқа да басшылармен. Родденберри оны дерлік бірден ұнатып қалды. Ақырында Таша рөлін алған Денис Кросби, алғаш Дианна Трои рөліне үміткер болды. Сиртис туралы оның "экзотикалық" келбеті бар деген пікір қалыптасқан. Ол қарызға батып, жұмыссыз қалмай жатып, үйіне қайтуға дайын болғанда, Дианна Трои рөлін алғанын хабарлайтын телефон қоңырауы келді. Егер бір сағат кешіксе, сол қоңырауды қабылдамай, Англияға кетіп қалар едім деді ол. Сиртистің АҚШ визасы сол күні бітіп, одан әрі қалса, заңдық қиындыққа тап болар еді. "Жұлдыздар жолы" Сиртис үшін алғашқы үлкен мүмкіндік болды. Дианна Трои рөліне дейін оның актерлік мансабы дамымады: "Біз бастағанда, "Келесі ұрпақ" сериалының 26 бөлімге кепілдік берілгенін айтты. Менің өмірімдегі ең ұзақ жұмысым осы болды". Сериал авторы Джин Родденберри бастапқыда Троиді "көздің қуанышы" – әдемі, тартымды, бірақ аса зиялы емес деп ойлаған. Ол тіпті оның төрт төсі болуын жоспарлаған, бірақ әйелі бұл жаман идея екенін айтқан. Түсірілімге дейін Сиртиске арықтауға кеңес берілді, бірақ ол одан да көп салмақ тастау керек деп ойлады және көбінесе мойны терең киімдер мен денеге жақсы отыратын көйлектер киді. Алты жылдан кейін продюсерлер "тартымды, бірақ ақылсыз" Троиді тоқтатып, оны күшті тұлғаға айналдырды: "Мен Жұлдыздық флоттың формасын алғанда қатты қуандым – ол менің декольтемді жауып, менің ақылымды қайтарды, өйткені Голливудта декольтеңіз болса, ақылыңыз болмайды. Мен экспедициялық топтарға қатыстым, штабқа жетекшілік еттім, менде белгілер, фазерлер, барлық жабдықтар қайтадан болды, және бұл керемет еді. Мен шынымен қуандым".
Қабылдау
Бір рецензент оны түпнұсқа "Жұлдыздар жолы" телесериалындағы Леонард МакКоймен салыстырды. 2018 жылы CBR кеңесші Трояны "Жұлдызды жолдың" 25-ші ең жақсы Жұлдыздық Флот кейіпкері деп атады, оның "Энтерпрайз 1701 D" кемесіндегі эмпат рөлін атап өтті. 2017 жылы IndieWire Трояны "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалының 9-шы ең жақсы кейіпкері деп бағалады. 2016 жылы Wired Трояны "Жұлдызды жол" әлеміндегі Жұлдыздық Флоттың 24-ші маңызды кейіпкері деп таныды. 2017 жылы Screen Rant Трояны "Жұлдызды жол" әлеміндегі ең тартымды 12-ші тұлға деп атады. 2018 жылы CBR Трояны Жұлдыздық Флоттың 25-ші ең жақсы мүшесі деп атады. 2019 жылы SyFy Трояны ең тартымды "Жұлдызды жол" кейіпкерлерінің алтыншы орынына қойды. 2020 жылы Tom's Guide "Ménage à Troi", "Face of the Enemy" және "Thine Own Self" эпизодтарын "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалындағы осы кейіпкердің ең жақсы сәттері ретінде ұсынды. 2020 жылы SyFy Wire оның "Жұлдызды жол: Пикард" сериалындағы "Непенте" эпизодындағы ойынын жоғары бағалады, оны "Деанна Тройдың ең жақсы көрсеткіші, Марина Сиртистің өнер шеберлігінің биік белесі" деп сипаттады.
Франчайзингтер
Next Generation және оның фильмдерінде тұрақты ойнағаннан басқа, Дианна Трой Реджинальд Барклеймен бірге Star Trek: Voyager ("Pathfinder", "Life Line" және "Inside Man") сериалдарының үш эпизодында, ал Star Trek: Enterprise сериалының соңғы эпизодында "These Are the Voyages" Уильям Райкермен бірге көрінеді. Трой "Жұлдызды жол: Пикард" сериалының бірінші маусымындағы "Nepenthe" эпизодында пайда болады, ол Nemesis оқиғаларынан жиырма жыл өткен соң өтеді, онда ол Рикерге үйленген және олардың Тэд (қаза болған) және Кэстра есімді екі баласы бар. Жан-Люк Пикард пен оның андроид серігі Соджи Райкерлердің үйіне келгенде, Дианна мен оның күйеуі оларды құшақ жайып қарсы алады. Дианна мен Уилл екеуі де Жұлдызды Флоттан зейнеткерлікке шыққан, бірақ Уилл "белсенді резервте" екені айтылады. Дианна 3-ші маусымның бірінші жартысында қайта-қайта пайда болады, соның ішінде ана болу кезеңдеріне арналған флэшбэктер де бар. Кейіннен ол маусымның қарсыластары тарапынан ұрланғаны және Рикермен қайта қосылғаны белгілі болады, ол Тэдтің өлімінен кейін өмірлік дағдарысқа ұшырап, Пикардтан сыртқы көмек алу үшін одан уақытша бөлінуге мәжбүр болды. Олар тұтқындыққа алынғанда некелік мәселелерін талқылайды, олардың қарым-қатынасы уытты тәуелділікке айналып, жаңа оқиғаларға ұмтылғанын түсінеді. Ворф осы жұпты құтқарады, олар "Энтерпрайз" экипажымен "Титан" кемесінің жаңа нұсқасында қайта қосылады. Трой анимациялық "Жұлдызды жол: Төменгі палубалар" сериалының бірінші маусымының финалында көрінеді, ол Nemesis оқиғаларынан бір жыл өткен соң өтеді.