Кіріспе

Орегон штатындағы округ, АҚШ. Уоллоа округі (/w//ə/'/l//aʊ//w//ə/) – АҚШ-тың Орегон штатының соңғы солтүстік-шығыс округі. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 7 391 адамды құрайды, бұл Орегон штатындағы ең сирек қоныстанған бесінші округ. Округ орталығы – Энтерпрайз қаласы. Орегон географиялық атауларына сәйкес, округ атауының шығу тегі нақты белгісіз, бірақ ең мүмкін болған түсіндірмесі – бұл балық аулау үшін қасиетті тікбұрыштардан (тоған) тұратын құрылысқа байланысты Нез Персе тайпасының терминінен алынған. Тағы бір болжам бойынша, «Уоллова» сөзі Нез Персе тілінде «қисық су» деген мағынаны білдіреді. Льюис және Кларк экспедициясының күнделіктерінде Уоллова өзені «Вилле вах» деп тіркелген. Уоллова округі Шығыс Орегонның сегіз округтан тұратын аймағының құрамына кіреді.

Тарих

1871 жылы бұл аймаққа алғашқы ақтар келді, Валова аңғарында мал азығы іздеп тауларды кесіп өтті. Округ 1887 жылдың 11 ақпанында құрылды. Сақталғандардың шамамен жартысы Айдахо штатындағы Нез Перс резервациясына көшті. Бас Джозеф Валова округіне 1902 жылы соңғы рет келді және екі жылдан кейін қайтыс болды. Уоллова округінде Орегондағы қытайларға қарсы ең ауыр зорлық оқиғасы болды: 1887 жылдың мамыр айында қарақшылар тобы Хеллс Каньонында 1034 қытай алтын кеншісін өлтірді. Кінәлі деп саналған жеті қарақшының және оқушының тек үшеуі ғана Энтерпрайз қаласында сотқа тартылды, ал қазылар алқасы 1888 жылдың 1 қыркүйегінде оларды кінәсіз деп тапты. Бұл оқиғаны ресми карталарда «Қытайлардың қырғыны» деп белгілеу туралы ұсыныс 2005 жылы мақұлданды және ол бес акр жерді қамтиды. 1896 жылы Джозеф қаласындағы банк тоналып, көшеде атыс болды. Кейде қалада осы оқиғаны қайта жасайтын шаралар өткізіледі. Уоллова округінің соты 1909-1910 жылдары жергілікті тастан, яғни вулкандық туфтың бір түрі – Боулби тасынан салынды. Бұл романдық жаңарту стиліндегі ғимарат, кейбір сыртқы элементтері королева Анна архитектуралық ерекшеліктерімен безендірілген. 2000 жылы сот ғимараты Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Бүгінде ол Уоллова округінің мемлекеттік кеңселерін орналастырады, батысқа қарай Оңтүстік Ривер-стрит көшесіне қарап тұр және бір қалалық блоктан тұратын Сот алаңымен қоршалған. Алаңның солтүстік, батыс және оңтүстік жақтарына гүлдер отырғызылған. Сонымен қатар, алаңның солтүстік-шығыс бұрышында ағаштан жасалған беседка және бірнеше ардагерлерге арналған ескерткіштер орналасқан. АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Уильям О. Дуглас 1939 жылы Лостин Ривер жолында демалыс үйі салып, Уоллова округінің танымал жазғы қонағы болды. 2003 жылдың желтоқсанында бір құрылыс салушы Уоллова көлінің жанындағы жерді сатып алып, онда 11 үй салуды жоспарлады. Бұл жер ескі бас Джозефтің, яғни жас бас Джозефтің әкесінің қабірі орналасқан жермен шектес. Бұл жобаға жергілікті топтар, сондай-ақ Нез Персе, Колвилл және Уматилла тайпалары қарсылық білдірді. Ұлттық саябақтар қызметі мен Қоғамдық жер қоры жерді сатып алу туралы ұсыныстарын ұсынғандарымен, олар қабылданбады. 2004 жылдың 13 ақпанында округ комиссарлары құрылыс салушыларға жердің соңғы жоспарын жасауға шартты рұқсат берді, бірақ Нез Персе тайпасының адвокаты бұл шешімге Орегон жер пайдалану апелляциялық кеңесіне шағымданатынын мәлімдеді. 2016 жылдың өзінде дау әлі де жалғасып жатты.

География

Уоллова – Орегон штатының солтүстік-шығысындағы округ. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтың жалпы ауданы 3152 шаршы миль (8164 км²), оның ішінде 3146 шаршы миль (8148 км²) құрлық және 5,5 шаршы миль (14 км²) (0,2%) су алабын құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 7226 адам, 3029 үй шаруашылығы және 2083 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 3900 тұрғын үй бірлігін құрады. Округтың нәсілдік құрамы: 96,50% ақ, 0,03% қара немесе афроамерикалық, 0,71% американдық үндістер, 0,24% азиялық, 0,04% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,95% басқа нәсілдер және 1,54% екі немесе одан көп нәсілділер. 1,73% халқы кез келген нәсілге жататын латын американдықтары немесе испандар. Олардың 21,8% неміс, 15,7% американдық, 12,3% ағылшын және 11,8% ирланд тегінен шыққан. 3029 үй шаруашылығының 28,50%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,70%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 6,90%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,20%-ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 27,10%-ы бір адамнан тұрады, ал 11,90%-ы 65 жастан асқан бір адамнан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,35 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,85 адамды құрайды. Жас бойынша үлестіру: 18 жасқа дейінгілер – 24,30%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 4,90%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 21,90%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 30,00%, ал 65 жастан асқандар – 18,90%. Медианалық жас 44 жас. Әр 100 әйелге 100,10 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,10 еркек келеді. Үй шаруашылығының медианалық табысы 32 129 доллар, ал отбасының медианалық табысы 38 682 долларды құрайды. Ер адамдардың медианалық табысы 28 202 доллар, ал әйелдердің – 21 558 доллар. Округтың жан басына шаққандағы табысы 17 276 доллар. Отбасылардың 9,80%-ы және халықтың 14,00%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,30%-ы және 65 жастан асқандардың 11,40%-ы.

Мемлекеттік заң шығарушы орган

Уоллова округі Орегон штатының 58-ші сайлау округінде орналасқан, оны қазір Бобби Леви өкілдік етеді. Сонымен қатар, ол Орегон штатының 29-шы Сенат округіне де кіреді, оны Билл Ханселл өкілдік етеді. Леви мен Ханселл екеуі де республикалық партияға тіркелген.

Комиссия мүшелері

Уоллова округі үш округтік комиссармен өкілдік етіледі және басқарылады. Уоллова округі комиссарлар кеңесінің құрамына қазіргі уақытта Сьюзан Робертс, Тодд Нэш және Джон Хиллок кіреді. Сьюзан Робертс – Enterprise қаласының бұрынғы мэрі және 2008 жылы комиссарлар кеңесіне сайланды. Тодд Нэш 2016 жылы сайланды. Джон Хиллок 2019 жылы сайланды. Орындықтар партиялық сипатта емес, бірақ үш комиссардың барлығы тіркелген республикашылдар.

Экономика

Уоллова округінің басты салалары – ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы, ағаш өңдеу және туризм. 1985 жылдан бері Джозеф және Энтерпрайз қалаларында үш қола құю зауыты мен мүсін жасауға маманданған бірнеше байланысты кәсіпорын ашылды, бұл жергілікті экономиканы тұрақтандыруға ықпал етті. Орман шаруашылығы қызметі округтағы ең ірі жер иесі болып табылады, ол жердің 56% -ын иеленеді.