Кіріспе

Гладстоун – АҚШ-тың Орегон штатындағы Клаккамас округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 017 адамды құрайды. Гладстоун – Орегон штатының ең ірі қаласы Портлендтен оңтүстікке қарай 12 миль (19 км) қашықтықта орналасқан, шалғайдағы елді мекен. Гладстоун қаласында бірнеше маңызды мәдени және әлеуметтік шаралар өткізілген, оның ішінде Клаккамас округі жәрмеңкесінің және Орегон штаты жәрмеңкесінің алғашқылары ұйымдастырылған. Алайда, екеуі де кейін кеңірек аумаққа көшірілді. АҚШ Мемлекеттік хатшысы Уильям Дженнингс Брайан мен президенттікке үміткер Теодор Рузвельт бұл қалада көпшілік алдында сөз сөйлеген.

Клакамас үндістері

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін, болашақта Глэдстоун аймағына айналатын жерде бірнеше американдық тайпалар өмір сүрді. 1804 жылы президент Томас Джефферсон Луизиана аумағын және одан әрі зерттеу үшін Льюис пен Кларк экспедициясын ұйымдастырды. Экспедиция Тынық мұхитына бара жатқанда және Колумбия өзені арқылы қайта оралғанда, Глэдстоун – Орегон қаласы маңынан өтті, бірақ Калапуя және Клаккамас сияқты жергілікті халық оларға бұл аймақ туралы айтты. Келесі жылдары зерттеушілер мен саудагерлердің толқындары холера мен шешек эпидемияларын әкелді, бұл жергілікті халыққа зор зиян келтіріп, халықтың қысқаруына себеп болды. 2014 жылдың мәліметі бойынша, бұрынғы халықтың жалғыз қалдығы – Орегон мұра ағашы ретінде тіркелген, Pow Wow ағашы деп аталатын үлкен емен ағашы. Ағаш әлі де Клаккамас бульварында тұр және ол Клаккамас және Мултномах тайпаларының негізінен сауда келісімдерін жасасу, қоғамдық мәселелерді шешу және тойлау рәсімдерін өткізу үшін кездескен жері деп есептеледі. 1860 жылы Pow Wow ағашы бірінші Clackamas округінің жәрмеңкесіне орын болды. Келесі жылы ол Орегон штатының алғашқы жәрмеңкесінде шеру алаңы ретінде пайдаланылды және кіреберісті белгіледі. 1937 жылы ағаш өзі Глэдстоун Pow Wow фестивалімен тойланды.

Табысты болмаған алғашқы қалалар

Глэдстоун ресми түрде құрылғанға дейін, оның төңірегінде бірнеше шағын елді мекендер пайда болды. Дегенмен, өрт және су тасқыны сияқты түрлі табиғи апаттардың салдарынан, бүгінгі қалалардың көбі тірі қалмады. Мұндай қауымдардың бірі – Линн-Сити (алғашқыда «Робиннің ұясы» деп аталған). 1843 жылы Роберт Мур қоныстанды, және Роберт өзі Уиламет өзенінің жағасында төрт ұн және ағаш өңдеу диірменін салды. 1861 жылға дейін қоймалар, үйлер және диірмендер біртіндеп салынып, содан кейін өрт бірнеше ғимаратты қиратты. Шағын қаланы қайта жаңғыртуға жасалған барлық әрекеттер 1862 жылғы Ұлы су тасқыны кезінде тоқтатылды, ол қалған ғимараттарды да жойды. Тағы бір осындай бақытсыз елді мекен – Уиламетт шарлауының жанында орналасқан Канема. Канема 1861 жылға дейін гүлденді, бірақ сол жылы болған үлкен су тасқыны қаланың көп бөлігін шарлаудан төменге ағызып кетті. Жаңадан салынғаннан кейін де, қаланың өзен арқылы саудадағы маңыздылығы 1873 жылы Уиламетт шарлауындағы шлюздер аяқталғаннан кейін азайды. Кемелерге енді шарлаудың айналасымен жүк және жолаушыларды тасымалдаудың қажеті болмады. Қалған қала 1929 жылға дейін, Орегон қаласына қосылғанға дейін ресми түрде сақталды.

Негізін қалау

Гладстоунды 1889 жылы судья Харви Крос негіздеді, ал 1911 жылдың 10 қаңтарында ресми түрде қала болып тіркелді. Ол британдық мемлекет қайраткері Уильям Эварт Гладстонның құрметіне аталған. Судья Крос қаланың алғашқы көшелерін жоспарлап салды. Кросстың үйін 1840 жылдардың аяғында Фендал Кейсон салған, ал Крос оны 1862 жылы сатып алды. Кейіннен Касон-Кросс үйі Кокран желіханасына айналды. Қазіргі уақытта бұл жерде «Мистер Рутер» сантехникалық қызметі орналасқан.

Шаутауква қозғалысы

1894 жылы Шаутауква қозғалысы Гладстоун қаласына келді. Орегон қаласының авторы Ева Эмери Дай сотшы Кросты қала мен оның халқына пайдасы тиетініне көндіргеннен кейін, ол бұл шара үшін Гладстон паркін 50 жылға жалға алды. 1894 жылдың 24-26 шілдесі аралығында жаңа құрылған Уилламет аңғары Шаутауква қауымдастығы жыл сайын жазғы жиын өткізді, онда қойылымдар, лекциялар мен концерттер ұсынылды. Бұл іс-шара жыл сайын қайталанып тұрды, Гладстоунның Шаутауква паркі АҚШ-тағы үшінші ірі тұрақты Шаутауква жиналыс паркіне дейін өсті. 1896 жылы Уильям Дженнингс Брайан Гладстоунның сол кездегі Шаутауква паркіне 6000 адамды жинады, ол өзінің танымал «Бейбітшілік князі» лекциясын оқыды, онда христиан дінтануы, жеке және топтық мораль арқылы бейбітшілік пен теңдік үшін берік негіз екеніне баса назар аударды. Радионың пайда болуымен, көлік құралдарының жақсаруымен және Портлендте көшпенді варьетелік қойылымдардың пайда болуымен Шаутаукваға келушілер азайды. 1927 жылы Уилламет аңғары Шаутауква қауымдастығы банкротқа ұшырады. Сотшы Крос 1927 жылдың 7 тамызында қайтыс болды, одан кейін Гладстон паркі, оның ішіндегі ғимараттар мен Шаутауква көлі Жетінші күнді адвентистердің Батыс Орегон конференциясына сатылды. Жоғарыда аталған қалалар көбінесе Портленд мегаполисінің бір бөлігі саналса да, Гладстоун, Орегон Сити, Вест Линн және Милуоки қалаларының әрқайсысы өздерінің халқы мен өндірісіне ие микрополистер болып табылады, ал бұл салыстырмалы түрде тығыз аймақта 100 000-нан астам адам тұрады. Гладстонның Милуоки қаласына жақын орналасқандығына қарамастан, екі қаланың арасында ешқандай саяси шекара жоқ.

Демография

2010 жылғы санақ бойынша қалада 11 497 адам, 4540 үй шаруашылығы және 3009 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 4779 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 89,2% ақ нәсілді, 0,9% афроамерикалық, 1,0% американдық индейлер, 1,6% азиялық, 0,4% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,4% басқа нәсілдер, ал 3,6% екі немесе одан көп нәсілге жатады. Халықтың 8,7% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. KRYP – қаладан хабар тарататын испан тіліндегі FM радиостанциясы.

Қоғамдық қауіпсіздік және өмір сүру сапасы

Кейбір сауалнама деректері Гладстон тұрғындары қалалық қызметтерге қанағаттанғандығын және көпшілігі Гладстонды өмір сүруге ерекше "жақсы/керемет" орын деп санайтынын көрсетеді. Бұл қолдауды көрсете отырып, полиция, өрттен қорғау және медициналық қызметтерге арналған төлемдерді жаңару туралы мәселелер 2012 жылдың қараша айында сайлаушылардың көпшілігімен мақұлданды.

Мектептер

Гладстоун қаласын Гладстон мектеп округі қамтамасыз етеді, оған Джон Веттен бастауыш мектебі, Краксбергер орта мектебі және Гладстон жоғары мектебі кіреді. 2006 жылы үш мектептің құрылысына шамамен 40 миллион долларлық облигация бекітілді. Бұл қарсылықтың көп бөлігі (шамамен 26 миллион доллар) жоғары мектепті қайта жаңартуға жұмсалды.

Кітапхана

Гладстоун қаласында Клаккамас округінің кітапханалық ақпараттық желісінің бөлігі болып табылатын кітапхана жұмыс істейді. 2012 жылы қалалық кеңес 10 миллион долларлық жаңа кітапхана жобасын бекітті, бірақ "Гладстоунды сақтайық" тобы қолдаған референдумдар сайлаушылардың нақты мақұлдауы алынғанша қаржыландыруды және құрылысты тоқтатты. Содан кейін қала 2014 жылғы қарашада 6,4 миллион долларлық балама ұсыныс бойынша жаңа мәселені дауысқа салды. COVID-19 пандемиясы кезіндегі материал тапшылығынан құрылыс материалдарының бағасы бюджеттік шектеулерден асып кеткендіктен жоспарлар тоқтап қалды.

Саябақтар

Географиялық жағынан салыстырмалы түрде кіші болғанына қарамастан, Гладстоун қаласы 14 саябақ және демалыс аймағын мойындайды. Саябақтар: Абернети-Лейн жолы, Крос-парк, Даль-Бич, Дирикс-филд, Гладстоун табиғи паркі, Глен-Эхо батқылығы, Хай-Рокс-парк, Макс Паттерсон еске алу қалалық паркі, Мелдрум-Бар паркі (аймақтағы жалғыз қалалық парк болғандықтан күндізгі пайдалану үшін төлем алуына байланысты даулы), Ник Шаннон паркі, Риджгейт учаскелері, Робин Гуд паркі, Тұзды шалғырлар ылғалды жерлері және Стокер паркі.

Қоғамдық көлік

Гладстон ТриМет көлік аймағында орналасқан, және қаладағы қоғамдық көлік қызметін TriMet автобустарының 32 Oatfield, 33 McLoughlin/King Road, 34 Linwood/River Road және 79 Clackamas/Oregon City бағыттары, сондай-ақ 99 Macadam/McLoughlin жұмыс сағатындағы экспресс бағыты қамтамасыз етеді.